TỔNG QUAN HỌC THUẬT: GIÁO TRÌNH INTERNET VÀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ
Tổng quan về giáo trình
Giáo trình Internet và Thương mại điện tử do Nhà xuất bản Tài chính phát hành năm 2021, do TS. Hà Văn Sang và ThS. Phan Phước Long đồng chủ biên, cùng sự tham gia biên soạn của tập thể giảng viên Học viện Tài chính (TS. GVC Vũ Bá Anh, ThS. Hoàng Hải Xanh, ThS. GVC Đặng Thị Ngọc Lan, ThS. Nguyễn Sĩ Thiệu, ThS. Trần Thị Hường, ThS. Nguyễn Văn Thanh, ThS. Nguyễn Đình Sơn Thành).
Trong chương trình đào tạo bậc đại học và sau đại học ngành Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng, Kế toán và Hệ thống thông tin quản lý, học phần giữ vị trí khối kiến thức cơ sở ngành và chuyên ngành, thiết lập cầu nối giữa nền tảng hạ tầng công nghệ thông tin với các mô hình vận hành kinh tế số.
+-------------------------------------------------------------------------+
| GIÁO TRÌNH INTERNET VÀ THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ |
| (Học viện Tài chính - NXB Tài chính, Hà Nội - Năm 2021) |
+-------------------------------------------------------------------------+
| Đồng Chủ biên: TS. Hà Văn Sang - ThS. Phan Phước Long |
| Ban biên soạn: TS. GVC Vũ Bá Anh, ThS. Hoàng Hải Xanh, |
| ThS. GVC Đặng Thị Ngọc Lan, ThS. Nguyễn Sĩ Thiệu, |
| ThS. Trần Thị Hường, ThS. Nguyễn Văn Thanh, |
| ThS. Nguyễn Đình Sơn Thành |
+-------------------------------------------------------------------------+
Mục tiêu học tập của giáo trình được xác định rõ ràng:
- Trang bị hệ thống lý thuyết về cấu trúc mạng máy tính, giao thức truyền thông liên mạng (TCP/IP), mô hình điện toán đám mây và kiến trúc Web.
- Phân tích cơ sở pháp lý, nguyên tắc xác lập và thực thi hợp đồng điện tử, chữ ký số.
- Vận hành các phương thức thanh toán điện tử, công cụ tiếp thị trực tuyến và hệ thống an toàn bảo mật dữ liệu.
- Làm chủ quy trình tiếp cận hệ thống trong việc hoạch định, thiết kế và quản trị ứng dụng thương mại điện tử (TMĐT) doanh nghiệp.
Cấu trúc giáo trình gồm 07 chương được biên soạn theo nguyên tắc logic tịnh tiến: từ hạ tầng kỹ thuật phần cứng, giao thức mạng đến các nghiệp vụ kinh tế số, giải pháp bảo mật và quy trình triển khai ứng dụng thực tế.
Điểm đặc thù của tài liệu là sự kết hợp đồng bộ giữa kiến thức công nghệ mạng máy tính với các văn bản quy phạm pháp luật tại Việt Nam (Luật Quản lý thuế 2019, Nghị định số 10/2020/NĐ-CP, Quyết định số 645/QĐ-TTg) cùng hướng dẫn kỹ thuật trên nền tảng ứng dụng thực tế nopCommerce.
Nội dung kiến thức cốt lõi
+------------------------------------------------------------------------------------+
| CẤU TRÚC NỘI DUNG 07 CHƯƠNG HỌC THUẬT |
+------------------------------------------------------------------------------------+
| Chương 1: Internet: Cơ sở hạ tầng CNTT (Mạng, TCP/IP, IPv4/IPv6, Cloud, AWS) |
| Chương 2: Tổng quan về Thương mại điện tử (Mô hình B2B/B2C/C2C, Khung pháp lý) |
| Chương 3: Giao dịch điện tử và Hợp đồng điện tử (Chữ ký số, Chứng thư điện tử) |
| Chương 4: Thanh toán điện tử (Thẻ tín dụng, Ví điện tử, P2P, Mã hóa giao dịch) |
| Chương 5: Marketing với Thương mại điện tử (SEO, CRM, Web log, Cookie, Big Data) |
| Chương 6: Một số vấn đề về An ninh bảo mật (Mã hóa đối xứng, Khóa công khai, DoS) |
| Chương 7: Xây dựng ứng dụng TMĐT trong doanh nghiệp (SDLC, Web Server, nopCommerce)|
+------------------------------------------------------------------------------------+
Các chương và chủ đề chính
- Chương 1: Internet: Cơ sở hạ tầng CNTT
Khái quát về mạng máy tính (phân loại theo quy mô địa lý: LAN, MAN, WAN, GAN; cấu trúc liên kết: Bus, Star, Ring; các thiết bị NIC, Switch, Router, Gateway, Modem). Trình bày lịch sử Internet qua ba giai đoạn (1961–1974, 1975–1995, 1995 đến nay). Phân tích ba trụ cột kỹ thuật: chuyển mạch gói (Packet Switching), bộ giao thức TCP/IP 4 tầng (Vật lý, Mạng, Giao vận, Ứng dụng), mô hình Client/Server. Giới thiệu địa chỉ IPv4/IPv6, hệ thống tên miền DNS, nền tảng di động và mô hình điện toán đám mây (IaaS, PaaS, SaaS; Public, Private, Hybrid Cloud; hệ sinh thái dịch vụ Amazon Web Services - AWS). - Chương 2: Tổng quan về Thương mại điện tử
Định nghĩa, lịch sử phát triển, kiến trúc và phân loại TMĐT theo chủ thể giao dịch (B2B, B2C, C2C, m-commerce). Đánh giá lợi ích, hạn chế và tác động kinh tế - xã hội. Phân tích thực trạng thị trường TMĐT tại Việt Nam, khu vực Đông Nam Á và quốc tế (Hoa Kỳ, Trung Quốc, Ấn Độ). Cập nhật chính sách pháp lý: Luật Quản lý thuế 2019, Nghị định số 10/2020/NĐ-CP, Quyết định số 645/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2021–2025. - Chương 3: Giao dịch điện tử và Hợp đồng điện tử
Các nguyên tắc xác lập giao dịch, hành vi bị cấm và giải pháp bảo vệ dữ liệu. Trình bày bản chất pháp lý của chữ ký số (CKĐT) và chứng thư điện tử (CTĐT); quy trình tạo lập, quản lý và xác thực chữ ký số. So sánh hợp đồng điện tử với hợp đồng truyền thống, phân loại hợp đồng và quy trình thực hiện giao kết trực tuyến. - Chương 4: Thanh toán điện tử
Điều kiện, vai trò và xu hướng phát triển thanh toán trực tuyến. Phân loại các hệ thống thanh toán: thẻ tín dụng trực tuyến, ví điện tử thông minh, thanh toán mạng xã hội ngang hàng (P2P), thẻ trả trước và tiền điện tử kỹ thuật số. Phân tích các tiêu chuẩn bảo mật, an toàn thanh toán và công nghệ mã hóa dữ liệu tài chính. - Chương 5: Marketing với Thương mại điện tử
Phân tích chiến lược tiếp thị dựa trên sản phẩm và khách hàng. Trình bày các hình thức: quảng cáo hiển thị, quảng cáo đan xen, tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO), tiếp thị liên kết (Affiliate marketing), tiếp thị lan truyền (Viral marketing), tiếp thị qua mạng xã hội và di động; hệ thống CRM tự động. Khảo sát công nghệ thu thập dữ liệu tiếp thị: nhật ký giao dịch Web (Web log), tập tin Cookie, kho dữ liệu (Data warehouse), khai phá dữ liệu (Data mining) và Big Data; phân tích thị trường mua bán tên miền. - Chương 6: Một số vấn đề về An ninh bảo mật
Tổng quan an ninh máy tính và quản lý rủi ro trong TMĐT. Khảo sát các mối đe dọa: phần mềm độc hại, xâm nhập dữ liệu trái phép, đánh cắp thông tin thẻ, tấn công từ chối dịch vụ (DoS/DDoS), giả mạo website, nghe lén thông tin, rủi ro an ninh di động, đám mây và mạng xã hội. Trình bày công cụ kỹ thuật kiểm soát an ninh: mã hóa khóa bí mật (đối xứng) và mã hóa khóa công khai (bất đối xứng). - Chương 7: Xây dựng ứng dụng TMĐT trong doanh nghiệp
Quy trình hoạch định kinh doanh: xác định mô hình doanh thu, thị trường mục tiêu, phân tích SWOT, dự toán ngân sách và tiến độ. Phương pháp tiếp cận hệ thống (SDLC) gồm 6 giai đoạn: Lập kế hoạch, Phân tích, Thiết kế, Xây dựng, Kiểm thử, Triển khai và bảo trì. Tối ưu hóa hiệu suất website qua việc lựa chọn máy chủ web, phần mềm ứng dụng, nền tảng phần cứng; phát triển trang web di động; quy trình cài đặt, cấu hình và quản trị ứng dụng thực tế trên nền tảng mã nguồn mở nopCommerce.
Kiến thức nền tảng được xây dựng
KIẾN THỨC NỀN TẢNG ĐƯỢC XÂY DỰNG
|
+------------------------+------------------------+
| |
[HẠ TẦNG KỸ THUẬT & GIAO THỨC] [NGHIỆP VỤ & PHÁP LÝ KINH TẾ SỐ]
- Chuyển mạch gói, Mô hình Client/Server - Mô hình giao dịch: B2B, B2C, C2C
- Bộ giao thức TCP/IP 4 tầng - Khung pháp lý: Luật QLT 2019, NĐ 10/2020
- Quản trị không gian tên miền DNS - Giá trị pháp lý Chữ ký số, HĐĐT
- Hạ tầng Điện toán đám mây: AWS - Phương thức thanh toán điện tử & P2P
- Cơ chế Mã hóa khóa đối xứng/bất đối xứng - Vòng đời phát triển hệ thống (SDLC)
- Hạ tầng kỹ thuật mạng và truyền thông: Nguyên lý phân mảnh và đóng gói dữ liệu trong mạng chuyển mạch gói; cơ chế định tuyến qua Router và Gateway; cấu trúc 4 tầng của bộ giao thức TCP/IP; nguyên tắc phân giải không gian tên miền DNS phân tán; mô hình điện toán đám mây theo tiêu chuẩn NIST.
- Lý thuyết thương mại và pháp lý điện tử: Bản chất kinh tế của các hình thức giao dịch trực tuyến; khung lý thuyết về giá trị pháp lý của thông điệp dữ liệu, chứng thư điện tử và hợp đồng số; hệ thống chính sách quản lý nhà nước về thuế và TMĐT.
- An toàn thông tin và mật mã học ứng dụng: Nguyên lý mã hóa đối xứng (Private-key cryptography) và bất đối xứng (Public-key cryptography); cơ chế tạo lập và kiểm tra chữ ký số bằng hàm băm; cấu trúc tường lửa và các yêu cầu bảo đảm tính toàn vẹn, bảo mật, xác thực trong giao dịch số.
Kỹ năng phát triển
- Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Cấu hình các tham số mạng máy tính cơ bản; phân tích cấu trúc bản ghi DNS; cài đặt, cấu hình máy chủ web và xây dựng cửa hàng trực tuyến hoàn chỉnh trên hệ thống mã nguồn mở nopCommerce.
- Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích mô hình kinh doanh số; đánh giá các chỉ số chi phí và hiệu quả quảng cáo trực tuyến; phân tích ma trận SWOT cho dự án thương mại điện tử; nhận diện các lỗ hổng bảo mật và rủi ro giao dịch.
- Kỹ năng nghiệp vụ thực hành (Practical competencies): Soạn thảo, ký kết và kiểm tra tính hợp lệ của hợp đồng điện tử sử dụng chứng thư số; quy trình thiết lập cổng thanh toán trực tuyến; hoạch định kế hoạch an ninh mạng và tối ưu hóa hiệu suất website thương mại.
Phương pháp giảng dạy và học tập
MÔ HÌNH SƯ PHẠM VÀ HỌC TẬP TÍCH HỢP
|
+--------------------------------+--------------------------------+
| |
[TIẾP CẬN HỆ THỐNG - SYSTEMS APPROACH] [PHÂN TÍCH THỰC CHỨNG & THỰC HÀNH]
- Tiếp cận vòng đời phát triển hệ thống (SDLC) - Case study: Doanh thu TMĐT quốc tế & VN
- Đồng bộ hóa giữa Công nghệ và Nghiệp vụ - Phân tích bảng dữ liệu: AWS, Tên miền >1M$
- Chuẩn hóa quy trình giao dịch điện tử - Thực hành đồ án: Cài đặt nopCommerce
Phương pháp tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach)
Giáo trình triển khai phương pháp tiếp cận hệ thống (Systems Approach), tích hợp liên ngành giữa khoa học máy tính và kinh tế học ứng dụng.
Mỗi nội dung nghiệp vụ kinh tế số đều được giải thích dựa trên nền tảng công nghệ vận hành bên dưới, giúp người học nắm bắt bản chất kỹ thuật thay vì chỉ thao tác ứng dụng đơn thuần.
Bài tập, tình huống thực tế và bài tập thực hành
Hệ thống tài liệu cung cấp nguồn dữ liệu thực nghiệm và tình huống thực tế phong phú:
- Phân tích số liệu thực chứng: Dữ liệu thống kê về doanh thu TMĐT B2C toàn cầu, quy mô thị trường kinh tế số khu vực Đông Nam Á, doanh thu TMĐT tại các quốc gia như Hoa Kỳ, Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan, Philippines và Việt Nam (Chương 2).
- Phân tích danh mục công nghệ: Khảo sát hệ thống bảng biểu so sánh các dịch vụ hạ tầng đám mây Amazon Web Services (AWS) gồm EC2, S3, RDS, DynamoDB, Redshift, EMR, Kinesis, Route 53 (Bảng 1.2 và 1.3); bảng phân loại các tên miền có giá trị chuyển nhượng trên 1 triệu USD (Bảng 5.2).
- Thực hành triển khai: Bài tập thiết kế quy trình xử lý giao dịch thẻ tín dụng trực tuyến; bài tập tạo lập chữ ký số và xác thực thông điệp dữ liệu; đề án xây dựng website bán hàng đa chức năng sử dụng mã nguồn mở nopCommerce.
QUY TRÌNH THỰC HÀNH TRIỂN KHAI HỆ THỐNG TMĐT (CHƯƠNG 7)
+------------------+ +-------------------+ +-------------------+
| Lập kế hoạch | ---> | Phân tích hệ thống| ---> | Thiết kế hệ thống|
| & Phân tích SWOT| | & Lập tiến độ | | Kiến trúc Đa tầng |
+------------------+ +-------------------+ +-------------------+
|
+------------------+ +-------------------+ v
| Thực hiện, | <--- | Kiểm tra hệ thống | <--- +-------------------+
| Quản trị & Bảo trì| | & Đo lường hiệu năng| | Cài đặt & Cấu hình|
| (nopCommerce) | +-------------------+ | nopCommerce |
+------------------+ +-------------------+
Phương pháp đánh giá và hướng dẫn tự học
- Phương pháp đánh giá: Áp dụng hình thức đánh giá đa thành phần bao gồm: kiểm tra lý thuyết định kỳ (cấu trúc mạng, giao thức, cơ sở pháp lý), đánh giá kỹ năng phân tích tình huống (bảo mật, rủi ro thanh toán) và đánh giá sản phẩm thực hành thông qua đồ án xây dựng ứng dụng TMĐT hoàn chỉnh.
- Hướng dẫn tự học: Người học cần nghiên cứu nội dung tuần tự từ Chương 1 đến Chương 7. Khi nghiên cứu các chương kỹ thuật, cần đối chiếu với sơ đồ kiến trúc hệ thống (như sơ đồ giao thức TCP/IP, mô hình Client/Server, quy trình ký số); khi nghiên cứu các chương nghiệp vụ, cần tra cứu trực tiếp các văn bản pháp luật hiện hành được trích dẫn trong giáo trình.
Điểm nổi bật và cập nhật
CÁC NỘI DUNG CẬP NHẬT TRỌNG TÂM
|
+--------------------------------+--------------------------------+
| |
[CÔNG NGHỆ MỚI & THỰC THI THỰC TẾ] [KHUNG CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT 2019-2025]
- Chuyển dịch IPv6 tại Việt Nam & Quốc tế - Luật Quản lý thuế năm 2019
- Dịch vụ Điện toán đám mây Amazon AWS - Nghị định số 10/2020/NĐ-CP (Vận tải số)
- Hạ tầng M-Commerce & Ứng dụng Di động - Quyết định số 645/QĐ-TTg của Thủ tướng
- Hệ thống quản trị nguồn mở nopCommerce (Kế hoạch phát triển TMĐT QG 2021-2025)
- Cập nhật hệ thống văn bản pháp quy hiện hành: Giáo trình tích hợp các văn bản pháp luật then chốt điều chỉnh hoạt động kinh tế số tại Việt Nam:
- Luật Quản lý thuế 2019: Quy định trách nhiệm khai báo và quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trực tuyến và nền tảng xuyên biên giới.
- Nghị định số 10/2020/NĐ-CP: Quy định về điều kiện kinh doanh vận tải ứng dụng công nghệ kết nối điện tử.
- Quyết định số 645/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2021–2025.
- Tích hợp các xu hướng công nghệ hiện đại:
- Chuyển dịch giao thức liên mạng: Cung cấp dữ liệu thống kê ứng dụng IPv6 trên thế giới và tại Việt Nam (đạt tỷ lệ xấp xỉ 40%, đứng thứ 2 khu vực ASEAN và thứ 8 toàn cầu theo APNIC và Cisco).
- Hạ tầng điện toán đám mây: Phân loại chi tiết các mô hình Public, Private, Hybrid Cloud theo tiêu chuẩn NIST; hệ thống hóa danh mục dịch vụ hạ tầng và nền tảng của Amazon Web Services (AWS).
- Thương mại di động (m-commerce): Phân tích sự chuyển dịch từ nền tảng máy tính cá nhân sang thiết bị thông minh cầm tay và tác động đến hành vi tiêu dùng số.
- Gắn kết trực tiếp với ứng dụng thực tế: Giáo trình dành toàn bộ Chương 7 để hướng dẫn phương pháp xây dựng ứng dụng TMĐT, cung cấp quy trình cấu hình và quản trị chi tiết trên hệ thống nopCommerce, kết nối trực tiếp lý thuyết vào thực hành triển khai.
Đối tượng sử dụng giáo trình
+-------------------------------------------------------------------------+
| ĐỐI TƯỢNG SỬ DỤNG GIÁO TRÌNH |
+-------------------------------------------------------------------------+
| 1. Sinh viên chuyên ngành: Kinh tế, Tài chính, Kế toán, HTTT, TMĐT |
| (Yêu cầu: Tin học đại cương, Kinh tế vi mô, Pháp luật đại cương) |
+-------------------------------------------------------------------------+
| 2. Giảng viên: Khung chuẩn hóa bài giảng học phần TMĐT & Kinh tế số |
+-------------------------------------------------------------------------+
| 3. Cán bộ quản lý, Doanh nghiệp: Tham chiếu pháp lý, bảo mật & kỹ thuật |
+-------------------------------------------------------------------------+
- Sinh viên đại học và học viên cao học: Giáo trình phục vụ trực tiếp sinh viên từ năm thứ hai trở đi thuộc các khối ngành Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng, Kế toán, Quản trị kinh doanh, Hệ thống thông tin quản lý và Thương mại điện tử (đặc biệt tại Học viện Tài chính).
- Kiến thức điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần: Tin học đại cương, Nguyên lý quản trị kinh doanh, Pháp luật đại cương và Kinh tế học vi mô để tiếp thu thuận lợi các nội dung về giao thức kỹ thuật và mô hình phân tích kinh tế.
- Giảng viên các trường đại học: Tài liệu cung cấp đề cương bài giảng chuẩn hóa, hệ thống bảng biểu minh họa, danh mục thuật ngữ viết tắt Anh - Việt và các sơ đồ kỹ thuật phục vụ công tác giảng dạy, biên soạn bài tập lớn và đề thi học phần.
- Cán bộ quản lý, chuyên viên doanh nghiệp và độc giả tự học: Tài liệu được sử dụng làm văn bản tham khảo phục vụ việc tra cứu khung chính sách pháp luật TMĐT, quy trình triển khai giải pháp chữ ký số, phương thức thanh toán an toàn và bảo mật hệ thống thông tin kinh doanh.
Câu hỏi thường gặp
1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?
Giáo trình được biên soạn phục vụ công tác giảng dạy và học tập của giảng viên, sinh viên các trường đại học khối ngành Kinh tế, Tài chính, Quản trị và Công nghệ thông tin; đồng thời là tài liệu tham khảo nghiệp vụ cho cán bộ quản lý doanh nghiệp kinh doanh trực tuyến.
2. Người học cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi tiếp cận giáo trình?
Người học cần nắm vững kiến thức căn bản về Tin học đại cương (nguyên lý máy tính, thao tác phần mềm cơ bản), kiến thức pháp luật đại cương và các nguyên lý cơ bản về quản trị và kinh tế học.
3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu khác cùng chuyên ngành là gì?
Tài liệu tích hợp cân bằng giữa hai mảng kiến thức: phân tích hạ tầng kỹ thuật máy tính (giao thức TCP/IP, IPv6, Cloud Computing) và vận hành các nghiệp vụ kinh tế (hợp đồng điện tử, thanh toán, marketing, bảo mật, khung pháp lý Việt Nam), kết thúc bằng hướng dẫn kỹ thuật trên phần mềm nopCommerce.
SO SÁNH CƠ CẤU NỘI DUNG VỚI GIÁO TRÌNH TMĐT TRUYỀN THỐNG
Giáo trình truyền thống:
[==================== Khía cạnh Kinh doanh / Marketing ====================] [Luật]
Giáo trình Internet & TMĐT (Học viện Tài chính):
[-- Hạ tầng Kỹ thuật & Mạng --] [-- Nghiệp vụ & Pháp lý --] [-- SDLC & nopCommerce --]
4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả cao?
Người học nên học tập theo trình tự logic từ Chương 1 đến Chương 7: nắm vững bản chất hạ tầng mạng ở Chương 1; nghiên cứu khung pháp lý và nghiệp vụ ở Chương 2, 3, 4, 5, 6; và trực tiếp thực hành cài đặt, cấu hình hệ thống website bán hàng theo chỉ dẫn tại Chương 7.
5. Giáo trình có cung cấp các tài liệu bổ trợ nào kèm theo không?
Giáo trình bao gồm hệ thống danh mục từ viết tắt Anh - Việt chuẩn hóa, danh mục hình ảnh kiến trúc hệ thống, danh mục bảng biểu số liệu thống kê chi tiết và hệ thống tài liệu tham khảo học thuật bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh.
Kết luận
Giáo trình Internet và Thương mại điện tử do Học viện Tài chính biên soạn cung cấp hệ thống tri thức học thuật hoàn chỉnh, chuẩn xác và khoa học về lĩnh vực kinh tế số.
Nội dung giáo trình phản ánh tính liên ngành chặt chẽ giữa khoa học kỹ thuật mạng máy tính và khoa học quản lý kinh tế, thiết lập lộ trình học tập logic từ việc tiếp cận cơ sở hạ tầng CNTT, nghiên cứu thể chế pháp lý, phân tích các nghiệp vụ thanh toán, tiếp thị số đến thiết kế và vận hành hệ thống ứng dụng thực tế.
LỘ TRÌNH HỌC TẬP TOÀN DIỆN
[GIAI ĐOẠN 1] [GIAI ĐOẠN 2] [GIAI ĐOẠN 3]
Hạ tầng & Mạng số Pháp lý & Nghiệp vụ TMĐT Triển khai & Bảo mật
(Chương 1: TCP/IP, (Chương 2, 3, 4, 5: HĐĐT, (Chương 6, 7: Mã hóa,
IPv6, Cloud AWS) Thanh toán, Digital Mkt) Bảo mật, nopCommerce)
Nguồn tài nguyên bổ trợ được hệ thống hóa trong sách bao gồm danh mục thuật ngữ chuyên ngành (CKĐT, CTĐT, HĐĐT, B2B, B2C, C2C, CMS, DNS, TCP/IP, SEO), bảng dữ liệu thực nghiệm và tài liệu tham khảo chuyên khảo trong nước và quốc tế, đáp ứng đầy đủ yêu cầu nghiên cứu, giảng dạy và ứng dụng thực tiễn.