TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi nghiªn cøu C¬ chÕ thÞ tr-êng coi c¹nh tranh lµ "linh hån"cña nã. Sù tån t¹i l©u dµi cña mét doanh nghiÖp trong ®iÒu kiÖn c¹nh tranh gay g¾t hiÖn nay phô thuéc vµo nhiÒu nh©n tè. C¸c doanh nghiÖp cÇn cã chiÕn l-îc kinh doanh ®óng ®¾n vµ ph¶i n¾m b¾t ®-îc nh÷ng th«ng tin liªn quan ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh. Th«ng tin ®èi víi mçi doanh nghiÖp kh«ng chØ cã th«ng tin vÒ thÞ tr-êng mµ ph¶i cã th«ng tin vÒ chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm cña doanh nghiÖp.
ViÖc n¾m b¾t kÞp thêi c¸c th«ng tin vÒ chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm gióp c¸c doanh nghiÖp khai th¸c tèt kh¶ n¨ng cña m×nh ®Ó gi¶m chi phÝ tíi møc thÊp nhÊt, x¸c ®Þnh gi¸ b¸n hîp lý nh»m mang l¹i lîi nhuËn tèi ®a cho doanh nghiÖp. Chi phÝ vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ nh÷ng chØ tiªu quan träng trong hÖ thèng c¸c chØ tiªu kinh tÕ tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. Cho nªn cã thÓ nãi, tæ chøc kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm cã vai trß quan träng trong sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña doanh nghiÖp, ®ã lµ mét yªu cÇu thiÕt thùc, mét vÊn ®Ò ®ang ®-îc c¸c doanh nghiÖp quan t©m hµng ®Çu hiÖn nay. Thùc hiÖn tèt c«ng t¸c nµy sÏ gióp cho doanh nghiÖp ngµy cµng ®øng v÷ng vµ ph¸t triÓn m¹nh mÏ trong nÒn kinh tÕ.
Nhµ m¸y g¹ch men cao cÊp VICENZA lµ mét ®¬n vÞ s¶n xuÊt c«ng nghiÖp, chÝnh v× vËy viÖc tæ chøc h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ®ãng mét vai trß hÕt søc quan träng trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña Nhµ m¸y. MÆc dï vËy, viÖc tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt cña Nhµ m¸y cßn nh÷ng h¹n chÕ nhÊt ®Þnh nh- ch-a coi träng viÖc x¸c ®Þnh ®Þnh møc vËt t- sö dông cho s¶n xuÊt; mét sè c«ng cô, dông cô l¹i ®-îc h¹ch to¸n vµo chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp; c¸c kho¶n trÝch theo l-¬ng cña nh©n c«ng trùc tiÕp s¶n xuÊt ®-îc h¹ch to¸n vµo chi phÝ s¶n xuÊt chung; viÖc ph©n bæ gi¸ trÞ c«ng cô, dông cô xuÊt dïng cã gi¸ trÞ lín kh«ng tu©n theo tiªu thøc ph©n bæ nµo… nh÷ng ®iÒu nµy dÉn ®Õn kh«ng ph¶n ¸nh chÝnh x¸c kÕt qu¶ s¶n xuÊt cña Nhµ m¸y. 2 XuÊt ph¸t tõ nh÷ng lý do trªn, t«i ®· lùa chän ®Ò tµi: “Hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë Nhµ m¸y g¹ch men cao cÊp VICENZA” ®Ó lµm ®Ò tµi cho luËn v¨n th¹c sü cña m×nh. Môc ®Ých nghiªn cøu cña ®Ò tµi §Ò tµi tËp trung nghiªn cøu, hÖ thèng hãa vµ gãp phÇn lµm râ h¬n nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt.
Dùa trªn c¬ së lý luËn vµ tæng kÕt thùc tiÔn vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë Nhµ m¸y g¹ch men cao cÊp VICENZA ®Ó ®Ò xuÊt nh÷ng gi¶i ph¸p hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë Nhµ m¸y g¹ch men cao cÊp VICENZA. §èi t-îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tµi - §èi t-îng nghiªn cøu: §Ò tµi nghiªn cøu vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë Nhµ m¸y g¹ch men cao cÊp VICENZA. - Ph¹m vi nghiªn cøu: KÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë Nhµ m¸y g¹ch men cao cÊp VICENZA th¸ng 01 n¨m 2011. ý nghÜa khoa häc vµ thùc tiÔn cña ®Ò tµi - VÒ mÆt lý luËn: LuËn v¨n gãp phÇn lµm râ c¸c néi dung lý luËn vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt.
- VÒ mÆt thùc tiÔn: Trªn c¬ së lý luËn vµ tæng kÕt thùc tiÔn vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë Nhµ m¸y g¹ch men cao cÊp VICENZA ®Ó ®-a ra c¸c gi¶i ph¸p hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë Nhµ m¸y g¹ch men cao cÊp VICENZA. KÕt cÊu cña luËn v¨n Ngoµi phÇn më ®Çu vµ kÕt luËn, luËn v¨n ®-îc chia thµnh 3 ch-¬ng: Ch-¬ng 1: C¬ së lý luËn chung vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë doanh nghiÖp s¶n xuÊt. Ch-¬ng 2: Thùc tr¹ng c«ng t¸c kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë Nhµ m¸y g¹ch men cao cÊp VICENZA. Ch-¬ng 3: Hoµn thiÖn kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë Nhµ m¸y g¹ch men cao cÊp VICENZA.
3 Ch-¬ng 1 C¬ së lý luËn chung vÒ kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ë doanh nghiÖp s¶n xuÊt 1. Chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt 1. Chi phÝ s¶n xuÊt vµ ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt 1. Chi phÝ s¶n xuÊt Chi phÝ s¶n xuÊt lµ toµn bé c¸c hao phÝ vÒ lao ®éng sèng, lao ®éng vËt ho¸ vµ c¸c chi phÝ cÇn thiÕt kh¸c mµ doanh nghiÖp ph¶i chi ra trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, biÓu hiÖn b»ng tiÒn vµ tÝnh cho mét thêi kú nhÊt ®Þnh.
Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt Chi phÝ s¶n xuÊt cã rÊt nhiÒu lo¹i, nhiÒu kho¶n kh¸c nhau c¶ vÒ néi dung, tÝnh chÊt, c«ng dông, vai trß, vÞ trÝ. trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. §Ó thuËn tiÖn cho c«ng t¸c qu¶n lý vµ h¹ch to¸n cÇn thiÕt ph¶i tiÕn hµnh ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt. XÐt vÒ mÆt lý luËn còng nh- thùc tÕ cã rÊt nhiÒu c¸ch ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt kh¸c nhau, chóng bæ sung cho nhau vµ gi÷ vai trß nhÊt ®Þnh trong qu¶n lý chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm.
Sau ®©y lµ mét sè c¸ch ph©n lo¹i chñ yÕu ®-îc sö dông phæ biÕn trong kÕ to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm trªn gãc ®é kÕ to¸n tµi chÝnh. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt c¨n cø vµo néi dung, tÝnh chÊt kinh tÕ cña chi phÝ Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy ng-êi ta s¾p xÕp c¸c chi phÝ cã cïng néi dung vµ tÝnh chÊt kinh tÕ vµo mét lo¹i gäi lµ yÕu tè chi phÝ, mµ kh«ng ph©n biÖt chi phÝ ®ã ph¸t sinh ë ®©u vµ cã t¸c dông nh- thÕ nµo. C¸ch ph©n lo¹i nµy cßn ®-îc gäi lµ ph©n lo¹i chi phÝ theo yÕu tè. Theo chÕ ®é kÕ to¸n hiÖn hµnh t¹i ViÖt Nam khi qu¶n lý vµ h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt c¸c doanh nghiÖp ph¶i theo dâi ®-îc chi phÝ theo n¨m yÕu tè sau: - Chi phÝ nguyªn liÖu vµ vËt liÖu: YÕu tè chi phÝ nguyªn vËt liÖu bao gåm gi¸ mua, chi phÝ mua cña nguyªn vËt liÖu dïng vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt trong kú.
YÕu tè nµy bao gåm: chi phÝ nguyªn vËt liÖu chÝnh, chi phÝ nguyªn vËt liÖu phô, chi phÝ nhiªn liÖu, chi phÝ phô tïng thay thÕ vµ chi phÝ nguyªn vËt liÖu kh¸c. 4 - Chi phÝ nh©n c«ng: YÕu tè chi phÝ nh©n c«ng lµ c¸c kho¶n chi phÝ vÒ tiÒn l-¬ng ph¶i tr¶ cho ng-êi lao ®éng, c¸c kho¶n trÝch b¶o hiÓm x· héi, b¶o hiÓm y tÕ, kinh phÝ c«ng ®oµn theo tiÒn l-¬ng cña ng-êi lao ®éng. - Chi phÝ khÊu hao m¸y mãc thiÕt bÞ: YÕu tè chi phÝ nµy bao gåm khÊu hao cña tÊt c¶ TSC§ dïng vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt trong kú cña doanh nghiÖp. - Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi: Chi phÝ dich vô mua ngoµi lµ sè tiÒn ph¶i tr¶ cho c¸c dÞch vô mua ngoµi phôc vô cho c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp.
- Chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn: Lµ c¸c kho¶n chi phÝ b»ng tiÒn ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ngoµi c¸c yÕu tè chi phÝ nãi trªn. Ngoµi ra, tïy theo ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt, yªu cÇu vµ tr×nh ®é qu¶n lý cña c¸c doanh nghiÖp cã thÓ ph©n chia chi phÝ s¶n xuÊt thµnh c¸c yÕu tè chi tiÕt vµ cô thÓ h¬n. Ph©n lo¹i chi phÝ theo yÕu tè cã t¸c dông cho biÕt néi dung, kÕt cÊu tû träng tõng lo¹i chi phÝ mµ doanh nghiÖp ®· sö dông vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt trong tæng chi phÝ s¶n xuÊt doanh nghiÖp. Sè liÖu chi phÝ s¶n xuÊt theo yÕu tè lµ c¬ së ®Ó x©y dùng c¸c dù to¸n chi phÝ s¶n xuÊt, x¸c ®Þnh nhu cÇu vÒ vèn cña doanh nghiÖp, x©y dùng c¸c kÕ ho¹ch vÒ lao ®éng, vËt t-, tµi s¶n.
trong doanh nghiÖp. Nã cßn lµ c¬ së ®Ó ph©n tÝch t×nh h×nh thùc hiÖn dù to¸n chi phÝ s¶n xuÊt, cung cÊp sè liÖu ®Ó lËp thuyÕt minh b¸o c¸o tµi chÝnh (phÇn chi phÝ s¶n xuÊt, kinh doanh theo yÕu tè), tõ ®ã ®Ó tÝnh vµ tæng hîp thu nhËp quèc d©n. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo môc ®Ých vµ c«ng dông cña chi phÝ C¨n cø vµo môc ®Ých cña tõng lo¹i ho¹t ®éng trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt vµ c«ng dông kinh tÕ cña chi phÝ th× chi phÝ s¶n xuÊt ®-îc chia thµnh: - Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp: lµ toµn bé chi phÝ nguyªn vËt liÖu ®-îc sö dông trùc tiÕp cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt chÕ t¹o s¶n phÈm, lao vô dÞch vô. - Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp: bao gåm tiÒn l-¬ng vµ c¸c kho¶n ph¶i tr¶ trùc tiÕp cho c«ng nh©n s¶n xuÊt, c¸c kho¶n trÝch theo l-¬ng cña c«ng nh©n s¶n xuÊt nh- kinh phÝ c«ng ®oµn, b¶o hiÓm x· héi, b¶o hiÓm y tÕ.
- Chi phÝ s¶n xuÊt chung: lµ c¸c kho¶n chi phÝ s¶n xuÊt liªn quan ®Õn viÖc phôc vô vµ qu¶n lý s¶n xuÊt trong ph¹m vi c¸c ph©n x-ëng, ®éi s¶n xuÊt. Chi phÝ s¶n xuÊt chung bao gåm c¸c yÕu tè chi phÝ nh- chi phÝ nh©n viªn ph©n x-ëng, 5 chi phÝ vËt liÖu,chi phÝ dông cô, chi phÝ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh, chi phÝ dÞch vô mua ngoµi vµ chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn. T¸c dông cña c¸ch ph©n lo¹i nµy: phôc vô cho viÖc qu¶n lý chi phÝ theo ®Þnh møc, lµ c¬ së cho kÕ to¸n tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm theo kho¶n môc, lµ c¨n cø ®Ó thùc hiÖn kÕ ho¹ch gi¸ thµnh vµ ®Þnh møc chi phÝ s¶n xuÊt cho kú sau. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt theo mèi quan hÖ cña chi phÝ víi c¸c kho¶n môc trªn b¸o c¸o tµi chÝnh Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh ®-îc chia thµnh chi phÝ s¶n phÈm vµ chi phÝ thêi kú.
Chi phÝ s¶n phÈm Chi phÝ s¶n phÈm lµ nh÷ng kho¶n chi phÝ g¾n liÒn víi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt s¶n phÈm hay qu¸ tr×nh mua hµng ho¸ ®Ó b¸n. §èi víi doanh nghiÖp s¶n xuÊt chi phÝ s¶n phÈm bao gåm chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp, chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp vµ chi phÝ s¶n xuÊt chung.