Luận văn thạc sĩ về quản lý chi phí trong dự án xây dựng hạ tầng giao thông

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích quản lý xây dựng hoàn thiện công tác quản lý chi phí giai đoạn thực hiện dự án tại ban quản lý dự, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Cao Vân Long
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Bá Uân
• Trường học: Trường Đại học Thủy lợi
• Đề tài: Tối ưu quản lý chi phí dự án xây dựng tại ban quản lý đầu tư hạ tầng giao thông
• Loại tài liệu: luận văn

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TONG QUAN VE DỰ ÁN ĐẦU TƯ VÀ QUAN LY CHI PHI DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH
• 1.1. Tổng quan về dự án đầu tư xây dựng công trình
• 1.2. Tổng quan về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình
• 1.3. Vai trò quản lý dự án đầu tư xây dựng
• 1.4. Tổng quan về quản lý chi phí đầu tư xây dựng
• 1.5. Kinh nghiệm trong công tác quản lý chi phí dự án
• 1.5.1. Kinh nghiệm của Trung Quốc
• 1.5.2. Kinh nghiệm của Anh
• 1.5.3. Những bài học kinh nghiệm trong công tác quản lý chi phí dự án
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHÁP LÝ TRONG QUAN LÝ CHI PHÍ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH
• 2.1. Nguyên tắc và vai trò trong quản lý chi phí dự án sử dụng vốn Ngân sách Nhà nước
• 2.2. Kiểm soát chi phí xây dựng ở các giai đoạn
• 2.3. Những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý chi phí trong giai đoạn thực hiện dự án
• 2.3.1. Nhân tố khách quan
• 2.3.2. Nhân tố chủ quan
• 2.4. Cơ sở pháp lý của công tác quản lý chi phí dự án
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI PHÍ GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN DỰ ÁN TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH KẾT CẤU HẠ TẦNG GIAO THÔNG
• 3.1. Giới thiệu về Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Kết cấu hạ tầng giao thông
• 3.2. Cơ cấu tổ chức quản lý và chức năng nhiệm vụ
• 3.3. Một số dự án tiêu biểu của Ban Quản lý thực hiện
• 3.4. Thực trạng công tác quản lý chi phí giai đoạn thực hiện dự án tại Ban
• 3.5. Những tồn tại và nguyên nhân
• 3.6. Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi phí giai đoạn thực hiện dự án tại Ban
• 3.6.1. Hoàn thiện công tác lập kế hoạch
• 3.6.2. Hoàn thiện quy trình quản lý công việc
• 3.6.3. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ của Ban
• 3.6.4. Đầu tư trang thiết bị, công nghệ cho quản lý
• 3.6.5. Tăng cường công tác kiểm tra
• 3.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý chi phí dự án xây dựng

Quản lý chi phí là một phần quan trọng trong quản lý dự án xây dựng. Nó không chỉ đảm bảo rằng dự án được thực hiện trong ngân sách đã định mà còn ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng công trình. Việc quản lý chi phí hiệu quả giúp giảm thiểu lãng phí và tối ưu hóa nguồn lực. Một trong những yếu tố chính trong quản lý chi phí là việc phân tích chi phí dự án, bao gồm việc xác định các khoản chi tiêu, dự toán và kiểm soát ngân sách. Theo đó, việc lập kế hoạch chi tiết cho từng giai đoạn của dự án là rất cần thiết để đảm bảo rằng mọi hoạt động được thực hiện đúng thời hạn và trong phạm vi ngân sách. Hơn nữa, việc tối ưu hóa chi phí không chỉ dừng lại ở việc giảm thiểu chi tiêu mà còn bao gồm việc cải thiện quy trình làm việc và sử dụng công nghệ hiện đại trong quản lý dự án.

1.1. Nguyên tắc quản lý chi phí

Nguyên tắc đầu tiên trong quản lý chi phí là việc cần phải có kế hoạch rõ ràng và cụ thể cho từng giai đoạn của dự án. Điều này bao gồm việc xác định các khoản chi phí dự kiến và lập ngân sách cho từng hoạt động. Nguyên tắc thứ hai là việc theo dõi và giám sát chi phí trong suốt quá trình thực hiện dự án. Việc này giúp phát hiện sớm các vấn đề phát sinh và điều chỉnh kịp thời để tránh việc vượt ngân sách. Cuối cùng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan trong quá trình quản lý chi phí để đảm bảo rằng mọi quyết định được đưa ra đều dựa trên thông tin chính xác và kịp thời.

II. Thực trạng quản lý chi phí tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng

Tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng, quản lý chi phí đã gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề chính là việc thiếu thông tin chính xác và kịp thời trong quá trình lập dự toán. Điều này dẫn đến việc ngân sách không được phân bổ hợp lý và gây ra tình trạng vượt ngân sách. Hơn nữa, việc quản lý rủi ro chưa được thực hiện một cách hiệu quả, khiến cho các biến động về giá cả và các yếu tố khác không được dự đoán và kiểm soát tốt. Để cải thiện tình hình này, Ban cần phải áp dụng các công nghệ mới trong quản lý chi phí, chẳng hạn như phần mềm quản lý dự án và các công cụ phân tích dữ liệu để theo dõi chi phí và tiến độ dự án một cách chính xác hơn.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chi phí

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chi phí tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng. Một trong số đó là sự biến động của thị trường vật liệu xây dựng, điều này có thể làm gia tăng chi phí không dự kiến. Bên cạnh đó, quy trình đấu thầu và lựa chọn nhà thầu cũng ảnh hưởng lớn đến chi phí cuối cùng của dự án. Nếu quy trình này không được thực hiện một cách minh bạch và hiệu quả, có thể dẫn đến việc lựa chọn nhà thầu không đáp ứng yêu cầu chất lượng và giá cả. Cuối cùng, năng lực của đội ngũ cán bộ cũng là một yếu tố quan trọng. Việc nâng cao trình độ và kỹ năng cho đội ngũ cán bộ sẽ giúp cải thiện hiệu quả trong quản lý chi phí.

III. Giải pháp tối ưu hóa quản lý chi phí dự án

Để tối ưu hóa quản lý chi phí dự án, cần thiết phải triển khai một số giải pháp cơ bản. Đầu tiên, việc lập kế hoạch chi tiết và chính xác ngay từ đầu là rất quan trọng. Điều này bao gồm việc dự đoán các khoản chi phí có thể phát sinh và lập ngân sách cho từng hoạt động cụ thể. Thứ hai, cần có một hệ thống giám sát và báo cáo chi phí hiệu quả để có thể phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề. Hơn nữa, việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý chi phí sẽ giúp tăng cường khả năng phân tích và dự báo, từ đó đưa ra các quyết định chính xác hơn. Cuối cùng, việc đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ làm công tác quản lý chi phí là rất cần thiết để đảm bảo rằng họ có đủ kiến thức và kỹ năng để thực hiện công việc một cách hiệu quả.

3.1. Đổi mới quy trình quản lý

Đổi mới quy trình quản lý chi phí là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả công việc. Cần thiết phải xây dựng một quy trình quản lý rõ ràng, minh bạch và dễ thực hiện. Điều này bao gồm việc xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân trong việc theo dõi và kiểm soát chi phí. Hơn nữa, cần phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các phòng ban liên quan để đảm bảo rằng mọi thông tin về chi phí đều được cập nhật kịp thời. Việc áp dụng các phần mềm quản lý cũng sẽ giúp đơn giản hóa quy trình và tăng cường khả năng kiểm soát chi phí.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ năm 2011 đến 2015, công tác quản lý chi phí các dự án đầu tư xây dựng công trình kết cấu hạ tầng giao thông tại Việt Nam đã gặp nhiều thách thức, đặc biệt trong bối cảnh Nhà nước thắt chặt đầu tư công và yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách. Ngành Giao thông vận tải đã hoàn thành hơn 16.000 km đường bộ, 1.400 km đường sắt và nâng cấp nhiều cảng biển, sân bay, tuy nhiên công tác quản lý chi phí vẫn còn nhiều hạn chế, gây ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng dự án. Mục tiêu nghiên cứu nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi phí trong giai đoạn thực hiện dự án tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình kết cấu hạ tầng giao thông, áp dụng cho dự án Đường vành đai V vùng thủ đô Hà Nội trên địa bàn tỉnh Thái Bình và cao tốc Hà Nội – Hải Phòng tại tỉnh Hưng Yên. Nghiên cứu tập trung phân tích các nhân tố ảnh hưởng, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm giảm thiểu chi phí phát sinh, tiết kiệm nguồn vốn ngân sách, đồng thời nâng cao hiệu quả đầu tư. Việc hoàn thiện quản lý chi phí dự án có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo tiến độ, chất lượng công trình và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư công.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản lý dự án đầu tư xây dựng và lý thuyết quản lý chi phí dự án. Quản lý dự án được hiểu là quá trình lập kế hoạch, điều phối và giám sát nhằm đảm bảo dự án hoàn thành đúng tiến độ, trong phạm vi ngân sách và đạt chất lượng yêu cầu. Quản lý chi phí dự án bao gồm việc dự toán, kiểm soát và điều chỉnh chi phí trong suốt vòng đời dự án, từ giai đoạn chuẩn bị đến khi kết thúc và đưa công trình vào sử dụng. Các khái niệm chính bao gồm tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng, quản lý hợp đồng, kiểm soát chi phí phát sinh và quản lý rủi ro chi phí. Ngoài ra, luận văn còn áp dụng các nguyên tắc quản lý chi phí theo quy định của Luật Xây dựng số 50/2014/QH13 và Nghị định số 32/2015/NĐ-CP, đảm bảo phù hợp với đặc thù dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kế thừa các kết quả nghiên cứu trước đây, kết hợp phân tích định tính và định lượng. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo, văn bản pháp luật, số liệu thực tế của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình kết cấu hạ tầng giao thông trong giai đoạn 2011-2015. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các dự án tiêu biểu như Đường vành đai V và cao tốc Hà Nội – Hải Phòng. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ chi phí phát sinh, đánh giá hiệu quả quản lý chi phí qua các giai đoạn dự án. Timeline nghiên cứu tập trung vào phân tích thực trạng trong giai đoạn 2011-2015 và đề xuất giải pháp cho giai đoạn kế tiếp. Việc lựa chọn phương pháp phân tích nhằm đảm bảo tính khách quan, toàn diện và khả thi trong việc hoàn thiện công tác quản lý chi phí.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ chi phí phát sinh vượt tổng mức đầu tư: Theo số liệu phân tích, khoảng 25-30% dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông có chi phí phát sinh vượt tổng mức đầu tư được phê duyệt, chủ yếu do thiết kế thay đổi và điều chỉnh khối lượng thi công.

2. Hiệu quả quản lý chi phí theo giai đoạn: Giai đoạn chuẩn bị dự án có vai trò quyết định trong việc kiểm soát chi phí, tuy nhiên chỉ khoảng 60% dự án thực hiện tốt công tác lập tổng mức đầu tư và dự toán chính xác. Giai đoạn thi công có tỷ lệ chi phí phát sinh trung bình khoảng 15%, trong khi giai đoạn kết thúc dự án có tỷ lệ quyết toán chậm và chưa chính xác lên đến 20%.

3. Ảnh hưởng của nhân tố khách quan và chủ quan: Khoảng 40% chi phí phát sinh liên quan đến yếu tố khách quan như biến động giá nguyên vật liệu, chính sách đền bù giải phóng mặt bằng, trong khi 35% do năng lực quản lý yếu kém, phối hợp chưa hiệu quả giữa các bên liên quan.

4. So sánh kinh nghiệm quốc tế: Kinh nghiệm từ Trung Quốc và Anh cho thấy việc áp dụng hệ thống quản lý chi phí chặt chẽ, minh bạch và sử dụng tư vấn quản lý chi phí chuyên nghiệp giúp giảm thiểu chi phí phát sinh từ 20-30% xuống còn dưới 10%.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến chi phí phát sinh vượt mức là do công tác khảo sát, thiết kế chưa chính xác, thiếu kiểm soát chặt chẽ trong quá trình thi công và điều chỉnh hợp đồng chưa kịp thời. So với các nghiên cứu quốc tế, Việt Nam còn thiếu hệ thống dữ liệu chi phí xây dựng minh bạch và đội ngũ tư vấn quản lý chi phí chuyên nghiệp. Việc quản lý chi phí chưa đồng bộ giữa các giai đoạn dự án cũng làm tăng rủi ro phát sinh chi phí. Biểu đồ thể hiện tỷ lệ chi phí phát sinh theo từng giai đoạn dự án sẽ minh họa rõ nét sự phân bổ và điểm nghẽn trong quản lý chi phí. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện quy trình quản lý chi phí, nâng cao năng lực cán bộ và áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý dự án để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện công tác lập kế hoạch chi phí: Xây dựng quy trình chuẩn hóa lập tổng mức đầu tư và dự toán xây dựng, áp dụng phần mềm quản lý chi phí hiện đại nhằm nâng cao độ chính xác và minh bạch. Thời gian thực hiện trong 12 tháng, chủ thể là Ban Quản lý dự án và các đơn vị tư vấn.

2. Nâng cao năng lực đội ngũ quản lý chi phí: Tổ chức đào tạo chuyên sâu về quản lý chi phí, kỹ năng kiểm soát hợp đồng và xử lý phát sinh cho cán bộ Ban Quản lý dự án. Kế hoạch đào tạo định kỳ hàng năm, phối hợp với các trường đại học và tổ chức chuyên môn.

3. Tăng cường kiểm soát và giám sát chi phí thi công: Áp dụng hệ thống giám sát trực tuyến tiến độ và chi phí thi công, phối hợp chặt chẽ giữa chủ đầu tư, nhà thầu và tư vấn giám sát để phát hiện và xử lý kịp thời các phát sinh. Thực hiện ngay trong các dự án đang triển khai.

4. Xây dựng hệ thống dữ liệu chi phí xây dựng quốc gia: Thu thập, cập nhật và phân tích dữ liệu chi phí xây dựng để làm cơ sở tham khảo cho các dự án tương tự, giúp dự toán và kiểm soát chi phí chính xác hơn. Chủ thể là Bộ Xây dựng phối hợp với các địa phương, thực hiện trong 2 năm.

5. Hoàn thiện khung pháp lý và quy trình quản lý chi phí: Rà soát, bổ sung các văn bản pháp luật liên quan đến quản lý chi phí đầu tư xây dựng, đảm bảo đồng bộ, minh bạch và phù hợp với thực tiễn. Thời gian thực hiện 18 tháng, phối hợp giữa Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chủ đầu tư và Ban Quản lý dự án: Nắm bắt các giải pháp quản lý chi phí hiệu quả, áp dụng vào thực tiễn để nâng cao hiệu quả đầu tư và kiểm soát chi phí phát sinh.

2. Tư vấn quản lý dự án và tư vấn quản lý chi phí: Tham khảo các phương pháp, quy trình và kinh nghiệm quốc tế để cải tiến công tác tư vấn, hỗ trợ chủ đầu tư trong việc kiểm soát chi phí.

3. Nhà thầu xây dựng và giám sát thi công: Hiểu rõ vai trò và trách nhiệm trong quản lý chi phí, phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư và tư vấn để đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình.

4. Các cơ quan quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng: Sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách, quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đầu tư xây dựng công trình.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng có vai trò gì quan trọng?
   Quản lý chi phí giúp đảm bảo dự án hoàn thành trong phạm vi ngân sách được duyệt, giảm thiểu lãng phí và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công. Ví dụ, kiểm soát chi phí phát sinh giúp tránh vượt tổng mức đầu tư, đảm bảo tiến độ và chất lượng công trình.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng lớn đến chi phí phát sinh trong dự án?
   Yếu tố khách quan như biến động giá nguyên vật liệu, chính sách đền bù giải phóng mặt bằng và yếu tố chủ quan như năng lực quản lý, phối hợp giữa các bên đều ảnh hưởng. Ví dụ, khảo sát không chính xác dẫn đến điều chỉnh thiết kế và phát sinh chi phí.

3. Phương pháp nào được sử dụng để kiểm soát chi phí trong giai đoạn thiết kế?
   Phương pháp phân tích giá trị và thẩm tra dự toán thiết kế được áp dụng để lựa chọn giải pháp thiết kế hợp lý, giảm chi phí không cần thiết. Ví dụ, lựa chọn vật liệu và công nghệ phù hợp giúp tiết kiệm 40-50% chi phí xây dựng.

4. Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng cho Việt Nam trong quản lý chi phí?
   Kinh nghiệm từ Trung Quốc và Anh cho thấy việc sử dụng tư vấn quản lý chi phí chuyên nghiệp, áp dụng hệ thống dữ liệu chi phí và kiểm soát chặt chẽ từng giai đoạn dự án giúp giảm chi phí phát sinh đáng kể.

5. Làm thế nào để nâng cao năng lực quản lý chi phí tại Ban Quản lý dự án?
   Tổ chức đào tạo chuyên sâu, áp dụng công nghệ quản lý hiện đại và xây dựng quy trình chuẩn hóa là các giải pháp thiết thực. Ví dụ, đào tạo định kỳ giúp cán bộ cập nhật kiến thức và kỹ năng mới, nâng cao hiệu quả quản lý.

Kết luận

• Quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình kết cấu hạ tầng giao thông là yếu tố then chốt đảm bảo hiệu quả đầu tư và sử dụng vốn ngân sách.
• Tỷ lệ chi phí phát sinh vượt tổng mức đầu tư còn cao, chủ yếu do công tác khảo sát, thiết kế và quản lý thi công chưa chặt chẽ.
• Kinh nghiệm quốc tế cho thấy vai trò quan trọng của tư vấn quản lý chi phí và hệ thống dữ liệu minh bạch trong kiểm soát chi phí.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện quy trình lập kế hoạch, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường kiểm soát thi công và xây dựng hệ thống dữ liệu chi phí.
• Tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các công nghệ quản lý hiện đại trong giai đoạn thực hiện dự án để nâng cao hiệu quả quản lý chi phí.

Ban Quản lý dự án và các cơ quan liên quan cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất, đồng thời tổ chức đánh giá hiệu quả định kỳ để điều chỉnh kịp thời. Để biết thêm chi tiết và hỗ trợ triển khai, liên hệ chuyên gia quản lý dự án và tư vấn quản lý chi phí.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TONG QUAN VE DỰ ÁN DAU TU VÀ QUAN LY CHI PHI DU AN DAU TU XAY DUNG CONG TRINH 1. Tổng quan về dự án đầu tư xây dựng công trình 1. Dự án đầu tư xây dựng Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp những đề xuất có liên quan đến việc sử dụng vốn dé tiến hành hoạt động xây dựng dé xây dựng mới, sửa chữa, cải tao công trình xây dựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định. Ở giai đoạn chuẩn bị dự án đầu tư xây dựng, dự án được thé hiện thông qua Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng, Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc Báo cáo kinh tẾ - kỹ thuật đầu tư xây dung [1].

Du an dau tu cong 1a du an dau tu str dụng toàn bộ hoặc một phần vốn đầu tư công [2]. Phân loại dự án đầu tư xây dựng Có nhiều cách dé phân loại dự án đầu tư xây dựng như theo nguồn vốn sử dụng; theo quy mô, tính chất, loại công trình xây dựng;. Theo nguôn vốn sử dụng Các dự án sử dụng nguồn vốn của Ngân sách Nhà nước (NSNN) như nguồn chi của NSNN cho đầu tư; vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước hay nguồn vốn đầu tư từ doanh nghiệp Nhà nước; sử dụng nguồn vốn nhà nước ngoài ngân sách như nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, nguồn tín dụng từ ngân hàng thương mại.; sử dụng vốn khác các dự án của các cá nhân, các tổ chức kinh tế xã hội đầu tư dưới nhiều hình thức. Theo quy mồ, tinh chất, loại công trình xây dựng Dự án đầu tư xây dựng (ĐTXD) được phân loại theo quy mô, tính chất, loại công trình xây dựng chính của dự án gồm dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, dự án nhóm B, và dự án nhóm C theo các tiêu chí quy định của pháp luật về đầu tư công.

Theo Luật Dau tư công số 49/2014/QH13 [2] quy định phân loại dự án đầu tư công gồm hai phần là căn cứ vào tính chất dự án đầu tư công và căn cứ vào mức độ quan trọng và quy mô, dự an dau tư công. Tính chất dự án đầu tư công được phân loại gồm dự án có cấu phần xây dựng và dự án không có cấu phần xây dựng. Dự án có cấu phần xây dựng là dự án đầu tư xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp, mở rộng dự án đã đầu tư xây dựng bao gồm cả phần mua tài sản, mua trang thiết bị của dự án; dự án không có cấu phần xây dựng là dự án mua tài sản, nhận chuyên nhượng quyền sử dụng đất; mua, sửa chữa, nâng cấp trang thiết bị, máy móc và dự án khác không quy định theo dự án có cau phan xây dựng. Mức độ quan trọng và quy mô, dự án đầu tư công được phân loại thành dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, dự án nhóm B, dự án nhóm C trọng điểm (được quy định ở từng địa phương) va dự án nhóm C.

Các tiêu chí phân loại này được quy định chỉ tiết trong Luật Đầu tư công. Các giai đoạn của dự án đầu tư xây dựng Vòng đời của một dự án đầu tư xây dựng có 03 giai đoạn gồm: Chuẩn bị dự án, thực hiện dự án và kết thúc xây dựng đưa công trình của dự án vào khai thác sử dụng. Căn cứ điều kiện cụ thé của dự án, người quyết định đầu tư quyết định việc thực hiện tuần tự hoặc kết hợp, xen kẽ các công việc trong giai đoạn thực hiện dự án và kết thúc xây dựng đưa công trình vào khai thác sử dụng. Theo Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18/6/2015 [3] của Chính phủ về Quản lý dự án DTXD thì các công việc phải thực hiện trong từng giai đoạn đoạn như sau: 1.

Giai đoạn chuẩn bị dự án Giai đoạn chuẩn bị dự án gồm các công vIỆc: Tổ chức lập. thâm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi (nếu có); lập, thâm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc Báo cáo kinh tế - kỹ thuật DTXD dé xem xét, quyết định DTXD và thực hiện các công việc cần thiết khác liên quan đến chuẩn bị dự án 1. Giai đoạn thực hiện dự an Giai đoạn thực hiện dự án gôm các công việc: Thực hiện việc giao đât hoặc thuê đât 4 (nếu có); chuẩn bị mặt bằng xây dựng, rà phá bom mìn (nếu có); khảo sát xây dựng; lập, thâm định, phê duyệt thiết kế, dự toán xây dựng; cấp giấy phép xây dựng (đối với công trình theo quy định phải có giấy phép xây dựng); tổ chức lựa chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng xây dung; thi công xây dựng công trình; giám sát thi công xây dung; tạm ứng, thanh toán khối lượng hoàn thành; nghiệm thu công trình xây dựng hoàn thành; bàn giao công trình hoàn thành đưa vào sử dụng; vận hành, chạy thử và thực hiện các công việc cần thiết khác. Giai đoạn kết thúc xây dựng đưa công trình vào khai thác sử dụng Giai đoạn kết thúc xây dựng đưa công trình vào khai thác sử dụng gồm các công việc: Kết thúc xây dựng (hoàn trả mặt bằng, di dời công trình tạm, .), quyết toán dự án đầu tư xây dựng, bảo hành công trình xây dựng.

Tổng quan về quan lý dự án đầu tư xây dựng công trình 1. Quản lý dự án đầu tư xây dựng Quản lý dự án đầu tư xây dựng thực chất là quá trình lập kế hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực và giám sát quá trình phát triển của dự án nhằm đảm bảo cho dự án hoàn thành đúng thời hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt được các yêu cầu đã định về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm dịch vụ bằng những phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép. Quản lý dự án là một quá trình hoạch định (Planning), tổ chức (Organnizing), lãnh dao (Leading/Directing) va kiểm soát (Controlling) các công việc va nguồn lực để hoàn thành các mục tiêu đã định. Nguyên tắc quản lý dự án đầu tư xây dựng Luật Xây dựng Việt Nam số 50/2014/QH13 [1] và Nghị định số 59/2015/NĐ-CP [3] quy định rõ 04 nguyên tắc cơ bản của quản lý dự án đầu tư xây dựng.

Thứ nhất, dự án đầu tư xây dựng được quản lý, thực hiện theo kế hoạch, chủ trương đầu tư và phải phù hợp với các quy hoạch ở địa phương (quy hoạch tổng thé phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triển ngành, quy hoạch xây dựng), phù hợp với quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất tại địa phương nơi có dự án đầu tư xây dựng. Dự án đầu tư xây dựng phải có phương án công nghệ và phương án thiết kế xây dựng phù hợp; bảo đảm chất lượng, an toàn trong xây dựng, vận hành, khai thác, sử dụng công trình, phòng, chống cháy, nỗ và bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu; và phải đảm bảo cấp đủ vốn đúng tiến độ của dự án, hiệu quả tài chính, hiệu quả kinh tẾ - xã hội của dự án. Thứ hai, cân phải quy định rõ trách nhiệm, quyên hạn của cơ quan quản lý nhà nước, của người quyết định đầu tư, chủ đầu tư và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến thực hiện các hoạt động đầu tư xây dựng của dự án. Thứ ba, chúng ta phải thực hiện quản lý dự án phù hợp với loại nguồn vốn sử dung dé đầu tư xây dựng, tránh quản lý chồng chéo giữa các nguồn vốn.

Cần phân biệt cụ thê như đối với dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn Ngân sách Nhà nước (NSNN) cần được quản lý chặt chẽ, toàn diện, theo đúng quy trình dé đảm bảo mục tiêu đầu tư, chất lượng, tiễn độ thực hiện, tiết kiệm chỉ phí và đạt được hiệu quả dự án; dự án đầu tư sử dụng vốn nhà nước ngoài ngân sách, dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư PPP có cau phần xây dựng được Nhà nước quản lý về chủ trương dau tư, mục tiêu, quy mô đầu tư, chi phí thực hiện, các tác động của dự án đến cảnh quan, môi trường, an toàn cộng đồng, quốc phòng an ninh và hiệu quả của dự án. Chủ đầu tư chịu trách nhiệm quản lý thực hiện dự án theo quy định; dự án đầu tư sử dụng vốn khác được Nhà nước quản lý về mục tiêu, quy mô đầu tư và các tác động của dự án đến cảnh quan, môi trường, an toàn cộng đồng và quốc phòng, an ninh. Thứ tư, quản lý hoạt động đầu tư cần phải đảm bảo những nguyên tắc trong hoạt động đầu tư xây dựng. Bảo đảm đầu tư xây dựng công trình theo quy hoạch, thiết kế, bảo vệ cảnh quan môi trường; phù hợp với điều kiện tự nhiên, xã hội, đặc điểm văn hóa của từng địa phương; bảo đảm 6n định cuộc sống của nhân dân.

Sử dụng nguồn lực, tài nguyên tại khu vực có dự án phải bảo đảm đúng mục đích, đối tượng và trình tự đầu tư xây dựng. Hoạt động đầu tư cần phải tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, quy định của pháp luật về sử dụng vật liệu xây dựng; bảo đảm nhu cầu tiếp cận sử dụng công trình thuận lợi an toàn cho người ở các công trình công cộng, nhà cao tang. Công trình cần bảo đảm chất lượng, tiễn độ, an toàn công trình, tính mạng sức khỏe con người và tài sản; phòng chống cháy nổ; bảo vệ môi trường, bảo đảm xây dựng đồng bộ trong từng công trình và đồng bộ với các công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội. Các tổ chức, cá nhân khi tham gia hoạt động xây dựng phải có đủ các điều kiện năng lực phù hợp với loại dự án; loại, cấp công trình xây dựng và công việc theo quy định.

Đảm bảo công khai, minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, thất thoát và tiêu cực khác trong hoạt động đầu tư xây dựng. Phân định rõ chức năng quản lý nhà nước trong hoạt động đầu tư xây dựng với chức năng quản lý của chủ đầu tư phù hợp với từng loại nguồn vốn sử dụng. Nội dung quản lý dự án đầu tư xây dựng Chu trình quản lý dự án xoay quanh 3 nội dung chủ yếu là lập kế hoạch, phối hợp thực hiện mà chủ yếu là quản lý tiến độ thời gian, chi phí thực hiện và giám sát các công việc dự án nhằm đạt được các mục tiêu đã định.