Chương 1 NHUNG VAN DE CHUNG VE THU LÝ VỤ ÁN DÂN SU 1. Khái niệm, đặc điểm va ý nghĩa của thụ lý vụ án dan sự LLL Khái niệm the ý vụ án dan sự. làm rõ khải niềm thụ lý VADS, cần lâm rõ nội ham khải niềm "vụ án dân sự" Trước đây, theo quy định của Pháp lệnh thủ tục giải quyết các VADS năm 1980 thì VADS là vụ việc phát sinh tai TAND do Viện kiém sát nhân dân, tỗ chức x8 hội yêu cầu Tòa án bão vệ các quyền va lợi ích hợp pháp của minh, của nha nước, của tập thé, hoặc của cá nhân công dân khác đang bị tranh chap hoặc vi phạm Pháp lệnh có quy định VADS bao gồm những tranh chấp và những việc không có tranh chấp về dân sự và hôn nhân gia đình như tranh chấp vé quyển sở hữu, hợp đồng, bồi thường thiệt hại ngoài hop đồng hoặc những tranh chấp khác, việc xắc định công dân đã chết hoặc mắt tích. Bộ luật TIDS năm 2004 đền BLTTDS năm 2015 đều không đưa ra khái niệm VADS, thay vao đó chỉ liệt ké loại việc nảo được zác định là VADS, loại việc nao Ja việc dan sự, cụ thể Điều 1 BLTTDS năm 2015 quy định: “Bồ iuật Tổ ting đân sự quy đmh những nguyên tắc cơ bản trong tổ tụng dân sue: trùnh te, thit túc khối kiện đỗ Tòa án nhân dân (san đây gọi là Tòa án) giải quyết các vụ án về tranh chấp dân sự.
hôn nhân và gia đình, tinh doanh thương mai, lao động (sau đây got chung là vụ án dân sư) và trình tực thi tục yêu cầu đỗ Tòa án giải quyết các việc về yêu câu dân sự. hôn nhân và gia dink kinh doanh, tương mai, lao động (sau đây got clung là việc dân ste" Trong đó, VADS là tranh chấp vẻ quyền lợi, ngiĩa vụ giữa cá nhân, cơ quan, tổ chức với nhau Các tranh chấp nảy bao gồm tranh chấp dân su, tranh chấp HN&GP, tranh chấp kinh doanh vả thương mại, tranh chấp lao động Khi một tranh chập dén sự thuộc thêm quyền gat quyết cia Toa ân, được đương sự yêu ‘va Tòa án thụ lý, giải quyét sẽ trở thảnh VADS Như vậy, những tranh chấp phát sinh trong đời sống dân sự muốn được coi lả VADS cân thöa mãn các đặc điểm sau đây: - Vu dn dân sự là tranh chắp phát sinh tie quan hộ pháp luật dân sue Tôn nhân và gia dink kinh doanh thương mại và lao đông được qn định thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo thủ tue tổ tưng dân sie. Những tranh chấp phát sinh từ quan hệ pháp luật dân su, hôn nhân va gia đính, kinh. doanh thương mai và lao đồng có thể thuộc thẩm quyển giải quyết của rất nhiều các cơ quan khác nhau hoặc thuộc thẩm quyên giãi quyết của Tòa án theo các thủ tục khác nhau.
Nhưng chỉ có những tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo thủ tục tổ tụng dan sự mới có thể trở thanh VADS. - Via dn dân sự được các chủ thể theo guy din của pháp luật khổi tiện ra Tòa án dB báo vệ quyền và lợi ích hop pháp của minh, của người khác, bảo vệ Jot ích công công, lot ích Nhà nước và được Tòa án th it giải quyễt Đề co một VADS tại Tòa án thì trước tiên phải có yêu cầu của các chủ thể theo quy định của pháp luật Đó là, các chủ thể đã tham gia vio các quan hệ pháp luật dân su, hôn nhân va gia dinh, kinh doanh thương mai va lao đồng, họ là các chủ thể có quyền va lợi ích bị xâm phạm hoặc tranh chấp. Ngoài các chủ thể này, để bao vệ quyền và lợi ich hợp pháp của người khác, bao vệ lợi ích công công, lợi ch Nhà nước pháp luật còn quy đính cho các cá nhên, pháp nhân trong pham vi va nhiềm. ‘vu quyền han của mình cũng có quyển yêu cầu Toa án bao vệ.
Và khi Tòa an chấp nhận đơn khối kiện và thu lý thi sẽ làm phát sinh VADS tại Tòa án. - Vụ án dân sự la những tranh: chấp về quyên và nghĩa vụ dân sự, hôn nhân và gia đnh, kinh doanh thương mai và lao động giữa các cá nhân, pháp nhân "Như vậy r, VADS là tranh chấp về quyền và ngiữa vụ dân sục hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mai và lao động được quy định thuộc th quyễn giải quyết của Tòa án theo thủ tục TTDS do các cá nhân, pháp nhân theo quy dinh của pháp luật yên cầu Téa ân đỗ bảo vệ quyền và lợi ích hop "pháp cia mình của người khác, lợi ích công công, lợi ich cũa Nhà nước và duoc Tòa ám tin if giải quyết. Thu lý VADS 1a hoạt đông của cơ quan có thẩm quyền giải quyết các VADS. Khải niệm "thu lý" VADS có méi quan hệ biện chứng với quyên khỏi kiện của cá nhân, cơ quan, tổ chức.
Có thể nói, chỉ khi quyền khởi kiện của cá. nhân, pháp nhân được thực thi thì mới có hoạt động thụ lý VADS của Tòa án ‘Va ngược lại, chỉ khi hoạt động thụ lý được thực hiện thì quyền khối kiện của cá nhân, pháp nhân mới được thực hiện và quyền lợi hợp pháp của chủ thể mới có khả năng được đảm bão Theo từ điển tiếng Việt "Tim i là tiếp nhận giải quyét vụ vide" Dưới góc độ pháp ly, theo Từ điển Luật học "Tim if vụ án ià bắt đầu tiếp nhận mot vụ việc dé xem xét và giải quyết. Theo pháp luật tổ tung dân sve tin if vụ an là việc tòa đân sự nhận đơn yêu cầu của đương sự đề nghị xem xét, giải quyết một vụ việc đỗ đâm bảo quyén, lợi ich hợp pháp của cả nhân, pháp nhân, tổ chức, cơ quan’, Như vậy, thu ly VADS theo cách hiểu nảy 1a việc Tòa án tiếp nhân đơn khởi kiên để giãi quyết vụ án. ‘Vé mặt khoa học pháp lý, khải niệm thụ lý VADS cũng tổn tại các quan điểm khác nhau: Theo Giáo trình Luét tổ tung dân sự của trường Đại học Luật Hà Nội “Thụ lý vụ án dân sự là việc Téa án nhận đơn khối kiện của người khôi kiện và vào số tìm i vụ ám dân sự đễ giải quyết "2 Theo tác giã Nguyễn Thị Hiển thì "chế định khởi kiện và tin if vụ ám dn sự trong t tung dân sự Việt Nam là téng thé các quy phạm pháp luật điều chỉnh quan lệ giữa Tòa án và nguyên đơn hoặc dat điện của nguyên đơn bảo vệ quyén và lợi ích hop pháp của nguyên đơn! Ngoài ra tác giả Tổng Công Cường cho rằng: "thu i vụ đm dân sự ià hành vi tổ tụng của Tòa cn chấp nhận don knot kiện của đương sự và nine vay 1 Viên Ngôn ngš học 2006), Man adng Pee, No Bi Wing - Tang tim từ đến học, Hà Nội - Đ Nẵng, 2.
Viễn tow học pháp ý, Bộ Tephip G009), Me ln ứt học, Nn T Bn Bich on - Nob Trylúp, HÀ aia. Tung Đi he Lait Bí Nội G01), Giáo bin Lud ng đột Ne Cig md dn, B Nột 4 Nevin Tâm Hiện (2012), Hote tiến chế inh it ân và đụ Wy dn đt nự nong Pp hết tổ mg. ‘din se it Net, Du văn tne of, oa Lit Đạthọc Quốc ga 2h Nội, Hk NG, 10 đã chính thức rằng buộc trách nhiệm của các chai thể vào các quan hệ tổ tụng. Việc tin iÿ là bước khởi điễm làm phát sinh các quan hệ pháp iuật tổ tụng đân sie Mặc dit vay, nôi một cách chinh xác thi tìm i gằm cô nhiều hành vì tổ ting được diễn ra trong thời han nhất định, do đó nó được coi nine là.
một giat đoạn tổ tung nhỏ '. Có thé thay các quan điểm nảy đưa ra khái niệm thụ lý đưới các gúc đô khác nhau nhưng đã nói lên một cách tương đối thông nhất nội dung cơ ban của khái niệm thụ lý VADS, đó là việc chấp nhận đơn khỏi kiện của đương sự để xem sét. Tuy nhiền, ở quan điểm thứ nhất đã nêu được rổ rằng các hoạt động cơ ban của việc thụ ly VADS bao gồm nhận đơn va vào số thụ lý, với cách tiếp cận nay giúp chúng ta có thể nhìn nhân rõ hơn về nội dung của khái niệm thụ lý, Quan điểm thứ hai chưa nêu được các hoạt động cơ bản của thụ lý VADS ma mới chỉ nêu được mục dich của thụ lý VADS. Củn quan điểm thứ ba tác gia mới chi dé cập đến việc Téa án chấp nhận đơn khỏi kiện của đương sự nhưng chưa để cập đền các hoạt đông cơ bản của việc thu ly VADS ‘Nhu vậy, thụ lý VADS có thể được nhìn nhân, phân tích dưới các góc đô khác nhau như thu lý là tổng hợp các quy đính pháp luật trong TTDS, thụ lý là một thủ tục TTDS, thu lý là hoạt động TTDS, thụ lý 1a hảnh vi TTDS.
Tuy nhiên, trong phạm vi luận văn, tác giã nghiên cứu thu lý VADS dưới góc đồ là hoạt động TTDS. Sau khí nhận đơn khỏi kiện và các chứng cứ, tài liêu kèm theo thi Téa án phải vào số nhân đơn va xem xét trong thời han do pháp luật quy đính Tòa án sẽ phải kiểm tra tính đẩy đủ và hợp pháp của hồ sơ khởi kiện, xác định các điều kiện để thụ ly VADS như điều kiện về quyền khởi kiện của chủ thể, điều kiên vé thẩm quyển, điều kiên sự việc chưa được giải quyết bằng ban án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật của Tòa án. Trong trường hợp thấy vụ án thuộc thẩm quyên của minh thì Tòa án phải thông báo cho người khởi kiện 5. Ting “Chòng C011), ut sổ mong đột sự TÚC Now, Nghin cu so san, Ngô Đại học qiắc ge "hàn nhỏ Hồ Chỉ Mad 315 tiết để họ nộp tiền tam ứng án phi (trừ trường hợp được miễn hoặc không phải nộp tiến tam ứng án phí, án phi).
Sau khi người khỏi kiên nộp cho Tòa án biên lai nộp tiễn tam ứng án phí thi Tòa an quyết định thu lý, giãi quyết VADS. Các hoạt động đó của Tòa án được gọi la thụ lý VADS, Thụ ly VADS là công việc đầu tiên của Tòa án trong quá trình tổ tụng, "Nếu không có việc thụ lý vụ án thi Tòa án sẽ không có bước tiếp theo của quá trình tổ tung. Thụ lý VADS bao gém hai hoạt đồng cơ bản lả nhận đơn khối kiên và ra quyết đính thụ lý VADS để giãi quyết.