Nghiên cứu ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng đến tăng trưởng kinh tế tại Đông Nam Á

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích nghiên cứu ảnh hưởng của tín dụng ngân hàng đến tăng trưởng kinh tế, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực

• Tác giả: Nguyễn Thị Mỹ Hương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Tín Dụng Ngân Hàng Đến Tăng Trưởng Kinh Tế
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TÓM TẮT BÀI NGHIÊN CỨU
• 2. GIỚI THIỆU
• 3. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 3.1. Nghiên cứu lý thuyết về kênh truyền dẫn tín dụng
• 3.2. Nghiên cứu thực nghiệm về kênh truyền dẫn tín dụng
• 3.2.1. Kênh truyền dẫn tín dụng
• 4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 5. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Tín dụng ngân hàng và Tăng trưởng kinh tế

Tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Chính sách tiền tệ và tín dụng ngân hàng có mối liên hệ chặt chẽ, ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế. Nghiên cứu này sẽ phân tích các kênh truyền dẫn của tín dụng ngân hàng và tác động của nó đến tăng trưởng kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh các nước Đông Nam Á.

1.1. Định nghĩa Tín dụng ngân hàng và Tăng trưởng kinh tế

Tín dụng ngân hàng là khoản vay mà ngân hàng cung cấp cho cá nhân và doanh nghiệp. Tăng trưởng kinh tế được đo bằng sự gia tăng tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Sự kết hợp giữa hai yếu tố này tạo ra một môi trường kinh tế năng động.

1.2. Vai trò của Tín dụng ngân hàng trong nền kinh tế

Tín dụng ngân hàng không chỉ cung cấp nguồn vốn cho doanh nghiệp mà còn thúc đẩy tiêu dùng. Điều này tạo ra một chu trình kinh tế tích cực, giúp tăng trưởng GDP và cải thiện đời sống người dân.

II. Vấn đề và Thách thức trong Tín dụng ngân hàng

Mặc dù tín dụng ngân hàng có vai trò quan trọng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các vấn đề như lãi suất tín dụng, chính sách tiền tệ và sự phụ thuộc vào ngân hàng có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp và cá nhân.

2.1. Lãi suất tín dụng và tác động đến doanh nghiệp

Lãi suất tín dụng cao có thể làm giảm khả năng vay vốn của doanh nghiệp, từ đó ảnh hưởng đến đầu tư và tăng trưởng. Doanh nghiệp cần có chiến lược tài chính hợp lý để đối phó với biến động lãi suất.

2.2. Chính sách tiền tệ và sự phụ thuộc vào ngân hàng

Chính sách tiền tệ thắt chặt có thể làm giảm nguồn cung tín dụng. Sự phụ thuộc vào ngân hàng trong việc huy động vốn có thể tạo ra rủi ro cho nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng tài chính.

III. Phương pháp nghiên cứu Tín dụng ngân hàng

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp kinh tế lượng để phân tích mối quan hệ giữa tín dụng ngân hàng và tăng trưởng kinh tế. Các mô hình hồi quy sẽ được áp dụng để xác định tác động của tín dụng đến sản lượng.

3.1. Mô hình hồi quy và biến số nghiên cứu

Mô hình hồi quy sẽ được xây dựng dựa trên các biến số như khối lượng tín dụng, lãi suất và tỷ giá. Việc lựa chọn biến số phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác của kết quả nghiên cứu.

3.2. Phân tích dữ liệu và kết quả

Dữ liệu sẽ được thu thập từ các nguồn chính thức và phân tích bằng phần mềm thống kê. Kết quả sẽ cho thấy mối quan hệ giữa tín dụng ngân hàng và tăng trưởng kinh tế trong khu vực Đông Nam Á.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Tín dụng ngân hàng

Kết quả nghiên cứu sẽ được áp dụng để đưa ra các khuyến nghị cho chính sách tiền tệ và tín dụng ngân hàng. Việc cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng sẽ giúp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

4.1. Khuyến nghị cho chính sách tín dụng

Chính phủ cần xem xét các chính sách để giảm lãi suất tín dụng và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận vốn. Điều này sẽ giúp tăng trưởng kinh tế và tạo ra nhiều việc làm.

4.2. Tác động đến tăng trưởng GDP

Việc cải thiện tín dụng ngân hàng sẽ có tác động tích cực đến tăng trưởng GDP. Các doanh nghiệp sẽ có khả năng đầu tư và mở rộng sản xuất, từ đó tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

V. Kết luận và Tương lai của Tín dụng ngân hàng

Tín dụng ngân hàng có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng có tồn tại kênh tín dụng ngân hàng trong khu vực Đông Nam Á. Tương lai của tín dụng ngân hàng sẽ phụ thuộc vào các chính sách tiền tệ và sự phát triển của thị trường tài chính.

5.1. Tương lai của Tín dụng ngân hàng

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, tín dụng ngân hàng sẽ cần phải thích ứng với các thay đổi của thị trường tài chính. Việc phát triển các sản phẩm tài chính mới sẽ giúp ngân hàng phục vụ tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

5.2. Tác động của công nghệ đến Tín dụng ngân hàng

Công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện quy trình cho vay và quản lý rủi ro. Ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động và phục vụ khách hàng tốt hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong cấu trúc tài chính của các nền kinh tế đang phát triển tại khu vực Đông Nam Á, hệ thống ngân hàng thương mại đóng vai trò huyết mạch trong việc cung ứng vốn cho toàn bộ nền kinh tế. Số liệu thống kê giai đoạn 2000 - 2012 cho thấy tỷ lệ dư nợ tín dụng nội địa khu vực tư nhân so với GDP bình quân toàn khu vực đạt mức 112%, trong đó Thái Lan đạt đỉnh 168% và Việt Nam đạt 115% vào năm 2012. Thực trạng này đặt ra vấn đề then chốt: liệu kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ thông qua tín dụng ngân hàng có thực sự tồn tại độc lập và tác động cụ thể như thế nào đến tăng trưởng kinh tế thực tế.

Mục tiêu cốt lõi của đề tài là kiểm định sự hiện diện của kênh tín dụng ngân hàng và lượng hóa mức độ ảnh hưởng của quy mô tín dụng đến tổng sản lượng quốc nội. Phạm vi nghiên cứu bao quát 5 quốc gia trọng điểm trong khối ASEAN bao gồm Indonesia, Malaysia, Singapore, Thái Lan và Việt Nam, với chuỗi dữ liệu bảng theo quý kéo dài suốt 13 năm (từ quý 1 năm 2000 đến quý 4 năm 2012, tương ứng 260 quan sát).

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện ở việc giải quyết triệt để hiện tượng nội sinh giữa cung tín dụng và tăng trưởng kinh tế. Kết quả lượng hóa chứng minh rằng một cú sốc mở rộng 1% quy mô tín dụng ước tính sẽ thúc đẩy tăng trưởng GDP thêm khoảng 0,2745%. Đây là bằng chứng thực nghiệm quan trọng giúp các cơ quan quản lý tiền tệ đánh giá chính xác hiệu lực của các quyết định lãi suất và định hướng hạn mức tín dụng nhằm ổn định kinh tế vĩ mô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết truyền dẫn chính sách tiền tệ hiện đại của Mishkin (2010), kết hợp mô hình CC-LM (Commodity-Credit and Liquidity-Money) do Bernanke và Blinder (1988) phát triển và khung phân tích bảng cân đối tài sản của Bernanke và Gertler (1995). Trọng tâm lý thuyết chỉ ra rằng khi thị trường tài chính tồn tại thông tin bất cân xứng, trái phiếu và các khoản vay ngân hàng không có sự thay thế hoàn hảo. Do đó, sự biến động của dự trữ ngân hàng do chính sách tiền tệ tạo ra sẽ tác động trực tiếp lên khả năng cung ứng tín dụng, từ đó khuếch đại tác động lên tổng cầu và sản lượng thực tế.

Khung phân tích kế thừa trực tiếp mô hình kinh tế lượng của Rondorf (2012) và Driscoll (2004) áp dụng cho các nền kinh tế mở, phụ thuộc vào nguồn vốn ngân hàng. Ba khái niệm cốt lõi vận hành xuyên suốt bao gồm:

• Hàm cầu tiền thực tế: Phản ánh lượng tiền nắm giữ phụ thuộc vào mức thu nhập và chi phí cơ hội.
• Cú sốc cầu tiền: Phần dư ngoại sinh tách biệt từ hàm cầu tiền, đại diện cho sự thay đổi thanh khoản ngoài dự kiến.
• Kênh tín dụng ngân hàng: Cơ chế truyền tải qua đó cú sốc cầu tiền làm dịch chuyển lượng cung tín dụng và tác động đến GDP.

Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ nguồn Thống kê Tài chính Quốc tế (IFS) của Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF đối với GDP thực và cung tiền M2, kết hợp dữ liệu từ Trading Economics đối với lãi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm, tổng dư nợ tín dụng tư nhân và tỷ giá hối đoái thực. Toàn bộ 260 quan sát theo quý của 5 quốc gia được làm sạch, khử yếu tố mùa vụ và chuyển đổi về dạng logarit tự nhiên (độ lệch chuẩn hóa so với giá trị trung bình mẫu).

Phương pháp phân tích kinh tế lượng được triển khai qua các giai đoạn logic chặt chẽ:

• Kiểm định tính dừng thông qua kiểm định Augmented Dickey-Fuller (ADF) và kiểm định Im, Pesaran - Shin, cùng kiểm định đồng liên kết Johansen/Fisher nhằm xác định mối quan hệ cân bằng dài hạn.
• Mô hình hiệu chỉnh sai số (ECM) dựa trên mô hình phân bố trễ tự hồi quy ARDL(p,q,q) được ứng dụng để ước lượng hàm cầu tiền, trích xuất phần dư làm biến công cụ ngoại sinh đại diện cho cú sốc cầu tiền dài hạn và ngắn hạn.
• Kỹ thuật hồi quy dữ liệu bảng 2 bước (Two-step Panel Regression): Bước 1 kiểm định sự tồn tại của kênh tín dụng bằng cách hồi quy dư nợ tín dụng theo cú sốc cầu tiền và các biến vĩ mô; Bước 2 sử dụng lượng tín dụng ước tính để lượng hóa ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ tăng trưởng GDP. Mô hình tác động cố định (FEM) được chọn thông qua kiểm định Hausman (giá trị thống kê Chi-bình phương = 28,0009; p-value = 0,0009), kết hợp hiệu chỉnh sai số chuẩn vững White Cross-Section để xử lý triệt để hiện tượng tự tương quan và phương sai thay đổi.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nghiên cứu xác nhận mức độ phụ thuộc tài chính vượt trội vào hệ thống ngân hàng tại khu vực Đông Nam Á. Trong khi tỷ lệ vốn hóa thị trường chứng khoán bình quân chỉ đạt 96% GDP thì tỷ lệ dư nợ tín dụng nội địa đạt mức trung bình 112% GDP trong cả giai đoạn. Tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống đã được kiểm soát ấn tượng, giảm mạnh từ mức bình quân 17% năm 2000 xuống còn 2,5% vào năm 2012, củng cố tính vững chắc của nguồn cung vốn.

Thứ hai, hàm cầu tiền dài hạn được ước lượng với độ tin cậy cao: $$\tilde{m} - \tilde{p} = 0,32\tilde{y} - 0,16\tilde{r}$$ Kết quả này khẳng định khi sản lượng tăng 1%, cầu tiền thực tế tăng 0,32%; ngược lại, khi lãi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng thêm 1 điểm phần trăm (chi phí cơ hội nắm giữ tiền tăng), cầu tiền thực tế giảm tương ứng 0,16%.

Thứ ba, kết quả hồi quy bước 1 khẳng định sự tồn tại vững chắc của kênh tín dụng ngân hàng. Hệ số hồi quy của cú sốc cầu tiền đạt giá trị dương 0,4932 với mức ý nghĩa thống kê 5% (p-value = 0,0402). Khi nền kinh tế đối mặt với một cú sốc cầu tiền giảm 1%, các ngân hàng thương mại lập tức điều chỉnh thu hẹp khối lượng tín dụng cho vay 0,4932% do sụt giảm nguồn vốn huy động.

Thứ tư, kết quả hồi quy bước 2 chứng minh tín dụng ngân hàng có tác động tích cực và trực tiếp đến tăng trưởng kinh tế. Hệ số của khối lượng tín dụng ước tính đạt 0,2745 với p-value = 0,0233. Mức tăng 1% trong lượng cung tín dụng ước tính giúp sản lượng GDP thực tế tăng trưởng thêm 0,2745%, trong khi biến lãi suất không mang ý nghĩa thống kê ở bước này và tỷ giá thực có hệ số rất nhỏ (-0,007).

Thảo luận kết quả

Diễn biến dữ liệu qua các biểu đồ phân tích cho thấy mối tương quan đồng biến rõ rệt giữa cú sốc cầu tiền và khối lượng tín dụng thực tế tại 4 trên 5 quốc gia (Indonesia, Malaysia, Singapore và Thái Lan). Biểu đồ dư nợ cho vay nội địa và vốn hóa thị trường giai đoạn 2000 - 2012 phản ánh các doanh nghiệp Đông Nam Á vẫn chưa thể thay thế hoàn hảo vốn vay ngân hàng bằng phát hành trái phiếu hay cổ phiếu, đặc biệt trong các giai đoạn suy thoái kinh tế sau khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008.

Cơ chế tác động được giải thích thông qua việc ngân hàng thu hẹp quy mô tín dụng khi thanh khoản sụt giảm, buộc các doanh nghiệp thiếu hụt dòng tiền tài trợ phải cắt giảm chi tiêu vốn và quy mô sản xuất. Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với các kết luận của Rondorf (2012) tại châu Âu, Peek et al. (2003) tại Mỹ và Chu Khánh Lân (2013) tại Việt Nam. Kết quả này bác bỏ quan điểm của Driscoll (2004) tại thị trường Mỹ, khẳng định tính đặc thù của các nền kinh tế mới nổi Đông Nam Á - nơi thị trường vốn chưa hoàn thiện và tính phụ thuộc vào ngân hàng thương mại là yếu tố quyết định tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện công cụ điều tiết hạn mức tăng trưởng tín dụng và cung ứng thanh khoản ngân hàng. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các ngân hàng trung ương trong khối ASEAN cần duy trì mục tiêu tăng trưởng tín dụng thực tế ổn định ở mức 12% - 15%/năm, bám sát tốc độ tăng trưởng GDP tiềm năng và mục tiêu lạm phát. Nhiệm vụ này cần được Vụ Chính sách tiền tệ triển khai định kỳ theo từng quý trong lộ trình 2024 - 2026.

Thứ hai, phát triển chiều sâu cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường cổ phiếu nhằm giảm tải áp lực cung ứng vốn trung - dài hạn cho các ngân hàng thương mại. Mục tiêu cần đạt là nâng tỷ trọng giá trị vốn hóa thị trường trái phiếu doanh nghiệp đạt mức 35% - 40% GDP trước năm 2028, do Bộ Tài chính phối hợp cùng Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chủ trì thực hiện.

Thứ ba, nâng cao năng lực quản trị rủi ro và thực thi nghiêm ngặt các chuẩn mực an toàn vốn theo chuẩn Basel II và Basel III. Cơ quan Thanh tra, Giám sát Ngân hàng cần tăng cường giám sát từ xa, duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) trên 8% và kiểm soát tỷ lệ nợ xấu nội bảng toàn hệ thống ổn định dưới ngưỡng 3,0% trong giai đoạn 2024 - 2027.

Thứ tư, thiết lập cơ chế phối hợp linh hoạt giữa các công cụ truyền dẫn chính sách tiền tệ. Ngân hàng trung ương cần kết hợp đồng bộ giữa nghiệp vụ thị trường mở (OMO), lãi suất tái cấp vốn và tỷ lệ dự trữ bắt buộc để rút ngắn thời gian truyền dẫn của chính sách xuống còn 1 đến 2 quý, hạn chế tối đa các cú sốc thanh khoản đột ngột tác động tiêu cực đến doanh nghiệp vay vốn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là các nhà hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý kinh tế vĩ mô. Họ có thể khai thác hệ số co giãn tín dụng 0,2745 và mô hình phân tích độ trễ để tính toán liều lượng can thiệp tiền tệ, tránh gây đột biến thanh khoản ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng GDP.

Nhóm thứ hai là ban điều hành và khối phân tích rủi ro tại các ngân hàng thương mại. Nhóm này có thể ứng dụng hàm cầu tiền và mô hình phản ứng cung tín dụng để xây dựng kịch bản kiểm tra sức chịu đựng thanh khoản, tối ưu hóa danh mục tín dụng khi lãi suất biến động.

Nhóm thứ ba là giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế học. Luận văn cung cấp tài liệu mẫu mực về ứng dụng phương pháp hồi quy dữ liệu bảng 2 bước kết hợp kỹ thuật ARDL-ECM để xử lý triệt để biến nội sinh trong nghiên cứu thực nghiệm.

Nhóm thứ tư là các giám đốc tài chính (CFO) và chuyên gia phân tích đầu tư tại các tập đoàn doanh nghiệp. Luận văn giúp họ nhận diện chu kỳ tín dụng ngân hàng và xu hướng điều hành vĩ mô để chủ động tái cấu trúc nguồn vốn tài trợ, giảm thiểu rủi ro đứt gãy dòng tiền sản xuất.

Câu hỏi thường gặp

Kênh tín dụng ngân hàng khác biệt như thế nào so với kênh lãi suất truyền thống?
Kênh lãi suất truyền thống giả định thị trường tài chính hoàn hảo, chính sách tiền tệ tác động đến sản lượng thông qua việc thay đổi chi phí vốn vay. Ngược lại, kênh tín dụng nhấn mạnh vai trò bảng cân đối của ngân hàng; khi tiền gửi sụt giảm, ngân hàng buộc phải cắt giảm 0,4932% cung tín dụng, trực tiếp thu hẹp hoạt động đầu tư của doanh nghiệp phụ thuộc vốn vay.

Vì sao nghiên cứu phải sử dụng kỹ thuật hồi quy 2 bước với cú sốc cầu tiền?
Quy mô tín dụng và GDP có mối quan hệ nhân quả hai chiều (nội sinh), khiến phương pháp OLS thông thường cho kết quả ước lượng bị sai lệch. Cú sốc cầu tiền từ mô hình ECM đóng vai trò biến công cụ ngoại sinh hoàn hảo: có tương quan trực tiếp với khối lượng cung tín dụng nhưng hoàn toàn không tương quan với phần dư của phương trình sản lượng.

Tại sao kết quả nghiên cứu tại Đông Nam Á lại trái ngược với kết quả của Driscoll tại Mỹ?
Tại Mỹ, thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp phát triển vượt bậc, doanh nghiệp dễ dàng huy động vốn thay thế khi ngân hàng siết cho vay. Ngược lại, tại 5 nước Đông Nam Á, dư nợ tín dụng chiếm tới 112% GDP trong khi thị trường trái phiếu còn nhỏ bé, khiến doanh nghiệp phụ thuộc gần như tuyệt đối vào nguồn vốn ngân hàng.

Dữ liệu nghiên cứu bao gồm những quốc gia nào và đảm bảo tính đại diện ra sao?
Mẫu nghiên cứu bao gồm 5 quốc gia trụ cột của ASEAN: Indonesia, Malaysia, Singapore, Thái Lan và Việt Nam trong giai đoạn 13 năm (2000 - 2012) với 260 quan sát quý. Các quốc gia này đại diện cho đa dạng cấp độ phát triển tài chính trong khu vực, được chuẩn hóa từ nguồn IFS của IMF và Trading Economics.

Kiểm định nào chứng minh mô hình tác động cố định (FEM) ưu việt hơn mô hình tác động ngẫu nhiên (REM)?
Tác giả đã tiến hành kiểm định Hausman để lựa chọn mô hình tối ưu. Kết quả thống kê Chi-bình phương đạt 28,0009 với giá trị p-value = 0,0009 (nhỏ hơn 0,05), bác bỏ hoàn toàn giả thuyết H0 và khẳng định mô hình tác động cố định FEM là phương pháp ước lượng phù hợp, không bị chệch tham số.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh sự tồn tại thực nghiệm rõ nét của kênh tín dụng ngân hàng trong cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ tại 5 quốc gia Đông Nam Á.
• Lượng hóa chính xác tác động thúc đẩy của cung tín dụng đến tăng trưởng kinh tế với hệ số co giãn thực tế đạt mức 0,2745.
• Khẳng định đặc trưng phụ thuộc sâu sắc vào hệ thống ngân hàng thương mại của khu vực với tỷ lệ dư nợ tín dụng tư nhân bình quân đạt 112% GDP.
• Giải quyết triệt để khuyết tật nội sinh của dữ liệu vĩ mô bằng phương pháp tiếp cận ARDL-ECM và kỹ thuật hồi quy dữ liệu bảng 2 bước hiện đại.
• Ước lượng thành công hàm cầu tiền dài hạn khu vực với hệ số co giãn theo thu nhập đạt 0,32 và theo lãi suất trái phiếu 10 năm đạt -0,16.

Công trình mở ra tiền đề vững chắc cho các nghiên cứu tiếp nối mở rộng dữ liệu sau năm 2013 và phân tích sâu cấu trúc tài chính vi mô từng ngân hàng. Các nhà quản lý, chuyên gia tài chính và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác trực tiếp mô hình định lượng và hệ thống kết quả thực nghiệm này để hoàn thiện chính sách tiền tệ và chiến lược kinh doanh tín dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH …. NGUYỄN THỊ MỸ HƯƠNG NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG CỦA TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hoa Tp. Hồ Chí Minh, năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi.

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Hồ Chí Minh, tháng 04 năm 2014 Tác giả Nguyễn Thị Mỹ Hương TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC HÌNH VẼ Tóm tắt bài nghiên cứu. 2 2 Tổng quan các nghiên cứu trước đây .1 Nghiên cứu lý thuyết về kênh truyền dẫn tín dụng.2 Nghiên cứu thực nghiệm về kênh truyền dẫn tín dụng.1 Kênh truyền dẫn tín dụng.2 Tác động của tín dụng ngân hàng đến tăng trưởng kinh tế. 10 3 Phương pháp nghiên cứu .1 Mô hình của Rondorf .2 Mô hình nghiên cứu .3 Mô tả biến .4 Phương pháp kinh tế lượng .1 Xác định cú sốc cầu tiền.

21 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Ước lượng ảnh hưởng của tín dụng đến sản lượng – hồi qui 2 bước .3 Kiểm tra tính vững của mô hình (robustness check). 26 4 Kết quả nghiên cứu .1 Sự phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng của các nước Đông Nam Á .2 Kiểm tra tính dừng và lựa chọn độ trễ tối ưu .3 Kiểm định đồng liên kết .4 Ước tính hàm cầu tiền .5 Hồi qui hai bước .1 Lựa chọn phương pháp kinh tế lượng .2 Hồi qui bước 1 .3 Hồi qui bước 2 .6 Kiểm tra tính vững của mô hình .1 Thực hiện với cú sốc tiền ngắn hạn .2 Tăng chiều dài độ trễ của các biến trong mô hình. 51 TÀI LIỆU THAM KHẢO TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ARDL: autoregressive distributed lag - mô hình phân bố trễ tự hồi qui ECB: European Central Bank - Ngân hàng trung ương Châu Âu ECM: Error Correction Model - mô hình hiệu chỉnh sai số EMU: Economic and Monetary Union – Liên minh tiền tệ châu Âu FRB: Federal Reserve Banks - Ngân hàng Dự Trữ Liên Bang GDP: Gross Domestic product – Tổng sản phẩm quốc nội OECD: Organisation for Economic Co-operation and Development - Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OLS: Ordinary least squares - Phương pháp bình phương bé nhất VAR: Vector autoregression – véc tơ tự hồi qui TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 3.1: Tóm tắt tác động kỳ vọng của các biến trong mô hình .2: Tóm tắt mô tả biến .1: Vai trò của ngân hàng trong trung gian tài chính .2: Tóm tắt kết quả kiểm định nghiệm đơn vị và độ trễ tối ưu .3: Tóm tắt kết quả kiểm định đồng liên kết .4: Hàm cầu tiền trong khu vực .5: Kết quả kiểm định Hausman .6: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị và độ trễ tối ưu của sốc cầu tiền .7: Kết quả hồi qui bước 1 .8: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị và độ trễ tối ưu của khối lượng tín dụng ước tính .9: Kết quả hồi qui bước 2 .10: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị và độ trễ tối ưu của sốc cầu tiền ngắn hạn .11: Kết quả hồi qui bước 1 lần 2 .12: Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị và độ trễ tối ưu của khối lượng tín dụng ước tính từ hàm cầu tiền ngắn hạn .13: Kết quả hồi qui bước 2 lần 2 .14: Kết quả hồi qui bước 1 khi tăng độ trễ của các biến thêm 1 quí .15: Kết quả hồi qui bước 2 lần 3. 51 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 4.1: Dư nợ cho vay nội địa (%GDP) .2: Giá trị vốn hóa thị trường (%GDP) .3: Tỷ lệ nợ xấu.4: Cú sốc cầu tiền dài hạn .5: Tương quan giữa cú sốc cầu tiền dài hạn và khối lượng tín dụng .6: Sốc cầu tiền ngắn hạn.

44 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 Tóm tắt bài nghiên cứu Đề tài nghiên cứu này nghiên cứu về ảnh hưởng của sự thay đổi khối lượng tín dụng đến tăng trưởng kinh tế của 5 nước trong khu vực Đông Nam Á gồm Thái Lan, Singapore, Indonesia, Malaysia và Việt Nam trong giai đoạn từ quí 1 năm 2000 đến quí 4 năm 2012. Bài nghiên cứu đã phân tích sự phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng của hệ thống tài chính của các nước và cho thấy rằng các nước nghiên cứu có sự phụ thuộc tài chính vào ngân hàng cao. Đây chính là điều kiện để tồn tại kênh tín dụng ngân hàng trong các kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ. Nghiên cứu đã ước tính cú sốc cầu tiền ngắn hạn và dài hạn bằng cách hồi qui hàm cầu tiền bằng phương pháp ECM, sau đó sử dụng sốc cầu tiền làm biến công cụ để hồi qui với khối lượng tín dụng (theo Rondorf, 2012) nhằm nghiên cứu xem liệu có tồn tại kênh tín dụng trong khu vực các nước Đông Nam Á hay không, nghĩa là sau một cú sốc cầu tiền thì khối lượng tín dụng trên thị trường có thay đổi hay không.

Sau đó, nghiên cứu ước tính ảnh hưởng của tín dụng đến tăng trưởng kinh tế bằng cách thực hiện hồi qui với biến phụ thuộc là sản lượng, biến độc lập gồm khối lượng tín dụng, lãi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm và tỷ giá thực của các nước để xem tín dụng có tác động đến sản lượng hay không. Kết quả cho thấy trong phạm vi các nước nghiên cứu thì có tồn tại kênh tín dụng và tín dụng có tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế trong thời kỳ nghiên cứu. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 1 Giới thiệu Chính sách tiền tệ là công cụ vĩ mô quan trọng trong điều hành kinh tế của bất kỳ quốc gia nào với những mục tiêu như duy trì giá cả ổn định, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và ổn định thị trường tài chính… Bên cạnh việc xác định mục tiêu ưu tiên và sử dụng những công cụ phù hợp trong từng thời kỳ thì quá trình truyền dẫn chính sách tiền tệ tới nền kinh tế đóng vai trò quyết định nhằm đạt được những mục tiêu trên. Các lý thuyết chỉ ra rằng việc tăng cung tiền sẽ làm tăng giá cả và do đó có khả năng làm tăng sản lượng thực tế.

Điều này có thể xảy ra thông qua một số các kênh truyền dẫn của chính sách tiền tệ bao gồm kênh lãi suất, kênh tín dụng, kênh tỷ giá hối đoái, và kênh giá tài sản (Mishkin, 2010). Do chịu ảnh hưởng bởi các đặc điểm của từng nền kinh tế, thị trường tài chính và các trung gian tài chính luôn vận động không ngừng nên mức độ hiệu quả của các kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ thay đổi theo không gian và thời gian. Điều kiện để tồn tại kênh tín dụng ngân hàng trong truyền dẫn chính sách tiền tệ là các ngân hàng phải phụ thuộc vào chính sách tiền tệ và các cá nhân và doanh nghiệp vay vốn ngân hàng phải phụ thuộc vào nguồn vốn ngân hàng. Ở các nước có sự phụ thuộc tài chính vào hệ thống ngân hàng cao, thị trường chứng khoán không phát triển thì kênh tín dụng sẽ hoạt động mạnh hơn.

Nói chung, những thay đổi trong hành vi cho vay của các ngân hàng có thể là do các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng cho vay và sẵn sàng để cung cấp các khoản vay. Khả năng cho vay phụ thuộc vào bảng cân đối của các ngân hàng - thường bị giới hạn bởi khả năng huy động vốn - cũng như các quy định đối với ngân hàng. Sự sẵn sàng cho vay chủ yếu bị ảnh hưởng bởi tính khả thi của dự án và bảng cân đối của người vay, giá trị tài sản đảm bảo cũng như các rủi ro mặc định của khách hàng vay. Tuy nhiên ngay cả khi hệ thống ngân hàng đóng vai trò rất TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 quan trọng trong nền kinh tế, thì kênh cho vay ngân hàng có thể bị giảm nhẹ do đặc thù của mạng lưới ngân hàng (Egert và MacDonald, 2009).

Hơn nữa, mức độ phụ thuộc vào ngân hàng có thể tăng lên do mối quan hệ chặt chẽ giữa khách hàng và ngân hàng – ví dụ như đối với khách hàng thường xuyên sử dụng nợ vay thì ngân hàng sẽ cố gắng tiếp tục cấp tín dụng cho dù chính sách tiền tệ đang thắt chặt (Ehrmann et al, 2001). Do đó, điều quan trọng khi xem xét về kênh tín dụng trong nền kinh tế là phải xem xét toàn hệ thống ngân hàng chứ không phải là từng ngân hàng riêng lẻ. Các đặc thù của hệ thống ngân hàng đã làm thay đổi tác động của chính sách tiền tệ đã có các nghiên cứu của Ashcraft (2006) tại Hoa Kỳ và Gambacorta (2005) tại Ý. Mục tiêu của bài nghiên cứu này là nhằm đưa ra câu trả lời cho câu hỏi (i) liệu có tồn tại kênh tín dụng ngân hàng trong khu vực các nước Đông Nam Á hay không? và (ii) tín dụng ngân hàng tác động đến tăng trưởng kinh tế như thế nào? Cụ thể, đầu tiên, bài nghiên cứu sẽ xác định cú sốc cầu tiền bằng các hồi qui hàm cầu tiền bằng phương pháp OLS và ECM dựa trên cơ sở ARDL, sau đó sử dụng cú sốc cầu tiền đó để hồi qui với khối lượng tín dụng bằng phương pháp hồi qui dữ liệu bảng nhằm xem xét rằng liệu có tồn tại kênh tín dụng ngân hàng trong truyền dẫn của chính sách tiền tệ hay không, và cuối cùng sử dụng khối lượng tín dụng ước tính hồi qui với sản lượng bằng phương pháp hồi qui dữ liệu bảng để xác định ảnh hưởng của tín dụng đến tăng trưởng kinh tế.

Bài nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng của 5 nước trong khu vực Đông Nam Á, gồm Indonesia, Malaysia, Thailand, Singapore và Việt Nam từ quí 1 năm 2000 đến quí 4 năm 2012 để nghiên cứu. Đây là khu vực có thị trường chứng khoán chưa phát triển mạnh, nguồn vốn của doanh nghiệp còn phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng nên có khả năng tác động của chính sách tiền tệ thông qua kênh tín dụng ngân hàng tới sản lượng của nền kinh tế là quan trọng (Mohanty và Turner, TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng khi khối lượng tín dụng thay đổi sẽ dẫn đến thay đổi sản lượng trong khu vực Đông Nam Á, điều này là phù hợp với Rondorf (2012).