Đặt vấn đề Từ ngàn xưa, dân tộc Việt Nam đã lấy khí thiêng sông núi làm nguồn sống của tâm tư. Khí có tốt, cảnh vật có hài hòa thì cuộc sống của con người nơi đó mới được ấm no, hạnh phúc. Vì vậy đã có rất nhiều người nghiên cứu, tìm hiểu về thế đất, mạch nước, hướng gió ảnh hưởng như thế nào đến đời sống, tâm tư, tình cảm của con người. Một ngành nghiên cứu mới đã ra đời đó là Phong thủy học.
Về cơ bản Phong thủy là một bộ môn khoa học về môi trường sống, về các quy luật bất biến của tự nhiên, là những lời diễn dịch của người Trung Quốc xưa với mục đích giúp họ hiểu rõ hơn về thiên nhiên để xây dựng nên một hệ thống canh tác hiệu quả. Ngoài ra còn với ý nghĩa sâu xa hơn là nghiên cứu sự ảnh hưởng qua lại giữa con người và tự nhiên. Phong thủy còn chứa đựng những kiến thức, hiểu biết về sự chuyển động của các thiên thể mà người Trung Quốc đã nghiên cứu để xác định đường đi của thời gian, tiên đoán những thay đổi có thể xảy ra ảnh hưởng tới tương lai hay vận mệnh một quốc gia. Ngày nay cùng với sự phát triển mạnh mẽ cuả nền kinh tế thì việc ứng dụng khoa học Phong thủy vào các công trình xây dựng ngày càng rộng rãi.
Con người tin rằng một ngôi nhà hợp phong thủy sẽ mang đến may mắn cho gia đình người sống tại đó. Vậy công trình, nhà ở được xây cất, bài trí như thế nào thì được gọi là hài hòa, phù hợp với quy luật phong thủy? Môi trường cảnh quan xung quanh công trình, nhà ở có ảnh hưởng như thế nào đến vận mệnh công trình, nhà ở và những người sống trong đó? Xuất phát từ những nhu cầu thực tiễn trên, được sự đồng ý của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm Khoa Quản lí Tài Nguyên, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự giúp đỡ của Ủy ban nhân dân xã Tam Quang, đặc biệtdưới sự hướng dẫn trực tiếp của thầy giáo GS. Nguyễn Thế Đặng, em tiến hành nghiên n 2 cứu đề tài “Đánh giá việc ứng dụng Phong thủy trong xây dựng,bố trí cảnh quan và vận khí của công trình nhà ở nông thôn tại xã Tam Quang , huyê ̣n Vũ Thư , tỉnh Thái Bình”. Mục tiêu nghiên cứu 1.
Mục tiêu tổng quát Đánh giá được việc áp dụng Phong thủy trong xây dựng , bố trí cảnh quan và vận khí của một số công trình nhà ở nông thôn tại xã Tam Quang , huyê ̣n Vũ Thư , tỉnh Thái Bình. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá điều kiện tự nhiên,kinh tế xã hội và cảnh quan của xã Tam Quang. - Nghiên cứu các tài liệu cơ bản của Phong thủy trong việc chọn hướng đất, hướng nhà. - Nghiên cứu phương pháp lập tinh bàn và nhận định vận khí cho ngôi nhà.
- Đánh giá việc áp dụng phong thủy trong trong xây dựng, bố trí cảnh quan và vận khí của một số công trình nhà ở nông thôn tại xã Tam Quang, huyê ̣n Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. - Đề xuất một số giải pháp để điều chỉnh nhà ở cho phù hợp theo phong thủy. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu Đề tài có ý nghĩa rất quan trọng trong học tập và nghiên cứu khoa học, giúp cho người học tập nghiên cứu củng cố lại những kiến thức đã học, biết cách thực hiện một đề tài khoa học và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp.
Ý nghĩa trong thực tiễn Đối với thực tiễn, đề tài góp phần đề xuất các cách giúp chúng ta có được một ngôi nhà như ý, vừa đảm bảo về mặt thẩm mỹ vừa đảm bảo hài hòa giữa thiên nhiên và con người, đồng thời đón lành, tránh dữ. Thấy được mức độ ảnh hưởng khi ứng dụng Phong thủy đến đời sống con người. n 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của nghiên cứu 2.Cơ sở lí luận của nghiên cứu 2.
Khái niệm về Phong thủy Theo từ điển Hán Việt thì Phong là gió, thuỷ là nước.Có thể hiểu rằng: Phong thủy là học thuyết chuyên nghiệp nghiên cứu sự ảnh hưởng của địa lý đến đời sống họa phúc của con người. Là sự ảnh hưởng của hướng gió, khí, mạch nước đến mỗi cá nhân. Phong thủy có vai trò rất to lớn, tuy nhiên nó chỉ hỗ trợ, có tác dụng cải biến chứ không làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh. Trên thực tế, Phong thủy học chính là môn khoa học tự nhiên tổng hợp nhiều ngành như địa lý, địa chất, khí tượng học, cảnh quan học, kiến trúc học, sinh thái học và nhân thể học.
Tôn chỉ của nó là khảo sát, tìm hiểu kĩ càng về môi trường tự nhiên, thuận theo tự nhiên, sử dụng và cải tạo tự nhiên hợp lý, tạo ra môi trường sinh sống tốt, được thiên thời, địa lợi, nhân hòa. Nguồn gốc ra đời của phong thủy Nguồn gốc phong thủy bí ẩn như chính tên gọi của nó. Thực ra cũng khó có thể xác định chắc chắn rằng phong thủy xuất hiện từ bao giờ. Có lẽ là ngay từ khi con người xuất hiện trên trái đất thì họ đã có tư duy về Phong thủy.
Tất nhiên vào những thời kỳ còn nguyên thủy thì khái niệm phong thủy còn rất manh nha nhưng chắc chắn con người đã tìm mọi cách để có thể thích ứng với thiên nhiên và mục đích hòa hợp với tự nhiên vẫn là một trong những nội dung chính của phong thủy cho đến ngày nay. Đã có thời gian Phong thủy được đánh đồng với tôn giáo. Thậm chí bị coi là nhảm nhí, là mê tín dị đoan cũng do cách giải thích thiếu hiểu biết của chính các thầy Phong thủy, muốn thần thánh hóa, làm thần bí phức tạp thêm trong con mắt của gia chủ nhằm trục lợi cho bản thân. Ngày nay, Phong thủy đã được coi là một đối tượng nghiên cứu khoa học.
Nhiều nước tiên tiến trên thế giới đã có những cơ quan nghiên cứu về Phong thủy. Tuy nhiên, vẫn chưa có tài liệu chính xác nào nghiên cứu về nguồn gốc ra n 4 đời của khoa học phong thủy mà chỉ là những phỏng đoán theo tiến trình lịch sử của Trung Quốc là nơi đã phát sinh ra khoa học Phong thủy. Một trong những giả thuyết cho rằng khoa học Phong thủy ra đời cùng với thời gian mà người Trung Hoa khám phá ra đặc tính của nam châm và sử dụng để làm la bàn để tìm phương hướng, đó là thời gian mà người ta ước đoán là khoảng năm 2600 trước Công Nguyên. Trong lịch sử phát triển, thuật Phong Thuỷ hình thành nên nhiều trường phái khác nhau, mỗi trường phái có phương pháp lý luận và ứng dụng riêng.
Có một số trường phái lớn được biết đến như sau: + Phái Bát Trạch: Do Thái Kim Oanh phát triển và hoàn thiện trong tác phẩm Bát Trạch Minh Cảnh. Phái này căn cứ chủ yếu vào sự kết hợp giữa mệnh cung của chủ nhà với các hướng để luận tốt xấu và thiết kế nhà ở. + Phái Huyền Không: căn cứ vào môn Cổ Dịch Huyền Không, dùng Phi Tinh tức là sự vận động các luồng khí khởi nguồn từ Bát Quái để luận đoán tốt xấu. Phái này cũng đặc biệt chú trọng tới vận khí, tức là sự tốt xấu của căn nhà theo thời gian, còn được gọi là Trạch Vận.
Qua đó dự đoán được tốt xấu cho căn nhà theo từng thời điểm để có phương án bài trí và sửa chữa hợp lý. + Phái cảm xạ Phong Thuỷ: Nghiên cứu về khí trường Phong Thuỷ và các nguồn năng lượng sinh học. Ngoài các trường phái lớn trên còn hình thành nên một số trường phái khác với những đặc trưng về học thuật và công phu nghiên cứu khác nữa. Ví dụ như: + Phái Dương Trạch Tam Yếu: Do Triệu Cửu Phong khởi xướng, sau là Lộc Dã Phu phát triển trong hai tác phẩm Dương Trạch Tam Yếu và Dương Cơ Chứng Giải.
+ Phái Huyền Thuật Phong Thuỷ: Là môn Phong Thuỷ bí truyền trong dân gian, được truyền theo lối tâm truyền, không mấy phổ biến. Phái này chuyên nghiên cứu việc phát hiện và trấn yểm các Long Mạch, chủ yếu áp dụng cho mộ phần. Ngày nay dù ở Phương Tây hay ở Phương Đông khi xây dựng nhà ở đều phải chọn những vị trí hợp với môi trường địa lí xung quanh địa bàn, dù theo một lối kiến trúc nào thì cũng phải căn cứ vào địa thế xung quanh để tạo dựng một kiến n 5 trúc đẹp về thẩm mỹ, lợi về sinh hoạt. Phong thủy dù có vẻ huyền bí nhưng rất thực tế và gần gũi với đời sống con người.
Cơ sở khoa học trong phong thủy a. Khí Khí là một khái niệm rất trừu tượng. Thuyết duy vật cho rằng khí là nguyên tố cấu thành thế giới bản nguyên. Thuyết duy tâm cho rằng khí là vật phái sinh của tinh thần.
Các nhà hiền triết thì cho rằng khí tồn tại ở mọi nơi, khí tạo nên vạn vật, khí luôn vận động biến hóa. Trong thuật Phong thủy, khí là một khái niệm phổ biến và quan trọng. Khí có sinh khí, tử khí, âm khí, dương khí, thổ khí, địa khí, thừa khí, tụ khí, nạp khí, khí mạch, khí mẫu…Khí là nguồn gốc của vạn vật, khí biến hóa vô cùng, khí quyết định họa phúc con người. Âm dương Âm và dương theo khái niệm cổ xưa không phải là vật chất cụ thể, không gian cụ thể mà là thuộc tính của mọi hiện tượng, mọi sự vật trong toàn vũ trụ cũng như trong từng tế bào, từng chi tiết.
Âm và dương là hai mặt đối lập, mâu thuẫn thống nhất, trong dương có mầm mống của âm và ngược lại. Phàm cái gì có tính chất hoạt động, hưng phấn, tỏ rõ, ở ngoài, hướng lên, vô hình, nóng rực, sáng chói…đều thuộc dương. Tất cả những cái gì trầm tĩnh, ức chế, mờ tối, ở trong, hướng xuống, lùi lại, hữu hình, lạnh lẽo, đen tối…đều thuộc âm. Một quy luật trọng yếu của âm dương đó là “vật cùng tắc biến, vật cực tắc phản” có nghĩa là khí dương đến cực đỉnh thì sẽ biến thành âm, âm đến cực điểm sẽ biến thành dương.
Thí dụ như luồng địa khí nếu thong thả tiến vào khu vực kiến trúc thì tốt (sinh khí); nếu ngược lại nguồn địa khí ồ ạt tiến vào khu vực kiến trúc thì chẳng khác gì giặc cướp xông thẳng vào nhà, chỉ khác nhau cường độ mà tốt đã thành xấu, dương đã biến thành âm (tử khí). Như vậy trong âm có dương, trong dương có âm, giữa chúng có thể là ức chế nhau, giúp đỡ, ảnh hưởng lẫn nhau, nương tựa lẫn nhau và thúc đẩy lẫn nhau.