phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn gồm 04 chƣơng: Chƣơng 1:Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp. Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và Thiết kế nghiên cứu. Chƣơng 3: Thực trạng sử dụng vốn và hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Điện Toán và Truyền Số Liệu. Chƣơng 4:Định hƣớng và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Điện Toán và Truyền Số Liệu.
3 z CHƢƠNG1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN TRONG DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Để đánh giá trình độ quản lý, điều hàn sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp. Ngƣời ta sử dụng thƣớc đo là hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đó. Hiệu quả sản xuất kinh doanh đƣợc đánh giá trên hai góc độ: Hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội.
Trong phạm vi quản lý doanh nghiệp, ngƣời ta chủ yếu quan tâm đến hiệu quả kinh tế. Đây là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp để đạt đƣợc kết quả cao nhất với chi phí hợp lý nhất. Do vậy các nguồn lực kinh tế đặc biệt là nguồn vốn của doanh nghiệp có tác động rất lớn đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Vì thế, hiệu quả sử dụng vốn là yêu cầu mang tính thƣờng xuyên và bắt buộc đối với doanh nghiệp.
Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn sẽ giúp ta thấy đƣợc hiệu quả hoạt động kinh doanh nói chung và quản lý sử dụng vốn nói riêng. Chính vì vậy, Hiệu quả sử dụng vốn là vấn đề mà đƣợc rất nhiều nhà nghiên cứu, nhiều doanh nghiệp quan tâm và thực tế đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu về vấn đề này. Có rất nhiều lý luận về vốn và chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đã đƣợc trình bày trong rất nhiều giáo trình của nhiều tác giả khác nhau. Nhƣng trong đề tài này, tác giả nghiên cứu và vận dụng một số nội dung của các tài liệu nhƣ: Giáo trình “Phân tích báo cáo tài chính”– PGS.
Nguyễn Năng Phúc, Nhà xuất bản Đại học Kinh Tế Quốc Dân, 2015. Trong đó, đã cung cấp cho ngƣời đọc những vấn đề cơ bản về phân tích, đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp. 4 z Giáo trình “Kế toán tài chính trong các doanh nghiệp” –GS. Đặng Thị Loan, Nhà xuất bản Đại học Kinh Tế Quốc Dân, 2013.
Qua quá trình tìm hiểu và nghiên cứu đã giúp cho ngƣời đọc biết đƣợc một trong những nội dung quan trọng đƣợc xác định là phải xây dựng một chế độ kế toán thích ứng với cơ chế thị trƣờng trên cơ sở phân tích rõ mối quan hệ giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị. Giáo trình “Tài chính doanh nghiệp” – TS. Phạm Thanh Bình, Nhà xuất bản Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, 2011. Công trình nghiên cứu đã cung cấp cho đọc giả những vấn đề cơ bản về tài chính, vai trò của tài chính và những nguyên tắc cơ bản quản lý tài chính trong doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, giáo tình cũng cung cấp cho đọc giả những vấn đề cơ bản về phân tích, đánh giá và dự báo nhu cầu về tài chính. Song hành cùng với các tài liệu giáo trình tham khảo,tác giả cũng tham khảo các đề tài nghiên cứu về hiệu quả sử dung vốn và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ở các doanh nghiệp cụ thể với các ngành nghề khác nhau nhƣ: Với tác giả Võ Thị Thanh Thủy nghiên cứu vốn ngành nghề công nghệ phẩm với luận văn thạc sĩ năm 2011: “Phân tích hiệu quả sử dụng vốn tại công ty cổ phần Công nghệ phẩm Đà Nẵng”, luận văn thạc sĩ, đại học Đà Nẵng. Trong đề tài nghiên cứu tác giả Thủy đã trình bày lý luận chung về vốn và hiệu quả sử dụng vốn. Phân tích đánh giá thực trạng sử dụng vốn tại Công ty Cổ phần Công nghệ Phẩm Đà Nẵng.
Tác giả phân loại vốn đứng trên giác độ hình thành vốn và giác độ chu chuyển vốn để phân loại vốn. Khi phân tích hiệu quả sử dụng vốn tác giả Thủy cũng ra một số hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn để đƣa vào đánh giá hiệu quả sử dụng vốn tại công ty cổ phần Công nghệ phẩm Đà Nẵng từ đó đƣa ra các nhận xét và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của Công ty. 5 z Tác giả Nguyễn Thị Yến với luận văn thạc sĩ năm 2006: “Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Thƣơng mại và Sản Xuất Ngọc Diệp”, luận văn thạc sĩ, đại học Kinh tế Quốc Dân. Trong đề tài này tác giả Nguyễn Thị Yến đã đƣa ra hệ thống lý luận về vốn trong doanh nghiệp và phân loại vốn theo phƣơng thức chu chuyển và nguồn hình thành vốn.
Đồng thời tác giả cũng sử dụng các chỉ tiêu nhƣ: chỉ tiêu đánh giá tổng hợp, chỉ tiêu đanh giá hiệu quả sử dụng vốn cố đinh, chỉ tiêu đanh giá hiệu quả sử dụng vốn lƣu động để đánh giá hiệu quả sử dụng vốn của Công ty Thƣơng mại và Sản xuất Ngọc Diệp, từ đó đƣa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của công ty. Tác giả Trần Thị Thu Hà luận văn thạc sĩ năm 2013 “Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty cổ phần Bất động sản Xây lắp Dầu khí Việt Nam”, Luận văn thạc sỹ, Học viện tài chính. Với đề tài nghiên cứu này, luận văn đã đạt đƣợc một số kết quả nhƣ sau: - Về cơ sở lý luận: Tác giả đã hệ thống đƣợc cơ sở lý luận về vốn kinh doanh và hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh trong Doanh nghiệp một cách tổng quát. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đƣợc phân định rõ ràng.
- Về thực trạng: Tác giả đã tổng quan đƣợc tình hình kinh tế trong ba năm 2010 – 2012 và từ thực trạng sử dụng vốn kinh doanh đƣợc thể hiện qua báo cáo tài chính đã đƣợc kiểm toán của Công ty cổ phần Bất động sản Xây lắp Dầu khí Việt Nam, tác giả đã đánh giá đƣợc hiệu quả sử dụng vốn. - Về giải pháp: từ thực trạng và tình hình Bất động sản trong giai đoạn nghiên cứu, tác giả đã đƣa ra đƣợc các giải pháp phù hợp với chiến lƣợc phát triển của Doanh nghiệp. 6 z Qua thực tế tìm hiểu tại công ty Điện toán và Truyền số liệu chƣa có một công trình nghiên cứu nào đề cập một cách toàn diện và cụ thể về hiệu quả sử dụng vốn tại Công ty Điện toán và Truyền số liệu giai đoạn 2012- 2014. Do đó, để tài này về lý luận và thực tiễn sẽ giúp công ty có đƣợc cái nhìn khách quan hơn, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng sản xuất kinh doanh của công ty trong thời gian tới.
Cơ sở lý luận về vốn của doanh nghiệp Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp cần phải có tài sản, bao gồm tài sản ngắn hạn và tài sản dài hạn. Việc đảm bảo đầy đủ nhu cầu về tài sản là một vấn đề cốt yếu để đảm bảo cho quá trình kinh doanh đƣợc tiến hành liên tục và có hiệu quả. Xét theo quan điểm luân chuyển vốn, tài sản ban đầu của doanh nghiệp đƣợc hình thành trƣớc hết bằng nguồn vốn chủ sở hữu, nghĩa là doanh nghiệp sử dụng số vốn chủ sở hữu của mình để tài trợ mua sắm tài sản ban đầu phục vụ cho hoạt động kinh doanh. Qua đó, tác giả đƣa ra cơ sở lý luận phù hợp với góc tiếp cận của đề tài nghiệ cứu.
Khái niệm và đặc điểm vốn. Khái niệm về vốn. Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp cần phải có các yếu tố cơ bản là: sức lao động, đối tƣợng lao động và tƣ liệu lao động. Để có đƣợc các yếu tố này đòi hỏi doanh nghiệp phải ứng ra một số vốn nhất định phù hợp với quy mô và điều kiện kinh doanh.
Do vậy,vốn là điều kiện tiên quyết, có ý nghĩa quyết định tới các bƣớc tiếp theo của quá trình kinh doanh. Doanh nghiệp sẽ dùng vốn này để mua sắm các yếu tố của quá trình sản xuất kinh doanh nhƣ sức lao động, đối tƣợng lao động và tƣ liệu lao động. Thực chất, vốn đƣợc biểu hiện cả bằng tiền lẫn cả giá trị vật tƣ tài sản và hàng hóa của doanh nghiệp, tồn tại dƣới cả hình thái vật chất cụ thể và không có hình thái vật chất cụ thể. Vốn của doanh nghiệp đƣợc phản ánh 7 z trong bảng cân đối tài sản của doanh nghiệp.
Bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần phải có một lƣợng vốn nhất định để thực hiện các khoản đầu tƣ cần thiết nhƣ chí phí thành lập doanh nghiệp, mua sắm nguyên vật liệu, trả lãi vay, nộp thuế… đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đƣợc diễn ra liên tục. Trong một số trƣờng hợp, doanh nghiệp phải đầu tƣ một số lƣợng giá trị lớn, kết quả đầu tƣ tuy không tạo ra một thực thể vật chất cụ thể, nhƣng khoản đầu tƣ đó phục vụ cho nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh nhƣ: chi phí thành lập doanh nghiệp, chi phí mua bằng phát minh, bằng sáng chế, bản quyền tác giả…Do vậy vốn đƣa vào sản xuất kinh doanh có nhiều hình thái vật chất khác nhau để từ đó tạo ra sản phẩm hàng hóa, dịch vụ trên thị trƣờng. Số tiền mà doanh nghiệp thu về sau quá trình tiêu thụ phải bù đắp đƣợc chi phí bỏ ra và có lãi. Từ đó có thể hiểu: Vốncủa doanh nghiệp là biểu hiện bằng hình thái giá trị của toàn bộ tài sản hữu hình và tài sản vô hình được đầu tư vào kinh doanh nhằm mục đích sinh lời.
Đặc điểm của vốn. Để quản lý và sử dụng vốn có hiệu quả đòi hỏi doanh nghiệp phải nhận thức đúng đắn các đặc trƣng của vốn. Sau đây là những đặc trƣng chủ yếu của vốn: Vốn phải đại diện cho một lƣợng tài sản nhất định. Nghĩa là vốn đó đƣợc thể hiện bằng giá trị những tài sản có thực cho dù đó là tài sản hữu hình ( nhà xƣởng, máy móc thiết bị, sản phẩm.) hay vô hình ( nhãn hiệu, bằng phát minh sáng chế.Do đó không thể có vốn mà không có tài sản Vốn phải đƣợc vận động sinh lời.