CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Khái niệm về giám định 1. Khái niệm Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam: Giám định là "Kiểm tra và kết luận về một hiện tượng hoặc một vấn đề mà cơ quan nhà nước cần tìm hiểu và xác định”.[64], [66] Từ điển Hán - Việt: Giám định là “Xem xét để quyết định". Từ điển tiếng Anh Expertise (giám định) có nhiều nghĩa: - Động từ: Là “đưa ra ý kiến của giới chuyên môn (về 1 vấn đề nào đó)".
- Danh từ: Là “ý kiến của giới chuyên môn (về 1 vấn đề nào đó)", ý kiến về mặt chuyên môn. Theo nghị định 11/2005/NĐ-CP quy định chi tiết về chuyển giao công nghệ thì giám định công nghệ được định nghĩa: “Giám định công nghệ là hoạt động xem xét, đánh giá tính khả thi và sự phù hợp của công nghệ được lựa chọn so với chính sách phát triển công nghệ của Nhà nước và mục tiêu, nội dung hợp đồng chuyển giao công nghệ, dự án đầu tư"[36], Thí dụ như: Giám định y khoa, giám định giống lúa mới, giám định công nghệ (sau đầu tư), giám định công trình (đã xây dựng xong). Khái niệm giám định khoa học huấn luyện: Theo Thông tư số 03/2015/TT-BVHTTDL về giám định khoa học huấn luyện của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thì khái niệm giám định khoa học HL là: “Giám định khoa học đánh giá trình độ tập luyện thể thao của vận động viên là việc sử dụng các phương pháp khoa học, kỹ thuật nghiệp vụ và các thiết bị đo lường để kiểm tra, đánh giá tổng hợp về trình độ tập luyện của vận động viên” [51], nội dung giám định khoa học được trình bày rõ ở điều 6 thông tư này. Nó bao gồm: Kiểm tra, đánh giá thể lực, kỹ thuật, hình thái, chức năng, tâm lý và kiểm tra doping theo các chỉ tiêu do Hội đồng giám định đề xuất trình Tổng cục Thể dục thể thao xem xét, quyết định.
Đây thật sự là một bước chuyển biến cơ bản, lâu dài về công tác quản lý nhằm ứng dụng khoa học công nghệ, y học thể thao trong đào tạo VĐV tại Việt Nam trong thời gian tới. Giám định đào tạo vận động viên, đánh giá quá trình huấn luyện Giám định: Là công việc kiểm tra, đánh giá chung đối với hầu hết đối tượng. 6 Giám định liên quan đến sự đo lường, kiểm tra, và các tiêu chuẩn đánh giá áp dụng để xác nhận chắc chắn các thông số kỹ thuật đặc trưng liên quan đến đối tượng giám định. Kết quả giám định thông thường được so sánh với các yêu cầu và các tiêu chuẩn đã đưa ra nhằm xây dựng mục tiêu đã định đối với đối tượng giám định.
Giám định công tác đào tạo vận động viên là công tác kiểm tra quá trình tập luyện, thi đấu của vận động viên bằng cách sử dụng các phương pháp, biện pháp, phương tiện kiểm tra, xem xét, phân tích kết quả tập luyện của vận động viên sau một thời gian tập luyện, qua đó đánh giá trình độ tập luyện của vận động viên bằng cách so sánh với những chỉ tiêu đã đề ra trong kế hoạch huấn luyện. Công tác giám định huấn luyện thường chỉ được thực hiện thông qua thành tích thi đấu hàng năm so với chỉ tiêu đăng ký. Đánh giá quá trình huấn luyện: Lập kế hoạch HL cùng kiểm tra và đánh giá quá trình đó là một thể thống nhất. Đánh giá quá trình HL cho phép kết luận về mức độ phát triển của VĐV, mức độ hiệu quả của các phương tiện và phương pháp tập luyện, giáo dục VĐV và LVĐ trong tập luyện.1: Hệ thống đánh giá tập luyện Hệ thống đánh giá Đánh giá tập luyện Đánh giá thi đấu -Tài liệu về tập luyện.
-Kiểm tra thành tích. -LVĐ, các chỉ tiêu thực hiện. -Test chuyên môn. -Nhật ký của VĐV, HLV.
-Biên bản thi đấu. -Kiểm tra các chỉ tiêu hình thái. -Kiểm tra các chỉ tiêu y sinh học. -Kiểm tra các chỉ tiêu tâm lý.
Dù cố gắng hoàn chỉnh đến đâu thì cũng không thể tránh khỏi những dao động nhất định so với thực tế (kế hoạch HL chịu sự chi phối của rất nhiều yếu tố tất nhiên và ngẫu nhiên đã biết và chưa biết, đã có hoặc mới nảy sinh). Do vậy, trong quá trình thực hiện kế hoạch cần phải thường xuyên kiểm tra, đánh giá và phân tích, đối chiếu 7 giữa các chỉ tiêu đề ra trong kế hoạch và kết quả thực tế đề chính xác hoá kế hoạch (điều chỉnh) nhằm đạt được các mục đích đề ra. Để làm việc này, người ta dựa vào các chỉ tiêu về: Sư phạm, hình thái, y sinh học và tâm lý; các tài liệu về tập luyện: Nhật ký HL của HLV, nhật ký tập luyện của VĐV, các yếu tố xác định thành tích và nhịp độ phát triển thành tích. [55] Nội dung đánh giá gồm: - Thành tích của VĐV trong các cuộc kiểm tra và các cuộc thi đấu.
Từ sự so sánh thành tích đạt được này với các chỉ tiêu đề ra trong kế hoạch mà HLV rút ra các kết luận, để điều chỉnh kế hoạch HL trong giai đoạn đó. - Đánh giá việc thực hiện các chỉ tiêu về LVĐ tập luyện của VĐV. So sánh kết quả thực hiện được với dự kiến đề ra trong kế hoạch, nguyên nhân dẫn đến sự chênh lệch giữa việc thực hiện chỉ tiêu về LVĐ tập luyện so với dự kiến đề ra, mức độ hiệu quả của LVĐ tập luyện đối với sự phát triển năng lực thể thao. - Đánh giá từng yếu tố của năng lực thể thao, đặc biệt là nhận thức, tư tưởng và nhân cách VĐV, trình độ phát triển kỹ thuật, chiến thuật, các tố chất thể lực.
- Đánh giá khả năng chịu đựng LVĐ tập luyện của VĐV. - Đánh giá việc thực hiện các yêu cầu tập luyện. - Đánh giá mức độ nhận thức chuyên môn và chung của VĐV. - Đánh giá mối quan hệ của VĐV trong đội và trong các mối quan hệ xã hội.
Những tài liệu cần trong quá trình đánh giá là: - Biên bản kiểm tra trong quá trình tập luyện và thi đấu, biên bản kiểm tra y học của VĐV. - Sổ tay, nhật ký hoặc giáo án HL của HLV. - Sổ tay hoặc nhật ký tập luyện của VĐV. - Quan sát thường xuyên hoạt động của VĐV trong tập luyện và thi đấu.
- Đánh giá của VĐV về kết quả tập luyện của mình và nhận xét của tập thể đội. Để việc tuyển chọn và HL các môn thể thao đạt trình độ cao, điều đầu tiên là phải nắm chắc tính chất đặc trưng của môn thể thao, từ đó xác định tư tưởng chỉ đạo công tác HL môn thể thao đó, bố trí quá trình HL phù hợp và có tính sáng tạo, sử dụng các phương pháp và biện pháp HL có hiệu quả để nâng cao thành tích thể thao. 8 Như vậy, ở những môn thể thao khác nhau thì có những đặc trưng khác nhau. VĐV ở các môn thể thao lại càng có sự khác biệt: Khác biệt giữa cá thể này với cá thể khác, khác biệt ở đặc điểm tâm - sinh lý, sinh hóa, tố chất VĐ,.
của VĐV môn này với môn khác, khác biệt về LVĐ tập luyện ở các vùng cường độ trong các môn thể thao,. Vì vậy, việc giám định khoa học HL cũng có sự khác nhau, nên không thể dùng một tiêu chuẩn nào đó để làm thước đo đánh giá cho tất cả các môn thể thao, mà phải có các chỉ tiêu đánh giá cho từng môn thể thao cụ thể. Giám định huấn luyện thể lực đội bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa Để xây dựng một số tiêu chuẩn giúp cho việc giám định hiệu quả huấn luyện thể lực của đội bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa, đề tài tập trung vào việc lựa chọn các chỉ tiêu cũng như ứng dụng để kiểm tra và đánh giá trình độ thể lực chung và chuyên môn của nam VĐV, cùng việc xem xét kế hoạch huấn luyện năm 2017 đã được biên soạn của đội bóng chuyền Sanest Khánh Hòa, làm cơ sở tư vấn định hướng điều chỉnh lượng vận động, cùng xây dựng kế hoạch chi tiết tập luyện thể lực để ứng dụng điều khiển cho phù hợp tương ứng với từng giai đoạn theo kế hoạch huấn luyện năm 2017, từ đó làm rõ tính hiệu quả của tư vấn giám định trong huấn luyện thể lực cho VĐV bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa và xây dựng một số tiêu chuẩn đánh giá trình độ thể lực cho VĐV Bóng chuyền. Do vậy, trên cơ sở thống nhất khái niệm giám định khoa học của thông tư 03, thì nội dung của giám định HL thể lực cho VĐV đội bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa là: “Việc sử dụng các phương pháp khoa học, kỹ thuật nghiệp vụ và các thiết bị đo lường để đánh giá trình độ thể lực cho VĐV bóng chuyền, giúp cho việc tư vấn điều chỉnh lượng vận động và xây dựng kế hoạch tập luyện thể lực nhằm ứng dụng trong điều khiển quá trình huấn luyện của nam vận động viên bóng chuyền”.
Thời điểm giám định: Trước và sau của giai đoạn chuẩn bị chung và chuẩn bị chuyên môn trong thời kỳ chuẩn bị của vòng 1 giải vô địch quốc gia 2017. Nội dung giám định: Kiểm tra, đánh giá thực trạng thể lực, kỹ thuật, hình thái, chức năng, tâm lý của VĐV và tư vấn giám định thông qua việc điều chỉnh lượng vận động và xây dựng kế hoạch chi tiết để HL thể lực trong thời kỳ chuẩn bị của đội bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa. 9 Giám định hiệu quả HL thể lực VĐV: * Bên ngoài: Độ tăng tiến thành tích sức mạnh, sức mạnh tốc độ, sức nhanh và sức bền sau từng giai đoạn huấn luyện. * Bên trong: Sự cải thiện về hệ thống chức năng tuần hoàn, hô hấp và hệ vận động sau 1 giai đoạn huấn luyện.
Tuy nhiên, mục đích chính của đề tài là xây dựng một số tiêu chuẩn giám định đánh giá trình độ thể lực (tác động biến đổi các thông số bên ngoài) cho VĐV đội bóng chuyền nam Sanest Khánh Hòa. Vì thế luận án còn thông qua một số chỉ số về hình thái và y sinh học (tác động biến đổi bên trong) là cơ sở để làm rõ hơn hiệu quả huấn luyện thể lực, đồng thời xây dựng tiêu chuẩn thể lực cho VĐV bóng chuyền làm cơ sở giúp cho công tác giám định huấn luyện thể lực thêm hiệu quả. Đặc điểm thi đấu môn bóng chuyền Bóng chuyền là môn thể thao tập thể, đối kháng không trực tiếp, quá trình thi đấu chủ yếu liên quan đến tinh thần đoàn kết nội bộ, khả năng phối hợp giữa các cá nhân, nhóm, tập thể.