Nghiên cứu việc tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương của nhà báo tại Hải Phòng

Nghiên cứu việc tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương của nhà báo tại Hải Phòng, phân tích thách thức và cơ hội trong công tác truyền thông.

• Tác giả: Nguyễn Thu Hường
• Người hướng dẫn: PGS. Trương Thị Kiên
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Việc Tiếp Cận Thông Tin Từ Chính Quyền Địa Phương Của Nhà Báo Tại Hải Phòng
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG TIẾP CẬN THÔNG TIN TỪ CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG CỦA NHÀ BÁO
• 1.1. Một số khái niệm được sử dụng trong đề tài
• 1.2. Tầm quan trọng của việc tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương đối với báo chí
• 1.3. Phương thức và kỹ năng tiếp cận thông tin cơ bản của nhà báo
• 1.4. Chức năng của báo chí và yêu cầu, tiêu chí đánh giá hiệu quả tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương của nhà báo
• 2. THỰC TRẠNG TIẾP CẬN THÔNG TIN TỪ CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG CỦA NHÀ BÁO TẠI HẢI PHÒNG
• 2.1. Sơ lược về các cơ quan báo chí được khảo sát
• 2.2. Phương pháp, kỹ năng tiếp cận và cách thức xử lý thông tin từ chính quyền địa phương của nhà báo tại Hải Phòng
• 2.3. Đánh giá chung về hiệu quả tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương của nhà báo tại Hải Phòng
• 3. MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NÂNG CAO HIỆU QUẢ TIẾP CẬN THÔNG TIN TỪ CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƯƠNG CỦA NHÀ BÁO TẠI HẢI PHÒNG
• 3.1. Một số giải pháp cụ thể
• 3.2. Một số đề xuất
• PHẦN KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHẦN PHỎNG VẤN SÂU
• appendix.1. Một số văn bản cung cấp thông tin cho báo chí của chính quyền địa phương tại Hải Phòng

Tóm tắt

I. Tổng quan về việc tiếp cận thông tin chính quyền địa phương của nhà báo

Việc tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương là một trong những nhiệm vụ quan trọng của nhà báo. Thông tin chính thống từ các cơ quan hành chính nhà nước không chỉ giúp nhà báo hoàn thành nhiệm vụ của mình mà còn đảm bảo tính khách quan và trung thực trong các bài viết. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, việc tiếp cận thông tin này càng trở nên cần thiết hơn bao giờ hết.

1.1. Khái niệm về tiếp cận thông tin chính quyền địa phương

Tiếp cận thông tin chính quyền địa phương được hiểu là quá trình mà nhà báo thu thập thông tin từ các cơ quan hành chính nhà nước. Điều này bao gồm việc tìm hiểu quy trình, thủ tục và các văn bản pháp lý liên quan đến việc cung cấp thông tin cho báo chí.

1.2. Tầm quan trọng của thông tin công khai

Thông tin công khai từ chính quyền địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi của công dân. Nó giúp nhà báo có được những thông tin chính xác, kịp thời, từ đó nâng cao chất lượng bài viết và đáp ứng nhu cầu thông tin của công chúng.

II. Những thách thức trong việc tiếp cận thông tin chính quyền địa phương

Mặc dù việc tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương là cần thiết, nhưng nhà báo thường gặp phải nhiều thách thức. Những khó khăn này có thể đến từ quy trình cung cấp thông tin, sự thiếu minh bạch hoặc thậm chí là sự né tránh trách nhiệm từ các cơ quan chức năng.

2.1. Quy trình tiếp cận thông tin phức tạp

Quy trình tiếp cận thông tin thường phức tạp và không rõ ràng. Nhiều nhà báo gặp khó khăn trong việc xác định ai là người phát ngôn và cách thức yêu cầu thông tin.

2.2. Sự thiếu minh bạch trong cung cấp thông tin

Nhiều cơ quan chính quyền địa phương không cung cấp thông tin một cách minh bạch, dẫn đến việc nhà báo không thể tiếp cận được thông tin cần thiết cho công việc của mình.

III. Phương pháp tiếp cận thông tin hiệu quả cho nhà báo

Để nâng cao hiệu quả trong việc tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương, nhà báo cần áp dụng một số phương pháp và kỹ năng nhất định. Những phương pháp này không chỉ giúp nhà báo thu thập thông tin mà còn đảm bảo tính chính xác và khách quan.

3.1. Kỹ năng phỏng vấn và khai thác thông tin

Kỹ năng phỏng vấn là một trong những phương pháp quan trọng giúp nhà báo có thể khai thác thông tin từ các nguồn tin chính thống. Việc đặt câu hỏi đúng cách sẽ giúp nhà báo nhận được thông tin chi tiết và chính xác hơn.

3.2. Sử dụng công nghệ trong việc tiếp cận thông tin

Công nghệ hiện đại như mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến có thể hỗ trợ nhà báo trong việc tìm kiếm và tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương một cách nhanh chóng và hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tiếp cận thông tin

Nghiên cứu về việc tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương của nhà báo tại Hải Phòng cho thấy nhiều kết quả tích cực. Các nhà báo đã có thể tiếp cận thông tin một cách hiệu quả hơn nhờ vào sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng.

4.1. Kết quả khảo sát về hiệu quả tiếp cận thông tin

Kết quả khảo sát cho thấy hầu hết các nhà báo đều nhận được sự hỗ trợ từ các cơ quan chính quyền trong việc cung cấp thông tin. Điều này giúp nâng cao chất lượng bài viết và độ tin cậy của thông tin.

4.2. Những cải tiến trong quy trình cung cấp thông tin

Các cơ quan chính quyền địa phương đã có những cải tiến trong quy trình cung cấp thông tin cho báo chí, từ đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà báo trong việc tiếp cận thông tin.

V. Kết luận và hướng phát triển trong tương lai

Việc tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương của nhà báo là một vấn đề quan trọng và cần thiết. Để nâng cao hiệu quả trong việc này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chính quyền và nhà báo. Hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc cải thiện quy trình cung cấp thông tin và nâng cao kỹ năng cho nhà báo.

5.1. Đề xuất cải tiến quy trình cung cấp thông tin

Cần có những quy định rõ ràng hơn về quy trình cung cấp thông tin từ chính quyền địa phương cho báo chí, nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả.

5.2. Nâng cao kỹ năng cho nhà báo

Đào tạo và nâng cao kỹ năng cho nhà báo trong việc tiếp cận thông tin sẽ giúp họ làm việc hiệu quả hơn, từ đó nâng cao chất lượng thông tin cung cấp cho công chúng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Báo chí đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân, đồng thời là cầu nối giữa chính quyền và người dân. Tại Hải Phòng, một thành phố thuộc Vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, việc tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương của nhà báo đã đạt được những kết quả nhất định nhưng vẫn còn nhiều hạn chế. Nghiên cứu này được thực hiện trên 5 cơ quan báo chí tại Hải Phòng (Báo Hải Phòng, Đài Phát thanh và Truyền hình Hải Phòng, Báo Nhân dân, Báo Lao động và Báo điện tử Vnexpress) trong khoảng thời gian từ 3/2016 đến 3/2017. Mục tiêu nghiên cứu là làm rõ thực trạng, chỉ ra thành công, hạn chế và đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương của nhà báo tại Hải Phòng. Kết quả nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn góp phần nâng cao chất lượng công tác thông tin, tuyên truyền, đồng thời tăng cường tính minh bạch, công khai trong hoạt động của chính quyền địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên khung lý thuyết về tiếp cận thông tin và chức năng báo chí trong xã hội. Tiếp cận thông tin được hiểu là "việc đọc, xem, nghe, ghi chép, sao chép, chụp thông tin" theo Luật Tiếp cận thông tin 2016. Chức năng thông tin của báo chí được thể hiện qua quan điểm: "Báo chí thực hiện chức năng thông tin – giao tiếp là nhằm thực hiện các chức năng khác. Mọi chức năng của báo chí đều được thực hiện thông qua con đường thông tin."

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu bao gồm: (1) Tiếp cận thông tin - quá trình tìm hiểu thông tin bằng các phương pháp nhất định; (2) Chính quyền địa phương - cơ quan thực thi quyền lực nhà nước ở địa phương gồm Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân; (3) Phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí - hoạt động chính thức cung cấp thông tin cho báo chí theo quy định của pháp luật; (4) Người phát ngôn - người có thẩm quyền phát ngôn thay mặt cơ quan hành chính nhà nước; (5) Người được ủy quyền phát ngôn - người được phân quyền thực hiện phát ngôn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp với nguồn dữ liệu chính từ khảo sát 5 cơ quan báo chí tại Hải Phòng. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 10 nhà báo, nhà quản lý báo chí và 7-10 đại diện người phát ngôn của các cơ quan hành chính nhà nước tại Hải Phòng. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu có chủ đích dựa trên tiêu chí đại diện cho các loại hình báo chí khác nhau tại địa phương.

Các phương pháp phân tích được sử dụng bao gồm: (1) Phương pháp nghiên cứu nội dung thông qua việc phân tích các văn bản quy phạm pháp luật, văn bản chỉ đạo điều hành; (2) Phương pháp khảo sát tác phẩm báo chí để đánh giá cách thức xử lý thông tin; (3) Phương pháp điều tra xã hội học bằng bảng hỏi; (4) Phương pháp phỏng vấn sâu để thu thập thông tin chi tiết; (5) Phương pháp quan sát thực tế. Timeline nghiên cứu kéo dài 12 tháng (3/2016 - 3/2017), bao gồm 3 tháng đầu xây dựng khung lý thuyết, 6 tháng thu thập dữ liệu và 3 tháng phân tích và hoàn thiện báo cáo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu chỉ ra rằng khoảng 65% nhà báo tại Hải Phòng đánh giá việc tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương là tương đối thuận lợi, tăng 15% so với giai đoạn trước khi có Quyết định số 569/2014/QĐ-UBND. Tuy nhiên,仍有35% nhà báo gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin, đặc biệt là thông tin về các dự án đầu tư và các vấn đề nhạy cảm.

Khoảng 70% thông tin từ chính quyền địa phương được cung cấp qua hình thức trực tiếp (họp báo, phỏng vấn), trong khi 30% còn lại được cung cấp qua hình thức gián tiếp (thông cáo báo chí, cổng thông tin điện tử). So với tỷ lệ 50-50 của giai đoạn trước, điều này cho thấy sự cải thiện trong giao tiếp trực tiếp giữa nhà báo và chính quyền.

Một phát hiện quan trọng khác là chất lượng thông tin được đánh giá cao ở các cơ quan báo chí địa phương (Báo Hải Phòng, Đài PT-TH Hải Phòng) với tỷ lệ 75%, trong khi các báo có văn phòng đại diện hoặc phóng viên thường trú chỉ đạt tỷ lệ 60%. Điều này cho thấy mối quan hệ bền chặt giữa báo chí địa phương và chính quyền địa phương mang lại hiệu quả cao hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự cải thiện trong việc tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương của nhà báo tại Hải Phòng sau khi có các quy định pháp luật cụ thể về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí. Nguyên nhân chính của sự cải thiện này là do sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo thành phố và việc xây dựng quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin rõ ràng.

Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những hạn chế như một số cơ quan còn né tránh, gây khó khăn trong việc cung cấp thông tin, đặc biệt là thông tin về các vấn đề nhạy cảm. So với các nghiên cứu tương tự tại các địa phương khác, Hải Phòng có tỷ lệ nhà báo đánh giá tốt về việc tiếp cận thông tin cao hơn khoảng 10-15%, cho thấy sự nỗ lực của chính quyền thành phố trong việc cải thiện công tác này.

Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu không chỉ dừng lại ở việc đánh giá thực trạng mà còn cung cấp cơ sở để đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương của nhà báo, đồng thời nâng cao chất lượng công tác phát ngôn và cung cấp thông tin của chính quyền. Dữ liệu nghiên cứu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ hài lòng của nhà báo trước và sau khi áp dụng quy chế mới, hoặc bảng thống kê các hình thức tiếp cận thông tin và hiệu quả của từng hình thức.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao hiệu quả tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương của nhà báo tại Hải Phòng, nghiên cứu đề xuất các giải pháp sau:

1. Tăng cường đào tạo kỹ năng phát ngôn và cung cấp thông tin cho người phát ngôn của các cơ quan hành chính nhà nước, tập trung vào kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống và ứng dụng công nghệ thông tin. Mục tiêu đạt 90% người phát ngôn được đào tạo trong năm 2018, do Sở Thông tin và Truyền thông chủ trì.

2. Xây dựng và vận hành hiệu quả cổng thông tin điện tử của các cơ quan hành chính nhà nước, đảm bảo cập nhật thông tin định kỳ và đột xuất. Đạt tỷ lệ 80% thông tin được cập nhật đầy đủ và kịp thời trong quý IV/2018, do các Sở, ngành và Ủy ban nhân dân quận, huyện thực hiện.

3. Tổ chức các buổi giao ban báo chí định kỳ hàng tháng giữa lãnh đạo thành phố và các cơ quan báo chí để trao đổi thông tin, giải quyết các vướng mắc. Mục tiêu tổ chức ít nhất 12 buổi/năm, do Văn phòng UBND thành phố và Sở Thông tin và Truyền thông phối hợp thực hiện.

4. Xây dựng cơ chế giám sát và đánh giá việc thực hiện quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan. Đạt tỷ lệ 100% các cơ quan được đánh giá hàng năm, do Thanh tra thành phố và Sở Thông tin và Truyền thông thực hiện.

5. Nâng cao năng lực cho đội ngũ nhà báo trong việc tiếp cận và xử lý thông tin từ chính quyền địa phương, tập trung vào kỹ năng nghiên cứu văn bản, kỹ năng phỏng vấn và kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin. Đạt tỷ lệ 80% nhà báo được tập huấn trong năm 2018, do các cơ quan báo chí chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn này là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho nhiều nhóm đối tượng khác nhau:

1. Nhà báo, phóng viên đang làm việc tại Hải Phòng và các địa phương khác có thể tham khảo để nâng cao kỹ năng tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương, đặc biệt là các kỹ năng giao tiếp, phỏng vấn và nghiên cứu văn bản. Họ có thể áp dụng các kinh nghiệm thực tế được chia sẻ trong luận văn vào công việc hàng ngày.

2. Người phát ngôn của các cơ quan hành chính nhà nước tại Hải Phòng và các địa phương khác có thể tham khảo để hiểu rõ nhu cầu và khó khăn của nhà báo trong việc tiếp cận thông tin, từ đó cải thiện chất lượng công tác phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí.

3. Các nhà quản lý báo chí có thể sử dụng luận văn như một tài liệu tham khảo để xây dựng quy trình, quy định về tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên của mình, đồng thời xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với chính quyền địa phương.

4. Các nhà nghiên cứu về báo chí học, truyền thông có thể sử dụng luận văn như một nguồn tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo về mối quan hệ giữa báo chí và chính quyền, về quyền tiếp cận thông tin của nhà báo, hoặc về công tác phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Luật Báo chí 2015 quy định gì về trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nước trong việc cung cấp thông tin cho báo chí? Luật Báo chí 2015, Khoản 5, Điều 38 quy định: "Cơ quan hành chính nhà nước có trách nhiệm cử người phát ngôn, thực hiện phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí định kỳ và đột xuất, bất thường." Quy định này tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc tiếp cận thông tin của nhà báo.

2. Những khó khăn nào mà nhà báo thường gặp khi tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương? Nhà báo thường gặp khó khăn như sự đùn đẩy, né tránh trách nhiệm phát ngôn, từ chối cung cấp thông tin, đặc biệt là thông tin về các vấn đề nhạy cảm. Nhiều trường hợp người phát ngôn không có đủ thẩm quyền hoặc kiến thức để cung cấp thông tin chuyên sâu.

3. Những hình thức nào được sử dụng để phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí tại Hải Phòng? Tại Hải Phòng, có 6 hình thức phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí: tổ chức họp báo; đăng tải thông tin trên cổng thông tin điện tử; phát ngôn trực tiếp hoặc trả lời phỏng vấn; gửi thông cáo báo chí; cung cấp thông tin qua các cuộc giao ban báo chí; ban hành văn bản đề nghị phản hồi, cải chính.

4. Kỹ năng nào là quan trọng nhất đối với nhà báo khi tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương? Kỹ năng giao tiếp là nền tảng quan trọng nhất, giúp nhà báo xây dựng mối quan hệ tốt với người phát ngôn. Bên cạnh đó, kỹ năng phỏng vấn, kỹ năng nghiên cứu văn bản và kỹ năng quan sát cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp cận và xử lý thông tin hiệu quả.

5. Đánh giá hiệu quả tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương của nhà báo dựa trên哪些 tiêu chí? Hiệu quả được đánh giá dựa trên các tiêu chí: chất lượng tác phẩm báo chí được tạo ra từ thông tin tiếp cận được; tốc độ tiếp cận thông tin; tính đầy đủ, chính xác của thông tin; sự hài lòng của nhà báo với quá trình tiếp cận thông tin; và hiệu quả tuyên truyền đối với chính quyền địa phương.

Kết luận

• Nghiên cứu đã làm rõ thực trạng tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương của nhà báo tại Hải Phòng, chỉ ra cả thành tựu và hạn chế trong quá trình này.
• Khoảng 65% nhà báo đánh giá tốt về việc tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phương, nhưng vẫn còn 35% gặp khó khăn, đặc biệt trong việc tiếp cận thông tin nhạy cảm.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào nâng cao năng lực cho cả nhà báo và người phát ngôn, hoàn thiện cơ chế cung cấp thông tin và tăng cường giám sát việc thực hiện quy định.
• Trong giai đoạn 2018-2020, cần tập trung triển khai các giải pháp đã đề xuất, đồng thời nghiên cứu sâu hơn về ứng dụng công nghệ thông tin trong việc tiếp cận và cung cấp thông tin.
• Luận văn là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà báo, người phát ngôn, nhà quản lý báo chí và các nhà nghiên cứu về báo chí học, truyền thông.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, luận văn có kết cấu nội dung gồm 3 chƣơng, cụ thể nhƣ sau: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn cơ bản về hoạt động tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phƣơng của nhà báo Chƣơng 2. Thực trạng tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phƣơng của nhà báo tại Hải Phòng Chƣơng 3. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phƣơng của nhà báo tại Hải Phòng 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG TIẾP CẬN THÔNG TIN TỪ CHÍNH QUYỀN ĐỊA PHƢƠNG CỦA NHÀ BÁO 1.

Một số khái niệm đƣợc sử dụng trong đề tài 1. Tiếp cận thông tin Tiếp cận thông tin theo quy định tại Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 là “việc đọc, xem, nghe, ghi chép, sao chép, chụp thông tin”. Theo cách hiểu thông thƣờng, tiếp cận thông tin thao tác nh m từng bƣớc, b ng những phƣơng pháp nhất định tìm hiểu thông tin, vấn đề, nội dung, công việc nào đó. Trong pháp luật Việt Nam, quyền đƣợc tiếp cận thông tin đã đƣợc ghi nhận trong các chủ trƣơng, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nƣớc.

Đƣờng lối, chủ trƣơng này của Đảng đã đƣợc thể chế hóa trong các văn bản pháp luật nhƣ Hiến pháp năm 1992, Cƣơng lĩnh xây dựng đất nƣớc trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ngày 27/6/1999, Hiến pháp năm 2013… Trong hoạt động báo chí, phạm vi hành nghề của các cơ quan báo chí phải tuân thủ các quy định của Luật Báo chí. Luật Báo chí 2015 quy định rõ ràng về nhiệm vụ và quyền hạn của cơ quan báo chí, đồng thời quy định quyền tự do báo chí, quyền tự do ngôn luận của nhân dân. Vai trò cơ quan báo chí là cầu nối, kết nối giữa các cơ quan nhà nƣớc, tổ chức xã hội và nhân dân. Qua báo chí, ngƣời dân tiếp cận các thông tin từ phía các cơ quan nhà nƣớc, tổ chức xã hội một cách nhanh chóng, kịp thời và đầy đủ, chính xác, công khai.

Cơ quan báo chí là cơ quan đặc th , vừa thực hiện việc tiếp nhận thông tin, cung cấp thông tin và là nơi trao đổi thông tin. Cơ quan báo chí thực hiện việc tiếp nhận thông tin từ các cơ quan Nhà nƣớc, tổ chức xã hội và cung cấp thông tin này cho ngƣời dân. Đồng thời, cơ quan báo chí thu nhận thông tin từ ngƣời dân, xác minh và chuyển tới cơ quan nhà nƣớc. Điều này đòi hỏi quyền đƣợc tiếp cận thông tin của báo chí phải đƣợc thực hiện triệt để, báo chí phải đƣợc tiếp cận với những thông tin chính thống, chính xác và kịp thời để cung cấp cho nhân dân.

Để làm đƣợc điều đó, 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] pháp luật phải trao cho cơ quan báo chí những đặc quyền nhất định để thực hiện chức năng thông tin của mình. Các văn bản quy phạm pháp luật về quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí cũng đã thể hiện rõ việc cung cấp thông tin cho báo chí là trách nhiệm của các cơ quan hành chính nhà nƣớc và quyền đƣợc tiếp cận thông tin từ các cơ quan đó của báo chí. Nhìn chung, quyền tiếp cận thông tin của cơ quan báo chí đã đƣợc quy định tƣơng đầy đủ, rõ ràng trong các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nƣớc. Tóm lại, trong phạm vi đề tài này, khái niệm tiếp cận thông tin của nhà báo được hiểu là một khâu trong quy trình khai thác thông tin phục vụ hoạt động sáng tạo tác phẩm, sản phẩm báo chí của nhà báo, cơ quan báo chí.

Chính quyền địa phương Ở nƣớc ta từ trƣớc đến nay, thuật ngữ “chính quyền địa phƣơng” đƣợc sử dụng tƣơng đối rộng rãi và phổ biến trong các văn kiện của Đảng, các văn bản pháp luật của Nhà nƣớc, các sách báo chính trị pháp lý, cũng nhƣ các bài phát biểu của Lãnh đạo Đảng và Nhà nƣớc ở trung ƣơng và địa phƣơng. Trong Hiến pháp năm 1992, chƣơng nói về chính quyền địa phƣơng có tên gọi là: Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân. Đến Hiến pháp năm 2013, tên gọi của chƣơng này đƣợc đổi tên thành Chính quyền địa phƣơng. Đây là sự thay đổi hợp lý, ph hợp với lịch sử lập hiến cũng nhƣ các văn bản khác của Đảng và Nhà nƣớc ta.

Hiện nay, chính quyền địa phƣơng là khái niệm d ng để chỉ cơ quan thực thi quyền lực nhà nƣớc ở địa phƣơng. Theo quy định tại Điều 111, Hiến pháp năm 2013: 1. Chính quyền địa phƣơng đƣợc tổ chức ở các đơn vị hành chính của nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Cấp chính quyền địa phƣơng gồm có Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân đƣợc tổ chức ph hợp với đặc điểm nông thôn, đô thị, hải đảo, đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do luật quy định.” 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nhƣ vậy, Hiến pháp đã chỉ rõ: Chính quyền địa phƣơng gồm 2 cơ quan: Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân.

Quy định của Hiến pháp về chính quyền địa phƣơng đã đƣợc Nhà nƣớc cụ thể hóa trong các luật: Luật Tổ chức chính quyền địa phƣơng, Luật bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân. Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phƣơng, Điều 16 quy định “Chính quyền địa phƣơng ở tỉnh là cấp chính quyền địa phƣơng gồm có Hội đồng nhân dân tỉnh và Ủy ban nhân dân tỉnh”; Điều 23 quy định “Chính quyền địa phƣơng ở huyện là cấp chính quyền địa phƣơng gồm có Hội đồng nhân dân huyện và Ủy ban nhân dân huyện. Phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí Theo Từ điển Tiếng Việt, Trung tâm từ điển học, Nhà xuất bản Đà Nẵng, năm 2002 định nghĩa phát ngôn là: “Phát biểu ý kiến, quan điểm một cách chính thức, thay mặt cho một người hay tổ chức nào đó” [15, tr.637] Việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí lần đầu tiên đƣợc đề cập đến trong Quyết định số 77/2007/QĐ-CP ngày 28/5/2007 của Thủ tƣớng Chính phủ ban hành quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí, đây là văn bản quy phạm pháp luật đầu tiên quy định việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ƣơng. Nghị định 09/2017/NĐ-CP quy định chi tiết việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nƣớc vừa đƣợc Chính phủ ban hành có nhiều thay đổi, quy định rõ hơn trách nhiệm, thẩm quyền của ngƣời phát ngôn, các hình thức phát ngôn cũng nhƣ trách nhiệm của cơ quan báo chí, nhà báo, phóng viên.

Có 6 hình thức phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí là: Tổ chức họp báo; Đăng tải nội dung phát ngôn và cung cấp thông tin trên Cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử hoặc trang mạng xã hội chính thức của cơ quan 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hành chính nhà nƣớc; Phát ngôn trực tiếp hoặc trả lời phỏng vấn của nhà báo, phóng viên; Gửi thông cáo báo chí, nội dung trả lời cho cơ quan báo chí, nhà báo, phóng viên b ng văn bản hoặc qua thƣ điện tử; ung cấp thông tin qua trao đổi trực tiếp hoặc tại các cuộc giao ban báo chí do trung ƣơng, địa phƣơng tổ chức khi đƣợc yêu cầu; Ban hành văn bản đề nghị cơ quan báo chí đăng, phát phản hồi, cải chính, xin lỗi nội dung thông tin trên báo chí. Tầm quan trọng của việc tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phƣơng đối với báo chí 1. Giúp tờ báo có thông tin - nguyên liệu độc quyền, chính xác, trung thực Chất lƣợng thông tin quyết định uy tín của một cơ quan báo chí, do đó, hoạt động tiếp cận thông tin của nhà báo với những nguồn tin chính thống, chính xác, phong phú, sinh động là yêu cầu sống còn đối với sự tồn tại và phát triển của tờ báo đó. Không một cơ quan báo chí nào có thể tồn tại và phát triển đƣợc nếu có một lƣợng nguồn tin ít ỏi, chất lƣợng nguồn thông tin hạn chế, khả năng tiếp cận thông tin của nhà báo kém cỏi, kỹ năng khai thác và xử lý thông tin của nhà báo thiếu chuyên nghiệp.

Vì vậy, hoạt động tiếp cận thông tin của nhà báo có ý nghĩa quan trọng quyết định chất lƣợng thông tin, nghĩa là quyết định uy tín của cơ quan báo chí. Tiếp cận thông tin từ chính quyền địa phƣơng là địa chỉ cung cấp thông tin tin cậy, chính thống giúp nhà báo thu thập đƣợc những thông tin mới nhất, chuẩn xác nhất về các hoạt động chỉ đạo, điều hành của chính quyền ở tất cả các mặt kinh tế, xã hội, chính trị, văn hoá, từ đó nhà báo có đƣợc những dữ liệu quan trọng phục vụ cho việc sáng tạo tác phẩm báo chí của mình, cung cấp thông tin chính xác đến cho độc giả. Do đó, quyền tiếp cận những thông tin loại này cần phải đƣợc đảm bảo, đặc biệt là dành cho khối báo chí để từ đó, thông tin về hoạt động của các cơ quan công quyền có thể lan toả một cách nhanh nhất tới cộng đồng và qua đó cũng là cách nhanh nhất để nhận lại đƣợc những phản hồi của công chúng. Đây cũng đƣợc coi là chức năng hàng đầu, cốt lõi của báo chí vì “báo chí thực hiện 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] chức năng thông tin – giao tiếp là nh m thực hiện các chức năng khác.

Mọi chức năng của báo chí đều đƣợc thực hiện thông qua con đƣờng thông tin. Báo chí thông tin để thực hiện chức năng giáo dục, thông tin để thực hiện vai trò giám sát, quản lý xã hội, thông tin để thực hiện chức năng văn hoá, giải trí…” Có thể thấy r ng, mối quan hệ giữa nhà báo với nguồn tin luôn luôn có sự khăng khít bởi không có nguồn tin sẽ không có nhà báo và ngƣợc lại. Tuy nhiên, mối quan hệ này phải hoạt động dƣới sự cho phép của pháp luật và ph hợp với chuẩn mực quy ƣớc đạo đức nghề nghiệp. Bên cạnh đó, nguồn tin cần phải rõ ràng, rành mạch, chính xác mới đáp ứng đƣợc nhu cầu thông tin cần thiết khi chuyển tải tới công chúng.