Luận văn thạc sĩ ussh phát huy vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa ở tỉnh hải dương giai đoạn hiện nay

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh phát huy vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa ở tỉnh hải, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Huế
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Tiến Dũng
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Phát Huy Vai Trò Của Hệ Thống Chính Trị Cấp Cơ Sở Trong Công Tác Dồn Điền Đổi Thửa Ở Tỉnh Hải Dương Giai Đoạn Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu
• 1.2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 1.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phƣơng pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn
• 1.7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: NHẬN THỨC VỀ VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CẤP CƠ SỞ TRONG CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA
• 1.1. Những khái niệm cơ bản
• 1.2. Hệ thống chính trị và hệ thống chính trị cơ sở
• 1.3. Dồn điền đổi thửa và cơ sở lý luận của dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp
• 1.4. Vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa
• 1.5. Vai trò của Đảng bộ cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa
• 1.6. Vai trò của chính quyền cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa
• 1.7. Vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa
• 1.8. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CẤP CƠ SỞ TRONG CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA Ở TỈNH HẢI DƢƠNG
• 2.1. Tình hình thực hiện vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa ở tỉnh Hải DƢơng
• 2.2. Khái quát chung về tỉnh Hải Dương và hệ thống chính trị cơ sở ở tỉnh Hải Dương
• 2.3. Đánh giá về vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa ở tỉnh Hải DƢơng
• 2.4. Những ưu điểm của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa ở tỉnh Hải Dương
• 2.5. Những hạn chế của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa ở tỉnh Hải Dương
• 2.6. Nguyên nhân hạn chế, yếu kém của hệ thống chính trị cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa ở tỉnh Hải Dương thời gian qua
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CẤP CƠ SỞ TRONG CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA Ở TỈNH HẢI DƢƠNG THỜI GIAN TỚI
• 3.1. Định hƣớng nhằm phát huy vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa ở tỉnh Hải DƢơng thời gian tới
• 3.2. Định hướng đối với Đảng bộ cơ sở
• 3.3. Định hướng đối với chính quyền cơ sở
• 3.4. Định hướng đối với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở
• 3.5. Một số giải pháp phát huy vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa ở tỉnh Hải DƢơng thời gian tới
• 3.6. Giải pháp đối với Đảng bộ cơ sở
• 3.7. Giải pháp đối với chính quyền cơ sở
• 3.8. Giải pháp đối với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị- xã hội ở cơ sở
• 3.9. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong dồn điền đổi thửa

Hệ thống chính trị cấp cơ sở đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện công tác dồn điền đổi thửa tại tỉnh Hải Dương. Đất đai là tài nguyên quý giá, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp và đời sống của người dân. Việc dồn điền đổi thửa không chỉ giúp tối ưu hóa diện tích canh tác mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất. Hệ thống chính trị cấp cơ sở, bao gồm Đảng bộ, chính quyền và các tổ chức chính trị - xã hội, có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các chính sách liên quan đến đất đai.

1.1. Khái niệm hệ thống chính trị cấp cơ sở và dồn điền đổi thửa

Hệ thống chính trị cấp cơ sở bao gồm các tổ chức, cơ quan có chức năng quản lý và điều hành các hoạt động tại địa phương. Dồn điền đổi thửa là quá trình tổ chức lại ruộng đất nhằm tạo ra những thửa đất lớn hơn, thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp nhận thức đúng đắn về vai trò của hệ thống chính trị trong việc thực hiện các chính sách đất đai.

1.2. Tầm quan trọng của dồn điền đổi thửa tại Hải Dương

Tỉnh Hải Dương, với nền nông nghiệp phát triển, cần phải thực hiện dồn điền đổi thửa để nâng cao hiệu quả sản xuất. Việc này không chỉ giúp tăng năng suất mà còn cải thiện đời sống của người dân. Hệ thống chính trị cấp cơ sở cần có những biện pháp cụ thể để hỗ trợ và thúc đẩy quá trình này.

II. Những thách thức trong công tác dồn điền đổi thửa tại Hải Dương

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong công tác dồn điền đổi thửa, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Tình trạng manh mún đất đai, sự thiếu đồng thuận trong cộng đồng và các vấn đề pháp lý là những rào cản lớn. Hệ thống chính trị cấp cơ sở cần phải nhận diện và giải quyết những vấn đề này để đảm bảo thành công cho công tác dồn điền đổi thửa.

2.1. Tình trạng manh mún đất đai và ảnh hưởng đến sản xuất

Sự phân tán và manh mún của ruộng đất đã dẫn đến hiệu quả sản xuất thấp. Người nông dân gặp khó khăn trong việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến kỹ thuật. Hệ thống chính trị cấp cơ sở cần có những giải pháp để tập trung hóa đất đai, tạo điều kiện cho sản xuất quy mô lớn.

2.2. Thiếu đồng thuận trong cộng đồng và giải pháp

Sự thiếu đồng thuận giữa các hộ dân trong việc dồn điền đổi thửa là một thách thức lớn. Hệ thống chính trị cấp cơ sở cần tổ chức các buổi họp, tuyên truyền để nâng cao nhận thức và tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.

III. Phương pháp phát huy vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong dồn điền đổi thửa

Để phát huy vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc tăng cường công tác tuyên truyền, đào tạo cán bộ và xây dựng kế hoạch cụ thể là những yếu tố quan trọng. Hệ thống chính trị cần phối hợp chặt chẽ với các tổ chức xã hội để thực hiện các chính sách đất đai.

3.1. Tăng cường công tác tuyên truyền về dồn điền đổi thửa

Tuyên truyền là một trong những phương pháp quan trọng để nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích của dồn điền đổi thửa. Hệ thống chính trị cấp cơ sở cần tổ chức các buổi hội thảo, phát động phong trào để người dân hiểu rõ hơn về chính sách này.

3.2. Đào tạo cán bộ và xây dựng kế hoạch cụ thể

Đào tạo cán bộ có vai trò quan trọng trong việc thực hiện công tác dồn điền đổi thửa. Cán bộ cần được trang bị kiến thức và kỹ năng để hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục liên quan đến đất đai. Bên cạnh đó, xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng địa phương sẽ giúp quá trình dồn điền đổi thửa diễn ra hiệu quả hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Hải Dương

Nghiên cứu về vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa tại Hải Dương đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Các mô hình dồn điền đổi thửa thành công đã được triển khai, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục theo dõi và đánh giá để rút ra bài học kinh nghiệm cho các địa phương khác.

4.1. Mô hình dồn điền đổi thửa thành công tại Hải Dương

Một số mô hình dồn điền đổi thửa tại Hải Dương đã cho thấy hiệu quả rõ rệt. Các hộ dân tham gia vào mô hình này đã tăng năng suất cây trồng và thu nhập. Hệ thống chính trị cấp cơ sở cần nhân rộng các mô hình này để đạt được kết quả tốt hơn.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Từ những kết quả đạt được, có thể rút ra nhiều bài học kinh nghiệm cho công tác dồn điền đổi thửa. Việc phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và sự đồng thuận của người dân là yếu tố quyết định đến thành công của công tác này.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho dồn điền đổi thửa tại Hải Dương

Kết luận, vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa tại Hải Dương là rất quan trọng. Để đạt được những thành tựu lớn hơn trong tương lai, cần có những định hướng rõ ràng và các giải pháp cụ thể. Hệ thống chính trị cần tiếp tục phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các chính sách đất đai.

5.1. Định hướng phát triển công tác dồn điền đổi thửa

Trong thời gian tới, cần có những định hướng phát triển rõ ràng cho công tác dồn điền đổi thửa. Hệ thống chính trị cấp cơ sở cần xây dựng kế hoạch cụ thể, phù hợp với tình hình thực tế của từng địa phương.

5.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác dồn điền đổi thửa

Để nâng cao hiệu quả công tác dồn điền đổi thửa, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và các tổ chức xã hội. Việc tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo sẽ giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng cho người dân trong việc thực hiện dồn điền đổi thửa.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất nông nghiệp tại vùng Đồng bằng sông Hồng, đặc biệt tại tỉnh Hải Dương với tổng diện tích tự nhiên 1.662 km² và quy mô dân số gần 2,89 triệu người (mật độ 1.488 người/km²), từng đối mặt với rào cản nghiêm trọng về sự phân tán tư liệu sản xuất. Sau khi thực hiện phân chia ruộng đất theo Nghị định 64/CP năm 1993, tình trạng đất đai manh mún diễn ra phổ biến với bình quân từ 7 đến 9 thửa ruộng trên một hộ gia đình, diện tích mỗi thửa nhỏ hơn 200 m². Thực trạng này làm gia tăng 20% đến 30% chi phí sản xuất, lãng phí quỹ đất làm bờ ngăn và cản trở trực tiếp tiến trình cơ giới hóa nông nghiệp.

Vấn đề cốt lõi được đặt ra là làm thế nào để tổ chức lại ruộng đất từ quy mô nhỏ lẻ thành các vùng sản xuất tập trung, cánh đồng mẫu lớn nhằm nâng cao giá trị gia tăng trên mỗi héc-ta canh tác. Mục tiêu cụ thể của công trình là phân tích, đánh giá toàn diện thực trạng phát huy vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa tại tỉnh Hải Dương giai đoạn 2010 - 2017, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ giai đoạn tiếp theo.

Nghiên cứu được triển khai tại 265 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 227 xã, 25 phường và 13 thị trấn) thuộc 10 huyện, 1 thị xã và 1 thành phố của tỉnh Hải Dương trong mốc thời gian từ năm 2010 đến năm 2017. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc tối ưu hóa năng suất lao động nông nghiệp, hỗ trợ chuyển dịch từ 15% đến 20% lực lượng lao động nông thôn sang khu vực công nghiệp - dịch vụ, đồng thời tạo tiền đề chính trị - xã hội vững chắc để hoàn thành 19 tiêu chí trong Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng nền tảng lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin về quan hệ sản xuất và quan hệ đất đai, đặc biệt là lý thuyết địa tô và địa tô chênh lệch của C. Mác. Địa tô chênh lệch I phát sinh từ sự khác biệt về độ màu mỡ tự nhiên và vị trí địa lý thuận lợi của từng thửa đất; trong khi địa tô chênh lệch II hình thành từ kết quả thâm canh, đầu tư thêm tư bản và áp dụng khoa học kỹ thuật trên cùng một diện tích canh tác. Khi tiến hành dồn điền đổi thửa, bản chất kinh tế bên trong chính là sự phân phối lại lợi ích gắn liền với địa tô chênh lệch giữa các hộ nông dân, đòi hỏi phải xác lập hệ số quy đổi đất đai chính xác và minh bạch.

Cùng với đó, lý thuyết thể chế và cấu trúc hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa Việt Nam được áp dụng để làm rõ cơ chế vận hành "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ" ở cấp xã. Bốn khái niệm trung tâm được chuẩn hóa bao gồm:

• Hệ thống chính trị cấp cơ sở (chỉnh thể gồm Đảng bộ cơ sở, chính quyền xã và các đoàn thể chính trị - xã hội);
• Dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp (quá trình tổ chức lại tư liệu sản xuất bằng cách gộp các thửa ruộng nhỏ thành ô thửa lớn gắn với kiến thiết hạ tầng);
• Tư liệu sản xuất đặc biệt (thuộc tính giới hạn không thể tái tạo của đất đai);
• Tích tụ ruộng đất (tiền đề phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn).

Mô hình nghiên cứu phân tích mối quan hệ tác động đa chiều giữa sự lãnh đạo chính trị của Đảng ủy, hiệu lực điều hành của Ủy ban Nhân dân và vai trò vận động, giám sát của Mặt trận Tổ quốc cùng 5 đoàn thể thành viên đối với hiệu quả dồn đổi ruộng đất tại 89% diện tích đồng bằng và 11% diện tích đồi núi của tỉnh Hải Dương.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ báo cáo tổng kết của Ủy ban Nhân dân tỉnh Hải Dương, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Sở Tài nguyên và Môi trường cùng số liệu thống kê tại 265 xã, phường, thị trấn. Cơ cấu nhân sự khảo sát bao gồm 2.702 cán bộ xã thuộc 11 chức danh và 2.389 công chức cấp xã thuộc 7 chức danh chuyên môn theo quy định tại Nghị định 92/2009/NĐ-CP.

Phương pháp chọn mẫu kết hợp giữa chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng và chọn mẫu điển hình. Tác giả tiến hành khảo sát chuyên sâu tại 5 huyện đại diện cho các vùng sinh thái kinh tế nông nghiệp của tỉnh Hải Dương: Kim Thành, Nam Sách, Gia Lộc, Thanh Hà và Kinh Môn. Tại mỗi huyện, từ 2 đến 3 xã điểm được lựa chọn để điều tra bảng hỏi xã hội học và thực hiện 45 cuộc phỏng vấn sâu đối với bí thư chi bộ, trưởng thôn và đại diện các hộ nông dân.

Phương pháp phân tích dựa trên sự kết hợp giữa phương pháp lịch sử - logic, phương pháp thống kê mô tả, so sánh đối chiếu và phân tích - tổng hợp định tính lẫn định lượng. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này nhằm bóc tách chính xác các yếu tố ảnh hưởng từ cơ chế lãnh đạo chính trị đến hành vi đồng thuận của nông dân trong mốc thời gian 2010 - 2017, bảo đảm tính khách quan và độ tin cậy khoa học cao cho toàn bộ luận điểm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, công tác dồn điền đổi thửa tại tỉnh Hải Dương đã làm giảm mạnh mẽ độ phân tán ruộng đất. Số thửa bình quân của mỗi hộ nông dân giảm từ mức 7 đến 9 thửa xuống còn 1,5 đến 2 thửa trên một hộ; diện tích bình quân mỗi ô thửa tăng gấp 5 đến 7 lần, từ dưới 200 m² lên mức 1.000 m² đến 1.500 m². Điều này tạo điều kiện thuận lợi để hình thành các vùng sản xuất chuyên canh quy mô tập trung từ 20 đến 50 ha.

Thứ hai, bộ máy hệ thống chính trị cấp cơ sở đã phát huy tính chủ động và thiết lập mô hình tổ chức thực hiện khoa học. 100% các xã triển khai đều thành lập Ban chỉ đạo dồn điền đổi thửa cấp xã với quy mô từ 25 đến 35 thành viên do Bí thư Đảng ủy hoặc Chủ tịch Ủy ban Nhân dân xã làm Trưởng ban. Tại mỗi thôn, Tiểu ban dồn điền đổi thửa được thành lập với từ 5 đến 6 thành viên do nhân dân trực tiếp bầu chọn, tiến hành từ 3 đến 4 cuộc họp dân để thống nhất phương án giao đất thực địa.

Thứ ba, chất lượng chuyên môn và lý luận của đội ngũ cán bộ cơ sở đóng vai trò quyết định mức độ thành công. Thống kê cho thấy 47,5% cán bộ cấp xã đạt trình độ chuyên môn đại học và 82,1% có trình độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên. Nhờ đó, công tác dân vận đạt hiệu quả cao, nâng tỷ lệ đồng thuận của nhân dân tại các xã làm điểm lên trên 92%.

Thứ tư, phong trào hiến đất làm giao thông và thủy lợi nội đồng đạt kết quả vượt bậc. Dưới sự vận động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, các hộ nông dân đã tự nguyện hiến đất với định mức bình quân 25,2 m² trên mỗi sào đất canh tác. Kết quả này giúp mở rộng hệ thống đường trục chính nội đồng lên chiều rộng 5 đến 7 mét, nâng tỷ lệ cơ giới hóa khâu làm đất và thu hoạch lúa của tỉnh đạt trên 85%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên thành công tại Hải Dương bắt nguồn từ sự thống nhất cao độ trong nhận thức và hành động của cấp ủy Đảng. Việc Tỉnh ủy ban hành Nghị quyết số 14-NQ/TU ngày 24/9/2013 và Ủy ban Nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch số 1704/KH-UBND ngày 13/9/2013 đã tạo hành lang pháp lý chuẩn mực, kết hợp Hướng dẫn liên ngành số 761-HD/LN giúp các xã cụ thể hóa thành nghị quyết chuyên đề sát với thực tiễn.

So sánh với các nghiên cứu tương tự tại huyện Việt Yên (tỉnh Bắc Giang) của Nguyễn Văn Tuân (2005) hay huyện Cẩm Khê (tỉnh Phú Thọ) của Nguyễn Trọng Kim (2007), mô hình tại Hải Dương có điểm đột phá là gắn kết chặt chẽ dồn điền đổi thửa với quy hoạch chỉnh trang đồng ruộng và chuyển đổi cơ cấu cây trồng ngay từ giai đoạn lập đề án.

Để làm rõ tương quan trước và sau chuyển đổi, các dữ liệu có thể được hệ thống hóa qua biểu đồ cột thể hiện sự suy giảm số lượng ô thửa từ hơn 7 thửa/hộ xuống dưới 2 thửa/hộ, cùng bảng ma trận so sánh mức độ hài lòng của người dân tại 227 xã. Tuy nhiên, luận văn cũng chỉ ra hạn chế: một bộ phận cán bộ xã còn biểu hiện ỷ lại, năng lực cán bộ địa chính tại một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu đo đạc dẫn đến kéo dài tiến độ cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại khoảng 15% số thôn xóm.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện của Đảng bộ cơ sở đối với công tác chuyển đổi ruộng đất. Cấp ủy xã cần ban hành 100% nghị quyết chuyên đề gắn với phân công cụ thể từng đồng chí Đảng ủy viên phụ trách địa bàn từng thôn, xóm. Đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ 95% chi bộ trực thuộc đạt mức hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên trong lãnh đạo nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 2018 - 2025.

Thứ hai, hoàn thiện hiệu lực quản lý, điều hành của Ủy ban Nhân dân cấp xã. Chuẩn hóa quy trình 4 bước từ lập dự án, tổ chức thực hiện, kiểm tra giám sát đến nghiệm thu bàn giao thực địa. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý hồ sơ địa chính, phấn đấu rút ngắn 30% thời gian xử lý thủ tục cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bảo đảm 100% hộ dân nhận giấy chứng nhận mới trong vòng 6 tháng sau khi hoàn thành giao ruộng ngoài thực địa.

Thứ ba, phát huy mạnh mẽ vai trò giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội. Kiện toàn 100% Ban Giám sát đầu tư cộng đồng và Ban Thanh tra nhân dân tại 265 đơn vị cấp xã nhằm giám sát minh bạch các khoản kinh phí hỗ trợ đào đắp giao thông, thủy lợi. Đẩy mạnh công tác hòa giải cơ sở, giải quyết dứt điểm trên 95% các vướng mắc, tranh chấp đất đai phát sinh ngay tại địa bàn thôn xóm.

Thứ tư, đổi mới cơ chế phân bổ tài chính và thu hút đầu tư hạ tầng nông nghiệp. Hội đồng Nhân dân và Ủy ban Nhân dân các cấp cần bố trí nguồn ngân sách hỗ trợ trực tiếp từ 3 đến 5 triệu đồng trên mỗi héc-ta đất nông nghiệp thực hiện dồn điền đổi thửa gắn với quy hoạch kênh mương nội đồng. Đồng thời, vận động các nguồn vốn xã hội hóa từ các doanh nghiệp và hợp tác xã nhằm đạt tỷ lệ đóng góp hạ tầng ngoài ngân sách trên 35% tổng mức đầu tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Cán bộ lãnh đạo cấp ủy, chính quyền và các tổ chức đoàn thể cấp xã, huyện. Luận văn cung cấp cẩm nang thực tiễn về quy trình tổ chức bộ máy Ban chỉ đạo 25 đến 35 người và phương pháp giải quyết xung đột lợi ích đất đai trong nhân dân.

Nhóm 2: Các nhà hoạch định chính sách nông nghiệp và tài nguyên môi trường cấp tỉnh, Trung ương. Công trình cung cấp bức tranh thực nghiệm sâu sắc về mối quan hệ giữa thể chế quản lý đất đai và tiến trình tích tụ ruộng đất phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp.

Nhóm 3: Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Chính trị học, Xây dựng Đảng, Quản lý công. Đề tài là tài liệu tham khảo giàu tính học thuật, cung cấp hệ thống dữ liệu chi tiết về 265 đơn vị hành chính cơ sở vùng đồng bằng sông Hồng giai đoạn 2010 - 2017.

Nhóm 4: Ban quản trị các hợp tác xã nông nghiệp và doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao. Tài liệu hỗ trợ đánh giá tiềm năng liên kết chuỗi giá trị và xác lập các mô hình cánh đồng lớn quy mô 50 đến 100 ha sau khi địa phương hoàn thành dồn điền đổi thửa.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao dồn điền đổi thửa tại tỉnh Hải Dương lại mang tính cấp thiết trong giai đoạn 2010 - 2017? Do tình trạng đất đai manh mún sau Nghị định 64/CP với hơn 7 thửa ruộng nhỏ hơn 200 m² trên mỗi hộ đã làm gia tăng chi phí sản xuất, cản trở việc đưa máy móc vào đồng ruộng và gây lãng phí lớn nguồn quỹ đất tại 1.662 km² diện tích toàn tỉnh.

Cơ cấu và nhiệm vụ của Ban chỉ đạo dồn điền đổi thửa cấp xã được tổ chức như thế nào? Ban chỉ đạo cấp xã gồm 25 đến 35 thành viên do Bí thư hoặc Chủ tịch xã làm Trưởng ban, chia thành Tổ tuyên truyền và Tổ chuyên môn. Ban chịu trách nhiệm lập kế hoạch, thẩm định phương án của thôn và tổ chức cấp đổi giấy chứng nhận đất đai.

Lý thuyết địa tô của C. Mác được vận dụng vào dồn điền đổi thửa ở Hải Dương ra sao? Lý thuyết địa tô chênh lệch I và II là cơ sở khoa học để xác lập hệ số quy đổi công bằng giữa các hạng đất khác nhau về độ phì, vị trí xa gần và điều kiện tưới tiêu, bảo đảm hài hòa lợi ích kinh tế giữa các hộ khi đổi ruộng.

Đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở tỉnh Hải Dương có những ưu thế và hạn chế gì? Đội ngũ gồm 2.702 cán bộ và 2.389 công chức với 47,5% trình độ đại học, 82,1% trung cấp lý luận chính trị. Ưu thế là bám sát thực tiễn nhưng hạn chế là còn 402 người kiêm nhiệm và một bộ phận còn tư tưởng ngại va chạm, chậm đổi mới.

Mức độ đóng góp đất đai và kết quả cơ giới hóa sau dồn điền đổi thửa đạt mức nào? Nhân dân tự nguyện hiến bình quân 25,2 m² đất trên mỗi sào canh tác để chỉnh trang giao thông, thủy lợi. Nhờ mặt ruộng thông thoáng, tỷ lệ cơ giới hóa khâu làm đất và thu hoạch toàn tỉnh đã vượt mốc 85%.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quan hệ đất đai, địa tô chênh lệch và vai trò lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cơ sở tại 265 xã, phường, thị trấn tỉnh Hải Dương.
• Đánh giá toàn diện kết quả giảm số thửa ruộng từ 7 - 9 thửa xuống 1,5 - 2 thửa/hộ và mở rộng diện tích ô thửa lên 1.000 - 1.500 m², tạo động lực mạnh mẽ cho sản xuất hàng hóa.
• Khẳng định mô hình phối hợp chặt chẽ giữa Đảng bộ cơ sở lãnh đạo, Chính quyền điều hành và Khối Dân vận - Mặt trận Tổ quốc vận động là nhân tố quyết định tỷ lệ đồng thuận trên 92%.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đột phá về thể chế, quản trị hành chính, giám sát xã hội và cơ chế tài chính nhằm tiếp tục đẩy mạnh tích tụ đất đai trong giai đoạn 2018 - 2025.
• Đóng góp nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn giá trị cao cho các cấp ủy, chính quyền địa phương, các nhà khoa học và tổ chức kinh tế nông nghiệp trong công cuộc xây dựng nông thôn mới hiện đại và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chƣơng, 6 tiết. Chƣơng 1: Nhận thức về vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa. Chƣơng 2: Thực trạng phát huy vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa ở tỉnh Hải Dƣơng. Chƣơng 3: Định hƣớng và giải pháp phát huy vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong công tác dồn điền đổi thửa ở tỉnh Hải Dƣơng thời gian tới.

9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: NHẬN THỨC VỀ VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CẤP CƠ SỞ TRONG CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA 1. Những khái niệm cơ bản 1. Hệ thống chính trị và hệ thống chính trị cơ sở  Khái niệm hệ thống chính trị Hệ thống chính trị là khái niệm hiện đại của chính trị học. Trong lịch sử tƣ tƣởng chính trị phƣơng Đông và cả phƣơng Tây, không có khái niệm hệ thống chính trị.

Chính trị hiện đại, nói đúng hơn là chính trị từ thời kỳ tƣ bản chủ nghĩa, đã khác một cách căn bản, xét từ góc độ thể thức cai trị. Việc xuất hiện các đảng chính trị đại diện cho các giai cấp, các lực lƣợng xã hội khác nhau, xuất hiện các nhóm lợi ích, các tổ chức chính trị xã hội… đấu tranh giành quyền lực nhà nƣớc hoặc tham gia vào các quyết định chính trị của quốc gia đã làm cho nền chính trị mang tính dân chủ hơn. Các quyết định chính trị giờ đây là sản phẩm của hệ thống, là kết quả của một chu trình có tính thể chế, bắt buộc, không tùy thuộc riêng vào ý chí chủ quan của một cá nhân nào dù là ngƣời đứng đầu nhà nƣớc. Do vậy, khi nghiên cứu chính trị hiện đại không thể dừng lại ở việc nghiên cứu hoạt động của nhà nƣớc nói chung, của một cơ quan nhà nƣớc nào đó nói riêng, lại càng không thể chỉ dừng lại ở một cá nhân, mà phải nghiên cứu vai trò, vị trí hay nói rộng hơn là nghiên cứu mối quan hệ của một hệ thống các chủ thể tham gia vào quá trình chính trị.

Do vậy, có thể nói khái niệm hệ thống chính trị là sự phản ánh thực tiễn chính trị hiện đại. Mục đích của việc đƣa ra khái niệm hệ thống chính trị là vạch ra hệ thống các chủ thể (các tổ chức, các thiết chế) có quan hệ với nhau trong việc giành, giữ, thực thi quyền lực chính trị… Nói cách khác, nghiên cứu hệ thống chính trị thực chất là nghiên cứu hệ thống các tổ chức, thiết chế có quyền lực chính trị, hoặc tham gia vào quyền lực chính trị. Hệ thống chính trị là khái niệm của khoa học chính trị đƣơng đại - là một trong những khái niệm phản ánh đặc trƣng của những quan hệ quyền lực chính trị; cũng nhƣ các bộ phận, các nhân tố tham gia vào các quá trình, quy trình chính trị trong thể chế chính trị dân chủ hiện đại (dân chủ xã hội chủ 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghĩa, dân chủ tƣ bản chủ nghĩa). Liên quan đến vấn đề này có nhiều quan niệm khác nhau.

Trên quan điểm hệ thống cấu trúc, có thể xem hệ thống chính trị là khái niệm dùng để chỉ một chỉnh thể bao gồm các tổ chức nhƣ đảng chính trị, nhà nƣớc, các tổ chức chính trị - xã hội (hợp pháp), với những quan hệ tác động qua lại giữa các nhân tố đó trong việc tham gia vào các quá trình hoạch định và thực thi các quyết sách chính trị nhằm bảo đảm quyền thống trị của giai cấp, lực lƣợng cầm quyền, đồng thời đáp ứng nhu cầu ổn định và phát triển xã hội. Nhƣ vậy, “hệ thống chính trị là một bộ phận của kiến trúc thƣợng tầng xã hội, bao gồm các tổ chức, các thiết chế có quan hệ với nhau về mặt mục đích, chức năng trong việc thực hiện hoặc tham gia thực hiện quyền lực chính trị, trong việc đƣa ra các quyết định chính trị” [63; 289]. Ở phần lớn các nƣớc tƣ bản chủ nghĩa trên thế giới hiện nay, hệ thống chính trị gồm hai thành phần cơ bản là nhà nƣớc và các chính đảng ( đảng chính trị). Khác với hệ thống chính trị ở các nƣớc tƣ bản chủ nghĩa, hệ thống chính trị ở các nƣớc xã hội chủ nghĩa trƣớc đây và hệ thống chính trị ở Việt Nam hiện nay, ngoài nhà nƣớc và các chính đảng còn có một số tổ chức chính trị - xã hội đặc biệt khác đƣợc thành lập để thực hiện các hoạt động chính trị đặc biệt.

Các tổ chức chính trị đặc biệt này ngoài các hoạt động chính trị là chủ yếu còn thực hiện các chức năng xã hội khác nhƣng đó không phải là chức năng chủ yếu. Cấu trúc của hệ thống chính trị không chỉ là hệ thống các tổ chức và các quan hệ về tổ chức mà còn là hệ thống các cấp độ và các quan hệ về cấp độ nhìn theo hai chiều vận động từ dƣới lên và từ trên xuống. Hệ thống chính trị ở nƣớc ta hiện nay bao gồm: Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị xã hội (5 đoàn thể chính trị xã hội: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Tổng Liên Đoàn Lao động Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam, Hội Cựu chiến binh Việt Nam. Các bộ phận này đƣợc kết nối với nhau theo những quan hệ, những cơ chế và nguyên tắc vận hành nhất định, trong một môi trƣờng văn hóa chính trị đặc thù.

Chính vì vậy hệ thống chính trị của nƣớc ta có đặc điểm nhƣ sau: 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thứ nhất, hệ thống chính trị nƣớc ta do duy nhất một Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Đặc điểm này vừa mang tính phổ biến đối với các nƣớc xã hội chủ nghĩa, vừa mang tính đặc thù. Tính đặc thù đó đƣợc quy định bởi vai trò, vị trí, khả năng lãnh đạo, uy tín lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam từ khi thành lập đến nay trong quá trình tìm đƣờng cứu nƣớc, giải phóng dân tộc, chống ách thực dân, thống nhất đất nƣớc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đổi mới xã hội… Thứ hai, hệ thống chính trị nƣớc ta là hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa đƣợc xây dựng theo mô hình Xô viết, mặc dù đang trong quá trình đổi mới, hoàn thiện nhƣng ảnh hƣởng của chế độ tập trung quan liêu, bao cấp trong mô hình ấy đang còn khá nặng nề cả trong cách nghĩ, cách làm của đảng viên và nhân dân, cũng nhƣ trong tổ chức và thực thi quyền lực nhà nƣớc. Những khuyết tật của mô hình Xô viết lại đƣợc bồi đắp thêm bởi các cuộc chiến tranh, kháng chiến… Tuy chiến tranh đã kết thúc từ gần ba chục năm qua, nhƣng những thói quen xử lý công việc, quản lý xã hội, ứng xử theo kiểu thời chiến vẫn còn ảnh hƣởng khá năng trong các thế hệ cán bộ, đặc biệt là thế hệ trƣởng thành trong chiến tranh.

Thứ ba, nền hành chính nhà nƣớc, một bộ phận quan trọng của nhà nƣớc ta còn non trẻ, lại hầu nhƣ không đƣợc thừa kế gì từ quá khứ (chế độ thực dân phong kiến) bị ảnh hƣởng nặng nề bởi mô hình tập trung quan liêu cao độ, nhƣng phải thực hiện một loạt nhiệm vụ mới mẻ và to lớn, đó là: đƣa nƣớc ta từ một nƣớc nông nghiệp lạc hậu, sản xuất nhỏ là chủ yếu đi lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua chế độ tƣ bản chủ nghĩa, thực hiện công nghiệp hóa, đồng thời với hiện đại hóa đất nƣớc, xây dựng một nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa, nhà nƣớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân… Tất cả những nhiệm vụ đó đều nhằm mục tiêu xây dựng một nƣớc Việt Nam dân giàu, nƣớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh; hội nhập và rút ngắn khoảng cách phát triển với các nƣớc trong khu vực và trên thế giới. Những đặc điểm này vừa quy định kết cấu tổ chức, vận hành và các mối quan hệ vừa cho thấy những khó khăn, thách thức mà chúng ta phải giải quyết… 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vừa đặt ra những yêu cầu đổi mới và hoàn thiện hệ thống chính trị nƣớc ta. Những yêu cầu đó khác nhiều so với các hệ thống chính trị khác.  Khái niệm hệ thống chính trị cơ sở Hệ thống 4 cấp của quản lý hành chính nhà nƣớc của nƣớc ta hiện nay gồm: Trung ƣơng - tỉnh, thành phố - quận, huyện và xã.

Bốn cấp quản lý này đƣợc tổ chức theo một hệ thống dọc từ trên xuống (trung ƣơng - địa phƣơng và cơ sở). Nếu nhìn từ dƣới lên sẽ là cơ sở - địa phƣơng và toàn quốc. Cơ sở, xét về quy mô và tổ chức là cấp thấp nhất, cấp cuối cùng. Nếu trung ƣơng và toàn quốc đƣợc xem là một chỉnh thể, hệ thống vĩ mô, đứng đầu là nhà nƣớc trung ƣơng thì cơ sở đƣợc xem là cái vi mô, là một tế bào, một phần tử hợp thành của cái vĩ mô - cả nƣớc và toàn quốc nhƣ một cơ thể sống.

Nhƣ vậy, hệ thống chính trị cấp cơ sở là một chỉnh thể gồm Đảng bộ cơ sở, chính quyền cơ sở, các tổ chức chính trị - xã hội hoạt động trong một cơ chế nhất định nhằm thực hiện chủ trƣơng, đƣờng lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc và phát huy quyền làm chủ của nhân dân ở cấp cơ sở. Cơ sở đƣợc lấy làm đối tƣợng nghiên cứu ở đây không phải là một đơn vị cơ sở bất kỳ (gia đình, cơ quan, công sở, trƣờng học, bệnh viện, doanh nghiệp hay viện nghiên cứu…) mà là cơ sở với tƣ cách là một cấp quản lý nhà nƣớc trong hệ thống quản lý hành chính nhà nƣớc bốn cấp hiện hành. Cơ sở đó chính là xã - phƣờng - thị trấn, là cấp cơ sở của quản lý nhà nƣớc. Phƣờng, thị trấn là cấp cơ sở ở đô thị, đƣợc đặc trƣng bởi quản lý đô thị.

Xã là cấp cơ sở ở khu vực nông thôn - địa bàn rộng lớn, chiếm đa số trong tổng số đơn vị cơ sở nƣớc ta. Nhƣ vậy, hệ thống chính trị cấp cơ sở cũng bao gồm 3 bộ phận cấu thành: Đảng, chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể nhân dân ở cơ sở.