ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Tính cấp thiết của đề tài. Đất đai là một diện tích cụ thể của bề mặt trái đất, bao gồm nhiều yếu tố cấu thành của môi trường sinh thái ngay trên và dưới bề mặt đó bao gồm: Khí hậu ở bề mặt, thổ nhưỡng, dạng địa hình, mặt nước (hồ, sông, suối, đầm lầy.), các lớp trầm tích sát bề mặt cùng với nước ngầm và khoáng sản trong lòng đất, tất cả những loại động thực vật, không gian sinh sống của con người, những kết quả của con người trong cuộc sống ở quá khứ và hiện tại đã để lại nhiều hình thái khác nhau cho bề mặt của đất đai (san nền, đập, hồ chứa nước hay hệ thống tiêu thoát nước, đường xá, nhà cửa, công trình xã hội,. Tại Luật đất đai năm 1993 cũng một lần nữa đã khẳng định lại vai trò của đất đai: - Đất đai là một loại nguồn tài nguyên của quốc gia và nó vô cùng quý giá; - Đất đai là loại tư liệu sản xuất rất đặc biệt; - Đất đai là không gian sinh sống của con người cũng như là các loài động vật, là nền móng để xây dựng cơ sở về các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng.
Đất đai nắm giữ một vị trí và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nó là tiền đề, là điều kiện đầu tiên, là cơ sở thiên nhiên ảnh hưởng trực tiếp đến mọi quá trình trong sản xuất, đất đai là nơi chứa đựng các tư liệu liên quan đến sản xuất, công cụ lao động, nguyên vật liệu của lao động và nơi sinh tồn, không gian sinh sống và sản xuất của xã hội loài người.Để có thể quản lý sử dụng hiệu quả, tiết kiệm và bền vững. Có kế hoạch, quy hoạch sử dụng đất phù hợp thì đòi hỏi công tác về lĩnh vực đo đạc bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính, kê khai, đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở các cấp phải được quan tâm đầu tư về cả nguồn nhân lực và cả thiết bị đây là những công việc tất yếu nằm trong công tác quản lý Nhà nước về lĩnh vực đất đai được trình bày tại quy định trong Luật Đất đai năm 2013. Đó là một chủ trương lớn của Đảng cũng như là Nhà nước, đây là một trong các yêu cầu cấp bách của Bộ Tài nguyên và Môi trường, của ngành Địa chính trong cả nước nói chung và của tỉnh Bắc Kạn nói riêng. Trong những năm lại gần đây dưới những hoạt động của con người, các loài động thực vật và những sự thay đổi của tự nhiên do biến đổi khí hậu toàn cầu làm cho đất đai có những biến đổi không ngừng, những biến đổi đó có thể là tích cực hoặc tiêu cực.
Để góp phần bảo vệ, giữ gìn và phát triển quỹ đất đai hiện có cũng như để phục vụ tốt hơn về yêu cầu trong công tác quản lý đất đai thì việc xây dựng, cập nhật mới bản đồ địa chính là một trong những biện pháp, nguồn tài liệu hết sức cần thiết. Để phục vụ yêu cầu cũng như là mục đích kể trên, nhận được sự đồng ý của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Kạn, Ban Giám đốc cũng như Phòng quản lý các dự án đo đạc và bản đồ công ty Cổ phần Khảo sát thiết kế và Đo đạc Bản đồ Việt Nam đã hợp tác và tổ chức triển khai dự án khảo sát, thu thập tài liệu lập Thiết kế kỹ thuật. Đo đạc bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất đai tại địa bàn xã Hà Hiệu, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn đã tiến hành xây dựng, đo đạc chỉnh lý hệ thống bản đồ địa chính cho xã Hà Hiều, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn. Với tính hình cấp thiết của việc phải đo đạc chỉnh lý, xây dựng hệ thống bản đồ địa chính đối với đất đai cho toàn khu vực xã Hà Hiệu với sự phân công, hỗ trợ giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm của Khoa Quản lý Tài nguyên, Ban giám đốc của công ty Cổ phần khảo sát thiết kế và Đo đạc Bản đồ Việt Nam với sự hướng dẫn và đồng hành trong qua trình nghiên cứu của thầy giáo TS.
Nguyễn Ngọc Anh em tiến hành nghiên cứu đề tài với tên đề tài là: “Ứng dụng công nghệ tin học và phương pháp GNSS thực hiện công tác đo vẽ, chỉnh lý bản đồ địa chính tờ số 58 tỷ lệ 1:1000 xã Hà Hiệu, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn”. Mục tiêu nghiên cứu - Ứng dụng công nghệ tin học và hệ thống máy RTK G2 GNSS vào xây dựng và thành lập lưới khống chế đo vẽ và đo vẽ chi tiết chỉnh lý biến động, biên tập tờ bản đồ địa chính số 58 với tỉ lệ 1:1000 tại xã Hà Hiệu, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn. - Nghiên cứu, tìm hiểu khả năng của việc ứng dụng công nghệ tin học bao gồm hệ thống phần mềm trong lĩnh vực Trắc địa như: Vietmap, gCadas., hệ thông máy GNSS RTK trong công tác đo đạc chỉnh lý và thành lập bản đồ địa chính, xây dựng cũng như là quản lý về cơ sở dữ liệu tài nguyên đất tại xã Hà Hiệu, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn. - Đánh giá được những thuận lợi, khó khăn trong quá trình nghiên cứu từ đó đưa ra một số giải pháp khắc phục.
Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học. Học phần thực tập tốt nghiệp là phần quan trong để đúc kết lại những lý thuyết và củng cố lại kiến thức chuyên ngành đã được truyền tải trong thời gian còn đang trên giảng đường của nhà trường, từ học phần này áp dụng những kiến thức đó vào thực tế, công việc cụ thể. Ý nghĩa trong thực tế.
- Góp phần giúp cho công tác quản lý Nhà nước về lĩnh vực đất đai được hiệu quả và nhanh hơn đầy đủ hơn, chính xác cao hơn, rút ngắn được thời gian cũng như chi phí cho dự án. - Là nguồn tài liệu quan trọng phục vụ cho việc đo vẽ chi tiết thành lập bản đồ địa chính ở các giai đoạn sau này, theo xu hướng công nghệ số, hiện đại hóa hệ thống hồ sơ địa chính theo quy định mà Bộ Tài Nguyên và Môi Trường nhằm khai thác dữ liệu được nhanh và hiệu quả nhất. PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2.
Tổng quát về bản đồ địa chính Ở khoản 4 Điều 3 trong Luật Đất đai 2013: đã quy định rõ Bản đồ địa chính là bản đồ để thể hiện các thửa đất và các yếu tố liên quan khác, được lập theo từng đơn vị hành chính từ cấp xã, phường, thị trấn, được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt hoặc ban hành văn bản công nhận. Bản đồ địa chính là nguồn tài liệu cơ bản dễ nhận biết nhất của một bộ hồ sơ địa chính, chính vì đó mà bản đồ địa chính thể hiện được tính chất chung của một bản đồ đó là tính địa lý: Xác định vị trí cụ thể của địa vật, địa hình khu vực nào đó; Về tính kinh tế: tầm quan trọng cũng như là mục đích sử dụng của từng ô đất, thửa đất. Điều đặc biệt, bản đồ địa chính còn mang trong mình tính pháp lý rất cao phục vụ cho việc quản lý một cách chặt chẽ có hiệu quả trong đất đai đến từng thửa cụ thể, từng cá nhân, hộ gia đình…đang là chủ sử dụng đất. Về tính pháp lý thì một bản đồ địa chính còn được thể hiện trong các hồ sơ địa chính về đất đai.
Về công tác địa chính được biểu hiện qua 3 mặt chính đó là: Tự nhiên, kinh tế, pháp lý. Cả ba mặt này đều có những mối quan hệ mật thiết và chặt chẽ với nhau, quan trong như nhau, nếu thiếu một trong ba mặt thì chưa đủ yêu cầu để có thể gọi là địa chính. Vai trò tầm quan trong của bản đồ địa chính được sử dùng làm nền tảng cơ sở để thực hiện một vài nhiệm vụ về công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực đất đai như: - Tạo nền tảng cơ sở về dữ liệu để thực hiện việc đăng ký quyền sử dụng đất hay nói cách khác là đăng ký đất đai, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, giải phóng mặt bằng, giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, đề bù, cấp mới, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở theo quy định của pháp luật, giải quyết các tố cáo, khiếu nại, tranh chấp về đất đai. - Xác nhận hiện trạng, tình trạng về mặt pháp lý, địa giới hành chính của các xã, phường, thị trấn, quận, huyện, các thành phố thuộc tỉnh tỉnh và những thành phố trực thuộc Trung ương (gọi chung là tỉnh).
- Xác định hiện trạng đang sử dụng, thể hiện đầy đủ những biến động và phục vụ cho công tác chỉnh lý biến động của từng thửa đất nằm ở các đơn vị hành chính từ cấp xã, phường. - Làm cơ sở để lập nên các kế hoạch, quy hoạch sử dụng đất, các quy hoạch để xây dựng các khu dân cư, những tuyến đường giao thông, các công trình cấp thoát nước, thiết kế xây dựng các công trình dân dụng và làm cơ sở để phân tích, đánh giá để đo vẽ những công trình ngầm trong lòng đất. - Là cơ sở để tiến hành việc thanh tra tình hình khai thác, sử dụng đất và giải quyết những tranh chấp, khiếu nại, tố cáo và những khúc mắc về đất đai. - Là nền tảng cơ sở để đưa vào đó thống kê, kiểm kê diện tích đất đai trong từng giai đoạn.
- Là nguồn tài liệu quan trong để xây dựng để xây dựng cơ sở dữ liệu về lĩnh vực đất đai ở các cấp, thấp nhất là cấp xã phường. Với sự phát triển và thịnh hành của khoa học và công nghệ số như giai đoạn hiện nay, thì bản đồ địa chính được thành lập và lưu trữ ở hai dạng cơ bản đó là bản đồ giấy và bản đồ số địa chính. Bản đồ địa chính ở dạng giấy là loại bản đồ truyền thống được sử dụng từ những giai đoạn đầu của ngành đất đai, các thông tin được thể hiện toàn bộ trên giấy nhờ các hệ thống ký hiệu và ghi chú bằng các dạng hình học, chữ, biểu tượng tượng hình. Bản đồ giấy cho ta những thông tin một cách rõ ràng, trực quan, sử dụng một cách thuận lợi.