CHƯƠNG 1 MOT SỐ LÝ LUẬN CHUNG VỀ TÔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỌNG CUA CHÍNH PHÙ 1. Khái quát chung Chính phủ trong bệ máy Nhà nước 111. Bộ máy Nhà tước "Nhà nước là một tỔ chức vin minh của xã hội loài người, bin chất cia nhà nước được thể hiện rõ nét nhất ở những nh hướng hoạt động, chúc năng quấn lý xã hồi, qguân Lý kính té của n62 ĐỂ duy bì quyền te thống tủ, nhà made phi tổ chức ra một bô máy để thục hi chức năng côa nhà tước, đ là bô máy nhà nước “Xuất phit từ are biệt trong bộ máy nhà mage ở mất quốc nên định ngiễa về bổ may này cũng có sự khác nha, ching han: Theo nh ngiĩa trong Giáo bình Luật Hiển pháp Việt Nam: “B6 mập nhà nước Cộng hoa XHCN Hiệt Nam la hệ thông các cơ quan nhà nước tir mag ương din dia phương được tễ chức và hoạt đồng theo những nguyên tắc nhất ảnh bảo đâm cho nhà nước ta thực hiện được mot chức năng, nbd vụ cũa min và thực sila công cụ quyền lực cũa nhân dân, do nhân din và vi nhân đân"3, Trong khi đó, theo định ngiấa tại Giáo trình Luật hoc của Lào, “BS may nhà nước CHDCND Lào là hệ thống các cơ quan nhà mse từ mag wong tôi dia phương được tễ chức và hoạt đồng theo quy (nh cia Hiễn pháp và phúp luật để the Tiện các chức năng và nhiên vụ cũa nhà racic" Theo cách hiễu chứng nhất bộ máy nhà nước là tổng thể các cơ quan nhà nước được tỔ chức và host động theo tình ty thủ tục nhất ảnh do Hiển pháp và pháp luật quy nh, có mdi tiên hộ và ác động qua Ie với na có chức năng thấm quyên ng theo quy nh của Hiển pháp, pháp luật nhằm tham, ge vào việc thục hiận chức năng nhiệm vụ chung của Nhà nước. Trong mô hình nhà nước hiện dai, quyén lực nhà nước thường được phân thin anhánh: quyền lập pháp, quyễn hành pháp và quyển từ pháp.
Ở mốt quốc gia với mất mô hình chính thể khác nhau sẽ có sự phin chia quyền lc khác nhu Tại Lao cũng hư Việt Nam, xuất phát từ kết quả oie cuộc đầu tranh giải phóng dân tộc nên quyển lực nhà nuge là thống nhất tập tring với sự phân công phối hợp giữa các cơ quan đợc rao quyền đã thực th ba loại quyền tiên Đột với quyên hành pháp được giao cho hệ thống các tổ chức hoặc các cơ quan hành chính nhà nước để thực thi quyén hành pháp và các tổ chúc, cơ quan đó đã tạo nên BMHCNN. Tại Lao và Việt Nam, hệ thông cơ quan hãnh chính nha nước được hên loại theo tiêu chi ãnh th hành chỉnh hay theo cập bậc hành chính lãnh th, và chia ra thành hai cấp: Mét la cơ quan hành chính nhà muớc trùng ương tạo nên hệ hen Keng Loiaoyao G013), Gố dh 6 md cũ Chi ph Cộng hòa Đân chỉ Nhn dân Tào, Ln văn Thạc sftuithoc, thos Trật — Đa học Quắc Gia Hà Nội Hà Neb LỆ hy ut OLD, Ge hả ae ipa "im 30, Cg in din BANGS ‘Dailoc Quốc gia Viing Chin (2015), Gio rink ru lọc 120, NB. Chath wi ốc ga Lio, Ving dân giết 6 thắng BMHCNN cấp trùng ương, va Har lá, cơ quan hành chính nha nuớc dia phương tao nôn hệ thông BMHCNN cập dia phương, Tei Lao, cum ti cơ quan nhá nước hay BMHCNN được sở đụng khá phổ biến trong công tá tổ chức bộ may nhà nước Lao, nhumg cho din nay cũng chưa có một văn bin nào mã nh nghĩa cụ thể rõ răng đối vi BMHCNN cấp trung ương là gầm có nổi dang g, chủ yêu chỉ theo cách hiéw chang chung đơn giản đổi với BMHCNN ở cấp trung ương nó có ng]ĩa là các bộ, ben ngành của Chính phủ hoặc cơ quan khác thuộc Chính phố hoặc là bộ may nhà nước ở trung wong Ngoài ra BMHCNN cấp trung ương được liễu là ổ chức bô máy ma có thim quyễn, có chức năng quản lý và gai quyẾt các vụ việc ð tâm vi mô, ở pham vi cả nước theo ngành, lính vục cite mình đợc giao cho, đa phần đều hay gọi là ổ chúc bộ may hay cơ quan nhà nước cấp trung, tương, Nêu nh vậy, BMHCNN cấp trung tương cũng không thé định nghĩa một cách rõ ring được và không thé xác định r6 được BMHCNN nằm trong nhánh quyền lực nhà nước nto giữn quyên lập pháp, quyên hành phép và quyển te pháp Nhung đối với cqayin hành pháp, có thể thấy có ha bộ phận chỗ yêu nhơ bộ máy tổ chúc và nhân mơ, bao gém: "Thủ tướng và Chính phí, Bộ trưởng và bổ, các cơ quan khác ở trừng tương "5. Hệ thống các cơ quan hành chỉnh nhà nước trung ương thực hiện các hoạt đông quản lý hành chính nhà nước mang tinh chất chung vi mổ dua trên những điều tiện chính tr, kinh tổ, xã hột của quốc gie để đưa ra các thé chế hành chính nhà nước chúng định hướng cho toàn bộ nén hành chính nhà nước! 1.
Chính ph trong bộ máy nhà nước 1121 Chinhphi Tir" Chinh phí” trong các ngân ngữ phương Tây nhténg Ảnh (government) có nghĩa là "cao nhất, tiếng Pháp (gouvernement, tổng Đúc (Regierung từ này có gốc từ tiéng Hy Lap là Kefpvimls (kubernites) với ngiấa "thuyền hưởng" (steerer), “chit qui" (govern), sổ nghữ là cơ quan hành chính cao nhất, ding đầu hành pháp Trong một số ngôn ngữ khác, thuật ngữ “Chính phi" được đồng nhất với "quyển hành: pháp". Trong tiéng Việt, thuật ngữ “Chính phil” bắt nguồn từ Trung Quốc GEA, được ding đỗ chi cơ quan hành pháp tức cơ quan thí hành quyén lạc quốc gia 6 các quốc gia trên thé giới, Chính phủ được biết tối với các tin gọi khác naa như, Nội các (các nước theo hệ thống Westminster: Australia, Bangladesh, Canada, Pekisten, An Độ, Nam Phí, New Zealand, các quốc gia khác trong Khôi Thịnh vượng chúng, Hoa Kj), Hồi đẳng Bộ tnxing (các nước thuộc hệ thắng XHCN: Liên Xô (nay, `Bạn My Sy Chin - ChimPa Thoong Chin Tha Pha Sic Bing ci bữn) (2007),ni chó, Yo Sy Bi Hương, Ving Chin 38 Vaal Ehuanrgtavese (2015), Ct cc bổ md hành cn bene cấp ming tương Z Cộng hòn Dân chit [Nidndin Zo, Tuần tn Hậthọc, Hoc viên Chih03 Quốc ga Hồ Chỉ Minh Bà NO, 30. 1 là Chính phồ, các nước Đông Âu, Trung Quốc (nay là Quốc vụ viên)”, Việt Nam (nay 1à Chính ph), Lao (nay là Chính phổ), Cuba, Triều Tiên (nay là Nội các)? Vei vi tr là "cơ quan hành pháp, cơ quan quyền lực cao nhất quân lý công việc ở bang wong", Chính phủ luôn là chủ thể chính, chủ yêu thục hiện quyền hành pháp, thâm chí còn có thể "chi phối" cả luật pháp và từ pháp! Trong bộ máy nha nước, Chính phố có mỗi quan hệ chất chế với Quốc hôi và các cơ quan nhã nước khác nar Toa án, Viện Kiểm nát “Xét một cách khái quá, có thé khẳng ảnh rằng, Chinh phủ là cơ quem được lập va để tổ chức thực hiện trên thực tễ quyển lục nhà mb, tiễn hành hoat động quản I i hành và đứng đu hộ thông các cơ quan hành chính nhà nước Kia xát về mất pháp lý và the dn ở Lao, Hiễn phép năm 2015 đã quy dint Chính phủ là cơ quan hành chính nhà nước, thông nhất quản thực hiện nba vic của nhà nước về: lợi mất”: Bộ máy Chính phũ CHDCND Lao lá hệ thống các bộ phận. cơ câu của Chính phi và tổ chúc, cơ quan khác thuậc Chính phủ, bao gim các bộ, cơ quan ngàng Bộ và tổ chức, co quan khác ở tng ương, đồng thời các nhân ar của các cơ quan đỏ tr Thủ tưởng, Pho Thủ tướng, cho ới các thành viên khác Chính phổ, được xây dụng rên cơ sỡ của pháp uật và các nguyên tic tổ chức, host động của Nhà nước CHDCND Lo nhằm thực hiện chúc ning nhiệm vụ quản ly của BMHCNN cấp trung vương và góp phần ting cường xây dụng BMHCNN võng manh, có hiệu lực, hiệu quả và hiện đủ theo hướng xây dụng NNEQ của din, do din, vì dân ở CHDCND Lào 1.
Tỉ tí, vat hô của Chính phủtrong Sổ máy nhà nước Theo quy dinh của Hiễn pháp năm 2015, Chính phủ Lào la cơ quan hành chín hà nước, thông nhất quản lý thục hiền nhiệm vụ của hà made về mot mặt (chính trị tình tỉ, vin hỏa - xã hố, quốc phòng an nh và đổi ngoa). Trong hoàn cảnh và điều iện thực tử cũa nước Lao hiện may, Chính phủ đồng vi tí quan trong trong hệ thẳng cơ quan hành chính nhà nước — là hệ thống cơ quan thục thi quyền hành pháp, mà không phố là cơ quan hành pháp độc lập và duy nhất như ở một số nước, bối Chính phi là cơ quan hành chính nhà nước cập trung tương là trung tâm chủ yêu trong việc thục hiện quyển hành pháp ở trung wong nhất là các bộ, cơ quan ngang Bộ; mà đó là cơ quan, tổ chức tham mưu sơ nghiệp, chuyên môn để giúp Chính phủ hoàn thánh tt chúc năng nhiệm vụ của minh Ngo ra, con tén ti một số cơ quan, t8 chúc ð trong vương và host động do quy dinh của Chính phủ ‘ling 3a Yong C007), “Tổ chức vì hot đồng cia bộ my nhá made Tung Quốc”, Tai itu plve vụ Pe, bt Aubng cho cẩn bố chủ ch Tảo, nou hả nước vì thấp vật, Bọ vận chsh ốc gh * Chin Bheng Phong $1 kim C007), 36 mdb ht chin Neb rước CHDCND Tên 20 Buse và dh ing ‘dn di, Din vin hac sigan Sua dh công, Hoc rên anh ci thù nh Hồ Chia, 15-16 "Whim Men Chin Tha Chử 2016), C4 cách 38 máy hin cink tước CHDCND Tảo, Luin a tin si quin 1 cing, Hoc rên inh chệh que gi, 2A NG, 28-39 "HoangPi (1098), Takin Rfug Pdr NB Dang Ne 2) "Mince Duverger Ning chí độ cht Pr nS Sia Gn. 1967, 123, 8 Véi vi tila cơ quan hành chính nhà nước cấp trung ương và đông vai tò trung tâm của bồ máy nhà nhà nước nói chung và BMECNN nó riêng, Chính phi với việc tỔ chức và hoạt động liên tue điều hành và quản lý moi mất cũa đời sống xã hội Chín phi cũng la tổ chức meng quyên lực đầu tiên người din dễ nhận ra nhất, Thực chất Chính phổ là một thit chế cũa gy lực công công cổ vai tro, có thẩm quyền và cố tránh nhiệm ra các quyết nh có ý ngiĩa với cễ công đồng quốc gia là phương thức cong cấp những dich vụ dem Ie lọ ích cho tất cả nhân dân và qude ga Có thể thấy v trí vai rề côn Chính phố được thể hiện khá rổ né ở vai trò cũa BMHCNN cấp trung ương trong bô máy nhà nước cia một quốc gia.