Kho¸ luËn tèt nghiÖp -1- Lêi më ®Çu 1.TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, sù ph©n bè c¸c nguån lùc- theo ®ã, ph©n bè c¬ cÊu kinh tÕ vµ ph©n chia cña c¶i x· héi ®îc dùa chñ yÕu vµo c¸c qui luËt cña thÞ trêng nh: Cung- cÇu, gi¸ trÞ c¹nh tranh.®îc biÓu hiÖn qua h×nh thøc tiÒn tÖ. V× vËy cßn cã c¸ch gäi kh¸c cña kinh tÕ thÞ trêng lµ kinh tÕ tiÒn tÖ. Víi ®Æc trng ®ã, mÆc nhiªn Ng©n hµng lµ ngµnh kinh tÕ tæng hîp, gi÷ vai trß lµ “ HuyÕt m¹ch cña nÒn kinh tÕ quèc d©n” ®Ó ®iÒu hµnh kinh tÕ vÜ m« cña mçi quèc gia cã kinh tÕ thÞ trêng. Ng©n hµng lµ lo¹i h×nh tæ chøc Tµi chÝnh cung cÊp TL luật dân sự mét danh môc c¸c dÞch vô tµi chÝnh ®a d¹ng nhÊt- ®Æc biÖt lµ tÝn dông, tiÕt kiÖm vµ c¸c dÞch vô thanh to¸n, thùc hiÖn nhiÒu chøc n¨ng tµi chÝnh nhÊt so víi bÊt k× mét tæ chøc nµo trong nÒn kinh tÕ.
So víi ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c ngµnh kinh tÕ kh¸c th× ho¹t ®éng cña Ng©n hµng chÞu nhiÒu rñi ro h¬n c¶ nhÊt lµ trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng. Riªng trong c«ng t¸c huy ®éng vèn vµ sö dông vèn an toµn cã hiÖu qu¶ còng lµ nÒn t¶ng ®èi víi sù thµnh b¹i cña mçi Ng©n hµng th¬ng m¹i. Mét Ng©n hµng cã nguån vèn lín, æn ®Þnh v÷ng ch¾c, thu hót ®«ng ®¶o kh¸ch hµng ®ã lµ sù b¶o ®¶m søc c¹nh tranh giµnh th¾ng lîi vµ x¸c ®Þnh vÞ thÕ trªn thÞ trêng. Bëi nguån vèn lu«n lµ sù khëi ®Çu cña tÊt c¶ c¸c ho¹t ®éng khi tham gia ho¹t ®éng kinh doanh.
§èi víi Ng©n hµng lµ mét doanh nghiÖp kinh doanh mÆt NguyÔn ThÞ Thuú Linh Líp TC9A Kho¸ luËn tèt nghiÖp -2- hµng ®Æc biÖt lµ tiÒn tÖ víi ho¹t ®éng chñ yÕu ®i vay ®Ó cho vay th× nguån vèn huy ®éng gi÷ mét vÞ trÝ v« cïng quan träng. ë ViÖt Nam, trong nh÷ng n¨m võa qua c¸c NHTM nãi chung vµ NHNo&PTNT Chi nh¸nh huyÖn Ba V× nãi riªng rÊt quan t©m t×m mäi biÖn ph¸p më réng huy ®éng vèn. Tuy nhiªn, do cßn nhiÒu h¹n chÕ trong c¸c ho¹t ®éng nghiÖp vô ®Æc biÖt lµ nghiÖp vô kÕ to¸n huy ®éng vèn ®· lµm kÕt qu¶ huy ®éng vèn cha t¬ng xøng víi tiÒm n¨ng. XuÊt ph¸t tõ thùc tÕ ®ã, em ®· m¹nh d¹n chän ®Ò tµi “ KÕ to¸n huy ®éng vèn t¹i NHNo & PTNT huyÖn Ba V×: Thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p” lµm ®Ò tµi khãa luËn cña m×nh.
Môc ®Ých nghiªn cøu TL luật dân sự - HÖ thèng hãa vµ lµm s¸ng tá thªm lý luËn, gãp phÇn rót ng¾n kho¶ng c¸ch gi÷a lÝ luËn vµ thùc tiÔn vÒ kÕ to¸n huy ®éng cña NHNo & PTNT Chi nh¸nh huyÖn Ba V×. - Kh¼ng ®Þnh vai trß cña nghiÖp vô kÕ to¸n huy ®éng trong kinh doanh cña Ng©n hµng. - §¸nh gi¸ thùc tr¹ng cña kÕ to¸n huy ®éng vèn t¹i NHNo & PTNT Chi nh¸nh huyÖn Ba V×. ThÊy ®îc nh÷ng c¬ héi vµ khã kh¨n trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng.
MÆt kh¸c, bªn c¹nh nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®îc cßn chØ râ nh÷ng vÊn ®Ò tån t¹i vÒ c«ng t¸c kÕ to¸n. - T×m kiÕm c¸c gi¶i ph¸p t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®Ó hoµn thiÖn vµ n©ng cao hiÖu qu¶ kÕ to¸n huy ®éng vèn. Ph¹m vi vµ ®èi tîng nghiªn cøu NguyÔn ThÞ Thuú Linh Líp TC9A Kho¸ luËn tèt nghiÖp -3- §Ò tµi ®i s©u nghiªn cøu t×nh h×nh huy ®éng vèn cña NHNo & PTNT huyÖn Ba V× trong ph¹m vi kÕ to¸n huy ®éng vèn trong 4 n¨m gÇn ®©y: tõ n¨m 2003 ®Õn n¨m 2006. Ph¬ng ph¸p nghiªn cøu Trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu ®Ò tµi em ®· sö dông c¸c ph¬ng ph¸p thÝch hîp nh: ph¬ng ph¸p so s¸nh, ph©n tÝch, thèng kª, tæng hîp c¸c b¶ng biÓu vµ kh¸i qu¸t hãa.
Ph¬ng ph¸p luËn khoa häc g¾n gi÷a lý luËn vµ thùc tiÔn. Qua ®ã rót ra nh÷ng tån t¹i thiÕu sãt cÇn kh¾c phôc vµ hoµn thiÖn h¬n n÷a c«ng t¸c kÕ to¸n huy ®éng vèn t¹i NHNo & PTNT Chi nh¸nh huyÖn Ba V×. TL luật dân sự 5. KÕt cÊu khãa luËn Ch¬ng 1: C¬ së lý luËn vÒ nghiÖp vô huy ®éng vèn vµ kÕ to¸n huy ®éng vèn t¹i Ng©n hµng th¬ng m¹i.
Ch¬ng 2: Thùc tr¹ng c«ng t¸c kÕ to¸n huy ®éng vèn t¹i NHNo & PTNT Chi nh¸nh huyÖn Ba V×. Ch¬ng 3: Gi¶i ph¸p vµ kiÕn nghÞ nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ kÕ to¸n huy ®éng vèn t¹i NHNo & PTNT Chi nh¸nh huyÖn Ba V×. NguyÔn ThÞ Thuú Linh Líp TC9A Kho¸ luËn tèt nghiÖp -4- Ch¬ng 1 C¬ së lý luËn vÒ nghiÖp vô huy ®éng vèn vµ kÕ to¸n Huy ®éng vèn t¹i Ng©n hµng th¬ng m¹i 1. Vèn huy ®éng vµ vai trß cña vèn huy ®éng ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh cña Ng©n hµng Th¬ng m¹i 1.
Kh¸i niÖm Ng©n hµng Th¬ng m¹i Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, Ng©n hµng Th¬ng m¹i ®ãng vai trß quan träng, nã ®îc vÝ nh lµ hÖ tuÇn hoµn cña nÒn kinh tÕ quèc gia, nÒn kinh tÕ chØ cã thÓ ph¸t triÓn ë tèc ®é cao khi cã mét hÖ thèng Ng©n hµng lín m¹nh vµ sÏ kh«ng cã nÒn kinh tÕ t¨ng trëng khi hÖ thèng tæ chøc Ng©n hµng yÕu kÐm vµ l¹c hËu. Sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña hÖ thèng Ng©n hµng g¾n TL luật dân sự liÒn víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña nÒn s¶n xuÊt hµng hãa. Khi s¶n xuÊt hµng hãa cha ph¸t triÓn th× cha xuÊt hiÖn Ng©n hµng. Lóc nµy chØ cã mét sè th¬ng nh©n tham gia vµo c«ng cuéc ®æi tiÒn vµ cho vay nÆng l·i.
Khi nÒn s¶n xuÊt x· héi ph¸t triÓn cao h¬n, quan hÖ mua b¸n trao ®æi hµng hãa ®îc më réng kÐo theo nhu cÇu thanh to¸n tiÒn tÖ còng ph¸t triÓn, ®Ó ®¸p øng nhu cÇu chu chuyÓn tiÒn tÖ, phôc vô s¶n xuÊt kinh doanh, mét sè th¬ng nh©n ®· chuyÓn sang kinh doanh tiÒn tÖ vµ tõ ®©y h×nh thøc Ng©n hµng ®Çu tiªn ra ®êi ®ã lµ Ng©n hµng th¬ng m¹i. Cã nhiÒu ®Þnh nghÜa kh¸c nhau vÒ Ng©n hµng th¬ng m¹i, song cã thÓ hiÓu nh sau: Theo Peter S. Rose: “ Ng©n hµng th¬ng m¹i lµ lo¹i h×nh tæ chøc tµi chÝnh cung cÊp mét danh môc c¸c dÞch vô tµi chÝnh ®a NguyÔn ThÞ Thuú Linh Líp TC9A Kho¸ luËn tèt nghiÖp -5- d¹ng nhÊt - ®Æc biÖt lµ tÝn dông, tiÕt kiÖm vµ dÞch vô thanh to¸n – vµ thùc hiÖn nhiÒu chøc n¨ng tµi chÝnh nhÊt so víi bÊt kú mét tæ chøc kinh doanh nµo trong nÒn kinh tÕ”. Theo nghÞ ®Þnh 49/ 2000: “ NHTM lµ mét tæ chøc tÝn dông thùc hiÖn toµn bé c¸c nghiÖp vô Ng©n hµng vµ c¸c ho¹t ®éng kh¸c cã liªn quan v× môc tiªu lîi nhuËn”.
Theo luËt c¸c tæ chøc tÝn dông (söa ®æi, bæ sung n¨m 2004): “ Tæ chøc tÝn dông lµ doanh nghiÖp ®îc thµnh lËp theo quy ®Þnh cña LuËt nµy vµ c¸c quy ®Þnh kh¸c cña ph¸p luËt ®Ó ho¹t ®éng kinh doanh tiÒn tÖ, lµm dÞch vô Ng©n hµng víi néi dung nhËn tiÒn göi vµ sö dông tiÒn göi ®Ó cÊp tÝn dông, cung øng c¸c dÞch vô thanh to¸n”. Vèn huy ®éng vµ vai trß cña vèn huy ®éng trong ho¹t TL luật dân sự ®éng kinh doanh cña Ng©n hµng th¬ng m¹i 1. Kh¸i niÖm vµ vai trß cña vèn huy ®éng trong ho¹t ®éng kinh doanh cña NHTM a. Kh¸i niÖm Vèn huy ®éng lµ nh÷ng gi¸ trÞ tiÒn tÖ mµ Ng©n hµng huy ®éng ®îc tõ c¸c tæ chøc kinh tÕ vµ c¸c c¸ nh©n trong x· héi th«ng qua qu¸ tr×nh thùc hiÖn c¸c nghiÖp vô tÝn dông, thanh to¸n, c¸c nghiÖp vô kinh doanh kh¸c vµ ®îc dïng lµm vèn kinh doanh.
B¶n chÊt cña vèn huy ®éng lµ tµi s¶n thuéc c¸c chñ së h÷u kh¸c nhau. Ng©n hµng chØ cã quyÒn sö dông mµ kh«ng cã quyÒn së h÷u vµ cã tr¸ch nhiÖm hoµn tr¶ ®óng h¹n c¶ gèc lÉn lÉi khi ®Õn kú h¹n tiÒn göi( tiÒn göi cã kú h¹n). hoÆc khi kh¸ch hµng cã nhu cÇu rót vèn( tiÒn göi kh«ng cã kú h¹n). Vèn huy NguyÔn ThÞ Thuú Linh Líp TC9A Kho¸ luËn tèt nghiÖp -6- ®éng kh«ng ®îc biÕn ®æi, v× vËy Ng©n hµng kh«ng ®îc phÐp sö dông hÕt sè vèn ®ã vµo kinh doanh mµ ph¶i dù tr÷ mét tû lÖ hîp lý ®Ó ®¶m b¶o kh¶ n¨ng thanh to¸n.
Vai trß cña vèn huy ®éng Trong NHTM th× vèn huy ®éng chiÕm tû träng lín nhÊt trong tæng nguån vèn cña Ng©n hµng vµ nã cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh ®Õn kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña Ng©n hµng. Cho nªn nguån vèn huy ®éng cã nh÷ng vai trß sau: Thø nhÊt, vèn lµ c¬ së ®Ó NHTM tæ chøc mäi ho¹t ®éng kinh doanh §èi víi Ng©n hµng, vèn lµ c¬ së ®Ó NHTM tæ chøc mäi ho¹t ®éng kinh doanh cña m×nh. Hay nãi mét c¸ch kh¸c, Ng©n hµng kh«ng cã vèn th× kh«ng thÓ thùc hiÖn ®îc c¸c nghiÖp vô TL luật dân sự kinh doanh. Bëi v× víi ®Æc trng cña Ng©n hµng, vèn kh«ng chØ lµ ph¬ng tiÖn kinh doanh mµ cßn lµ ®èi tîng kinh doanh chñ yÕu cña NHTM.
Ng©n hµng thõa vèn th× sÏ cã nhiÒu thÕ m¹nh trong kinh doanh. ChÝnh v× vËy,cã thÓ nãi: vèn lµ ®iÓm ®Çu tiªn trong chu kú kinh doanh cña Ng©n hµng.Do ®ã, ngoµi sè vèn ban ®Çu cÇn thiÕt- tøc lµ ®ñ vèn ®iÒu lÖ theo luËt ®Þnh, th× Ng©n hµng ph¶i thêng xuyªn ch¨m lo tíi viÖc t¨ng tr- ëng vèn trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña m×nh mµ mäi ho¹t ®éng cña Ng©n hµng phô thuéc vµo c«ng t¸c huy ®éng vèn. Ng©n hµng tiÕp cËn víi cÇu vèn chñ yÕu qua nghiÖp vô tÝn dông, tiÕp cËn víi cung vèn chñ yÕu qua nghiÖp vô huy ®éng vèn. Thø hai, vèn quyÕt ®Þnh quy m« ho¹t ®éng tÝn dông vµ c¸c ho¹t ®éng kh¸c cña NHTM NguyÔn ThÞ Thuú Linh Líp TC9A Kho¸ luËn tèt nghiÖp -7- Nguån vèn huy ®éng lín lµ ®iÒu kiÖn thuËn lîi ®èi víi Ng©n hµng trong viÖc më réng quan hÖ tÝn dông víi c¸c thµnh phÇn kinh tÕ xÐt c¶ vÒ quy m«, khèi lîng tÝn dông, chñ ®éng vÒ thêi gian, thêi h¹n cho vay, thËm chÝ quyÕt ®Þnh møc l·i suÊt cho vay ®èi víi kh¸ch hµng.
C¸c Ng©n hµng cã nguån vèn huy ®éng h¹n hÑp sÏ ph¶n øng kÐm nh¹y bÐn víi sù biÕn ®éng l·i suÊt, ®iÒu nµy g©y ¶nh hëng ®Õn kh¶ n¨ng thu hót vèn ®Çu t tõ c¸c tÇng líp d©n c vµ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ. Thø ba, vèn huy ®éng quyÕt ®Þnh n¨ng lùc thanh to¸n, ®¶m b¶o uy tÝn vµ gãp phÇn t¨ng søc c¹nh tranh cña Ng©n hµng trªn thÞ trêng Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, ®Ó tån t¹i vµ ngµy cµng më réng quy m« ho¹t ®éng ®ßi hái c¸c Ng©n hµng ph¶i cã uy tÝn TL luật dân sự lín trªn thÞ trêng. Uy tÝn ®ã tríc hÕt ph¶i ®îc thÓ hiÖn ë kh¶ n¨ng s½n sµng thanh to¸n, chi tr¶ cho kh¸ch hµng khi kh¸ch hµng cã nhu cÇu.