Luận văn thạc sĩ vai trò của nhà nước trong xây dựng phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xhcn ở việt nam hiện nay

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của nhà nước trong phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay.

• Tác giả: Trần Văn Trường
• Người hướng dẫn: GS, TS Lưu Văn Sùng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Vai trò của nhà nước trong phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam hiện nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 1.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu luận văn
• 1.6. Đóng góp của luận văn
• 1.7. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 1: NHỮNG KHUYẾT TẬT CỦA THỊ TRƯỜNG TỰ DO, NHÀ NƯỚC PHI THỊ TRƯỜNG
• 2.1. Những khuyết tật của thị trường tự do
• 2.2. Khuyết tật của Nhà nước phi thị trường
• 2.3. CNXH mô hình Xô Viết ra đời đối lập với hệ thống TBCN
• 2.4. Những thành tựu của CNXH theo mô hình Xô Viết thế kỷ XX
• 2.5. Khắc phục những khuyết tật của nhà nước phi thị trường - Sự chuyển đổi mô hình XHCN những năm 80, 90 của thế kỷ XX là tất yếu khách quan
• 2.6. Những xu hướng của kinh tế thị trường
• 2.7. Xu hướng chung của nền kinh tế thị trường
• 2.8. Vai trò của Nhà nước trong các loại kinh tế thị trường
• 3. CHƯƠNG 2: THỰC HIỆN CÔNG CUỘC ĐỔI MỚI - VAI TRÒ CỦA NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 3.1. Thực hiện công cuộc đổi mới chuyển sang nền kinh tế thị trường và tiếp tục thực hiện mục tiêu XHCN
• 3.2. Mục tiêu XHCN của nền kinh tế thị trường và tiếp tục thực hiện Mục tiêu XHCN trong điều kiện mới, bằng phương thức mới
• 3.3. Vai trò của Nhà nước đối với nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam hiện nay
• 3.4. Tính tất yếu khách quan vai trò quản lý, điều tiết của nhà nước đối với nền kinh tế
• 3.5. Vai trò của nhà nước Việt Nam trong tạo lập đồng bộ các yếu tố của nền kinh tế thị trường
• 3.6. Vai trò của Nhà nước Việt Nam trong tạo lập các yếu tố định hướng XHCN trong nền kinh tế thị trường
• 3.7. Một số đề xuất kiến nghị nhằm hoàn thiện vai trò của nhà nước đối với nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về vai trò của nhà nước trong phát triển kinh tế thị trường

Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc định hình và phát triển nền kinh tế thị trường. Sự can thiệp của nhà nước không chỉ giúp điều tiết các hoạt động kinh tế mà còn đảm bảo sự công bằng và phát triển bền vững. Trong bối cảnh Việt Nam, vai trò này càng trở nên rõ ràng hơn khi đất nước chuyển mình từ nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

1.1. Định nghĩa và khái niệm về kinh tế thị trường

Kinh tế thị trường là hệ thống kinh tế trong đó các quyết định sản xuất và tiêu dùng được quyết định bởi các lực lượng thị trường. Nhà nước có trách nhiệm tạo ra khung pháp lý và môi trường thuận lợi cho các hoạt động kinh tế diễn ra.

1.2. Vai trò của nhà nước trong việc điều tiết kinh tế

Nhà nước thực hiện vai trò điều tiết thông qua các chính sách kinh tế, quản lý tài chính và kiểm soát các hoạt động kinh doanh. Điều này giúp ngăn chặn các khuyết tật của thị trường tự do và bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng.

II. Những thách thức trong vai trò của nhà nước đối với nền kinh tế thị trường

Mặc dù nhà nước có vai trò quan trọng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc thực hiện chức năng này. Các vấn đề như tham nhũng, quản lý kém và thiếu minh bạch có thể làm giảm hiệu quả của các chính sách kinh tế.

2.1. Tham nhũng và quản lý kém

Tham nhũng trong bộ máy nhà nước có thể dẫn đến việc phân bổ nguồn lực không hợp lý, gây thiệt hại cho nền kinh tế. Cần có các biện pháp mạnh mẽ để ngăn chặn và xử lý tham nhũng.

2.2. Thiếu minh bạch trong chính sách

Thiếu minh bạch trong việc ban hành và thực hiện chính sách có thể gây ra sự nghi ngờ từ phía doanh nghiệp và nhà đầu tư, làm giảm niềm tin vào nền kinh tế.

III. Phương pháp cải cách chính sách kinh tế của nhà nước

Để nâng cao vai trò của nhà nước trong phát triển kinh tế thị trường, cần thực hiện các cải cách chính sách hiệu quả. Những cải cách này không chỉ giúp tăng cường quản lý mà còn tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi.

3.1. Cải cách hành chính và quản lý nhà nước

Cải cách hành chính giúp giảm bớt thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động. Điều này cũng giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.

3.2. Tăng cường đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Nhà nước cần đầu tư vào giáo dục và đào tạo nghề.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về vai trò của nhà nước

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự can thiệp của nhà nước có thể tạo ra những kết quả tích cực trong phát triển kinh tế. Các chính sách đúng đắn có thể thúc đẩy tăng trưởng và cải thiện đời sống người dân.

4.1. Các mô hình thành công trong quản lý kinh tế

Một số quốc gia đã áp dụng thành công các mô hình quản lý kinh tế hiệu quả, từ đó tạo ra sự phát triển bền vững. Việt Nam có thể học hỏi từ những kinh nghiệm này.

4.2. Đánh giá tác động của chính sách kinh tế

Việc đánh giá tác động của các chính sách kinh tế giúp nhà nước điều chỉnh kịp thời và hiệu quả hơn, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý.

V. Kết luận và tương lai của vai trò nhà nước trong kinh tế thị trường

Vai trò của nhà nước trong phát triển kinh tế thị trường là không thể phủ nhận. Trong tương lai, cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách để đảm bảo sự phát triển bền vững và công bằng xã hội.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Nhà nước cần có các chính sách phát triển bền vững, đảm bảo sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực kinh tế sẽ giúp Việt Nam học hỏi kinh nghiệm và thu hút đầu tư, từ đó nâng cao vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong gần 30 năm qua, Việt Nam đã trải qua quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế hành chính bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN). Theo ước tính, nền kinh tế Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng khá ổn định, góp phần nâng cao đời sống nhân dân và phát triển xã hội. Tuy nhiên, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, vai trò của Nhà nước trong việc xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN trở nên đặc biệt quan trọng và cấp bách. Luận văn tập trung làm rõ tính tất yếu của sự chuyển đổi này, đồng thời phân tích vai trò quản lý, điều tiết của Nhà nước nhằm đảm bảo sự phát triển kinh tế bền vững, công bằng xã hội và thực hiện mục tiêu XHCN.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ khi Việt Nam bắt đầu công cuộc đổi mới đến nay, với trọng tâm là vai trò của Nhà nước trong việc tạo lập các yếu tố đồng bộ của nền kinh tế thị trường và các yếu tố định hướng XHCN. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là làm rõ những khuyết tật của thị trường tự do và nhà nước phi thị trường, phân tích xu hướng phát triển của kinh tế thị trường, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao vai trò của Nhà nước trong quản lý, điều tiết nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam hiện nay. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc hoàn thiện chính sách phát triển kinh tế xã hội của đất nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về vai trò của Nhà nước và kinh tế thị trường trong sự phát triển xã hội. Hai mô hình kinh tế được phân tích sâu sắc là kinh tế thị trường tự do và nhà nước phi thị trường (mô hình XHCN kiểu Xô Viết). Các khái niệm chính bao gồm:

• Khuyết tật của thị trường tự do: Bao gồm sự bất bình đẳng trong phân phối, khủng hoảng chu kỳ, thất nghiệp, và sự tha hóa đạo đức xã hội do cạnh tranh tàn khốc.
• Khuyết tật của nhà nước phi thị trường: Tập trung quan liêu, thiếu động lực phát triển, hạn chế sự sáng tạo và ứng dụng khoa học kỹ thuật.
• Kinh tế thị trường định hướng XHCN: Mô hình kết hợp giữa cơ chế thị trường và vai trò quản lý, điều tiết của Nhà nước nhằm đảm bảo phát triển kinh tế đi đôi với công bằng xã hội và phát triển con người.
• Vai trò Nhà nước trong các loại hình kinh tế thị trường: Từ nền kinh tế thị trường tự do đến kinh tế thị trường xã hội và kinh tế thị trường định hướng XHCN.

Khung lý thuyết này giúp phân tích sâu sắc các mô hình kinh tế, đồng thời làm rõ vai trò điều tiết của Nhà nước trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường ở Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp với các phương pháp phân tích, tổng hợp và thống kê. Nguồn dữ liệu chính bao gồm các tài liệu lý luận, các báo cáo kinh tế xã hội của Việt Nam từ khi đổi mới đến nay, cùng các nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước liên quan đến chủ đề.

Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các tài liệu, báo cáo và số liệu kinh tế xã hội trong khoảng thời gian gần 30 năm (từ đầu những năm 1980 đến năm 2014). Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn lọc tài liệu có liên quan trực tiếp đến vai trò của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Phân tích dữ liệu được thực hiện theo hướng so sánh, đối chiếu các mô hình kinh tế và đánh giá thực tiễn phát triển kinh tế Việt Nam.

Timeline nghiên cứu kéo dài trong 2 năm học cao học, từ thu thập tài liệu, phân tích lý thuyết đến tổng hợp kết quả và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Khuyết tật của thị trường tự do và nhà nước phi thị trường:

   • Thị trường tự do không có sự quản lý điều tiết của Nhà nước dẫn đến các khủng hoảng kinh tế chu kỳ, thất nghiệp cao, phân hóa giàu nghèo sâu sắc và suy thoái đạo đức xã hội. Ví dụ, các cuộc khủng hoảng tài chính ở các nước tư bản vào cuối thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX đã gây ra khủng hoảng toàn diện đời sống xã hội.
   • Nhà nước phi thị trường (mô hình Xô Viết) với sự tập trung quan liêu, xóa bỏ sở hữu tư nhân và kế hoạch hóa tập trung cao độ đã gây ra trì trệ kinh tế, thiếu động lực đổi mới và khủng hoảng hệ thống vào những năm 1980.

2. Xu hướng phát triển của kinh tế thị trường:

   • Kinh tế thị trường hiện đại không thể vận hành hiệu quả nếu thiếu vai trò quản lý, điều tiết của Nhà nước. Các mô hình kinh tế thị trường xã hội ở Bắc Âu và Đức đã chứng minh sự cần thiết của Nhà nước trong việc đảm bảo công bằng xã hội và phát triển con người.
   • Ở Việt Nam, kinh tế thị trường định hướng XHCN là mô hình phù hợp, vừa phát huy động lực thị trường vừa đảm bảo mục tiêu xã hội chủ nghĩa.

3. Vai trò của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam:

   • Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong quản lý vĩ mô, điều tiết các yếu tố kinh tế thị trường, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển con người.
   • Kinh tế nhà nước và kinh tế tập thể là nền tảng vững chắc, đồng thời phát triển kinh tế tư nhân và các thành phần kinh tế khác để tạo sức mạnh tổng hợp.
   • Nhà nước Việt Nam đã và đang thực hiện các chính sách nhằm hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, đồng thời giữ vững định hướng XHCN.

4. Thực tiễn chuyển đổi kinh tế ở Việt Nam:

   • Từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu về tăng trưởng kinh tế và ổn định xã hội.
   • Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế như quản lý nhà nước chưa hiệu quả, tham nhũng, lãng phí và sự phát triển chưa đồng đều giữa các thành phần kinh tế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các khuyết tật trong nền kinh tế thị trường tự do và nhà nước phi thị trường xuất phát từ bản chất của các mô hình kinh tế này. Thị trường tự do thiếu sự điều tiết dẫn đến các bất ổn xã hội và kinh tế, trong khi nhà nước phi thị trường lại gây ra sự trì trệ và thiếu động lực phát triển. Kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam là sự kết hợp giữa hai mô hình này, nhằm khắc phục các khuyết tật và phát huy ưu điểm.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế về mô hình kinh tế thị trường xã hội, vai trò của Nhà nước trong việc điều tiết và bảo đảm công bằng xã hội được khẳng định là yếu tố then chốt. Việt Nam đã vận dụng linh hoạt các lý thuyết này trong bối cảnh đặc thù của mình, tạo nên mô hình kinh tế thị trường định hướng XHCN phù hợp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam qua các năm đổi mới, bảng so sánh các chỉ số xã hội như tỷ lệ nghèo đói, thất nghiệp trước và sau đổi mới, cũng như biểu đồ cơ cấu kinh tế theo thành phần sở hữu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng XHCN:

   • Động từ hành động: Xây dựng, hoàn thiện
   • Target metric: Tăng cường tính minh bạch, hiệu quả quản lý
   • Timeline: 3-5 năm
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tư pháp, các cơ quan liên quan

2. Nâng cao năng lực quản lý, điều tiết của Nhà nước:

   • Động từ hành động: Đào tạo, cải cách
   • Target metric: Tăng hiệu quả quản lý vĩ mô, giảm tham nhũng
   • Timeline: 2-4 năm
   • Chủ thể thực hiện: Chính phủ, các bộ ngành, địa phương

3. Phát triển đồng bộ các thành phần kinh tế, đặc biệt là kinh tế tư nhân:

   • Động từ hành động: Khuyến khích, hỗ trợ
   • Target metric: Tăng tỷ trọng kinh tế tư nhân trong GDP lên khoảng 50% trong 5 năm tới
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công Thương, các hiệp hội doanh nghiệp

4. Tăng cường an sinh xã hội và phát triển con người:

   • Động từ hành động: Mở rộng, cải thiện
   • Target metric: Giảm tỷ lệ nghèo, nâng cao chất lượng giáo dục và y tế
   • Timeline: Liên tục, ưu tiên 5 năm đầu
   • Chủ thể thực hiện: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước:

   • Lợi ích: Hiểu rõ vai trò và trách nhiệm trong quản lý, điều tiết nền kinh tế thị trường định hướng XHCN.
   • Use case: Áp dụng trong xây dựng chính sách, hoạch định chiến lược phát triển kinh tế xã hội.

2. Giảng viên và sinh viên ngành Chính trị học, Kinh tế:

   • Lợi ích: Nắm vững lý luận và thực tiễn về mô hình kinh tế thị trường định hướng XHCN.
   • Use case: Tài liệu tham khảo cho giảng dạy, nghiên cứu khoa học.

3. Doanh nghiệp và nhà đầu tư:

   • Lợi ích: Hiểu rõ môi trường kinh tế, chính sách phát triển kinh tế thị trường ở Việt Nam.
   • Use case: Định hướng chiến lược kinh doanh, đầu tư phù hợp với chính sách nhà nước.

4. Nhà hoạch định chính sách và chuyên gia tư vấn:

   • Lợi ích: Cung cấp cơ sở khoa học để đề xuất các giải pháp phát triển kinh tế xã hội.
   • Use case: Tư vấn chính sách, xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Vai trò của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN là gì?
   Nhà nước giữ vai trò quản lý vĩ mô, điều tiết các yếu tố kinh tế thị trường nhằm đảm bảo phát triển kinh tế bền vững, công bằng xã hội và thực hiện mục tiêu xã hội chủ nghĩa. Ví dụ, Nhà nước điều chỉnh chính sách tài khóa, tiền tệ để ổn định kinh tế vĩ mô.

2. Tại sao nền kinh tế thị trường tự do lại có nhiều khuyết tật?
   Vì thiếu sự quản lý, điều tiết của Nhà nước, dẫn đến khủng hoảng chu kỳ, thất nghiệp, phân hóa giàu nghèo và suy thoái đạo đức xã hội. Các cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu là minh chứng rõ ràng.

3. Mô hình kinh tế thị trường định hướng XHCN khác gì so với kinh tế thị trường xã hội?
   Mô hình định hướng XHCN nhấn mạnh vai trò chủ đạo của Nhà nước trong quản lý kinh tế, đồng thời giữ vững mục tiêu xã hội chủ nghĩa về công bằng và phát triển con người, trong khi kinh tế thị trường xã hội tập trung nhiều hơn vào phúc lợi xã hội trong khuôn khổ kinh tế tư bản.

4. Việt Nam đã đạt được những thành tựu gì sau khi chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng XHCN?
   Việt Nam đã duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế khá ổn định, giảm tỷ lệ nghèo đói, cải thiện đời sống nhân dân và ổn định chính trị xã hội. Ví dụ, GDP bình quân đầu người tăng liên tục trong hơn hai thập kỷ qua.

5. Những thách thức lớn nhất đối với vai trò của Nhà nước hiện nay là gì?
   Bao gồm quản lý nhà nước chưa hiệu quả, tham nhũng, lãng phí nguồn lực, sự phát triển chưa đồng đều giữa các thành phần kinh tế và áp lực hội nhập quốc tế. Cần cải cách hành chính và nâng cao năng lực quản lý để khắc phục.

Kết luận

• Luận văn làm rõ tính tất yếu của việc chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và vai trò quan trọng của Nhà nước trong quá trình này.
• Phân tích sâu sắc các khuyết tật của thị trường tự do và nhà nước phi thị trường, từ đó đề xuất mô hình kinh tế thị trường định hướng XHCN phù hợp với Việt Nam.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản lý Nhà nước, phát triển đồng bộ các thành phần kinh tế và tăng cường an sinh xã hội.
• Nghiên cứu có thể làm tài liệu tham khảo quan trọng cho cán bộ quản lý, giảng viên, sinh viên và các nhà hoạch định chính sách.
• Tiếp tục nghiên cứu, đánh giá hiệu quả các chính sách và thực tiễn quản lý Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN là bước đi cần thiết trong thời gian tới.

Call-to-action: Các nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý cần áp dụng kết quả nghiên cứu này để hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội bền vững tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Nhà nước là nhân tố chính trị có vai trò đặc biệt quan trọng tác động đến sự hình thành phát triển nền kinh tế. Song trong mỗi chế đô ̣ xã hô ̣i khác nhau thì vai trò tác động của Nhà nước cũng khác nhau : Trong nề n kinh tế hành chính bao cấp khác với nề n kinh tế thị trường. Thâ ̣m chí, ngay trong các loại hình kinh tế thị trường khác nhau thì sự tác đô ̣ng của N hà nước đến kinh tế cũng khác nhau.

Tác động của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường tự do khác với trong nền kinh tế thị trường xã hội và cũng khác với trong mô ̣t nề n kinh tế thi trươ ̣ ̀ ng XHCN hay đinh ̣ hướng XHCN. Trải qua gần 30 năm chuyể n đổ i nề n kinh tế hành chiń h qu an liêu bao cấ p sang nề n kinh tế thị trường đinh ̣ hướng XHCN , đấ t nước ta đã đa ̣t đươ ̣c những thành tựu to lớn : nề n kinh tế tăng trưởng liên tục đạt tốc độ khá. Để đinh ̣ hướng kinh tế đấ t nước phát triể n theo nề n kinh tế thị trường đinh ̣ hướng XHCN, vai trò nhân tố chính tri ̣ trước hế t là vai trò của N hà nước ngày càng trở lên đă ̣c biê ̣t quan tro ̣ng nó quyết định đến sự thành bại của nề n kinh tế thi ̣ trường đinh ̣ hướng XHCN ở nước ta hiê ̣n nay. Tuy nhiên bên ca ̣nh những kế t quả đa ̣t đươ ̣c vai trò của nhà nước trong hoạch định chủ trương chính sách phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN ở nướ c ta hiê ̣n nay nảy sinh những vấ n đề phức ta ̣p cầ n phải lý giải , giải quyết.

Đặc biệt trong xu thế hiện nay , xu thế toàn cầ u h óa hô ̣i nhâ ̣p kinh tế quố c tế , Viê ̣t Nam trở thành thành viên 150 của tổ chức thương mại thế giới (WTO) cho nên vấ n đề chiń h tri ̣và chiń h sách của các quố c gia đề u chiụ sự chi phố i ảnh hưởng trực tiếp từ nhân tố quốc tế. Vâ ̣y thì làm thế nào để giữ vững đô ̣c lâ ̣p tự chủ về chin ́ h tri ̣trong sự hô ̣i nhâ ̣p quố c tế ? Làm thế nào để 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] chính sách của N hà nước đảm bảo thực hiê ̣n sự hô ̣i nhâ ̣p quố c tế đồ ng thời vẫn đảm bảo đinh ̣ hướng nề n kinh tế thị trường theo mu ̣c tiêu XHCN? Hơn nữa vâ ̣n đô ̣ng phát triể n nề n kinh tế thị trường tự nó không hướng tới mu ̣c tiêu XHCN , quyế t đinh ̣ sự đinh ̣ hướng XHCN là nhân tố chiń h tri ̣ trực tiế p là vai trò của N hà nước. Có câu hỏi đặt ra là : Liê ̣u chúng ta có phát huy đươ ̣c sức ma ̣nh của nhân tố chiń h tri ̣ trực tiếp là Nhà nước trong viê ̣c xây dựng phát triển nền kinh tế thị trường đinh ̣ hướng XHCN ở nước ta hiê ̣n nay không? Liê ̣u Nhà nước có quản lý , điề u tiế t đươ ̣c nề n kinh tế theo quỹ đạo XHCN hay không? Mă ̣t khác viê ̣c xây dựng phát triển nền kinh tế vận động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng XHCN là chưa có tiề n lệ trong lich ̣ sử. Quá trình này đòi hỏi chúng ta vừa làm vừa phải tổng kết kinh nghiê ̣m thực tiễn , tìm ra hình thức và bước đi thích hợp.

Quá trình đó tấ t yế u phải có sự định hướng , quản lý, điều tiết của Nhà nước đóng vai trò “người cầ m trich” ̣ hướng vào mu ̣c tiêu CNXH. Chính vì vậy viê ̣c nghiên cứu vai trò của N hà nước trong việc xây dựng phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN trở lên cấp bách đă ̣c biê ̣t là tìm ra những giải pháp nâng cao vai trò của Nhà nước trong quản lý, điề u tiế t nền kinh tế để vừa thúc đẩ y sự phá t triể n kinh tế thị trường, vừa đảm bảo đinh ̣ hướng XHCN có ý nghiã lý luâ ̣n và thực tiễn cấp bách đối với nước ta hiện nay. Đó là lý do vì sao tôi cho ̣n đề tài “Vai trò của N hà nước trong xây dựng , phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay” để làm đề tài nghiên cứu của mình. 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Tình hình nghiên cứu đề tài Đế n nay đã có mô ̣t số công triǹ h nghiên cứu ở nhiề u góc đô ̣ khác nhau “nói về mố i quan hê ̣ kinh tế và chiń h tri”̣ liên quan đế n luâ ̣n văn: Khổ ng Doañ Hơ ̣i , “Quan hê ̣ giữa hinh tế và chính tri ̣ở nước ta” , Tạp chí Cộng sản , 6/1993; Lê Hữu Nghiã “Vai trò của chính tri ̣trong viê ̣c bảo đảm đinh ̣ hướng xã hô ̣i chủ nghiã ” , Tạp chí Cộng sản Hà Nội , 5/1996; Nguyễn Tiế n Phồ n , “Vai trò lañ h đa ̣o chính tri ̣của Đảng và chức năng quản lý kinh tế của Nhà nước trong điều kiện nền kinh tế của Đảng và chứ c năng quản lý kinh tế của Nhà nước trong điều kiện nền kinh tế thị trường ở nước ta hiê ̣n nay”, Tạp chí Triết học số 3/1995; Nguyễn Tro ̣ng Chuẩ n “ Mố i quan hê ̣ biê ̣n chứng giữa đổ i mới chính sách kinh tế và đổ i mới chính s ách xã hội” , Tạp chí Triết học số 3/1996; Nguyễn Chí Mỳ , “Xu hướng và các nhân tố bảo đảm đinh ̣ hướng xã hô ̣i chủ nghiã của nề n kinh tế nhiề u thành phầ n” , Tạp chí Cô ̣ng sản số 10/1997;… Ngoài ra, còn có một số luận án tiế n si ̃ và luận văn thạc sĩ đề cập đến các góc độ khác nhau của đề tài : “Đinh ̣ hướng xã hô ̣i chủ nghiã ở Viê ̣t Nam nô ̣i dung cơ bản và những điề u kiê ̣n chủ yế u để thực hiê ̣n” , Luâ ̣n án tiế n si ̃ Khoa ho ̣c triế t ho ̣c chuyên ng ành chủ nghĩa cộng sản khoa học của Nguyễn Văn Oánh, Hà Nội 1994; “Vai trò đinh ̣ hướng xã hô ̣i chủ nghiã của Kiế n trúc thươ ̣ng tầ ng chính tri ̣đố i với sự phát triể n nề n kinh tế hàng hóa nhiề u thành phầ n ở Viê ̣t Nam hiê ̣n n ay”, Luâ ̣n văn tha ̣c si ̃ triế t ho ̣c của Huỳnh Thanh Minh, Hà Nội 1997; “Nhân tố chủ quan với viê ̣c bảo đảm đinh ̣ hướng xã hô ̣i chủ nghĩa sự phát triể n nề n kinh tế hàng hóa nhiề u thành phầ n ở nước ta hiê ̣n nay”, Luâ ̣n văn tha ̣c s ĩ Triế t ho ̣c của Nguyễn Văn Ninh , Hà Nội, năm 2001; “Vai trò đinh ̣ hướng xã hô ̣i chủ nghiã của Nhà nước đố i với sự phát triể n nề n kinh tế Viê ̣t Nam hiê ̣n nay” , Luâ ̣n án tiế n si ̃ triế t ho ̣c của Lê Thi ̣Hồ ng , Hà 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nô ̣i năm 2001, “Kinh tế thế giới 2002-2003: đă ̣c điể m và triể n vo ̣ng” - NXB, Chính trị quốc gia 2003-398 tr. Kim Ngo ̣c; “Chuyể n dich ̣ cơ cấ u kinh tế Viê ̣t Nam trong những năm đầ u thế kỷ XXI” Khoa ho ̣c xã hô ̣i , 2004, - 226tr. Nguyễn Trầ n Quế ; “kinh tế thế giới 2003-2004, đă ̣c điể m và triể n vo ̣ng” Chính trị quốc gia 2004. Kim Ngo ̣c; “kinh tế Viê ̣t Nam đổ i mới và phát triể n” Thế giới , 2007- 757 trang.

Võ Đại Lược “toàn cầu hóa kinh tế và hội nhập kinh tế quố c tế đố i với tiế n trì nh CNH, HĐH ở Viê ̣t Nam” Khoa ho ̣c xã hô ̣i 2007-267 trang. Nguyễn Xuân Thắ ng ; “Kinh tế và chính tri ̣thế giới năm 2010 và triển vọng năm 2011”. Nguyễn Mạnh Hùng. Mă ̣c dù các công trin ̀ h nghiên cứu đã đề câ ̣p đế n khá nhiề u khiá cạnh khác nhau của đề tài chưa có đề tài nào xác đinh ̣ đúng tầ m quan trọng của nhân tố Nhà nước trong vai trò “cầ m trich” ̣ quản lý, điều tiết nền kinh tế theo mục tiêu XHCN.

Vì vậy việc nghiên cứu vấn đề “va i trò của Nhà nước trong xây dựng, phát triển nền KTTT đinh ̣ hướng XHCN ở Viê ̣t Nam hiê ̣n nay” là vấ n đề bức xúc cầ n phải giải quyế t. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3. Mục đích Làm rõ tính tất yếu việc chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng XHCN và vai trò của nhà nước tạo lập sự đồng bộ các yếu tố kinh tế thị trường; các yếu tố định hướng XHCN của nền kinh tế thị trường ở nước ta. Nhiêm ̣ vu ̣ - Làm rõ những khuyết tật của thị trường TBCN khi không có sự quản lý, điều tiết của nhà nước và khuyết tật của nhà nước phi thị trường ở các nước trong hệ thống XHCN trước đây.

11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Làm rõ xu hướng chung của kinh tế thị trường, vai trò của n hà nước đố i với kinh tế thị trường và các loại hình kinh tế thị trường. - Làm rõ quá trình đổi mới chuyển sang nền kinh tế thị trường, thực hiện mục tiêu XHCN và vai trò của Nhà nước trong xây dựng, phát triể n nề n kinh tế thị trường đinh ̣ hướng XHCN ở nước ta. - Đề xuấ t mô ̣t số giải pháp nhằ m hoàn thiện vai trò của Nhà nước đảm bảo định hướng XHCN của sự phát triể n nề n kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Luận văn nghiên cứu vai trò tác đô ̣ng của n hà nước trong việc xây dựng, phát triể n nề n kinh tế thị trường đinh ̣ hướng XHCN ở nước ta.

Đề tài tâ ̣p trung nghiên cứ u trong khoảng thời gian từ khi đổ i mới đế n nay. Cơ sở lý luâ ̣n và phƣơng pháp nghiên cƣ́u luâ ̣n văn - Cơ sở lý luâ ̣n: + Quan điể m củ a chủ nghiã Mác - Lênin; Quan điể m của Đảng , Nhà nước về xây dựng, phát triển kinh tế thị trường đinh ̣ hướng XHCN.