Luận văn thạc sĩ thực trạng tiếp cận dịch vụ nhà ở của thanh niên di cư hiện nay nghiên cứu tại phường hạ đình quận thanh xuân thành phố hà nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu thực trạng tiếp cận dịch vụ nhà ở của thanh niên di cư hiện nay nghiên cứu tại phường hạ đình quận, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Hà Diệu Linh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Nhung
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Xã hội học
• Đề tài: Tiếp Cận Dịch Vụ Nhà Ở Của Thanh Niên Di Cư Tại Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các khái niệm công cụ
• 1.2. Các lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu
• 1.3. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TIẾP CẬN DỊCH VỤ NHÀ Ở VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC TIẾP CẬN DỊCH VỤ NHÀ Ở CỦA THANH NIÊN DI CƯ TẠI PHƯỜNG HẠ ĐÌNH, THANH XUÂN, HÀ NỘI
• 2.1. Chân dung xã hội của thanh niên di cư tại Phường Hạ Đình, Thanh Xuân, Hà Nội
• 2.1.1. Đặc điểm về độ tuổi
• 2.1.2. Đặc điểm về tình trạng hôn nhân
• 2.1.3. Đặc điểm về giới tính
• 2.1.4. Đặc điểm về trình độ học vấn và chuyên môn
• 2.1.5. Đặc điểm về thời điểm di cư và mục đích di cư
• 2.2. Hoạt động tiếp cận dịch vụ nhà ở của thanh niên di cư tại phường Hạ Đình, Thanh Xuân, Hà Nội
• 2.2.1. Các loại hình nhà ở của các nhóm thanh niên di cư
• 2.2.2. Các đặc điểm về nhà ở hiện tại của thanh niên di cư tại Phường Hạ Đình, Thanh Xuân, Hà Nội
• 2.2.3. Đặc điểm về tiện nghi, chi phí nhà ở
• 2.2.4. Đặc điểm về vị trí nhà ở
• 2.2.5. Nhận diện các yếu tố ảnh hưởng đến việc lựa chọn nhà ở của thanh niên di cư
• 2.2.6. Mức độ hài lòng về cuộc sống của thanh niên di cư hiện nay
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG NHÀ Ở CỦA THANH NIÊN DI CƯ VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA VỚI CHÍNH SÁCH NHÀ Ở ĐÔ THỊ HIỆN NAY
• 3.1. Chính sách nhà ở cho người di cư và một số vấn đề đặt ra
• 3.2. Đề xuất giải pháp
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC BẢNG
• PHẦN MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng quan về tiếp cận dịch vụ nhà ở của thanh niên di cư tại Hà Nội

Tiếp cận dịch vụ nhà ở của thanh niên di cư tại Hà Nội là một vấn đề cấp bách trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng. Thanh niên di cư thường phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc tìm kiếm nơi ở phù hợp. Theo thống kê, 86,3% lao động di cư phải thuê nhà, trong khi chỉ 2,9% đã mua được nhà. Điều này cho thấy nhu cầu về nhà ở giá rẻ và chính sách hỗ trợ nhà ở cho thanh niên di cư là rất cần thiết.

1.1. Đặc điểm của thanh niên di cư tại Hà Nội

Thanh niên di cư tại Hà Nội chủ yếu là những người trẻ tuổi, có trình độ học vấn đa dạng. Họ thường di cư từ các vùng nông thôn đến thành phố lớn để tìm kiếm cơ hội việc làm và cải thiện cuộc sống. Đặc điểm này ảnh hưởng đến nhu cầu và khả năng tiếp cận dịch vụ nhà ở của họ.

1.2. Tình hình nhà ở hiện tại của thanh niên di cư

Nhiều thanh niên di cư sống trong các khu nhà trọ tạm bợ, với điều kiện sinh hoạt không đảm bảo. Chi phí thuê nhà cao, thường chiếm tới 23% thu nhập của họ, khiến cho việc tích lũy tài chính trở nên khó khăn. Điều này dẫn đến tình trạng không ổn định trong cuộc sống của họ.

II. Vấn đề và thách thức trong tiếp cận dịch vụ nhà ở cho thanh niên di cư

Thanh niên di cư gặp nhiều thách thức trong việc tiếp cận dịch vụ nhà ở. Các vấn đề như chi phí cao, điều kiện sống kém và thiếu sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương là những rào cản lớn. Hơn nữa, nhiều thanh niên di cư không biết rõ về các chính sách hỗ trợ nhà ở hiện có.

2.1. Chi phí và điều kiện sống

Chi phí thuê nhà cao và điều kiện sống không đảm bảo là hai vấn đề chính mà thanh niên di cư phải đối mặt. Họ thường phải sống trong những căn phòng chật chội, thiếu tiện nghi, điều này ảnh hưởng đến sức khỏe và tinh thần của họ.

2.2. Thiếu thông tin về chính sách hỗ trợ

Nhiều thanh niên di cư không nắm rõ các chính sách hỗ trợ nhà ở từ chính phủ. Việc thiếu thông tin này khiến họ không thể tiếp cận được các dịch vụ cần thiết, dẫn đến tình trạng khó khăn trong việc tìm kiếm nơi ở ổn định.

III. Phương pháp giải quyết vấn đề nhà ở cho thanh niên di cư

Để cải thiện tình hình nhà ở cho thanh niên di cư, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính quyền và các tổ chức xã hội. Việc xây dựng các khu nhà ở giá rẻ, cung cấp thông tin và hỗ trợ tài chính là những biện pháp cần thiết.

3.1. Xây dựng nhà ở giá rẻ

Chính phủ cần đầu tư vào việc xây dựng các khu nhà ở giá rẻ dành riêng cho thanh niên di cư. Điều này không chỉ giúp họ có nơi ở ổn định mà còn tạo điều kiện cho họ phát triển kinh tế.

3.2. Cung cấp thông tin và hỗ trợ tài chính

Cần có các chương trình cung cấp thông tin về chính sách nhà ở và hỗ trợ tài chính cho thanh niên di cư. Điều này sẽ giúp họ dễ dàng tiếp cận các dịch vụ nhà ở và cải thiện chất lượng cuộc sống.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về dịch vụ nhà ở

Nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện dịch vụ nhà ở cho thanh niên di cư không chỉ giúp họ ổn định cuộc sống mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của thành phố. Các chính sách hỗ trợ cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả.

4.1. Kết quả từ các chương trình hỗ trợ

Các chương trình hỗ trợ nhà ở đã giúp nhiều thanh niên di cư cải thiện điều kiện sống. Họ có thể tiếp cận được các dịch vụ xã hội cơ bản và giảm bớt gánh nặng tài chính.

4.2. Tác động đến phát triển kinh tế

Việc cải thiện dịch vụ nhà ở cho thanh niên di cư không chỉ mang lại lợi ích cho cá nhân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của thành phố. Thanh niên di cư có thể đóng góp tích cực vào nền kinh tế địa phương khi có nơi ở ổn định.

V. Kết luận và tương lai của dịch vụ nhà ở cho thanh niên di cư

Tương lai của dịch vụ nhà ở cho thanh niên di cư tại Hà Nội phụ thuộc vào sự quan tâm và đầu tư từ chính quyền và xã hội. Cần có các chính sách dài hạn để đảm bảo rằng thanh niên di cư có thể tiếp cận được dịch vụ nhà ở một cách dễ dàng và hiệu quả.

5.1. Định hướng phát triển

Cần có các định hướng phát triển rõ ràng cho dịch vụ nhà ở, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thanh niên di cư. Việc xây dựng các khu nhà ở mới và cải thiện cơ sở hạ tầng là rất cần thiết.

5.2. Vai trò của cộng đồng

Cộng đồng cần đóng vai trò tích cực trong việc hỗ trợ thanh niên di cư. Các tổ chức xã hội có thể giúp họ tiếp cận thông tin và các dịch vụ cần thiết, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam đang trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa với sự phát triển nhanh chóng của các thành phố lớn, thu hút lượng lớn lao động di cư, đặc biệt là thanh niên. Theo Điều tra di cư nội địa quốc gia năm 2015, đa số người di cư là thanh niên, tập trung chủ yếu tại các đô thị như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng với tỷ lệ tăng dân số đô thị hàng năm lên tới 3,4%, trong khi khu vực nông thôn chỉ tăng 0,4%. Tuy nhiên, hơn 86% lao động di cư phải thuê nhà, chỉ 2,9% có nhà riêng, và chi phí thuê nhà cùng điện nước chiếm tới 23% thu nhập. Điều này dẫn đến nhiều khó khăn trong việc ổn định cuộc sống và định hướng lâu dài của thanh niên di cư.

Nghiên cứu tập trung vào thực trạng tiếp cận dịch vụ nhà ở của thanh niên di cư tại phường Hạ Đình, quận Thanh Xuân, Hà Nội – một địa bàn có đặc điểm dân cư đa dạng, gần các trường đại học lớn và khu công nghiệp, thu hút đông đảo thanh niên di cư. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích chân dung thanh niên di cư, đánh giá thực trạng tiếp cận dịch vụ nhà ở, nhận diện các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phù hợp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thanh niên di cư từ 16-30 tuổi đang thuê nhà tại phường Hạ Đình trong giai đoạn khảo sát năm 2018.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp dữ liệu thực tiễn, góp phần hoàn thiện chính sách nhà ở cho người di cư, đồng thời nâng cao hiệu quả tiếp cận dịch vụ nhà ở, cải thiện điều kiện sống và hỗ trợ phát triển bền vững cộng đồng thanh niên di cư tại các đô thị lớn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hai lý thuyết chính để phân tích thực trạng tiếp cận dịch vụ nhà ở của thanh niên di cư:

• Thuyết mạng lưới xã hội: Mạng lưới xã hội được hiểu là tập hợp các mối quan hệ xã hội mà cá nhân xây dựng và duy trì trong cuộc sống. Lý thuyết này giúp giải thích cách thanh niên di cư dựa vào các mối quan hệ thân quen, đồng hương, bạn bè để hỗ trợ trong việc tìm kiếm nhà ở, việc làm và thích nghi với môi trường mới. Mạng lưới xã hội tạo ra nội lực giúp duy trì và phát triển quá trình di cư, đồng thời giảm thiểu rủi ro và chi phí trong quá trình hội nhập cộng đồng.

• Lý thuyết lựa chọn hợp lý: Lý thuyết này cho rằng hành vi của cá nhân là kết quả của quá trình toan tính nhằm tối đa hóa lợi ích trong điều kiện nguồn lực và thông tin hạn chế. Thanh niên di cư khi lựa chọn nhà ở sẽ cân nhắc các yếu tố như giá cả, chất lượng, vị trí, an ninh và các mối quan hệ xã hội để đưa ra quyết định phù hợp với điều kiện kinh tế và mục tiêu cá nhân.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu bao gồm: tiếp cận dịch vụ nhà ở (khả năng sử dụng và lựa chọn nhà ở phù hợp), dịch vụ nhà ở (bao gồm nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ), thanh niên di cư (công dân Việt Nam từ 16-30 tuổi di chuyển từ nông thôn hoặc tỉnh khác đến đô thị để học tập hoặc làm việc).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp định lượng và định tính:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo, điều tra dân số và nhà ở, các nghiên cứu trước đây liên quan đến di cư và nhà ở. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát bảng hỏi với 200 thanh niên di cư (100 đi học, 100 đi làm) tại phường Hạ Đình, cùng phỏng vấn bán cấu trúc 15 người gồm thanh niên di cư, cán bộ địa phương, chủ nhà trọ và người dân địa phương.

• Phương pháp chọn mẫu: Mẫu khảo sát được chọn ngẫu nhiên tại các điểm tập trung thanh niên di cư như cổng trường đại học, khu nhà trọ, nơi làm việc nhằm đảm bảo tính đại diện cho nhóm đối tượng nghiên cứu.

• Phương pháp phân tích: Dữ liệu định lượng được xử lý bằng phần mềm SPSS, phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ và mối quan hệ giữa các biến. Dữ liệu định tính được phân tích tổng hợp, so sánh nhằm làm rõ các vấn đề về nhu cầu, khó khăn và quan điểm của thanh niên di cư về dịch vụ nhà ở.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong năm 2018, bao gồm giai đoạn thu thập dữ liệu sơ cấp trong 3 tháng, xử lý và phân tích dữ liệu trong 2 tháng, hoàn thiện báo cáo và đề xuất giải pháp trong 1 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chân dung thanh niên di cư: Thanh niên di cư tại phường Hạ Đình chủ yếu trong độ tuổi 16-25 (chiếm 88%), trong đó nhóm 21-25 tuổi chiếm 50%. Giới tính nữ chiếm 52,5%, cao hơn nam giới (47,5%). Tình trạng hôn nhân chủ yếu là độc thân (58%), phù hợp với đặc điểm tuổi trẻ, đang học tập hoặc tìm việc làm.

2. Thực trạng tiếp cận dịch vụ nhà ở: Hơn 86% thanh niên di cư thuê nhà trọ, chỉ khoảng 3% có nhà riêng. Loại hình nhà ở phổ biến là nhà dãy, phòng trong nhà riêng và chung cư mini. Chi phí thuê nhà và điện nước chiếm khoảng 23% thu nhập, gây áp lực tài chính lớn. Diện tích bình quân nhà ở dưới 20 m2, nhiều trường hợp dưới 10 m2, dẫn đến điều kiện sinh hoạt chật chội.

3. Yếu tố ảnh hưởng đến lựa chọn nhà ở: An ninh, vị trí gần nơi làm việc hoặc học tập, giá thuê và mối quan hệ xã hội (bạn bè, đồng hương) là các yếu tố quan trọng nhất. Thanh niên di cư ưu tiên nhà ở gần các trường đại học và khu công nghiệp để thuận tiện đi lại.

4. Mức độ hài lòng và định hướng tương lai: Khoảng 60% thanh niên di cư không hài lòng với điều kiện nhà ở hiện tại do chật chội, thiếu tiện nghi và chi phí cao. Hơn 70% mong muốn được tiếp cận nhà ở xã hội hoặc nhà thuê giá rẻ với chất lượng đảm bảo trong vòng 5 năm tới.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy thanh niên di cư tại phường Hạ Đình đang đối mặt với nhiều khó khăn trong tiếp cận dịch vụ nhà ở, tương tự các nghiên cứu trước đây về người di cư tại các đô thị lớn. Việc chi phí thuê nhà chiếm tỷ lệ lớn trong thu nhập làm hạn chế khả năng tích lũy và ổn định cuộc sống. Điều kiện nhà ở chật hẹp, thiếu an toàn và tiện nghi thấp ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và tinh thần của thanh niên di cư.

Mạng lưới xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ thanh niên di cư tìm kiếm nhà ở phù hợp, giảm thiểu rủi ro và chi phí. Tuy nhiên, sự thiếu hụt các chính sách hỗ trợ nhà ở xã hội và nhà thuê giá rẻ khiến phần lớn thanh niên phải sống trong các khu nhà trọ không chính thức, chất lượng thấp.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế và trong nước, tình trạng này phản ánh sự bất cập trong quy hoạch và chính sách nhà ở dành cho nhóm lao động di cư trẻ tuổi. Việc cải thiện điều kiện nhà ở không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn góp phần thúc đẩy sự hội nhập xã hội và phát triển bền vững của đô thị.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố độ tuổi, giới tính, loại hình nhà ở và mức độ hài lòng, cùng bảng phân tích mối quan hệ giữa thu nhập và chi phí nhà ở để minh họa rõ nét hơn các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và mở rộng nhà ở xã hội, nhà thuê giá rẻ: Các cơ quan chức năng cần ưu tiên phát triển các dự án nhà ở xã hội dành cho thanh niên di cư, đặc biệt tại các khu vực gần trường đại học và khu công nghiệp. Mục tiêu tăng nguồn cung nhà ở giá rẻ lên ít nhất 30% trong vòng 3 năm tới, do UBND thành phố và Sở Xây dựng chủ trì.

2. Tăng cường hỗ trợ tài chính và chính sách ưu đãi: Cung cấp các gói vay ưu đãi, hỗ trợ thuê nhà cho thanh niên di cư có thu nhập thấp nhằm giảm áp lực tài chính. Các ngân hàng và tổ chức tín dụng phối hợp với chính quyền địa phương triển khai trong 2 năm tới.

3. Cải thiện hạ tầng và an ninh khu nhà trọ: Đầu tư nâng cấp hệ thống điện, nước, vệ sinh và an ninh tại các khu nhà trọ hiện có để đảm bảo điều kiện sống an toàn, vệ sinh. UBND phường Hạ Đình phối hợp với các tổ chức xã hội thực hiện trong 1-2 năm.

4. Tăng cường công tác tuyên truyền và hỗ trợ pháp lý: Hướng dẫn thanh niên di cư về quyền lợi, thủ tục đăng ký tạm trú, tiếp cận các dịch vụ xã hội và nhà ở hợp pháp. Các tổ chức đoàn thể, hội phụ nữ và công an phường phối hợp triển khai thường xuyên.

5. Phát triển mạng lưới hỗ trợ xã hội và cộng đồng: Khuyến khích hình thành các nhóm hỗ trợ, mạng lưới đồng hương để giúp thanh niên di cư kết nối, chia sẻ thông tin và hỗ trợ nhau trong việc tìm kiếm nhà ở và việc làm. Các tổ chức xã hội và đoàn thanh niên địa phương làm đầu mối trong 1 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực tiễn và đề xuất chính sách nhằm cải thiện điều kiện nhà ở cho thanh niên di cư, hỗ trợ xây dựng các chương trình nhà ở xã hội và chính sách an sinh xã hội.

2. Các tổ chức xã hội và đoàn thể thanh niên: Giúp hiểu rõ nhu cầu, khó khăn và mong muốn của thanh niên di cư để tổ chức các hoạt động hỗ trợ phù hợp, tăng cường mạng lưới cộng đồng và hỗ trợ pháp lý.

3. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực xã hội học, đô thị học: Cung cấp cơ sở lý luận và dữ liệu thực nghiệm về di cư, tiếp cận dịch vụ xã hội, đặc biệt là dịch vụ nhà ở của nhóm thanh niên di cư tại đô thị.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư bất động sản: Tham khảo nhu cầu và xu hướng lựa chọn nhà ở của thanh niên di cư để phát triển các dự án nhà ở phù hợp, đặc biệt là nhà ở cho thuê giá rẻ và nhà ở xã hội.

Câu hỏi thường gặp

1. Thanh niên di cư là ai và đặc điểm chính của họ?
   Thanh niên di cư là công dân Việt Nam từ 16-30 tuổi di chuyển từ nông thôn hoặc tỉnh khác đến đô thị để học tập hoặc làm việc. Họ chủ yếu độc thân, độ tuổi phổ biến từ 16-25, tỷ lệ nữ giới chiếm khoảng 52,5%.

2. Tình trạng nhà ở hiện tại của thanh niên di cư như thế nào?
   Phần lớn thanh niên di cư thuê nhà trọ với diện tích nhỏ, chi phí thuê chiếm khoảng 23% thu nhập. Nhà ở thường là nhà dãy, phòng trong nhà riêng hoặc chung cư mini, điều kiện sinh hoạt còn nhiều hạn chế.

3. Yếu tố nào ảnh hưởng đến việc lựa chọn nhà ở của thanh niên di cư?
   Các yếu tố quan trọng gồm an ninh, vị trí gần nơi làm việc hoặc học tập, giá thuê nhà và mối quan hệ xã hội như bạn bè, đồng hương giúp tìm nhà và hỗ trợ trong sinh hoạt.

4. Thanh niên di cư có được hỗ trợ gì từ chính quyền và tổ chức xã hội không?
   Hiện nay, sự hỗ trợ từ chính quyền và tổ chức xã hội còn hạn chế, phần lớn thanh niên di cư tự khắc phục khó khăn hoặc nhờ bạn bè, đồng hương giúp đỡ. Cần tăng cường các chính sách hỗ trợ nhà ở và dịch vụ xã hội.

5. Làm thế nào để cải thiện điều kiện nhà ở cho thanh niên di cư?
   Cần phát triển nhà ở xã hội, nhà thuê giá rẻ, hỗ trợ tài chính, cải thiện hạ tầng nhà trọ, tăng cường tuyên truyền pháp lý và xây dựng mạng lưới hỗ trợ cộng đồng nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho thanh niên di cư.

Kết luận

• Thanh niên di cư tại phường Hạ Đình chủ yếu trong độ tuổi 16-25, nữ giới chiếm đa số, phần lớn độc thân và đang trong quá trình học tập hoặc tìm việc làm.
• Hơn 86% thanh niên di cư thuê nhà trọ với chi phí cao, diện tích nhỏ, điều kiện sinh hoạt hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và sức khỏe.
• An ninh, vị trí, giá thuê và mạng lưới xã hội là các yếu tố quyết định trong việc lựa chọn nhà ở của thanh niên di cư.
• Mạng lưới xã hội và lý thuyết lựa chọn hợp lý giúp giải thích hành vi và quyết định của thanh niên di cư trong tiếp cận dịch vụ nhà ở.
• Cần có các chính sách phát triển nhà ở xã hội, hỗ trợ tài chính, cải thiện hạ tầng và tăng cường mạng lưới hỗ trợ để nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ nhà ở cho thanh niên di cư trong 3-5 năm tới.

Hành động tiếp theo: Các cơ quan chức năng và tổ chức xã hội cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng để cập nhật thực trạng và nhu cầu của thanh niên di cư nhằm xây dựng chính sách phù hợp hơn. Đề nghị các nhà nghiên cứu và nhà hoạch định chính sách quan tâm và ứng dụng kết quả nghiên cứu này để cải thiện đời sống của nhóm đối tượng quan trọng này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Việt Nam đang trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước, sự phát triển nhanh của các thành phố lớn đã thu hút một số lượng lớn lao động, nhất là lao động ở nông thôn ra làm việc. Trong số lao động nông thôn di cư, thanh niên di cư là một bộ phận không thể không nhắc tới. Thanh niên di cư thường là những người thuộc nhóm tuổi lao động, thường muốn tìm một công việc có thu nhập cao hơn nghề nông nghiệp để đủ chi trả cho cuộc sống hằng ngày, điều này dẫn đến thanh niên nông thôn di cư là một xu hướng tất yếu. Xu hướng này sẽ mở rộng cả về đối tượng và địa bàn.

Thanh niên di cư không chỉ góp một phần vào tăng trưởng triển kinh tế tại nơi đến, mà còn cả vào nền kinh tế của Đất nước. Bên cạnh đó thanh niên di cư chính là một cách để làm giảm tỷ lệ thất nghiệp, tăng chỉ số GDP,… Thanh niên di cư từ nông thôn ra thành thị sẽ đối mặt với rất nhiều vấn đề về công việc, đời sống vật chất cũng như tinh thần,… Do đó, nghiên cứu về đời sống của thanh niên di cư, nơi đi và nơi đến của thanh niên di cư, nguyên nhân di cư của thanh niên di cư. là cần thiết. Chúng ta đều biết con người đều có những nhu cầu cơ bản như ăn, mặc, ở, đi lại, giải trí, khám chữa bệnh,…nhưng những điều kiện cơ bản này lại là nỗi quan tâm của rất nhiều thanh niên di cư.

Đặc biệt là vấn đề về nhà ở của thanh niên di cư. Số liệu thống kê Điều tra di cư nội địa quốc gia năm 2015 cũng cho thấy đa số người di cư là thanh niên. Các dòng di cư chủ yếu hướng tới các khu vực thành thị: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng,… và các khu công nghiệp nơi có nhiều cơ hội việc làm: Bình Dương, Biên Hòa, Bắc Ninh,.

Chính điều này dẫn tới sự tăng dân số ở khu vực thành thị với tỷ lệ tăng dân số hàng năm lên tới 3,4% so với mức tăng dân số ở khu vực nông thôn là 0,4%. Về vấn đề nhà ở, có tới 86,3% lao động di cư phải thuê nhà ở và chỉ có 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2,9% đã mua được nhà. Tiền thuê nhà, điện nước sinh hoạt chiếm tới 23% thu nhập của người lao động. Đặc biệt, hơn 85% lao động di cư phải trả tiền điện, nước sinh hoạt theo giá của chủ nhà và cao gấp 2-3 lần giá theo quy định.

Chính vì những khó khăn về nhà ở, tích lũy hạn chế khiến đại đa số lao động di cư không có định hướng lâu dài cho công việc của họ, gần 60% lao động di cư không biết dự định sẽ sinh sống ở địa phương nơi làm việc trong bao lâu và chỉ có 7,5% lao động quyết định sẽ định cư hẳn. Cũng theo công bố, rất ít lao động nhận được sự hỗ trợ từ các tổ chức xã hội, cơ quan nhà nước để khắc phục khó khăn khi di cư. Có tới 67,1% người lao động tự khắc phục khó khăn; 18,5% nhờ bạn bè, đồng hương giúp đỡ và 15,7% nhờ họ hàng (Tổng cục thống kê, Tổng điều tra dân số và nhà ở giữa kì năm 2014, 2015). Tất cả các vấn đề trên hoàn toàn trái ngược với mong muốn của thanh niên di cư.

Mặt khác, bản thân cơ sở hạ tầng cùng các dịch vụ cơ bản cho người dân đô thị như y tế, giáo dục, nhà ở, vệ sinh môi trường,…cũng đang trong tình trạng quá tải. Các chính sách quản lý về các lĩnh vực này còn nhiều bất cập. Trong bối cảnh đó, thanh niên di cư gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống cụ thể là về nhà ở. Vậy thực trạng về dịch vụ nhà ở của thanh niên di cư là như thế nào?, Mong muốn của họ như thế nào về vấn đề nhà ở ?, Hướng giải quyết ra sao?,… Phường Hạ Đình được thành lập theo Nghị định 74/NĐ-CP ngày 22/11/1996 của Chính Phủ, trên cơ sở tách ra từ xã Khương Đình - huyện Thanh Trì, chính thức đi vào hoạt động từ ngày 07/01/1997, có diện tích tự nhiên 70,7 ha; phường có 8 khu dân cư với 16 tổ dân phố.

Dân số trên 17. Xuất phát điểm là 1 xã thuần nông, nằm ở phía Tây nam Thành phố Hà Nội, có dòng sông Tô Lịch chảy qua, phía đông giáp phường Khương 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Đình, phía tây giáp phường Thanh Xuân Trung, phía nam giáp phường Kim Giang, Thanh Xuân Nam, phía bắc giáp phường Thượng Đình. Hiện nay trên xung quanh địa bàn phường có các trường Đại học lớn: Đại học KHXH&NV, Đại học Khoa học Tự Nhiên,. ngoài ra còn có các nhà máy sản xuất: Công ty CP giày Thượng Đình, Công ty CP Bóng đèn Phích Nước Rạng Đông.Vì vậy số người đến công tác, lao động, học tập và cư trú thường từ 3-4 nghìn người (UBND Phường Hạ Đình, 2018).

Đây là điều kiện lý tưởng thu hút một lượng lao động đông đảo các lao động ở nơi các tới làm việc. Với các đặc điểm trên rất phù hợp với việc nghiên cứu của đề tài để làm rõ những câu hỏi trên, tác giả đã lựa chọn đề nghiên cứu: “Thực trang tiếp cận dịch vụ nhà ở của thanh niên di cƣ hiện nay” nghiên cứu tại Phƣờng Hạ Đình- Quận Thanh Xuân- Hà Nội. Tổng quan về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài: Nghiên cứu về người di cư thực sự đã trở thành một trong những đối tượng nghiên cứu mang tính thời sự của khoa học xã hội và nhân văn, đặc biệt trong xã hội học. Sự di cư diễn ra ngày càng phức tạp cộng với tính dễ bị tổn thương đang k o theo nhiều vấn đề như môi trường việc làm, thất nghiệp cũng như vấn đề an sinh xã hội, chăm sóc sức khỏe, giáo dục, vấn đề trợ giúp pháp lý…Gần đây đã có nhiều nghiên cứu về di cư nhằm tìm hiểu thực trạng cũng như ảnh hưởng của quá trình di cư đến việc tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của người di cư tại các thành phố lớn như Hà Nội, Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng…  Hƣớng nghiên cứu về Thực trạng của ngƣời di cƣ : Di cư là vấn đề xã hội có ở nhiều nước trên thế giới, do đó đã trở thành chủ đề nghiên cứu của nhiều nước.

Các nghiên cứu của các nước đều khẳng định di cư là hiện tượng xã hội có từ lâu đời và hiện tượng đó càng phát triển trong thời kỳ CNH, HĐH. Di cư vừa có tác dụng tích cực đối với sự phát triển 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] kinh tế-xã hội, vừa có những tác động tiêu cực như: vi phạm pháp luật, vệ sinh môi trường. Tại Việt Nam dân số di cư giữa các tỉnh có xu hướng ngày càng gia tăng rõ rệt. Từ 1,3 triệu người năm 1989 lên 2 triệu người năm 1999 và lên tới 3,4 triệu người năm 2009.

Tỷ trọng di cư trong tổng dân số cũng tăng tương ứng từ 2,5% trong năm 1989 lên 2,9% năm 1999 và 4,3% năm 2009. Trong khi tỷ lệ tăng hàng năm của dân không di cư giảm 2,4% trong giai đoạn 1989-1999 xuống 1,1% trong giai đoạn 1999-2009. Tỷ lệ tăng hàng năm của dân di cư giữa các huyện tăng từ 0,6% lên 4,2% và tỷ lệ này trong nhóm dân di cư giữa các tỉnh từ 4,0% lên 5,4% (Tổng cục Thống kê, Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, 2010) Năm 2004, trong cuốn “Di dân tự do đến Hà Nội - thực trạng và giải pháp quản lý” Hoàng Văn Chức đã trình bày quan niệm chung về di cư, ảnh hưởng của di dân đến phát triển kinh tế- xã hội, quản lý nhà nước về di dân, kinh nghiệm quản lý di dân. Cuốn sách đã làm rõ thực trạng di dân tự do đến Hà Nội, quản lý nhà nước đối với những nguời di cư tự do đến Hà Nội và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về di dân tự do đến Hà Nội.

Về thực trạng di dân tự do đến Hà Nội, sách đã chỉ rõ: từ năm 1990 đến nay dân số Hà Nội tăng nhanh hơn so với thời kì trước, chủ yếu tăng dân số cơ học, địa bàn của người di cư vào Hà Nội thường theo các trực đường từ ngoại thành vào trung tâm(Mai Động, Giáp Bát, Phúc Tân, Thanh Xuân) (Hoàng Văn Chức, 2004) (Văn Toàn, 2010) trong “Dịch vụ xã hội cho người nhập cư ở Hà Nội” đã chỉ ra cùng với khó khăn do thu nhập thấp, người nhập cư ở đô thị có rất ít khả năng và cơ hội đến được với hệ thống các dịch vụ xã hội cơ bản. Các vấn đề xã hội nảy sinh do nhiều nguyên nhân, trong đó có mối quan hệ giữa hộ khẩu và việc tiếp cận các dịch vụ xã hội đối với người nhập cư. Người lao 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] động nhập cư thường phải trả tiền cho các dịch vụ xã hội cơ bản với mức chi phí khá cao: Nhà ở, tiền điện, dịch vụ y tế, giáo dục, vệ sinh môi trường…Bài viết đã chỉ ra thực trạng đời sống cũng như những khó khăn mà người nhập cư tự do hiện nay đang gặp phải. Tuy nhiên, bài viết chưa đi vào đánh giá từng dịch vụ xã hội cơ bản,và chưa chỉ ra những rào cản khiến người nhập cư không tiếp cận được các dịch vụ xã hội cơ bản như những người dân bản địa.

Kết quả sơ bộ từ Tổng điều tra Dân số và nhà ở năm 2009 mới công bố đã cho thấy, tốc độ di dân và nhập cư giữa các vùng kinh tế - xã hội của đất nước đã có những thay đổi lớn so với 10 năm trước đây. Do tốc độ di dân và quá trình đô thị hóa, hai vùng Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long có tới 43% dân số của cả nước sinh sống. Số liệu cũng cho thấy, Đông Nam bộ là vùng có tỷ lệ tăng dân số cao nhất với 3,2%/năm; Tây Nguyên là vùng có tỷ lệ nhập cư rất cao, do vậy dân số đã tăng nhanh với tỷ lệ bình quân 2,3%/năm. Về tình trạng di cư ra nước ngoài, theo Báo cáo phát triển con người 2009 do Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) công bố, Việt Nam có tỷ lệ dân di cư là 2,4%.

Lục địa mà phần lớn người Việt di cư tới là Bắc Mỹ và hiện có 57,4% dân di cư Việt Nam đang sống ở đó. (Tổng cục Thống kê, Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, 2010) Báo cáo Điều tra di cư nội địa Quốc gia, Tổng Cục Thống kê – Quỹ dân số Liên Hợp Quốc (tháng 12.