page 1 (Trang bìa và trang 1) ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA ------------------------- HỒ ANH THI (font size 14) ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ BLOCKCHAIN (DLT) VÀO VIỆC TRUY XUẤT NGUỒN GỐC SẢN PHẨM (font size 16) Chuyên ngành: KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT MÁY TÍNH Mã số: 8480101 LUẬN VĂN THẠC SĨ TP. HỒ CHÍ MINH, tháng 07 năm 2022 CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA –ĐHQG -HCM Cán bộ hướng dẫn khoa học : TS. NGUYỄN ĐỨC THÁI (Ghi rõ họ, tên, học hàm, học vị và chữ ký) Cán bộ chấm nhận xét 1 : TS. PHẠM HOÀNG ANH (Ghi rõ họ, tên, học hàm, học vị và chữ ký) Cán bộ chấm nhận xét 2 : TS.
TRẦN THANH TÙNG (Ghi rõ họ, tên, học hàm, học vị và chữ ký) Luận văn thạc sĩ được bảo vệ tại Trường Đại học Bách Khoa, ĐHQG Tp. HCM ngày 21 tháng 7 năm 2022. Thành phần Hội đồng đánh giá luận văn thạc sĩ gồm: (Ghi rõ họ, tên, học hàm, học vị của Hội đồng chấm bảo vệ luận văn thạc sĩ) 1. TRẦN TUẤN ANH – Chủ tịch hội đồng 2.
NGUYỄN TIẾN THỊNH – Thư ký hội đồng 3. PHẠM HOÀNG ANH - Ủy viên hội đồng 4. TRẦN THANH TÙNG – Thành viên phản biện 1 5. NGUYỄN TUẤN ĐĂNG – Thành viên phản biện 2 Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV và Trưởng Khoa quản lý chuyên ngành sau khi luận văn đã được sửa chữa (nếu có).
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG TRƯỞNG KHOA KH&KTMT i ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA Độc Lập - Tự Do - Hạnh Phúc NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ Họ tên học viên: HỒ ANH THI MSHV: 2070289 Ngày, tháng, năm sinh: 02/10/1979 Nơi sinh: TP. Huế Chuyên ngành: KHOA HỌC VÀ KỸ THUẬT MÁY TÍNH Mã số: 8480101 I. TÊN ĐỀ TÀI: Ứng dụng công nghệ Blockchain (DLT) vào việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Applying the Blockchain technology (DLT) for the product's origin traceability.
NHIỆM VỤ VA NỘI DUNG: Ngày Hạng mục Thời gian - Thực hiện nghiên cứu tổng quan tài liệu khoa học liên quan và phương pháp luận thực hiện luận án; đề xuất phạm vi các hạng mục chính của nghiên cứu về Blockchain (Công nghệ sổ cái phân tán DLT), đồng thời 01/3 - 07/3 1 tuần đánh giá mô hình kinh doanh của một thương hiệu thực phẩm (Vissan) đối với việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm. - Nghiên cứu các công trình, dự án liên quan về Blockchain (Công nghệ sổ cái phân tán DLT), các thuật toán đồng thuận, hợp đồng thông minh được 08/3 - 14/3 áp dụng trong việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm cho các doanh nghiệp, cụ 1 tuần thể là các thương hiệu thực phẩm. - Đánh giá và so sánh các giải pháp công nghệ permissioned Blockchain, hợp đồng thông minh, thuật toán đồng thuận và công nghệ sổ cái phân tán DLT để ra quyết định chọn giải pháp hiện thực Blockchain (DLT) cho đề 15/3 – 28/3 tài, đồng thời đánh giá hiệu suất, khả năng mở rộng và thị trường phát triển 2 tuần của giải pháp Blockchain (DLT) được chọn, là giải pháp Hyperledger Fabric. - Nghiên cứu thiết kế kỹ thuật của Hyperledger Fabric với việc phát triển 29/3 – 29/4 hợp đồng thông minh và triển khai tập trung sâu vào thiết kế kiến trúc, 4 tuần mạng Fabric và các thành phần chính để thực hiện bản demo.
- Thực hiện thiết kế và hiện thực giải pháp (demo) quy trình truy xuất 02/5 – 13/6 nguồn gốc sản phẩm điển hình cho thương hiệu Vissan đã chọn. - Kiểm thử bản thiết kế và hiện thực demo. 14/6 – 30/6 2,5 tuần - Nộp bản báo cáo đề tài. 21/7 - Bảo vệ đề tài.
NGÀY GIAO NHIỆM VỤ: 01/03/2022 IV.NGÀY HOÀN THÀNH NHIỆM VỤ : 30/07/2022 V. CÁN BỘ HƯỚNG DẪN: TS. NGUYỄN ĐỨC THÁI TP.HCM, ngày 30 tháng 06 năm 2022 CÁN BỘ HƯỚNG DẪN CHỦ NHIỆM BỘ MÔN ĐÀO TẠO (Họ tên và chữ kí) (Họ tên và chữ ký) TRƯỞNG KHOA….…………… (Họ tên và chữ ký) Ghi chú: Học viên phải đóng tờ nhiệm vụ này vào trang đầu tiên của tập thuyết minh LV ii LỜI CÁM ƠN Em chân thành cảm ơn sự hướng dẫn, giúp đỡ tận tình của Thầy TS. Nguyễn Đức Thái trong suốt khóa học, đặc biệt là sự hướng dẫn nhiệt tình của Thầy đối với đề tài khóa luận tốt nghiệp của em trong những tháng qua.
Dưới sự giám sát tận tình của thầy và những lời khuyên quý báu về mọi thắc mắc trong quá trình học tập cũng như thực hiện luận văn này, cuối cùng em đã tiếp thu được những kiến thức quan trọng và nắm vững công nghệ Blockchain (DLT) cho đề tài này. Thái đã hướng dẫn em kỹ lưỡng để quản lý tốt phạm vi yêu cầu ngay từ đầu và nhờ đó, em đã thực hiện đề tài này đúng thời hạn. Và em cũng muốn cảm ơn tất cả các Thầy Cô khác của chương trình Thạc sĩ Khoa học và Kỹ Thuật Máy tính đã tận tâm giảng dạy và đào tạo, bản thân em và các sinh viên khác trong chương trình này đạt được sự tiến bộ liên tục và tự tin hơn trong hai năm qua. Và cảm ơn gia đình thân yêu của tôi - Ruby, Len, và Beta - những người đã quan tâm tận tình việc theo học trong hai năm qua và đã giúp tôi có động lực, sự tập trung cũng như sự cam kết hoàn thành khóa học này.
Đôi khi tôi đã nghĩ rằng tôi không thể hoàn thành nó, dẫu vậy, gia đình nhỏ bên cạnh đã đem lại những ngày tháng yên bình để tôi yên tâm việc học, và có trải nghiệm cá nhân khi hoàn thành sứ mệnh tuyệt vời và khó quên này. Và biết ơn Cha Mẹ, những người đã sinh ra tôi và cho tôi biết rằng học tập là hành trình cả đời. iii TÓM TẮT Vấn đề truy xuất nguồn gốc sản phẩm (đặc biệt là nông sản, thực phẩm) là chủ đề nóng những năm gần đây nhằm xử lý hàng giả, giải quyết vấn đề niềm tin, tính bất biến, tính liêm chính, minh bạch về nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm đối với quy trình nhiều đối tác của các doanh nghiệp. Đề tài này sẽ nghiên cứu các nền tảng Blockchain (DLT) mã nguồn mở và đề xuất một giải pháp phù hợp nhất của nền tảng permissioned Blockchain, hiện thực công nghệ Blockchain được chọn để demo một quy trình mới về quy trình truy xuất nguồn gốc sản phẩm cho thương hiệu thực phẩm Vissan.
Sau khi tiến hành so sánh các nền tảng Blockchain (DLT), tập trung vào các permissioned Blockchain, công nghệ sổ cái phân tán Hyperledger Fabric được chọn và thảo luận sâu thêm về hiệu suất, kiến trúc kỹ thuật, cấu trúc sổ cái, tổ chức mạng, các peer node, orderer service node, các thuật toán đồng thuận, nguyên lý phát triển hợp đồng thông minh và nghiên cứu dữ liệu thị trường về việc áp dụng công nghệ Fabric vào các lĩnh vực khác nhau. Bản demo được thực hiện để chỉ ra sự hiệu năng của Fabric như một nền tảng Blockchain (DLT) phù hợp cho truy xuất nguồn gốc sản phẩm và giải quyết tốt bài toán truy xuất nguồn gốc sản phẩm cho doanh nghiệp nông sản, thực phẩm với nhiều chức năng phù hợp. Trong phạm vi đề tài, việc quan sát các khía cạnh bảo mật của giải pháp này được trình bày dưới dạng một cái nhìn toàn diện về tính ứng dụng của Fabric Blockchain (DLT) với mô hình STRIDE. Về phạm vi yêu cầu của luận án, dưới đây là các mục chính, bao gồm: 1) Nghiên cứu các nền tảng Blockchain (DLT), các thuật toán đồng thuận và chọn giải pháp Hyperledger Fabric sau khi so sánh dựa trên tiêu chí đánh giá theo mô hình SMART.
2) Nghiên cứu kiến trúc và thiết kế kỹ thuật của Hyperledger Fabric. 3) Thực hiện một quy trình điển hình liên quan đến chuỗi giá trị của một thương hiệu thực phẩm (công ty Vissan) xuyên suốt từ khâu sản xuất đến khâu sản phẩm có mặt tại cửa hàng (bán hàng) và xây dựng bản demo để chứng minh tính an toàn, tính toàn vẹn, minh bạch và bất biến của dữ liệu được ghi lại trong hệ thống blockchain. Chế độ xem công khai với Hyperledger Explorer (để hiển thị khối trạng iv thái, mạng, mã mã, khối chế độ xem và giao dịch mới nhất) cũng được cung cấp để trực quan hóa dữ liệu của sổ cái Blockchain. Nghiên cứu của đề tài này đã đề xuất một giải pháp kỹ thuật về vấn đề truy xuất nguồn gốc sản phẩm cho công ty Vissan bằng cách sử dụng công nghệ sổ cái Blockchain với minh chứng bằng việc hiện thực demo hệ thống sau khi nghiên cứu các kiến thức nền tảng và so sánh thực nghiệm các nền tảng Blockchain.
Bản demo hệ thống được đề xuất để thực hiện một quy trình điển hình với sự tham gia của nhiều bên chứng minh rằng Blockchain (DLT) là một giải pháp tốt để truy xuất nguồn gốc sản phẩm cho chuỗi giá trị của doanh nghiệp. Các giao dịch của nhà sản xuất và người bán (phía khách hàng) được ghi lại trong mạng lưới blockchain của Fabric để các bên liên quan có thể dễ dàng theo dõi nguồn gốc sản phẩm trên toàn bộ nền tảng sổ cái Blockchain nhằm hạn chế cũng như chống nạn hàng giả của các sản phẩm mang thương hiệu Vissan mà khách hàng đã mua. Việc triển khai này đảm bảo tính bảo mật và tính bất biến của dữ liệu trong chuỗi giá trị của công ty, đồng thời hỗ trợ cơ chế tham gia của bên thứ ba (ví dụ các cơ quan quản lý) để kiểm tra chuỗi giá trị một cách dễ dàng, minh bạch bất cứ khi nào có bất kỳ sự cố nào xảy ra với sản phẩm của doanh nghiệp. Vì vậy, về mặt tổng thể, điều này giúp bảo vệ toàn diện thương hiệu thực phẩm từ các bên sản xuất đến đầu cuối khách hàng cho doanh nghiệp Vissan.
Đề tài này đã nghiên cứu xây dựng thiết kế kiến trúc kỹ thuật Fabric và phân tích khả năng hỗ trợ Blockchain cho thấy hệ thống được đề xuất có hiện thực tốt hơn so với các cách triển khai truyền thống khác trong việc giải quyết bài toán truy xuất nguồn gốc sản phẩm cho quy trình nhiều đối tác của doanh nghiệp. Với việc thực thi hợp đồng thông minh (chaincode) trong mạng Blockchain, ở một mức độ nào đó, hệ thống demo của Vissan rất khó bị tấn công với ý đồ giả mạo sản phẩm. Việc xác minh danh tính của tất cả các trạng thái sản phẩm ở mỗi bước trong chuỗi giá trị (từ nhà sản xuất đến người bán) được thiết kế để ngăn chặn việc thay thế bởi các sản phẩm hàng giả bởi các bên bất hợp pháp trong quá trình sản xuất hoặc bán hàng.