Luận văn thạc sĩ ussh vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong việc thực hiện chính sách dân tộc nghiên cứu trường hợp xã lóng sập huyện mộc châu tỉnh sơn la

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò hệ thống chính trị cấp cơ sở trong thực hiện chính sách dân tộc tại xã Lóng Sập, huyện Mộc Châu, Sơn La.

• Tác giả: Vì Thị Lan Phương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Ngọc Thắng
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Dân tộc học
• Đề tài: Vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong việc thực hiện chính sách dân tộc
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 0.3. Địa bàn và đối tượng nghiên cứu
• 0.4. Mục đích nghiên cứu
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Nguồn tài liệu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CẤP CƠ SỞ VÀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Một số vấn đề về hệ thống chính trị cấp cơ sở
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.3. Một số vấn đề về hệ thống chính trị cấp cơ sở
• 1.4. Tổng quan địa bàn nghiên cứu
• 1.5. Điều kiện tự nhiên
• 1.6. Tình hình kinh tế - xã hội
• 1.7. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CẤP CƠ SỞ XÃ LÓNG SẬP TRONG VIỆC THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC
• 2.1. Hệ thống chính trị cơ sở xã Lóng Sập
• 2.2. Tổ chức bộ máy
• 2.3. Thực trạng đội ngũ cán bộ, viên chức trong hệ thống chính trị cấp cơ sở xã Lóng Sập
• 2.4. Vai trò của hệ thống chính trị cơ sở xã Lóng Sập trong việc thực hiện chính sách dân tộc ở địa phương
• 2.4.1. Vai trò của Đảng ủy xã Lóng Sập trong việc thực hiện chính sách dân tộc
• 2.4.2. Vai trò của Hội đồng nhân dân trong việc thực hiện chính sách dân tộc
• 2.4.3. Vai trò của Ủy ban nhân dân xã Lóng Sập trong việc thực hiện chính sách dân tộc
• 2.4.4. Vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các Tổ chức đoàn thể, các hội trong việc thực hiện chính sách dân tộc
• 2.5. Kết quả của việc thực hiện chính sách dân tộc trên địa bàn xã – Thước đo vai trò của hệ thống chính trị cơ sở
• 2.6. Kết quả của việc thực hiện Chương trình 135-2 trên địa bàn xã
• 2.7. Những đổi thay trong việc thực hiện chính sách dân tộc tại xã Lóng Sập
• 2.8. Đánh giá chung về hiệu quả của việc thực hiện các chính sách dân tộc trong thời gian qua trên địa bàn xã, cụ thể là với Chương trình 135-2
• 2.9. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ ĐÁNH GIÁ VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CƠ SỞ TRONG VIỆC TRIỂN KHAI THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC
• 3.1. Một số đánh giá về hệ thống chính trị xã Lóng Sập
• 3.2. Một số đánh giá về đội ngũ cán bộ xã Lóng Sập
• 3.3. Một số đánh giá về vai trò của hệ thống chính trị xã Lóng Sập trong việc triển khai thực hiện chính sách dân tộc
• 3.4. Một số giải pháp củng cố và nâng cao vai trò của HTCT cấp cơ sở trong việc thực hiện chính sách dân tộc
• 3.4.1. Nhóm giải pháp nâng cao nhận thức
• 3.4.2. Nhóm giải pháp về đổi mới tổ chức, củng cố bộ máy và cơ chế hoạt động
• 3.4.3. Nhóm giải pháp đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, tạo nguồn cán bộ, công chức cấp cơ sở
• 3.4.4. Nhóm giải pháp về chính sách đối với hoạt động của bộ máy và cán bộ
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong chính sách dân tộc

Hệ thống chính trị cấp cơ sở đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện chính sách dân tộc tại xã Lóng Sập, huyện Mộc Châu. Đây là nơi gần gũi nhất với người dân, giúp truyền tải các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến từng hộ gia đình. Hệ thống này không chỉ là cầu nối mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển của cộng đồng dân tộc thiểu số. Việc nghiên cứu vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở giúp hiểu rõ hơn về cách thức thực hiện chính sách dân tộc và những thách thức mà nó gặp phải.

1.1. Định nghĩa và cấu trúc của hệ thống chính trị cấp cơ sở

Hệ thống chính trị cấp cơ sở bao gồm các tổ chức như Đảng ủy, Ủy ban nhân dân, Hội đồng nhân dân và các tổ chức đoàn thể. Mỗi tổ chức có vai trò và chức năng riêng, nhưng đều hướng đến mục tiêu chung là phát triển cộng đồng và thực hiện chính sách dân tộc. Sự phối hợp giữa các tổ chức này là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả trong việc triển khai các chính sách.

1.2. Tình hình dân tộc tại xã Lóng Sập

Xã Lóng Sập có sự đa dạng về dân tộc, với nhiều nhóm dân tộc thiểu số sinh sống. Tình hình kinh tế - xã hội tại đây còn nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách dân tộc. Việc nắm bắt tình hình dân tộc giúp hệ thống chính trị cấp cơ sở có những điều chỉnh phù hợp trong việc triển khai các chính sách.

II. Những thách thức trong việc thực hiện chính sách dân tộc tại xã Lóng Sập

Việc thực hiện chính sách dân tộc tại xã Lóng Sập gặp nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự thiếu hụt nguồn lực và sự phối hợp giữa các tổ chức. Ngoài ra, nhận thức của người dân về chính sách dân tộc còn hạn chế, dẫn đến việc không tham gia tích cực vào các chương trình phát triển. Những thách thức này cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả của chính sách.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và kinh phí

Nguồn lực tài chính hạn chế là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến việc thực hiện chính sách dân tộc không hiệu quả. Các chương trình phát triển thường không đủ kinh phí để triển khai, ảnh hưởng đến chất lượng và tiến độ thực hiện.

2.2. Nhận thức của người dân về chính sách dân tộc

Nhiều người dân chưa hiểu rõ về các chính sách dân tộc, dẫn đến việc không tham gia hoặc tham gia không tích cực vào các chương trình phát triển. Việc nâng cao nhận thức cho người dân là rất cần thiết để họ có thể hưởng lợi từ các chính sách này.

III. Phương pháp nâng cao vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong chính sách dân tộc

Để nâng cao vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong việc thực hiện chính sách dân tộc, cần có những phương pháp cụ thể. Việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, tăng cường sự phối hợp giữa các tổ chức và nâng cao nhận thức cho người dân là những giải pháp quan trọng. Những phương pháp này sẽ giúp cải thiện hiệu quả thực hiện chính sách dân tộc tại xã Lóng Sập.

3.1. Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ

Cán bộ là nhân tố quyết định trong việc thực hiện chính sách dân tộc. Việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ có trình độ chuyên môn cao sẽ giúp nâng cao hiệu quả công việc. Cần tổ chức các khóa đào tạo thường xuyên để cập nhật kiến thức và kỹ năng cho cán bộ.

3.2. Tăng cường sự phối hợp giữa các tổ chức

Sự phối hợp giữa các tổ chức trong hệ thống chính trị cấp cơ sở là rất quan trọng. Cần có các cuộc họp định kỳ để đánh giá tình hình và đưa ra các giải pháp kịp thời. Sự phối hợp này sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách.

IV. Kết quả thực hiện chính sách dân tộc tại xã Lóng Sập

Kết quả thực hiện chính sách dân tộc tại xã Lóng Sập đã có những chuyển biến tích cực. Nhiều chương trình phát triển đã được triển khai, giúp cải thiện đời sống của người dân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để đạt được hiệu quả cao hơn. Việc đánh giá kết quả thực hiện chính sách là cần thiết để có những điều chỉnh phù hợp.

4.1. Những thành tựu đạt được

Nhiều chương trình phát triển đã giúp nâng cao đời sống của người dân, cải thiện cơ sở hạ tầng và tạo ra việc làm. Những thành tựu này là minh chứng cho vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong việc thực hiện chính sách dân tộc.

4.2. Những vấn đề còn tồn tại

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết như sự thiếu hụt nguồn lực, nhận thức của người dân và sự phối hợp giữa các tổ chức. Những vấn đề này cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho chính sách dân tộc tại xã Lóng Sập

Kết luận, vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong việc thực hiện chính sách dân tộc tại xã Lóng Sập là rất quan trọng. Để nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách, cần có những giải pháp cụ thể và đồng bộ. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc cải thiện nguồn lực, nâng cao nhận thức cho người dân và tăng cường sự phối hợp giữa các tổ chức.

5.1. Đề xuất giải pháp cho tương lai

Cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho hệ thống chính trị cấp cơ sở, nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách dân tộc. Việc đầu tư vào đào tạo cán bộ và nâng cao nhận thức cho người dân là rất cần thiết.

5.2. Tầm quan trọng của sự tham gia của người dân

Sự tham gia của người dân vào các chương trình phát triển là rất quan trọng. Cần tạo điều kiện để người dân có thể tham gia vào quá trình ra quyết định và thực hiện chính sách, từ đó nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách dân tộc.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Xã Lóng Sập thuộc huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La là địa bàn biên giới vùng cao đặc biệt khó khăn với diện tích tự nhiên 10.958,78 ha và 18 km đường biên giới giáp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Toàn xã gồm 14 bản với 4.176 nhân khẩu phân bổ trong 891 hộ gia đình, quy tụ 5 dân tộc cùng chung sống, trong đó người Thái chiếm 50% và người Hmông chiếm 40,08%. Tỷ lệ hộ nghèo tại địa phương năm 2011 theo chuẩn nghèo mới lên tới 48%, đặt ra yêu cầu cấp bách về việc nâng cao hiệu quả các chính sách an sinh và phát triển bền vững.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là đánh giá thực trạng vận hành và vị trí trung tâm của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong quá trình thực hiện chính sách dân tộc, cụ thể là Chương trình 135 giai đoạn II từ năm 2008 đến năm 2010. Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ mức độ tham gia, năng lực lãnh đạo, quản lý của Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và các đoàn thể nhân dân tại địa phương. Phạm vi không gian đặt tại 14 bản của xã Lóng Sập, gắn liền với giai đoạn kiện toàn bộ máy hành chính sau khi chia tách địa giới hành chính xã năm 2006.

Ý nghĩa của đề tài thể hiện ở việc lượng hóa hiệu quả triển khai 4 dự án hợp phần thuộc Chương trình 135-2, cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn để tối ưu hóa năng lực cho bộ máy 36 cán bộ, công chức xã. Công trình góp phần trực tiếp vào việc củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, giữ vững an ninh biên giới và định hình mô hình quản trị công cơ sở hiệu quả cho các xã vùng cao Tây Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc, kết hợp các lý thuyết hiện đại về quản trị công và nhân học phát triển. Mô hình nghiên cứu vận hành theo cơ chế thể chế chính trị Việt Nam: "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ" tại cấp xã.

Khung phân tích được xây dựng trên 4 khái niệm trọng tâm:

• Hệ thống chính trị cấp cơ sở: Chỉnh thể gồm tổ chức Đảng ủy, chính quyền địa phương và các đoàn thể chính trị - xã hội tại cấp xã, giữ vai trò trực tiếp đưa đường lối vào đời sống.
• Chính sách dân tộc: Tập hợp các chủ trương, biện pháp phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của Nhà nước nhằm bảo đảm bình đẳng, đoàn kết và giúp nhau cùng tiến bộ giữa 54 dân tộc.
• Tổ chức thực hiện chính sách dân tộc: Quá trình phân công, điều phối nguồn lực và vận hành bộ máy hành chính để chuyển hóa mục tiêu hỗ trợ thành kết quả cụ thể trên địa bàn.
• Giám sát cộng đồng: Phương thức kiểm tra, theo dõi của người dân và các hội đoàn đối với quá trình thi công hạ tầng, phân bổ vốn và bình xét đối tượng thụ hưởng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ 2 kênh chính: Nguồn tài liệu thứ cấp gồm các văn kiện chính sách, báo cáo kinh tế - xã hội giai đoạn 2006-2010 của Ủy ban nhân dân huyện Mộc Châu và xã Lóng Sập; Nguồn dữ liệu sơ cấp thu thập qua các đợt điền dã thực địa từ năm 2008 đến năm 2011.

Cỡ mẫu khảo sát bao gồm toàn bộ 36 cán bộ, công chức thuộc hệ thống chính trị xã Lóng Sập, kết hợp phỏng vấn sâu 28 cán bộ chủ chốt thôn bản gồm 14 trưởng bản và 14 bí thư chi bộ, cùng hơn 80 đại diện hộ gia đình tại 14 bản. Phương pháp chọn mẫu áp dụng kỹ thuật chọn mẫu phi xác suất có phân tầng theo thành phần tộc người và địa bàn cư trú, đảm bảo tính đại diện cho cả 5 dân tộc trên địa bàn.

Phương pháp phân tích kết hợp điền dã dân tộc học, quan sát tham dự, phỏng vấn sâu và thống kê mô tả. Việc lựa chọn phương pháp này xuất phát từ tính chất đặc thù của địa bàn vùng biên, nơi phong tục tập quán và rào cản ngôn ngữ đan xen với các thủ tục hành chính. Cách tiếp cận định tính kết hợp định lượng giúp giải mã chính xác các tương tác thực tế giữa bộ máy chính quyền cơ sở và cộng đồng dân cư bản địa.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu và chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở còn nhiều bất cập so với yêu cầu nhiệm vụ. Tổng số cán bộ, công chức xã là 36 người với độ tuổi bình quân 42,9 tuổi; nam giới chiếm 72,22% và nữ giới chiếm 27,78%. Về thành phần tộc người, cán bộ người Thái chiếm áp đảo với 77,78%, người Hmông chiếm 11,11%, người Khơ Mú chiếm 5,56% và người Kinh chiếm 5,55%. Về chuyên môn, 69,44% cán bộ chưa qua đào tạo nghiệp vụ, trình độ đại học chỉ đạt 11,11%. Về lý luận chính trị, có tới 47,22% cán bộ chưa qua đào tạo bồi dưỡng.

Thứ hai, việc triển khai hạ tầng thuộc Chương trình 135-2 ghi nhận sự cải thiện rõ rệt nhưng chưa đồng bộ giữa các cụm bản. Giai đoạn 2008-2010, nguồn vốn đã hỗ trợ hoàn thành tuyến đường liên bản Buốc Quang - Pha Đón dài 3,5 km, nâng tổng chiều dài đường giao thông toàn xã lên 91 km. Hệ thống nước sinh hoạt hợp vệ sinh phủ sóng 10/14 bản, đạt tỷ lệ 90% số hộ được dùng nước sạch. Tuy nhiên, hạ tầng điện lưới quốc gia mới chỉ bao phủ 4/14 bản với 3 trạm biến áp, đáp ứng 34,7% số hộ dân toàn xã.

Thứ ba, cơ chế dân chủ cơ sở được phát huy mạnh mẽ thông qua công tác lập kế hoạch và giám sát cộng đồng. Quá trình triển khai công trình cấp xã đạt tỷ lệ đồng thuận của 12/14 bản, các công trình cấp bản đạt sự nhất trí của trên 90% hộ gia đình. Ban Giám sát cộng đồng do Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc xã đứng đầu cùng 14 tổ giám sát bản đã phát hiện kịp thời các vướng mắc thi công, bảo đảm chất lượng các công trình trường mầm non Pha Nhiên và hệ thống kênh mương thủy lợi dài 1,0 km tại bản A Má.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự hạn chế trong năng lực quản lý dự án xuất phát từ việc chia tách địa giới hành chính năm 2006, khiến bộ máy cán bộ mới chưa kịp chuẩn hóa chuyên môn. Cơ sở vật chất làm việc thiếu thốn nghiêm trọng khi diện tích trụ sở Đảng ủy dưới 80 m2 và toàn bộ các đoàn thể phải dùng chung một phòng làm việc 10 m2 với 1 bộ máy vi tính.

So sánh với các nghiên cứu tương tự tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc, thực trạng tại Lóng Sập phản ánh quy luật chung: Nơi nào cấp ủy ban hành nghị quyết sát thực tiễn và Hội đồng nhân dân giám sát chặt chẽ thì nơi đó nguồn lực Chương trình 135 đạt hiệu quả cao. Kết quả phân tích về thực trạng cán bộ và hạ tầng tại Lóng Sập có thể được trực quan hóa qua biểu đồ hình tròn thể hiện cơ cấu 69,44% nhân sự chưa qua đào tạo chuyên môn, kết hợp biểu đồ cột so sánh mức độ tiếp cận giữa 90% hộ dùng nước sạch và 34,7% hộ dùng điện lưới tại 14 bản.

Đề xuất và khuyến nghị

• Chuẩn hóa và đào tạo chuyên môn cho đội ngũ công chức xã: Ủy ban nhân dân huyện Mộc Châu phối hợp Đảng ủy xã Lóng Sập xây dựng kế hoạch cử cán bộ đi học các lớp trung cấp và đại học chuyên ngành nông lâm, tài chính, địa chính; phấn đấu nâng tỷ lệ cán bộ có trình độ chuyên môn đạt chuẩn từ 30,56% lên trên 75% trong lộ trình 2013-2016.
• Quy hoạch nguồn nhân sự tăng cường cán bộ nữ và cán bộ người Hmông: Ban Thường vụ Huyện ủy Mộc Châu chỉ đạo cấp ủy xã rà soát nguồn cán bộ trẻ tại 14 chi bộ bản; đặt mục tiêu nâng tỷ lệ cán bộ người Hmông trong bộ máy từ 11,11% lên 25-30% nhằm tương xứng với quy mô dân số 40,08%, đồng thời tăng tỷ lệ cán bộ nữ lên trên 35% giai đoạn 2014-2017.
• Hoàn thiện cơ chế phân cấp và chuyển giao năng lực chủ đầu tư: Ban Quản lý dự án huyện Mộc Châu tổ chức các khóa tập huấn kỹ thuật quản lý xây lắp và lập dự toán cho Ban chỉ đạo xã; chuyển giao quyền làm chủ đầu tư 100% các công trình hạ tầng quy mô nhỏ theo Thông tư 01/2007/TT-UBND, hoàn thành trong giai đoạn 2013-2015.
• Nâng cấp cơ sở vật chất và phương tiện làm việc công vụ: Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La ưu tiên bố trí nguồn vốn ngân sách đầu tư xây mới trụ sở xã Lóng Sập; trang bị bổ sung 10 bộ máy vi tính có kết nối mạng cho khối đoàn thể và văn phòng Ủy ban nhân dân xã trước năm 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản trị công và cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc: Nắm bắt mô hình tổ chức phân cấp quản trị cơ sở; ứng dụng vào việc thiết kế và điều chỉnh các chương trình mục tiêu quốc gia phù hợp với điều kiện thực tế của 14 bản biên giới.
• Cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương tại các xã vùng cao, biên giới: Tiếp thu kinh nghiệm phân công nhiệm vụ giữa Đảng ủy, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân; ứng dụng quy trình tổ chức giám sát cộng đồng với tỷ lệ đồng thuận trên 90% hộ dân để nâng cao chất lượng công trình hạ tầng.
• Giảng viên, học viên và nghiên cứu sinh ngành Dân tộc học, Lịch sử, Xây dựng Đảng: Khai thác hệ thống dữ liệu điền dã thực chứng về cộng đồng 5 dân tộc tại huyện Mộc Châu; sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các chuyên đề về chính sách dân tộc và tổ chức bộ máy chính trị cơ sở.
• Các chuyên gia điều phối dự án phát triển cộng đồng và an sinh xã hội: Hiểu rõ cơ cấu xã hội, tâm lý tộc người và các thiết chế truyền thống bản địa; ứng dụng trong việc thiết kế các mô hình sinh kế giảm nghèo phù hợp với tỷ lệ đói nghèo 48% tại địa bàn miền núi.

Câu hỏi thường gặp

• Đặc thù của hệ thống chính trị xã Lóng Sập giai đoạn 2008-2010 là gì? Hệ thống chính trị xã mang tính biến động mạnh sau khi chia tách địa giới hành chính năm 2006. Đội ngũ gồm 36 cán bộ có độ tuổi bình quân 42,9 tuổi, cán bộ người Thái chiếm 77,78% và 69,44% chưa qua đào tạo chuyên môn nghiệp vụ.

• Tại sao Chương trình 135-2 được chọn làm trung tâm đánh giá năng lực cơ sở? Chương trình 135-2 là chính sách đầu tư toàn diện bao gồm 4 hợp phần về hạ tầng, hỗ trợ sản xuất, nâng cao năng lực và trợ giúp pháp lý. Chương trình thực hiện phân cấp mạnh, cho phép kiểm chứng trực tiếp năng lực quản lý và điều hành của chính quyền xã.

• Tỷ lệ cơ cấu thành phần dân tộc trong đội ngũ cán bộ xã phản ánh điều gì? Cơ cấu cán bộ gồm 77,78% người Thái, 11,11% người Hmông và 5,56% người Khơ Mú phản ánh sự chênh lệch lớn so với tỷ lệ dân số thực tế gồm 50% người Thái và 40,08% người Hmông. Điều này cho thấy công tác tạo nguồn cán bộ dân tộc thiểu số tại chỗ chưa đạt yêu cầu cân đối.

• Ban Giám sát cộng đồng tại xã Lóng Sập đã phát huy hiệu quả ra sao? Ban Giám sát cộng đồng do Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc xã đứng đầu, phối hợp 14 tổ giám sát bản với 5-7 thành viên mỗi tổ. Cơ chế này đảm bảo trên 90% hộ dân đồng thuận trước khi thi công đường Buốc Quang - Pha Đón và các công trình cấp nước sạch.

• Điểm nghẽn lớn nhất trong việc thực thi chính sách dân tộc tại Lóng Sập là gì? Điểm nghẽn then chốt là năng lực lập kế hoạch, quản lý kỹ thuật của cán bộ cấp xã còn yếu, cùng với sự thiếu thốn về trang thiết bị công vụ khi toàn xã chỉ có 7 bộ máy tính phục vụ công tác điều hành của toàn bộ hệ thống chính trị.

Kết luận

• Khẳng định hệ thống chính trị cấp cơ sở là nhân tố quyết định sự thành bại trong việc hiện thực hóa các chính sách dân tộc tại địa bàn biên giới.
• Ghi nhận những bước chuyển biến hạ tầng quan trọng tại xã Lóng Sập giai đoạn 2008-2010 với 90% hộ có nước sinh hoạt hợp vệ sinh và hoàn thành các trục giao thông liên bản huyết mạch.
• Chỉ rõ những hạn chế mang tính cấu trúc về chất lượng cán bộ khi có tới 69,44% chưa qua đào tạo chuyên môn và 47,22% chưa qua đào tạo lý luận chính trị.
• Hệ thống hóa 4 nhóm giải pháp đột phá về chuẩn hóa nhân sự, gia tăng đại diện tộc người Hmông, đẩy mạnh phân cấp quản lý và nâng cấp cơ sở vật chất.
• Đóng góp nguồn tư liệu điền dã thực chứng chuẩn xác cho chuyên ngành Dân tộc học và khoa học quản trị công tại khu vực Tây Bắc.

Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2013 đến năm 2020, việc hoàn thiện chính sách dân tộc đòi hỏi các cấp lãnh đạo tiếp tục mở rộng nghiên cứu sang các xã biên giới lân cận. Hãy khai thác ngay các luận cứ thực tiễn từ công trình nghiên cứu này để xây dựng chiến lược phát triển nguồn nhân lực và hoàn thiện cơ chế quản lý công tại các địa bàn đặc biệt khó khăn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc cấu trúc thành ba chƣơng: Chƣơng 1. Tổng quan về hệ thống chính trị cấp cơ sở và địa bàn nghiên cứu. Vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở xã Lóng Sập trong việc thực hiện chính sách dân tộc. Một số đánh giá và giải pháp nhằm nâng cao vai trò của hệ thống chính trị cấp cơ sở trong việc thực hiện chính sách dân tộc.

14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ CẤP CƠ SỞ VÀ ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU 1. Một số vấn đề về hệ thống chính trị cấp cơ sở 1. Các khái niệm cơ bản a) Khái niệm vai trò Theo Từ điển bách khoa thì vai trò đồng thời cũng đƣợc hiểu nhƣ là vai trò xã hội là: Phạm trù dùng để diễn đạt sự tƣơng tác xã hội, sự thực hiện chức năng của mỗi cá nhân trong tập đoàn, hay của cá nhân và tập đoàn trong toàn bộ xã hội. Xã hội phƣơng Tây có nhiều định nghĩa khác nhau về vai trò xã hội nhƣng đều trùng nhau ở chỗ cho vai trò xã hội là hàng loạt những hành động, hành vi của cá nhân tƣơng ứng với địa vị của cá nhân trong tập đoàn; đó là mặt động của địa vị xã hội [6, tr.

Còn trong Từ điển tiếng Việt thì khái niệm vai trò đƣợc trình bày là: Tác dụng, chức năng trong sự hoạt động, sự phát triển của cái gì đó. Vai trò của ngƣời quản lí. Giữ một vai trò quyết định [55, tr. b) Khái niệm hệ thống chính trị Hệ thống chính trị là khái niệm dùng để chỉ cơ cấu, các tổ chức chính trị trong xã hội đƣợc tổ chức trong một hệ thống và nó có vai trò quyết định đến toàn bộ hoạt động của bộ máy chính trị nhất định.

Mỗi quốc gia tùy điều kiện cụ thể mà có hình thức tổ chức hệ thống chính trị không giống nhau. Theo Từ điển bách khoa thì Hệ thống chính trị là: Tổng thể những tổ chức thực hiện quyền lực chính trị đƣợc xã hội chính thức thừa nhận. Hệ thống chính trị tƣ sản hiện đại thể hiện nền dân chủ tƣ sản, bao gồm: nhà nƣớc tiêu biểu cho quyền lực công, với các cơ quan lập pháp (nghị viện), cơ quan hành pháp, cơ quan tƣ pháp; các chính đảng; các tổ chức nghề nghiệp, tổ chức chính trị - xã hội, cùng 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tham gia hoạt động chính trị (tranh cử, tham gia chính quyền, biểu tình, vận động quần chúng…. Đặc trƣng của hệ thống chính trị tƣ sản theo chế độ đại nghị hay chế độ tổng thống, là chế độ nhiều đảng do giai cấp tƣ sản và chính đảng của nó lãnh đạo; là chế độ tam quyền phân lập.

Hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam thể hiện bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, theo cơ chế: Đảng lãnh đạo, Nhân dân làm chủ, Nhà nƣớc quản lý. Đảng Cộng sản, với tƣ cách là đội tiên phong của giai cấp công nhân và đại biểu cho lợi ích của nhân dân lao động và của toàn dân tộc, có sứ mạng lãnh đạo nhân dân toàn bộ xã hội thông qua nhà nƣớc và các đoàn thể nhân dân, bộ máy nhà nƣớc, có chức năng quản lí mọi mặt đời sống xã hội của các đoàn thể nhân dân có chức năng tập hợp các giai cấp, tầng lớp xã hội tham gia việc quản lí nhà nƣớc, quản lí xã hội [5, tr. Theo đó, Hệ thống chính trị ở nƣớc ta là một chỉnh thể các tổ chức chính trị quan hệ với nhau nhằm thực hiện quyền lực của nhân dân. Mỗi thành viên của hệ thống chính trị đều có vị trí, vai trò nhất định trong đời sống chính trị của đất nƣớc.

Hệ thống chính trị nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bao gồm: Đảng Cộng sản Việt Nam; Nhà nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên gồm: Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân… c) Khái niệm hệ thống chính trị cấp cơ sở Hệ thống chính trị ở cơ sở (xã, phƣờng, thị trấn) bao gồm: Đảng bộ cơ sở (chi bộ - ở những nơi chƣa đủ điều kiện thành lập Đảng bộ), chính quyền cơ sở (Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân xã, phƣờng, thị trấn), Ủy ban Mặt trận tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Hội Cựu chiến binh, Hội Nông dân, Hội Phụ nữ…Hệ thống chính trị cơ sở là một bộ phận, một cấp độ cấu thành hệ thống chính trị, đƣợc tổ chức và hoạt động ở cơ sở [59, tr. 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] d) Khái niệm về vai trò của hệ thống chính trị Từ các vấn đề lý luận và thực tiễn, chúng ta có thể quan niệm về vai trò của hệ thống chính trị nhƣ sau: Vai trò của hệ thống chính trị là quá trình các tổ chức trong hệ thống chính trị từ Trung ƣơng đến địa phƣơng hoạt động và phối hợp với nhau trong quá trình thực hiện chức năng, có vị trí và ý nghĩa quan trọng trong tác động đến các đối tƣợng xã hội và có ý nghĩa quyết định trong định hƣớng và tổ chức thực hiện các mục tiêu mà cƣơng lĩnh, kế hoạch, nhiệm vụ chính trị của Đảng, Nhà nƣớc đề ra (theo PGS.TS Lê Ngọc Thắng). đ) Khái niệm về vai trò của hệ thống chính trị cơ sở Cũng từ các vấn đề lý luận và thực tiễn, chúng ta có thể quan niệm về vai trò của hệ thống chính trị cơ sở nhƣ sau: Vai trò của hệ thống chính trị cơ sở là quá trình các tổ chức Đảng, Chính quyền, Đoàn thể ở xã, phƣờng, thị trấn hoạt động và phối hợp với nhau trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ nhất định tác động trực tiếp đến ngƣời dân trên địa bàn, các đối tƣợng xã hội liên quan khác mà hoạt động đó có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả trong tổ chức thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ chính trị của Đảng, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội… của Nhà nƣớc đề ra ở địa phƣơng (theo PGS.TS Lê Ngọc Thắng). e) Khái niệm chính sách Theo Từ điển bách khoa Việt Nam thì Chính sách nói chung là những chuẩn tắc cụ thể để thực hiện đƣờng lối, nhiệm vụ; chính sách đƣợc thực hiện trong một thời gian nhất định, trên những lĩnh vực cụ thể nào đó.

Bản chất, nội dung và phƣơng hƣớng của chính sách tùy thuộc vào tính chất của đƣờng lối, nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội…Muốn định ra chính sách đúng phải căn cứ vào tình hình thực tiễn trong từng lĩnh vực từng giai đoạn, phải vừa giữ vững mục tiêu, phƣơng hƣớng đƣợc xác định trong đƣờng lối, nhiệm vụ chung, vừa linh hoạt vận dụng vào hoàn cảnh và điều kiện cụ thể [4, tr. f) Khái niệm về chính sách dân tộc 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chính sách dân tộc là loại chính sách đối với lĩnh vực, đối tƣợng đặc thù của giai cấp cầm quyền trong điều kiện của các quốc gia đa dân tộc. Chính sách dân tộc từ trƣớc đến nay có một số ý kiến cho rằng, theo nghĩa chung nhất: “chính sách dân tộc là tập hợp những quan điểm, đƣờng lối, chính sách và những giải pháp thực hiện của nhà nƣớc, tác động trực tiếp đến các dân tộc và mối quan hệ dân tộc đang tồn tại” (UBDT và MN - tài liệu đã dẫn tr 97-98). Chính sách dân tộc đƣợc đề cập đến trên hai phƣơng diện: quốc gia (theo định nghĩa trên) và quốc tế.

Trên bình diện quốc tế, chính sách dân tộc thể hiện quan điểm, thái độ của nhà nƣớc đối với các dân tộc và quốc gia dân tộc khác trên thế giới…Do vậy Chính sách dân tộc còn đƣợc hiểu là: “tổng hợp những quan điểm, đƣờng lối, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc đƣợc đề ra, tác động trực tiếp đến các dân tộc và quan hệ dân tộc. Chính sách dân tộc mang bản chất giai cấp của nhà nƣớc trong phạm vi đối nội và đối ngoại” [47, tr. Từ những phân tích trên đây, chúng ta có thể nhận thấy: Chính sách dân tộc là sách lƣợc và kế hoạch cụ thể của Đảng và Nhà nƣớc ta về các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa…tác động đến các dân tộc và mối quan hệ giữa các dân tộc, tƣơng ứng với từng giai đoạn cách mạng; dựa trên nguyên tắc bình đẳng, đoàn kết, tƣơng trợ giúp nhau cùng phát triển của chủ nghĩa Mác - Lênin và tƣ tƣởng Hồ Chí Minh đã đề ra; nhằm rút ngắn khoảng cách phát triển giữa các dân tộc, xây dựng một nƣớc Việt Nam phát triển, dân giàu nƣớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh [4, tr. g) Khái niệm tổ chức thực hiện chính sách dân tộc: Tổ chức thực hiện chính sách dân tộc là quá trình hoạt động theo sự phân công và phối hợp của các cơ quan quản lý nhà nƣớc, các cơ quan đơn vị có liên quan trong hệ thống chính trị, của các đối tƣợng hƣởng thụ chính sách nhằm làm cho các mục tiêu và nội dung chính sách thành hiện thực trong đời sống của các dân tộc [59, tr.

18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Trên đây là những khái niệm cơ bản đƣợc tác giả sử dụng chính trong luận văn của mình. Việc làm rõ nội hàm của các khái niệm trên giúp cho tác giả cũng nhƣ ngƣời đọc có cơ sở về “khung” ý nghĩa để phân tích, đánh giá các vấn đề liên quan. Một số vẫn đề về hệ thống chính trị cấp cơ sở a) Hệ thống chính trị cấp cơ sở nước ta hiện nay Trong hệ thống chính trị cơ sở (HTCT cơ sở) Tổ chức Đảng - Đảng bộ hay Chi bộ cơ sở - là hạt nhân chính trị, trực tiếp thực hiện vai trò lãnh đạo toàn bộ hệ thống chính trị (HTCT) và lãnh đạo mọi mặt đời sống xã hội ở cơ sở.