Phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh bắc giang hiện nay theo tư tưởng hồ chí minh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Tác giả: Dương Thị Hậu
• Người hướng dẫn: Pgs. Hồ Việt Hạnh
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học
• Đề tài: Phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 1.3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Cơ sở lý luận, phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp của luận văn
• 1.7. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 1: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC
• 2.1. Một số khái niệm cơ bản
• 2.2. Nội dung cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của đội ngũ trí thức
• 2.3. Giá trị lý luận và thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về phát huy vai trò của đội ngũ trí thức
• 2.4. Tiểu kết chương 1
• 3. CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VÀO PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TỈNH BẮC GIANG HIỆN NAY
• 3.1. Những yếu tố tác động đến việc phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang
• 3.2. Thực trạng phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh
• 3.3. Đề xuất một số giải pháp nhằm tiếp tục phát huy hơn nữa vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh
• 3.4. Tiểu kết chương 2
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về vai trò của trí thức tỉnh Bắc Giang theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Trí thức tỉnh Bắc Giang đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, trí thức không chỉ là nguồn lực quý giá mà còn là động lực thúc đẩy sự nghiệp cách mạng. Việc phát huy vai trò của đội ngũ trí thức là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn hiện nay.

1.1. Khái niệm trí thức và vai trò của họ trong xã hội

Trí thức được hiểu là những người có trình độ học vấn cao, có khả năng sáng tạo và cống hiến cho xã hội. Vai trò của họ không chỉ trong lĩnh vực khoa học mà còn trong việc định hướng phát triển kinh tế, văn hóa và xã hội.

1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về trí thức và sự phát triển của đất nước

Hồ Chí Minh luôn coi trọng trí thức, xem họ là lực lượng tiên phong trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Tư tưởng của Người về trí thức đã trở thành kim chỉ nam cho sự phát triển của đất nước.

II. Những thách thức trong việc phát huy vai trò của trí thức tỉnh Bắc Giang

Mặc dù trí thức tỉnh Bắc Giang đã có những đóng góp tích cực, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những vấn đề như thiếu sự đồng bộ trong chính sách, sự thiếu trách nhiệm của một số trí thức, và sự chưa tôn trọng vai trò của họ trong xã hội là những thách thức lớn.

2.1. Thực trạng đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang hiện nay

Đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang đang đối mặt với nhiều khó khăn, từ việc thiếu cơ hội phát triển đến việc chưa được trọng dụng đúng mức. Điều này ảnh hưởng đến khả năng cống hiến của họ cho sự phát triển của tỉnh.

2.2. Những yếu tố cản trở sự phát triển của trí thức

Các yếu tố như chính sách chưa đồng bộ, thiếu sự hỗ trợ từ chính quyền, và sự thiếu kết nối giữa trí thức với các cơ quan quản lý là những rào cản lớn trong việc phát huy vai trò của họ.

III. Phương pháp phát huy vai trò của trí thức tỉnh Bắc Giang theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Để phát huy vai trò của trí thức, cần có những phương pháp cụ thể và đồng bộ. Việc xây dựng môi trường làm việc thuận lợi, tạo điều kiện cho trí thức phát triển và cống hiến là rất cần thiết.

3.1. Tạo môi trường làm việc thuận lợi cho trí thức

Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện cho trí thức phát triển nghề nghiệp và cống hiến cho xã hội. Môi trường làm việc cần phải khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới.

3.2. Đẩy mạnh giáo dục và đào tạo cho đội ngũ trí thức

Giáo dục và đào tạo là yếu tố quan trọng giúp nâng cao chất lượng đội ngũ trí thức. Cần có các chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu phát triển của tỉnh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về vai trò của trí thức tỉnh Bắc Giang

Việc ứng dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho tỉnh Bắc Giang. Đội ngũ trí thức đã có những đóng góp quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

4.1. Những thành tựu đạt được từ việc phát huy vai trò trí thức

Đội ngũ trí thức đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, phát triển kinh tế và cải thiện đời sống nhân dân. Những thành tựu này đã khẳng định vai trò của trí thức trong sự phát triển của tỉnh.

4.2. Các mô hình thành công trong phát huy vai trò trí thức

Nhiều mô hình phát huy vai trò của trí thức đã được triển khai thành công tại Bắc Giang, từ đó tạo ra những tác động tích cực đến sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho trí thức tỉnh Bắc Giang

Kết luận, vai trò của trí thức tỉnh Bắc Giang theo tư tưởng Hồ Chí Minh là rất quan trọng. Để phát huy vai trò này, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả trong thời gian tới.

5.1. Định hướng phát triển đội ngũ trí thức trong tương lai

Cần xác định rõ định hướng phát triển đội ngũ trí thức, từ đó có những chính sách phù hợp nhằm thu hút và phát huy tối đa năng lực của họ.

5.2. Tầm quan trọng của trí thức trong sự nghiệp đổi mới

Trí thức sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong sự nghiệp đổi mới của tỉnh Bắc Giang, góp phần vào sự phát triển bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đội ngũ trí thức luôn giữ vị trí then chốt trong sự nghiệp cách mạng và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Theo tinh thần Nghị quyết số 27-NQ/TW năm 2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X, trí thức được xác định là nguồn lực đặc biệt quan trọng tạo nên sức mạnh của mỗi quốc gia trong chiến lược phát triển bền vững. Tại tỉnh Bắc Giang, giai đoạn 2008 - 2016 ghi nhận tốc độ tăng trưởng nguồn nhân lực có trình độ cao đẳng, đại học trở lên đạt mức bình quân khoảng 10% đến 12% mỗi năm. Tuy nhiên, thực tiễn công tác lãnh đạo, quản lý và sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao tại địa phương vẫn còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn, điển hình là việc phân bổ ngành nghề chưa đồng đều và cơ chế trọng dụng còn mang tính hành chính hóa.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là hệ thống hóa toàn diện tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò và phương thức phát huy sức mạnh của đội ngũ trí thức; đồng thời đánh giá khách quan thực trạng vận dụng tư tưởng của Người tại tỉnh Bắc Giang giai đoạn từ năm 2008 đến năm 2017. Trên cơ sở đó, luận văn đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa năng lực cống hiến của lực lượng trí thức địa phương. Về mặt giá trị thực tiễn, công trình cung cấp luận cứ khoa học giúp tỉnh Bắc Giang nâng cao tỷ lệ ứng dụng các công trình nghiên cứu khoa học vào sản xuất từ mức khoảng 40% lên trên 65%, đồng thời phát huy hiệu quả năng lực sáng tạo của hơn 15.000 cán bộ, công chức, viên chức có trình độ chuyên môn cao trên toàn địa bàn tỉnh đến năm 2020 và tầm nhìn 2030.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai nền tảng lý luận cốt lõi: lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin về tầng lớp trí thức trong phân công lao động xã hội và hệ thống quan điểm toàn diện của tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng, trọng dụng nhân tài. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, "trí thức là vốn liếng quý báu của dân tộc", là lực lượng tiên phong trong việc tiếp thu, truyền bá tri thức tiến bộ và trực tiếp tham gia vào hai nhiệm vụ chiến lược kháng chiến và kiến quốc. Người đặc biệt nhấn mạnh nguyên tắc "dụng nhân như dụng mộc", mở rộng dân chủ để khơi dậy sáng kiến, và thực hiện phương châm "công nông trí thức hóa, trí thức công nông hóa" nhằm củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Bên cạnh đó, luận văn quán triệt sâu sắc các quan điểm chỉ đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam thể hiện qua Cương lĩnh chính trị và Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 06/8/2008 về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Bốn khái niệm chính được làm rõ bao gồm:

1. Trí thức: Tầng lớp xã hội đặc biệt gồm những người có trình độ học vấn cao, lao động sáng tạo bằng trí tuệ và phổ biến tri thức khoa học vào đời sống.
2. Đội ngũ trí thức: Tập hợp có tổ chức của những người lao động trí óc trong các ngành kinh tế, chính trị, văn hóa và xã hội.
3. Phát huy vai trò đội ngũ trí thức: Quá trình tạo lập môi trường thể chế, cơ chế đãi ngộ và không gian dân chủ để giải phóng tối đa tiềm năng sáng tạo của trí thức.
4. Kinh tế tri thức: Mô hình kinh tế lấy khoa học, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao làm động lực phát triển chủ yếu.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lênin để xem xét đối tượng nghiên cứu trong sự vận động, phát triển và gắn liền với điều kiện lịch sử cụ thể. Các phương pháp nghiên cứu chuyên biệt được kết hợp linh hoạt bao gồm: phương pháp lịch sử - logic, phân tích - tổng hợp, thống kê mô tả, so sánh đối chiếu và tổng kết thực tiễn kinh tế - xã hội.

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ hơn 350 báo cáo hành chính, tư liệu thống kê chính thức của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Giang và Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bắc Giang trong khoảng thời gian từ năm 2008 đến năm 2017. Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu định ngạch theo 4 khối ngành chủ chốt: khối quản lý nhà nước (chiếm khoảng 35%), khối giáo dục và đào tạo (chiếm khoảng 40%), khối y tế (chiếm khoảng 15%) và khối nghiên cứu khoa học - chuyển giao công nghệ (chiếm khoảng 10%). Việc lựa chọn phương pháp phân tích này bảo đảm tính đại diện, tính khách quan và cung cấp góc nhìn đa chiều, giúp đối chiếu chuẩn xác giữa các luận điểm lý thuyết tư tưởng Hồ Chí Minh với bức tranh thực tế tại địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tiễn tại tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2008 - 2017 đem lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, quy mô đội ngũ trí thức của tỉnh có sự gia tăng nhanh chóng về số lượng và mặt bằng học vấn. Sau khi thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW, tổng số trí thức có trình độ đại học và sau đại học của tỉnh tăng khoảng 35% trong giai đoạn 2008 - 2016. Tỷ lệ cán bộ, công chức cấp tỉnh và huyện đạt trình độ đại học trở lên chiếm hơn 85%, góp phần thúc đẩy tốc độ tăng trưởng kinh tế (GRDP) bình quân của Bắc Giang duy trì ổn định trên 9,5%/năm.

Thứ hai, cơ cấu đội ngũ trí thức còn bộc lộ sự mất cân đối nghiêm trọng giữa các khu vực. Khoảng 65% tổng số trí thức tập trung trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo và quản lý hành chính nhà nước. Trong khi đó, lực lượng trí thức trực tiếp công tác tại các trung tâm nghiên cứu khoa học nông nghiệp, kỹ thuật công nghiệp và chuyển giao công nghệ chỉ chiếm khoảng 12% đến 15%, tạo ra sự thiếu hụt chuyên gia kỹ thuật phục vụ trực tiếp cho các vùng sản xuất hàng hóa tập trung.

Thứ ba, việc vận dụng quan điểm của Hồ Chí Minh về bố trí, sử dụng "tùy tài mà dùng người" vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Theo dữ liệu khảo sát gián tiếp qua các báo cáo ngành, có khoảng 18% đến 20% cán bộ có chuyên môn chưa được sắp xếp đúng với chuyên ngành được đào tạo. Chính sách đãi ngộ còn mang nặng tính bình quân chủ nghĩa, chưa tạo được đòn bẩy kinh tế đủ mạnh để thu hút chuyên gia giỏi ngoài tỉnh.

Thứ tư, hiệu quả ứng dụng thực tiễn của các đề tài nghiên cứu chưa cao. Trong hơn 120 đề tài khoa học và công nghệ cấp tỉnh được nghiệm thu trong giai đoạn nghiên cứu, tỷ lệ đề tài được thương mại hóa hoặc đưa vào ứng dụng thực tế trong sản xuất nông nghiệp công nghệ cao chỉ đạt xấp xỉ 42%, phần lớn dừng lại ở mức thử nghiệm quy mô hẹp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến những hạn chế nêu trên xuất phát từ nhận thức của một số cấp ủy, chính quyền địa phương chưa thực sự quán triệt đầy đủ tư tưởng Hồ Chí Minh về sự tôn trọng và tạo môi trường làm việc dân chủ cho trí thức. Đôi lúc vẫn còn tư tưởng hẹp hòi, e ngại sự phản biện độc lập của các nhà khoa học. Khi so sánh với các nghiên cứu tương tự tại các địa phương khác như tỉnh Lào Cai hay tỉnh Hải Dương trong cùng giai đoạn, tình trạng "hành chính hóa hoạt động chuyên môn" và cơ chế phân bổ kinh phí đề tài khoa học thiếu linh hoạt là rào cản chung làm giảm sút động lực cống hiến của người lao động trí óc.

Dữ liệu khảo sát có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ tròn phản ánh cơ cấu phân bổ trí thức theo lĩnh vực ngành nghề (với khối công và giáo dục chiếm đa số) và bảng phân tích ma trận tương quan giữa mức độ phân quyền tự chủ trong nghiên cứu với số lượng sáng kiến kỹ thuật đạt giải cấp quốc gia. Phát hiện này khẳng định tính cấp thiết của việc đổi mới tư duy quản lý: muốn phát huy vai trò của trí thức, không thể chỉ dựa vào mệnh lệnh hành chính mà phải tạo lập môi trường học thuật dân chủ, minh bạch và có cơ chế khen thưởng đột phá theo đúng lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện phát triển mới của tỉnh Bắc Giang, luận văn đưa ra 4 nhóm khuyến nghị hành động cụ thể:

1. Nâng cao nhận thức và năng lực lãnh đạo của các cấp ủy Đảng: Ban Thường vụ Tỉnh ủy Bắc Giang cần đưa nội dung học tập tư tưởng Hồ Chí Minh về trí thức vào chương trình bồi dưỡng bắt buộc cho 100% cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp trong giai đoạn 2018 - 2020, xóa bỏ dứt điểm tư tưởng định kiến hoặc xem nhẹ vai trò phản biện khoa học.
2. Hoàn thiện chính sách tuyển dụng và đãi ngộ nhân tài: Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Giang cần ban hành Nghị quyết chuyên đề về chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao giai đoạn 2018 - 2022, cam kết mức hỗ trợ ban đầu tăng 25% đến 30% so với quy định chung đối với các chuyên gia đầu ngành, tiến sĩ thuộc các lĩnh vực công nghệ sinh học và nông nghiệp hữu cơ về làm việc lâu dài tại tỉnh.
3. Mở rộng dân chủ và xây dựng không gian học thuật mở: Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bắc Giang đóng vai trò chủ trì, nâng tỷ lệ phản biện xã hội độc lập lên ít nhất 75% đối với các quy hoạch, dự án kinh tế - xã hội trọng điểm trước năm 2025; tổ chức diễn đàn đối thoại định kỳ 2 lần/năm giữa Chủ tịch UBND tỉnh với đại diện đội ngũ trí thức.
4. Tăng cường gắn kết liên minh công nhân - nông dân - trí thức trong sản xuất: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn triển khai tối thiểu 30 mô hình chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật trực tiếp đến các hợp tác xã mỗi năm, nâng tỷ lệ đề tài ứng dụng thành công trong thực tế lên trên 65% vào năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và học thuật cao, phục vụ thiết thực cho 4 nhóm đối tượng độc giả chính:

1. Cán bộ lãnh đạo, chuyên viên hoạch định chính sách cấp tỉnh và huyện: Tài liệu cung cấp cơ sở lý luận chính trị và các dẫn chứng thực tiễn chuẩn xác để các cơ quan như Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Sở Nội vụ tỉnh Bắc Giang và các tỉnh trung du miền núi phía Bắc tham khảo khi xây dựng quy hoạch cán bộ, đề án thu hút nhân tài và chính sách đãi ngộ khoa học.
2. Giảng viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Hồ Chí Minh học, Lịch sử Đảng, Chính trị học: Công trình là nguồn tư liệu tham khảo giá trị phục vụ việc giảng dạy các học phần về tư tưởng Hồ Chí Minh, đặc biệt là mảng lý luận về trí thức và công tác xây dựng khối liên minh công - nông - trí trong thời kỳ đổi mới.
3. Học viên cao học và sinh viên các ngành Khoa học Xã hội và Nhân văn: Luận văn là hình mẫu điển hình về phương pháp luận kết hợp giữa nghiên cứu lý luận tư tưởng với khảo sát thực chứng tại một địa phương cụ thể, giúp người học định hình phương pháp xử lý dữ liệu và thiết kế cấu trúc đề tài thạc sĩ khoa học.
4. Lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật: Cung cấp khung giải pháp thực tế để các hội nghề nghiệp đổi mới phương thức tập hợp hội viên, phát huy năng lực tư vấn, giám sát và phản biện xã hội độc lập trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Câu hỏi thường gặp

1. Tư tưởng cốt lõi của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vị trí của đội ngũ trí thức là gì? Hồ Chí Minh khẳng định trí thức là vốn liếng quý báu của dân tộc, là lực lượng không thể thiếu trong sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc và xây dựng chủ nghĩa xã hội. Người chủ trương không phân biệt trí thức trong Đảng hay ngoài Đảng, trong nước hay ngoài nước, miễn là có lòng yêu nước và tinh thần cống hiến cho nhân dân.

2. Điểm nghẽn lớn nhất trong việc phát huy vai trò của trí thức tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2008 - 2017 là gì? Điểm nghẽn lớn nhất nằm ở sự mất cân đối cơ cấu khi có tới khoảng 65% trí thức tập trung ở khối giáo dục và hành chính công, trong khi khối nghiên cứu khoa học kỹ thuật phục vụ nông - công nghiệp chỉ chiếm khoảng 12% đến 15%, đi kèm tỷ lệ đề tài ứng dụng thực tiễn chỉ đạt khoảng 42%.

3. Luận văn vận dụng luận điểm "công nông trí thức hóa, trí thức công nông hóa" như thế nào vào thực tế địa phương? Luận điểm này được vận dụng thông qua giải pháp gắn kết các viện nghiên cứu, trường học với các vùng nông nghiệp chuyên canh của Bắc Giang (như vùng vải thiều Lục Ngạn, gà đồi Yên Thế). Trí thức phải trực tiếp xuống đồng ruộng, xí nghiệp để chuyển giao công nghệ, đồng thời học hỏi kinh nghiệm sản xuất thực tiễn từ người nông dân.

4. Dữ liệu thực chứng của luận văn được thu thập từ những nguồn nào để bảo đảm tính chuẩn xác? Dữ liệu được tổng hợp từ hơn 350 văn bản, báo cáo hành chính của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Bắc Giang và Liên hiệp các hội Khoa học Kỹ thuật tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2008 - 2017, kết hợp việc phân tích chọn mẫu định ngạch trên 4 nhóm ngành chính để đảm bảo độ bao quát toàn diện.

5. Chỉ số nào được đề xuất để đo lường hiệu quả hoạt động của đội ngũ trí thức Bắc Giang đến năm 2025? Nghiên cứu đề xuất 3 chỉ số then chốt: tỷ lệ đề tài khoa học được ứng dụng thực tế đạt trên 65%, tỷ lệ các dự án kinh tế trọng điểm được phản biện độc lập đạt trên 75%, và 100% cán bộ lãnh đạo quản lý các cấp được bồi dưỡng phương pháp làm việc dân chủ với trí thức.

Kết luận

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Hồ Chí Minh học của tác giả Dương Thị Hậu đã giải quyết thấu đáo cả về mặt lý luận và thực tiễn vấn đề phát huy vai trò của đội ngũ trí thức tỉnh Bắc Giang với 5 đóng góp nổi bật:

• Hệ thống hóa một cách sáng tạo và hoàn chỉnh các quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về vị trí, phẩm chất và phương pháp sử dụng nhân tài, trí thức.
• Cung cấp bức tranh thực chứng toàn diện về thực trạng phát triển nguồn nhân lực trí thức tại tỉnh Bắc Giang giai đoạn 2008 - 2017 với các số liệu minh chứng đa chiều.
• Chỉ rõ 4 điểm nghẽn về cơ cấu phân bổ, chính sách đãi ngộ, môi trường dân chủ và tính ứng dụng của các đề tài nghiên cứu tại địa phương.
• Xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao, có lộ trình triển khai rõ ràng từ năm 2018 đến 2025 gắn với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
• Khẳng định giá trị thời đại của tư tưởng Hồ Chí Minh như một kim chỉ nam dẫn đường cho việc xây dựng nền kinh tế tri thức và đổi mới mô hình tăng trưởng tại các địa phương trên toàn quốc.

Các cấp ủy Đảng, cơ quan quản lý nhà nước và viện nghiên cứu cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hiện thực hóa các khuyến nghị này vào quy chế quản lý thực tiễn, biến nguồn lực tri thức thành đòn bẩy trực tiếp thúc đẩy sự phát triển giàu đẹp, văn minh của tỉnh Bắc Giang và đất nước trong kỷ nguyên mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn còn bao gồm 2 chương: Chƣơng 1 - TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC Chƣơng 2 - VẬN DUNG TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VÀO PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC TỈNH BẮC GIANG HIỆN NAY 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 - TƢ TƢỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA ĐỘI NGŨ TRÍ THỨC 1. Một số khái niệm cơ bản 1.Trí thức Việc xác định trí thức là ai, trí thức có những phẩm chất nổi bật gì có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với việc đưa ra các biện pháp, chính sách, chế độ đãi ngộ xứng đáng nhằm tôn vinh và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức trong xây dựng và phát triển đất nước. Theo cách hiểu nghĩa của từ: “trí” thuộc về hiểu biết (Science, savoir), “thức” thuộc về lương tri (conscience). Trí thức là những người biết mình, biết người, hiểu biết xã hội và phụng sự xã hội, gắn sự nghiệp của mình với sự phát triển xã hội, và do đó, trí thức phải là người có đức độ.

Vì vậy, khi nhắc đến “chuẩn” của trí thức, người ta thường nhấn mạnh đến một lượng kiến thức lớn, nhưng đồng thời lại nói đến tinh thần sáng tạo và tiêu chuẩn của đạo đức. Thuật ngữ “trí thức” có nguồn gốc từ tiếng La tinh: Intelligentia nghĩa là thông minh, có trí tuệ, hiểu biết. Từ những năm nửa sau thế kỷ XIX, khái niệm này trở nên thông dụng.Tchepanxky, hiện có trên 60 định nghĩa khác nhau về “trí thức”. Tuy nhiên, trong mỗi giai đoạn lịch sử, mỗi quốc gia lại có những quan điểm và cách tiếp cận khác nhau về khái niệm “trí thức”.

Chẳng hạn, Đại từ điển Bách khoa Liên Xô (1985) định nghĩa: “Trí thức là tầng lớp những người làm nghề lao động phức tạp chủ yếu là lao động phức tạp, sáng tạo, phát triển và phổ biến văn hóa”. Trong từ điển Bách khoa triết học tiếng Nga, (1983) định nghĩa “trí thức” là “tầng lớp” những người làm nghề lao động phức tạp và thường có học vấn cao tương ứng, có chức năng sáng tạo, phát triển và phổ biến văn hóa”. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chủ nghĩa Mác - Lênin cũng bàn khá nhiều và khá toàn diện về trí thức. Lênin viết: “Tôi dùng chữ trí thức, giới trí thức, để dịch những danh từ Đức Literat, Literatentum là những danh từ có nghĩa bao hàm không những chỉ các nhà trước tác mà thôi, mà còn bao hàm tất cả mọi người có học thức, các đại biểu của những nghề tự do nói chung, các đại biểu của lao động trí óc (Tức là những người mà người Anh gọi là Brain worker), khác với những đại biểu của lao động chân tay” [64, tr.

Ở Việt Nam, một số từ điển cũng đã cung cấp những khái niệm trí thức. Từ điển Chủ nghĩa xã hội Khoa học xác định: Trí thức là “một nhóm xã hội bao gồm những người chuyên làm nghề lao động phức tạp và có học vấn chuyên môn cần thiết cho ngành lao động đó” [56, tr. Từ điển Triết học định nghĩa trí thức là “tập đoàn xã hội gồm những người làm nghề lao động phức tạp. Giới trí thức bao gồm: kỹ sư, kỹ thuật viên, thầy thuốc, luật sư, nghệ sĩ, thầy giáo, người làm công tác khoa học và một bộ phận lớn viên chức” [57, tr.

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã đưa ra một số những luận điểm về trí thức, qua đó cho thấy đầy đủ diện mạo về trí thức theo như quan niệm của Hồ Chí Minh. Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc” viết tháng 10 năm 1947, với bút danh X.Z, Chủ tịch Hồ Chí Minh định nghĩa: “Trí thức là gì? Trí thức là hiểu biết. Trong thế giới chỉ có hai thứ hiểu biết: một là hiểu biết sự đấu tranh sinh sản. Khoa học tự nhiên do đó mà ra.

Hai là sự hiểu biết đấu tranh dân tộc và xã hội. Khoa học xã hội do đó mà ra. Ngoài hai cái đó, không có trí thức nào khác” [30, tr. Như vậy, với Hồ Chí Minh, trí thức gắn liền với tri thức, phẩm chất quan trọng nhất của của người trí thức đó là hiểu biết tức là phải có tri thức.

Hồ Chí Minh chia ra làm hai loại tri thức: tri thức khoa học tự nhiên và tri thức khoa học xã hội. Và yêu cầu, người trí thức phải nắm vững những tri thức trong lĩnh vực mà mình nghiên cứu. Ngoài ra, 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thông qua cách phân loại tri thức như trên, có thể chia trí thức thành hai nhóm lớn là, trí thức trong lĩnh vực khoa học tự nhiên và trí thức trong lĩnh vực khoa học xã hội. Đây là cách phân loại rất gần gũi với quan niệm hiện đại đang được sử dụng phổ biến ngày nay.

Chủ tịch Hồ Chí Minh còn đưa ra quan niệm về một người “trí thức hoàn toàn”, đó là người phải luôn biết gắn lý luận với thực hành, lý luận trên cơ sở tổng kết thực tiễn và phải giải quyết được những vấn đề thực tiễn nảy sinh trên lý luận khoa học. Như Người đã viết: “Một người học xong đại học, có thể gọi là trí thức. Song y không biết cày ruộng, không biết làm công, không biết đánh giặc, không biết làm nhiều việc khác. Nói tóm lại: Công việc thực tế, y không biết gì cả.

Thế là y chỉ là trí thức một nửa. Trí thức của y là trí thức học sách, chưa phải trí thức hoàn toàn. Y muốn thành trí thức hoàn toàn, thì phải đem cái trí thức đó áp dụng vào thực tế”. Hồ Chí Minh còn tiếp cận trí thức thông qua khái niệm “lao động trí óc”.

Trong bài Đảng lao động Việt Nam với lao động trí óc, Người xác định trí thức là “những người lao động trí óc”. Vậy “lao động trí óc là ai?”. Câu trả lời của Hồ Chí Minh: Là thầy giáo, thầy thuốc, kỹ sư, những nhà khoa học, văn nghệ, những người làm bàn giấy,. Như vậy, với những quan niệm trên của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã cho ta cái nhìn toàn diện về trí thức, tránh những tư tưởng hiểu chưa đúng về trí thức với cái nhìn phiến diện, như coi trí thức là những người lao động trí óc, với quan điểm là phân biệt với lao động chân tay, không có mối liên hệ nào.

Hay cứ học xong, có bằng đại học, cao đẳng thì đều là trí thức… Với những cách nhìn nhận giản đơn đó đã tầm thường hóa khái niệm trí thức và do cách nhìn nhận ấy đã làm tầm thường hóa không ít những người thuộc giới trí thức. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tóm lại, trên cơ sở quan quan điểm của C.Mác, Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh và những khái niệm nêu trên, có thể khái quát: Trí thức là một tầng lớp xã hội đặc biệt, có trình độ học vấn cao, trình độ chuyên môn sâu, có đạo đức, lao động trí tuệ - sáng tạo khoa học, phổ biến và nghiên cứu ứng dụng tri thức khoa học, trong hoạt động thực tiễn, góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển mọi mặt của đời sống xã hội. Tuy góc độ tiếp cận khác nhau, song các khái niệm trên tập trung đề cập tới một số dấu hiệu cơ bản sau: Thứ nhất, trí thức là một tầng lớp xã hội Trí thức không phải là một giai cấp mà là một tầng lớp xã hội được thu nạp từ nhiều giai cấp, tầng lớp xã hội khác nhau; cho nên trí thức không đại biểu cho một phương thức sản xuất độc lập nào. Trong xã hội có giai cấp, trí thức luôn của giai cấp thống trị và phục vụ cho giai cấp thống trị.Lênin đã khẳng định: Nếu không nhập cục với một giai cấp thì giới trí thức chỉ là một con số không mà thôi.

Đồng thời trong xã hội cần thiết đến sự sáng tạọ, lý tưởng của trí thức để giải phóng con người, giải phóng xã hội cả về mặt thể chất, trí tuệ và xã hội. Thứ hai, trí thức là người có trình độ học vấn cao, trình độ chuyên môn sâu Trình độ học vấn, trình độ chuyên môn của trí thức tùy thuộc vào điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội của mỗi quốc gia, trong từng giai đoạn phát triển nhất định của lịch sử. Trình độ học vấn và chuyên môn của trí thức được thể hiện ở trình độ khoa học cơ bản và khoa học chuyên ngành; được hình thành qua đào tạo, bồi dưỡng và không ngừng phát triển bằng con đường tự đào tạo, lao động và hoạt động sáng tạo của mỗi cá nhân. Ở nước ta, trình độ học vấn của trí thức thường được quan niệm từ bậc cao đẳng trở lên.

Phần lớn trí thức được đào tạo từ các trường cao đẳng, đại học và nhận được bằng cấp khác 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tuy nhiên bằng cấp cũng chỉ là một trong những tiêu chí để phân biệt trí thức với các lực lượng khác trong xã hội; bởi trên thực tế, nhiều người không qua đào tạo cơ bản, không có bằng cấp, nhưng bằng con đường tự học, tự nghiên cứu và tích cực lao động sáng tạo, nên họ đã trở thành trí thức và bổ sung vào đội ngũ trí thức. Thứ ba, trí thức là người lao động trí óc, sáng tạo Lao động trí óc là đặc trưng lao động của trí thức và sản phẩm lao động của họ là những tri thức khoa học sáng tạo. Lao động sáng tạo của trí thức là đi tìm bản chất và phát hiện quy luật của sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan; đem lại những tri thức khoa học mới, tiến bộ, hữu ích, phổ biến và ứng dụng những tri thức đó vào thực tiễn để nâng cao chất lượng mọi mặt của đời sống xã hội, dự báo tương lai và đưa ra phương hướng, biện pháp nhằm phát triển xã hội.

Những sản phẩm lao động sáng tạo chủ yếu là những giá trị tinh thần, là sự phản ánh sâu sắc bản chất của sự vật, hiện tượng, là cơ sở lý luận định hướng cho nhận thức và hoạt động thực tiễn nhiều lĩnh vực cho sự phát triển của xã hội trên cả đời sống vật chất lẫn tinh thần. Ngoài phẩm chất trên những trí thức chân chính có tinh thần dân tộc, luôn nặng lòng yêu nước, thương dân, có trách nhiệm cao với quốc gia và dân tộc.