CHƯƠNG I SU CAN THIET UNG DUNG NGHIEP VU BAO THANH TOAN Li, LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGHIỆP VỤ BAO THANH TOÁN: 1.1, Khái niệm: Bao thanh todn (Factoring) ma ty “factor” bat ngudn ti “factare” trong tiếng Latinh, có nghĩa là “thực hiện” hay “làm”, Công cụ tải chính này xuất hiện tir thé kỷ 18 trước Công nguyên ở Babilonia đưới thời vua Hammurabi và là mệt phần của những giao dich mua ban vải vóc trên con đường tơ lụa năm xưa, Khái niệm fnctoring phát triển liên tạc và ngày nay đã trở nên quen thuộc trong kinh doanh, thương mại, tải chính ngân hàng hay xuất nhận khẩn. Theo Từ điển kinh tế (Dictionary of Economic — Christopher Pass & Bryan Lones), “factoring 1a mét su dan xép tai chính, qua đô một công fy hài chính chuyên nghiệp (công ty mua nợ ~ factor firm) mua lại các khoản nợ của một công ty với số tiến it hơn giá trị của khoản nợ đó. Lợi nhuận phát sinh từ sự chênh lệch giữa bên thu được của số nợ đã mua và giá mua thực tế của ruón nợ đó, Lợi ích của tông ty bán nợ là nhận được tiên ngay thay vì phải chờ đến lúc con nợ trả nợ, hơn nữa lại rảnh được những phiên toái và các chi phi trong việc theo đuổi các con nợ chậm trà”. Còn theo Tử điển thuật ngữ Ngân hàng - Hans Klaus thi “factoring 1a mét loai hinh tai trợ dưới đạng tín dụng chuyển nhượng nợ.
Một công ty chuyên toàn bộ hay một phần khoản nợ cho một công ty tài chính chuyên nghiệp (công ty mua nợ, thông thường là một công ty trực thuộc ngân hàng), Công ty này đảm nhận việc thu các khoản nợ và theo đối các khoản phải thu để hướng thủ tục phí và có lúc ứng trước các khoản nợ, Thông thường công ty mua nợ phải chịu rủi ro mất khả năng thanh toán của món nợ”, Ngoài ra, chủng ta cũng có thể sẽ gặp rất nhiều cách định nghĩa khác nhau về bao thanh toán. Thực chất, tải cả các quan điểm định nghĩa chỉ là những cách mô tả địch vụ bao thanh toán đưới nhiều khía cạnh và góc nhìn khác nhau, nhưng bản chất của dịch vụ bao thanh toán vẫn chỉ là: "sự chuyên nhượng tất cả cáo quyên và lợi ích liên quan tới khoản phải thu ngắn hạn của người bản bằng cho một đơn vị bao thanh toán”. Theo Quyết định số 1069/2004/QÐ-NHNN ngày 06/09/2004 của Thống đốc Ngắn hàng Nhà nước Việt Nam bạn bành Quy chế hoạt động Bao thanh toán thì: “Bao thanh toán là một bình thức cấp tín dụng của TỔ chức TÚ dụng cho bên bản hàng thông qua việc mua lại các khoản phải thụ phát sinh từ việc mua, bản hàng hóa đã được bên bản hàng và bên mua hàng thủa thuận trong Hợp đồng mua, bản hàng ”. Qua các khái niệm trên đây và căn cứ vào những đặc điểm của Bao thanh toán ta có thể định nghĩa: “Bao thanh toán là việc người bản hàng chuyển nhượng chủ don vi bao thanh toán tất cũ các quyền và lợi ích liên quan tới những khoân phải thu ngắn han (rong Bao thanh toán, ngắn bạn thường được coi là khoảng thời gian từ 06 thẳng trở xuống) của người bán hàng phát sinh từ việc mua bún hàng hoá hoặc cung cấp dịch vự giữa người bản và người mutd để người bán được đơn vị bao thanh toắn thanh toán tiền bản hàng mà người bản hàng Chỉ nhất ChỊM một khoản thủ tục phí theo thỏa thuận.
°”, Từ khái niệm trên cho thấy nghiệp vụ Bao thanh toán thực hiện bến chức năng chủ yếu sau: * Theo dBi số sách bản hàng của người bán, =- Tài trợ dưới dạng tạm ứng cho người bán đựa trên giá trị các khoản phải thu. * Tho ng bg. " Bao hiém rhiro tin dung 100% tổng giá trị các khoản phải thu. Các loại Bao thanh toán; Việc phân loại Bao thanh toán cũng chi mang tinh trong đối Hiện tại Bao thanh toán được phân thánh Bao thanh toán đây đủ và các hình thức Bao thanh toán khác.
L121 Dich vu bae thank todn day di (full service factoring): Bao thanh toán đây du là dịch vụ cũng cấp đầy đủ bốn chức năng chủ vẫn cud dich va bae thank todn. Như vậy, người bán hàng trả phí và lãi suất cho đơn vị bao thanh toán để đổi lại những lợi ích sau: SE -_ Không nhải quản lý số sách bán hàng, không phải đòi nợ từ các con nợ, - Không phải cấp tín dụng thương mại hoặc chỉ cấp một phần (ví dụ 20%} cho người raua hàng. - Vẫn nhận 100% tiên hãng ngay cá khi người mua hàng không thanh toán, với điều kiện không có tranh chấp giữa người mua và người bán. 1,232 Các hình thức bao thanh toàn khúc: > Cúc tiêu chỉ nhân loai các hùuh thức báo thanh toán Từ dịch vụ bao thanh toán đây đủ, người ta có thể biến tấu thánh các hình thức bao thanh toán khác nhau theo các tiêu chí như; " Chức năng của bao thanh toán: Các hình thức biến tậu gồm có: chiết khẩu hoá don (invoice discounting), bao thanh toán trung gian (apgeney faotoring), bao thanh toán đến han (matuyity factoring}, bao thanh toan thu hé (HAC: hot & cold backup and collections), bao thanh tofn o4 truy déi (with recourse factoring) và bao thanh toán miễn tray ddi (without recourse factoring).
* Phạm vì hoại động dia hy: bao thanh toan trong nudc (domestic factoring) va bao thanh toán quốc tẾ (nternafional factoring). “Nehiép vụ xuất nhập khẩu: bao thanh toán xuất khẩu (expon factoring), bao thanh toan nhap khau (import factoring). "Pham vi dp dung bao thanh toán đối với số lượng các hoá don cia một người bán hãng cụ thể: bao thanh toán toàn bộ Cbulk/whole factoring) va bao thanh toan mit phan (partial factoring), " Phạm vi giao dich của đơn vị bao thanh toán với người mua hàng: bao thanh foan kin (undisclosed/confidential/non-notification factoring) va bao thanh toán công khai (disclosed/notification factoring), "Việc sử dụng hệ hai đại l bao thanh toán: bao thanh toán trực tiếp (đirect factoring) va bao thanh toan hé hai dai ly (two- factors system). * Su (iên kết của các hợp đẳng bao thanh todn: bao thanh toán gidp lung (back-to- back factoring) > Nội dung cụ thể của các hình thức bao thanh toán biển thu " Chiết khẩu hoá đơn là dịch vụ bạo thanh toán chỉ cung cap chức năng tÀi trợ (tạm ứng trước), mả không cung cấp các chức năng còn lại.
Người bán hàng tự theo đối số sách bản hàng, thu nợ từ Tigười mua, và chuyển tiến thanh toán cho đơn vị bao thanh toàn, Người bán hàng tự chịu rồi rõ khi người nua không thanh toàn. Đôi khi, người ta còn gọi chiết khẩu hoá đơn là bao thanh toán kín vi người mua không hệ hay biết về việc người bán đã chuyên nhượng các khoản phải thu cho đơn vị bao thanh toán, * Bao thanh loàn trung gian tương tự giống như dịch vụ chiết khẩu hoá đơn, nhưng người mua được thông báo về việc người bán đã chuyển nhượng các khoản phải thu cho đơn vị bao thanh toán để tầng mức độ an toàn cho đơn vị bao thanh toán, Sở đi né được gọi là bao thanh toán trung gian vì người bán hàng đứng ra làm trung gian giữa người nma và đơn vị bao thanh toán để theo đối số sách bán hàng và thu nợ từ người mua hàng. Trong một số trường hợp, người mua được yêu cầu thanh toán trực tiếp cho đơn vị bao thanh toán, Thường thi hình thức này được sử đụng đổi với những người bản hàng có nhiều người mua hàng nhỏ (khối lượng giao dịch nhỏ) nhưng không đủ tiêu chuẩn để sử dụng dịch vụ chiết khẩu hoá đơn. Mộệt biển tấu của bao thanh toán trung gian là đơn vị bao thanh toán theo đối số sách bán hàng nhưng cho phép người bán thực biện chức năng thu nợ (Chents handles ơwn collections: CHOO).
* Bao thanh toán đến hơn là địch vụ bao thanh toán cung cấp tất cá các chức nang bao thanh toán trừ chức năng tai tro. "` Bao thanh toán thu hộ là địch vụ bao thanh toán chỉ cung cắp chức năng thu hộ các khoản phải thu phát sinh trong một khoảng thời gian nhất định trước ngày đơn vị bao thanh toán đồng ý cung cấp dịch vụ. Người bán có trách nhiệm theo dõi số sách và thu ng cho tới tận ngày đó. Đơn vị bao thanh toán chỉ thu hộ tất cá các khoán phải thu hiện có tại thời điểm đồng ý cung cấp địch vụ và sẽ không thu những khoản phải thu phát sinh sau thời điểm này, * Bao thanh toán có truy đôi là dịch vụ bao thanh toán cùng cấp tất cả các chức năng bao thanh toán trừ chức năng báo hiểm rủi ro tin dụng.
Nếu các khoản phải thu (đã được chuyển nhượng) đến bạn mà đơn vị bao thanh toán không đòi được thanh toán từ người na hàng, đơn vị bao thanh toán có quyền truy đòi lại số tiền đã ứng trước(“thanh toán cho người bán hang. * Bao thanh toán miễn truy đôi là địch vụ bao thanh toán cùng cấp chức ning bdo hiểm rủi ro tín dụng. Đơn vị bao thanh toán phải chịu hoàn toàn trách nhiệm đổi với rủi to không thu được tiên thanh toán, với điều kiện không có tranh chấp giữa người bản và người mua. Đơn vị bao thanh toán không có quyên đôi lại số tiến đã ứng trước/thanh toán cho người bán hàng và phải thanh toán đầy đủ 100% giá trị hoá đơn.
Dịch vụ bao thanh toán đây đủ và bao thanh toán đến hạn chỉnh là bao thanh toán miễn truy đòi, * Bao thanh toàn trong nước là địch vụ bao thanh toán được cũng cập cho người bán và người mua ở trong cùng một quốc gia, có hoạt động mua bán hãng hoá/dịch vụ diễn ra trong phạm vi biên giới của một quốc gia. " Bao thanh toán quốc tế là địch vụ bao thanh toán được cung cấp cho người xuất khẩu và người nhập khâu ở hai quốc gia khác nhau, có hoạt động mua ban hàng vượt qua biên giới của một quốc gia. Vé co ban, trình tự của dịch vụ bao thanh toán quốc tế cứng tương tự như trình tự bao thanh toán trong nước. Điểm khác biệt là khả năng có sự tham gia của hệ thông hai đại lý (hai đơn vị bao thanh toán đứng ra làm đại lý cho nhau để cùng cấp dich vụ cho người xuất vá người nhập).
Các đại lý thường có trụ sở tại nước của người xuất và nước của người nhập. Bao thanh toán quốc tế thường được chia làm hai loại: bao thanh toán xuất khẩu và bao thanh toán nhập khẩu.