Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn van đề tổ chức chuyên đề báo in Cuôi tuân 13 Chương 2: Thực trạng tổ chức chuyên đề trên báo in cuối tuần Chương 3: Van đê và giải pháp đôi mới tô chức chuyên dé báo in cuôi tuân 14 NOI DUNG Chuong 1 CO SO LY LUAN VA THUC TIEN VAN DE TO CHUC CHUYEN DE BAO IN CUOI TUAN 1. CO SO LY LUAN 1. Những khái niệm co bản được sử dung trong luận văn 1. Báo in và báo in cuối tuần - Báo in, là tên gọi loại hình báo chí được thực hiện bằng phương tiện in (báo, tạp chí, ban tin thời sự, bản tin thông tấn), sử dụng chữ viết, tranh, ảnh, thực hiện bằng phương tiện in dé phát hành đến ban đọc (Từ điển Tiếng Việt, NXB Đà Nẵng, Tr.
Theo tác giả Nguyễn Văn Dững, báo in là những ấn phẩm xuất bản định kỳ, bằng ký hiệu chữ viết, hình ảnh và các ngôn ngữ phi văn tự, thông tin về các sự kiện và vấn đề thời sự, phát hành rộng rãi và định kỳ nhằm phục vụ công chúng - nhóm đối tượng nao đó với mục đích nhất định (Cơ sở Lý luận báo chí, NXB Thông tin và Truyền thông). Kế thừa các thành tựu khoa học kỹ thuật, báo in đã có những sự đổi thay liên tục, ngày càng đẹp hon, bắt mắt hon, chất lượng in ấn tốt hơn, và trên tat cả, nội dung thông tin dang đáp ứng một cách tốt nhất nhu cau ngày càng cao của công chúng. - Báo in cuối tuần: Ra định kỳ mỗi tuần một số, vào ngày cuối tuần, thường là ngày thứ 6 hoặc phát hành vào ngày thứ 6 nhưng lịch ghi ngày xuất bản là Chủ nhật. Nội dung đa dạng với các chuyên mục như văn hóa, văn nghệ, thể thao, đời sống dân sinh, quốc tế.
Tuy nhiên, khác với báo hằng ngày đưa tin thời sự vừa diễn ra ngày trước đó, thì báo cuối tuần có thể đậm “chất tuần”, với những góc nhìn đa chiều về một vấn đề, gợi nhiều cảm xúc, suy nghĩ cho người đọc và thường có dấu ấn riêng, đáp ứng nhu cầu của một nhóm đối tượng công chúng nhất định. 15 Thông tin trên tờ báo tuần không cần “nóng” mà phải đạt được tiêu chí càng đọc càng thấy thấm, càng thay hay, thông tin có chiều sâu. Do đó các bài báo trong tờ báo số cuối tuần đòi hỏi một độ lắng về vấn đề tác giả đề cập. Thông tin có thể không còn mới, nhưng nó bảo đảm không bị “nguội”, không bị nhàm chán.
Tức là người viết phải biết chọn vấn đề đề làm mới thông tin, dẫn dắt công chúng đi theo nguồn thông tin đã được khai thác sâu, phân tích rõ, lý giải một cách thuyết phục, chính xác, đúng định hướng. Các tờ báo xuất bản số cuối tuần có thế mạnh là tự chủ hơn về thời gian nên có được sự chín muồi trong tư duy đề tài, tìm kiếm thông tin, kết nối các chuỗi thông tin và hoàn thiện tác phẩm. Cách thể hiện tác phẩm trong số báo cuối tuần cũng khác các bài trong số báo hằng ngày. Tác giả phải thé hiện cách lập luận chính xác, rõ ràng bản chất của vấn đề, triển khai các luận cứ, luận điểm mang tính thuyết phục, xác đáng.
Trong cách sử dụng ngôn ngữ, văn phong viết mang đậm dấu ấn cá nhân của tác giả, không theo khuôn mẫu của ngôn ngữ sự kiện, ngôn ngữ tường thuật như trong các bài báo cần đưa thông tin nhanh hằng ngày. Tổ chức và tổ chức chuyên dé - Tổ chức: Theo Từ điển Tiếng Việt, tổ chức là sắp xếp, bố trí cho thành một chỉnh thể, có một cấu tạo, một cấu trúc và những chức năng chung nhất định; làm những gì cần thiết dé tiến hành một hoạt động nào đó nhằm có được hiệu quả tốt nhất. (NXB Đà Nẵng, Tr. Trong hoạt động báo chí, khái niệm tô chức được hiểu là việc xây dựng kế hoạch thông tin và tổ chức nội dung, hình thức của từng chuyên mục, chương trình, số báo sao cho đạt hiệu quả cao nhất.
Có thể nói, tổ chức thực hiện nội dung chính là sự bàn bạc, phân công các bộ phận chuyên môn, từng thành viên trong phòng/ban/tòa soạn thực hiện kế hoạch xuất bản từng số báo, 16 trang báo, tạp chí sắp xuất bản. Theo tác giả Hà Huy Phượng trong cuốn “Tô chức nội dung và thiết kế, trình bày báo in, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2006”, thì tổ chức nội dung báo và tạp chí “là việc lập kế hoạch nội dung từng số báo, trang báo, tạp chí sắp xuất bản, tổ chức thực hiện dé đạt được mục đích, mục tiêu và đáp ứng nhu cầu tiếp nhận thông tin của công chúng mà cơ cơ quan báo chí đó hướng đến”. Cách thức tổ chức này nhằm đưa lại một kết quả nhất định, có thé hình dung ra kết quả đó do quá trình dự thảo nội dung các bài viết và tiễn hành thực hiện ý tưởng, biến ý tưởng thành một sản phẩm/ kết quả cụ thé. Qua đó, các phòng/ban/tòa soạn xây dựng kế hoạch và tổ chức nội dung, cho ra kết quả cuối cùng là số báo đến tay bạn đọc đúng thời gian ấn định.
- Chuyên đề: Theo Từ điển Tiếng Việt, chuyên đề là “vẫn đề chuyên môn (được nghiên cứu hoặc thảo luận)” (NXB Đà Nẵng, Tr. Thuật ngữ chuyên đề được ghép từ 2 từ “chuyên” và “đề”. “Chuyên” có thê hiểu là chuyên sâu, chuyên biệt, chuyên về. Còn “đề” trong phạm vi ghién cứu này, có nghĩa là van dé, dé tài, chủ dé.
Theo tác giả Nguyễn Tri Thức, CD là nói đến một đề tài chuyên sâu, chuyên biệt nào đó, hoặc là việc bàn chuyên sâu về một đề tài nào đó, trong phạm vi thời gian, không gian nhất định. Nói một cách dễ hiểu, CD là chuyên về một vấn dé nao đó. Ở đây là một vấn đề báo chí được mồ xẻ, phân tích, đưa ví dụ dẫn chứng cụ thể, nhằm thuyết phục người đọc hiểu về van dé mà các bài báo đặt ra. Trong hoạt động báo chí, các CD báo chí phần lớn đề cập đến những van đề mới hoặc là một van dé cũ nhưng được làm mới nội dung, vì còn nhiều điều khúc mắc, cần được tuyên truyền, bàn luận kỹ lưỡng, có thể thu hút sự quan tâm của công chúng.
17 Như CD An ninh mạng trên ấn phẩm DNCT số ra ngày 26/4/2020 đề cập đến những van dé thời sự sau 1 năm thực hiện Luật An ninh mạng: quyền con người, quyền công dân được bảo đảm, là những van dé cét lõi đó là đưa tin giả thì sẽ có các luật và văn bản dưới luật xử phạt, chan chỉnh. Và các van đề khác liên quan đến an ninh mạng, đó là đưa tin đúng - đủ, trong đó có nhắc đến trách nhiệm của truyền thông; là kiểm chứng thông tin khi tiếp nhận thông tin trên mạng xã hội. Bên cạnh đó, một vấn đề quan trọng không kém là nguồn nhân lực giúp bảo mật thông tin hiện được đào tạo trong các trường đại học như thế nào, có thể đáp ứng đến đâu nhu cầu trong các cơ quan, doanh nghiệp. Từ phân tích trên, tác giả cho rằng, chuyên đề là những vấn đề chuyên môn, chuyên sâu, chuyên biệt về một chủ đề, vấn đề, đề tài nào đó, được biểu hiện thông qua nhiều góc độ, lăng kính khác nhau, nhằm làm rõ bản chất của sự việc, hiện tượng được nêu ra, tùy theo mục đích của nghiên cứu.
- Tổ chức chuyên để: Từ những quan niệm về tô chức và CD đã phân tích ở trên và theo quan điểm của tác giả Nguyễn Tri Thức, có thể hiểu tổ chức CD là sắp xếp, tiến hành một cách chuyên sâu, chuyên biệt về một chủ dé, van dé, đề tài chuyên môn nào đó, trong các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, được phản ánh, chuyên tải dưới các góc độ, cách thức, phương pháp, phương tiện kỹ thuật tiếp cận khác nhau, nhằm cung cấp một khối lượng thông tin lớn, chuyên về một chủ đề nào đó, dưới nhiều hình thức, góc độ cho những đối tượng tiếp nhận khác nhau. Tùy theo chức năng, nhiệm vụ, mục đích của chủ thê truyền phát thông tin mà cách thức tổ chức CD có khác nhau. Ví dụ, trong trường học, có thé tô chức các CD về cải tiến phương pháp giảng dạy, đổi mới giáo dục đại học. Trong một tô chức chính trị - xã hội, có thể tổ chức các CD theo chủ dé năm.
Với cuộc vận động học tập và làm theo tắm gương, đạo đức, phong cách Chủ 18 tịch Hồ Chí Minh, thì chủ đề năm 2020 là “Tang cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”; hay các đợt tổ chức sinh hoạt chính trị về xây dựng, chỉnh đốn Đảng., thông qua các chủ dé, dé tài đã được xác định, bằng các hình thức như qua văn bản, tham luận, phim ảnh, báo cáo, đưa lại những nội dung thông tin cần thiết đến người nghe. Theo tác giả, với tác phẩm báo chí, tổ chức CD là quá trình lên kế hoạch tô chức soạn thảo đề cương những tác phẩm được liên kết theo một đặc điểm chung về nội dung, tập trung xoay quanh một vấn đề, một chủ đề thời sự hoặc một địa phương, một lĩnh vực nào đó và có thể xuất hiện trên cùng một số báo. Các nội dung chuyên tải thông tin khác nhau trong một CD báo chí có thê làm rõ bản chất của sự việc, hiện tượng, lý giải nguyên nhân cũng như mang tính định hướng. Các CD báo chí do đó cung cấp cho công chúng một lượng kiến thức tổng quan, đa chiều, khách quan xung quanh các chủ dé, dé tài cụ thể.
Ngoài ra, việc xây dựng một CD trên báo in có thể tô chức trên từng ấn phẩm khác nhau, thì cách gọi CD đó cũng khác nhau. Ví dụ như CD có cùng chủ đề trên ấn phẩm cuối tuần, thì được xem là nhóm bai CD; các bài có cùng chủ đề được đăng trên báo in ra dai kỳ thì được gọi là tuyến bài. Theo tác giả, có thé hiểu tổ chức nhóm bài/ tuyến bài trên báo in là việc xây dựng kế hoạch thông tin và tổ chức nội dung, hình thức của các tác phẩm báo chí, có những điểm chung về nội dung, tập trung vào một van đề, một chủ dé, có thé xuât hiện trên cùng một sô báo hoặc một vài sô báo xuât bản liên tiép.