đặt vấn đề xây dựng đội ngũ cán bộ nữ thành nhiệm vụ có tính chiến lược trong toàn bộ công tác cán bộ nữ của Đảng và Nhà nước; có quy hoạch, tạo nguồn, đào tạo bồi dưỡng cán bộ nữ, nâng cao tỷ lệ cán bộ nữ các ngành, các cấp, có chính sách khuyến khích tài năng nữ. Chỉ thị 37/CT-T.Ư ngày 16-5-1994 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về một số vấn đề công tác cán bộ trong tình hình mới khẳng định: "Nâng cao tỷ lệ cán bộ nữ tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội là một yêu cầu quan trọng để thực hiện quyền bình đẳng, dân chủ của phụ nữ, là điều kiện để phát huy tài năng, trí tuệ và nâng cao địa vị của phụ nữ". Phụ nữ tham gia QLNN là một sự bảo đảm để các vấn đề giới được phản ánh trong quá trình ra quyết định, là sự khẳng định về năng lực, trí tuệ của phụ nữ. Chiến lược quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ Việt Nam đến năm 2010 do Thủ tướng chính phủ phê duyệt đã đề ra mục tiêu: Phấn đấu đạt tỷ lệ nữ tham gia HĐND cấp tỉnh, thành phố trực thuộc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trung ương nhiệm kỳ 2004-2009 là 28%; cấp quận, huyện là 23%; cấp xã, phường là 18%.
Gần đây nhất, Luật Bầu cử đại biểu HĐND sửa đổi đã được thông qua, trong đó Điều 14 quy định bảo đảm số lượng thích đáng đại biểu HĐND là phụ nữ; Quyết định số 49/QĐ-TTG ngày 8/1/2004 của Thủ tướng Chính phủ hướng dẫn về tiêu chuẩn, cơ cấu đại biểu HĐND các cấp và quy trình công tác nhân sự HĐND, UBND nhiệm kỳ 2004-2009 quy định có tỷ lệ thích đáng đại biểu HĐND là phụ nữ; tăng tỷ lệ người ứng cử đại biểu HĐND là phụ nữ; phấn đấu đạt tỷ lệ chung không dưới 25% đại biểu là phụ nữ, riêng các thành phố lớn như Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng phấn đấu đạt tỷ lệ 27%. Tại Đại hội X, Đảng ta đã khẳng định: "Tạo điều kiện để phụ nữ thực hiện tốt vai trò người công dân, người lao động, người mẹ, người thầy đầu tiên của con người. Bồi dưỡng, đào tạo để phụ nữ tham gia ngày càng nhiều vào các hoạt động của xã hội, các cơ quan lãnh đạo, quản lý ở các cấp" [8, tr. Bên cạnh đó, Nhà nước Việt Nam đã cam kết trước cộng đồng quốc tế tạo điều kiện cho phụ nữ tham gia vào mọi mặt của đời sống chính trị - xã hội một cách đầy đủ và bình đẳng như nam giới thông qua việc ký Công ước Liên Hợp Quốc về Xoá bỏ mọi hình thức phân biệt đối xử với phụ nữ (CEDAW) từ năm 1980, tham gia Hội nghị thế giới lần thứ 4 về phụ nữ của Liên Hợp Quốc (Bắc Kinh, 1995), Khoá họp đặc biệt lần thứ 23 của Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc về vấn đề phụ nữ và các cam kết của Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN),.
Chính vì sự quan tâm sát sao của Đảng, Nhà nước và sự cố gắng nỗ lực của các cơ quan chức năng cũng như của bản thân phụ nữ mà Việt Nam trở thành quốc gia đạt được sự thay đổi nhanh chóng nhất về xóa bỏ khoảng cách giới trong 20 năm qua ở khu vực Đông Á” (Báo cáo Đánh giá tình hình Giới ở Việt Nam, tháng 12/2006 của Ngân hàng Thế giới (WB), Ngân hàng phát triển LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Như vậy, giải phóng phụ nữ, thực hiện quyền bình đẳng đối với phụ nữ, quan tâm, tạo điều kiện để phụ nữ vươn lên tự khẳng định mình trong công tác lãnh đạo, quản lý xã hội, quản lý Nhà nước là quan điểm nhất quán và xuyên suốt của Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và được cụ thể hoá trong các chủ trương, chính sách của Đảng trong quá trình lãnh đạo đất nước của Đảng ta. Với việc thông qua Luật Bình đẳng giới, Chính phủ Việt Nam đang tiến hành những bước đi quan trọng để giải quyết những vấn đề này. Phụ nữ trong vai trò Cán bộ chủ chốt cấp phƣờng 1.
Cán bộ chủ chốt cấp phường Hệ thống chính trị cơ sở là một bộ phận quan trọng của hệ thống chính trị, như Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 (khoá IX) nhận định: Cơ sở xã, phường, thị trấn là nơi tuyệt đại bộ phận nhân dân cư trú, sinh sống. Hệ thống chính trị ở cơ sở có vai trò rất quan trọng trong việc tổ chức và vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, tăng cường đại đoàn kết toàn dân, phát huy quyền làm chủ của dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế -xã hội, tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cư. Phường là đơn vị hành chính cơ sở ở đô thị, là cấp chấp hành, là cầu nối trực tiếp giữa hệ thống chính trị với nhân dân. Chính quyền phường không quản lý toàn diện hoạt động sản xuất như chính quyền xã, thị trấn mà chủ yếu thực hiện chức năng quản lý và hướng dẫn thi hành pháp luật với nhiệm vụ cụ thể trong các lĩnh vực: - Quản lý dân cư, hộ tịch, hộ khẩu và các chính sách khác của Nhà nước có liên quan đến biến động dân số; - Quản lý đất đai, trật tự xây dựng, trật tự đô thị; LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Quản lý an ninh, trật tự an toàn xã hội và thi hành luật nghĩa vụ quân sự; - Thực hiện chính sách lao động, thương binh, xã hội và các chính sách có liên quan; - Thu thuế đối với các đối tượng kinh doanh dưới vốn pháp định; Các nhiệm vụ khác do chính quyền và các cơ quan ngành dọc cấp trên trực tiếp thực hiện.
Để thực hiện được các nhiệm vụ trên, cần có bộ máy lãnh đạo cấp phường được gọi là bộ máy chính quyền phường. Chính quyền phường là người đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền lợi của nhân dân trong phường; là trung tâm, lực lượng nòng cốt của hệ thống chính trị ở đô thị. Do vậy, đội ngũ cán bộ phường, đặc biệt là cán bộ lãnh đạo phường có vai trò quan trọng trong việc điều hành, quản lý và tổ chức các mặt hoạt động, phát triển của địa phương. Cán bộ lãnh đạo là những người giữ cương vị chỉ huy trong điều hành công việc; là những người được quyền đề ra các quyết định quản lý, tổ chức và điều hành những người dưới quyền thực hiện công việc.
Hiện nay, chưa có tài liệu nào phân định rõ ràng cũng như chưa có quan niệm thống nhất về cán bộ lãnh đạo và cán bộ chủ chốt. Có quan niệm cho rằng cán bộ lãnh đạo ở phường gồm các chức danh Bí thư, Phó Bí thư, Chủ tịch, phó Chủ tịch HĐND, Chủ tịch, phó Chủ tịch UBND cùng các chức danh Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc và trưởng các đoàn thể nhân dân; còn cán bộ chủ chốt chỉ gồm các chức danh Bí thư đảng uỷ, Chủ tịch UBND và Chủ tịch HĐND phường. Nhưng trong phạm vi luận văn, giới hạn nghiên cứu là nhóm cán bộ lãnh đạo ở phường với sáu chức danh chủ chốt của hệ thống đảng, chính quyền, đó là: Bí thư, Phó Bí thư đảng uỷ; Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND, Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND phường. Đây là nhóm cán bộ lãnh đạo giữ cương vị chỉ huy trong quá trình điều hành công việc và là những người có quyền ra các quyết định quản lý, tổ chức, điều hành những người dưới quyền thực hiện các công việc cấp phường.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hiểu như vậy, chúng tôi định nghĩa cán bộ chủ chốt cấp phường là những người giữ cương vị chỉ huy trong quá trình điều hành công việc; là những người có quyền ra các quyết định quản lý, tổ chức, điều hành những người dưới quyền thực hiện các công việc cấp phường. Cụ thể, trong luận văn này, cán bộ chủ chốt cấp phường gồm các chức danh: Bí thư, Phó Bí thư đảng uỷ, Chủ tịch, Phó Chủ tịch HĐND, Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND phường. Bí thư đảng uỷ: là người chịu trách nhiệm chính về toàn bộ hoạt động của Đảng bộ phường Phó Bí thư đảng uỷ: là người chịu trách nhiệm chính về công tác xây dựng đảng, một số nơi, Phó Bí thư trực tiếp làm trưởng ban tổ chức, chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra của đảng uỷ và phụ trách khối đoàn thể, theo dõi công tác quản lý và phân công công tác cho đảng viên ở các chi bộ; chỉ đạo công tác văn phòng của đảng uỷ, công tác tài chính của đảng bộ. Chủ tịch HĐND: là người có trách nhiệm nghiên cứu, nắm vững các chỉ thị, nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, vận dụng vào thực tiễn đại phương, chủ động đề xuất với ban thường vụ và đảng uỷ những chủ chương, biện pháp thực hiện các nhiệm vụ chính trị, củng cố tổ chức và nâng cao năng lực lãnh đạo của cấp uỷ và đảng bộ; trực tiếp chỉ đạo công tác giáo dục chính trị, tư tưởng; chịu trách nhiệm chính về công tác cán bộ theo phân cấp quản lý.
Phó Chủ tịch HĐND: là người trực tiếp làm công tác thường trực của HĐND; theo dõi, kiểm tra công tác của các ban HĐND, tổng hợp tình hình hoạt động của HĐND; giúp Chủ tịch HĐND chuẩn bị nội dung, triệu tập các kỳ họp theo luật định, kiểm tra hoạt động của các tổ chức Hội đồng; tổ chức tiếp xúc cử tri theo đúng luật. Chủ tịch UBND: là người chịu trách nhiệm chính toàn bộ công tác chính quyền nhà nước ở địa phương; có trách nhiệm tổ chức thực hiện nghiêm túc các mặt công tác do cấp trên chỉ đạo, chương trình công tác của đảng uỷ về mặt LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chính quyền đúng pháp luật; xây dựng kế hoạch công tác của UBND phường từng thời gian báo cáo cấp uỷ và HĐND, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên UBND phường; chịu trách nhiệm trước đảng bộ, nhân dân và cấp trên về quản lý, sử dụng tài chính, ngân sách của UBND phường. Phó Chủ tịch UBND phường: từ 1987 trở về trước và từ 2004 đến nay, phường được biên chế hai chức danh phó Chủ tịch UBND: một phụ trác đô thị, chịu trách nhiệm về công tác quản lý đất đai, quản lý trật tự xây dựng, quản lý thị trường, vệ sinh môi trường…, một Phó Chủ tịch phụ trách văn xã, chịu trách nhiệm chính về văn hoá – xã hội, chế độ, chính sách, tư pháp, hộ tịch… trên địa bàn phường. Từ năm 1987 đến 2004, phường chỉ có một chức danh Phó Chủ tịch UBND.