Đặt vấn đề , các thành tố của văn hóa đọc, phát triển văn hóa đọc cho cá nhân và cộng đồng và kết luận. Trong nội dung đó tác giả đã đưa ra và làm sáng tỏ 9 tiêu chí là các thành tố của văn hóa đọc : mục đích đọc, nội dung đọc, thị hiếu đọc, tính tích cực đọc,.và khẳng định đây là cơ sở đánh giá văn hóa đọc của một cá nhân cũng như cộng động. Mục đích của bài viết nhấn mạnh vai trò quan trọng của văn hóa đọc đối với sự phát triển của cá nhân và cộng đồng, và việc nghiên cứu bản chất của văn hóa đọc là cần thiết để qua đó phát triển văn hóa đọc trở thành nhu cầu và chuẩn mực 17 của từng cá nhân trong xã hội. Bằng phương pháp nghiên cứu phân tích tổng hợp lý thuyết kết hợp phương pháp quy nạp và diễn giải tác giả đã làm rõ được khái niệm văn hóa đọc, các thành tố của văn hóa đọc, lợi ích phát triển văn hóa đọc cho cá nhân và cộng đồng từ đó muốn tuyên truyền đến mọi người về kỹ năng đọc sách, về thói quen đọc, phương pháp đọc.
Vậy nên việc biến văn hóa đọc trở thành nhu cầu và chuẩn mực cá nhân là điều vô cùng cần thiết.2 Những nghiên cứu: Thực trạng phát triển văn hóa đọc của sinh viên Các tác giả đều nêu ra được những khía cạnh quan trọng của văn hóa đọc được hiểu dưới góc độ hệ thống văn hóa học hay nhận diện văn hóa đọc dưới lý luận khoa học và từ đó các nhà nghiên cứu đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phát triển văn hóa đọc trong mỗi cá nhân và cộng đồng. Với sự thiết thực với đời sống như vậy thực trạng văn hóa đọc của sinh viên nói riêng cũng như cộng đồng nói chung như thế nào? Theo Ths Nguyễn Chí Trung (2020) đã viết trong “Thực trạng văn hóa đọc của sinh viên Đại học Quốc gia Hà Nội” (Tạp chí Thông tin và Tư liệu) [18]; Lê Thị Thúy Hiền (2011) đã viết trong “Thực trạng văn hóa đọc của sinh viên chuyên ngành thư viện thông tin Trường Đại học Văn hóa Hà Nội” [6] hay nghiên cứu của Lê Mộng Đài Trang (2007) “Nghiên cứu phát triển văn hóa đọc cho học sinh phổ thông bậc trung học cơ sở tỉnh Cà Mau ” Luận văn thạc sĩ khoa học [17]; Research on Reading Cultures in Chinese College and Universities. 3rd International Conference of Science and Social Research, Atlantic Press [21]. Văn hóa đọc đóng một vai trò thiết yếu trong học tập và nghiên cứu của sinh viên đặc biệt là sinh viên năm nhất.
Vậy nên việc đọc sách đọc tài liệu của sinh viên không chỉ đơn giản là đọc hiểu lý thuyết mà việc đọc phải đạt ở mức cao hơn: định hướng tiếp thu chọn lọc tri thức kiến thức trong sách, tài liệu tham khảo. sau đó vận dụng những kiến thức tiếp thu được vào học tập, nghiên cứu và đặc biệt là ứng dụng vào đời sống một cách sáng tạo. Theo các nhà nghiên cứu, hiện nay văn hóa đọc đang là vấn đề khá được quan tâm bởi ban ngành cơ quan lãnh đạo, nhà trường. Với tinh thần đề cao tầm quan trọng của sách 18 báo và tri thức trong đời sống, Chính phủ đã có rất nhiều những biện pháp thiết thực để phát triển văn hóa đọc: quyết định quan trọng như thành lập Ngày Sách Việt Nam hay phê duyệt rất nhiều đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng, các hội nghị, hội thảo chuyên đề về văn hóa đọc được tổ chức rất thường xuyên, các hội chợ triển lãm sách với quy mô lớn ở nhiều địa phương, với một mục tiêu: Chấn hưng và phát triển văn hóa đọc.
Tuy nhiên số lượng người quan tâm đến sách chưa nhiều, điều đó diễn ra ở rất nhiều lứa tuổi đặc biệt ở lứa tuổi học sinh sinh viên, phải chẳng thế hệ trẻ bị văn hóa nghe nhìn lôi cuốn mạnh hơn là văn hóa đọc, cuốn theo sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin. Để tìm hiểu thực trạng này các nhà nghiên cứu đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu lý luận và phương pháp nghiên cứu thực tiễn khảo sát bằng bảng hỏi để thu thập các thông tin định lượng theo phương pháp ngẫu nhiên hệ thống, hình thức gửi bảng hỏi trực tiếp hoặc trực tuyến qua thư/ mạng xã hội và đã thu được kết quả đáng tin cậy và khách quan, sau khi phân tích số liệu thống kê được mô tả dạng tần suất tỷ lệ, sử dụng thang đo Likerts, để đánh giá mối liên hệ giữa biến số định danh và thứ bậc, một số tác giả Ths Nguyễn Chí Trung còn sử dụng thêm kiểm định Chi và hệ số tương quan Cramer’s V. Sau khi thu thập được số liệu, tiến hành đánh giá thực trạng văn hóa đọc của sinh viên một cách khách quan qua: Năng thực định hướng đọc, năng lực lĩnh hội tài liệu, thái độ ứng xử với tài liệu. từ cơ sở đó các nhà nghiên cứu đã đưa ra nhận xét về điểm mạnh điểm yếu trong văn hóa đọc của sinh viên nói riêng cũng như giới trẻ hiện nay nói chung.
Mục đích của các bài nghiên cứu nói chung là đánh giá thực trạng văn hóa đọc của sinh viên, đưa ra những nhận xét cơ bản về văn hóa đọc của sinh viên và đề xuất một số biện pháp phát triển văn hóa đọc cho sinh viên nói riêng và giới trẻ nói chung.3 Những nghiên cứu: Yếu tố ảnh hưởng đến phát triển văn hóa đọc của sinh viên Phạm Thị Hương Liên (2018) trong nghiên cứu “Những yếu tố ảnh hưởng tới văn hóa đọc trong kỷ nguyên số” [9] đã chia sẻ trong Kỷ yếu Hội thảo ngành Thông tin-Thư viện, trong thời đại kỷ nguyên số và cách mạng 4.0 thì 19 tầm quan trọng của văn hóa đọc là không thể phủ định. Bài viết đã đề cập đến những yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa đọc và phát triển văn hóa đọc đặc biệt nhấn mạnh những yếu tố mới xuất hiện trong thời đại số: hệ thống chính sách, chiến lược cụ thể và lâu dài cho trấn hứng văn hóa đọc, khoa học công nghệ phát triển, đội ngũ nhà khoa học và tác giả, công nghệ giải trí, thư viện. Bài viết đã làm rõ khái niệm văn hóa đọc theo 2 nghĩa rộng và nghĩa hẹp từ đó làm rõ các yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa đọc và đề ra những giải pháp phát triển văn hóa đọc trong thời đại số. Trong một nghiên cứu khác của Vũ Thị Thanh Minh & Đinh Thị Thanh Huyền (2023) đã viết trong “Văn hóa đọc trong kỷ nguyên số”- Tạp chí nghiên cứu Dân tộc, số 1 [10].
Bài nghiên cứu mới trong năm 2023 có lẽ là minh chứng cập nhật tốt nhất những gì đã và đang xảy ra với văn hóa đọc của cá nhân cũng như cộng động hiện nay đã làm rõ những yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển văn hóa đọc và nhấn mạnh đặc biệt yếu tố phát triển nhanh của công nghệ đã mở ra “Kỷ nguyên số” và quỹ thời gian eo hẹp kèm theo sự xuất hiện của các phương tiện nghe – nhìn đã làm suy giảm văn hóa đọc. Ngoài ra còn rất nhiều yếu tố chủ quan về xu hướng đọc của mỗi con người: sở thích đọc thay đổi, kỹ năng đọc giảm, chưa định hướng được mục tiêu đọc sách. Bài viết sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính trên cơ sở phân tích, tổng hợp các tài liệu liên quan đến văn hóa đọc, vai trò của văn hóa đọc, những thay đổi của văn hóa đọc trong giai đoạn công nghệ phát triển như hiện nay. Kết hợp sử dụng phương pháp nghiên cứu xã hội học, quan sát thu nhận thực trạng của văn hóa đọc và đưa ra các nguyên nhân hay yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển văn hóa đọc, đề ra các biện pháp để khắc phục tình trạng suy giảm văn hóa đọc trong hiện nay cũng như các biện pháp để tăng cường phát triển văn hóa đọc.4 Những nghiên cứu: Biện pháp phát triển văn hóa đọc cho sinh viên hiện nay Theo Vũ Dương Thúy Ngà (2010) trong nghiên cứu “Biện pháp phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng ở Việt Nam” [20] và Hoàng Thị Bích Thủy (2015) đã viết trong “Phát triển văn hóa đọc cho sinh viên của Trường Đại học Thương mại”.
Hiện nay, các trường đại học ở Việt Nam đang triển khai mạnh mẽ phương thức đào tạo theo hệ thống tín chỉ và đổi mới phương pháp dạy - học theo hướng lấy người học làm trung tâm, giảm thời gian lý thuyết, tăng thời gian tự học, tự nghiên cứu cho sinh viên. Để thực hiện tốt phương pháp này, các trường đại học phải thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ để nâng cao chất lượng đào tạo, trong đó vấn đề hiện đại hóa hoạt động thông tin, thư viện, đặc biệt phát triển văn hóa đọc được đặc biệt quan tâm vì đây là yếu tố quyết định thúc đẩy quá trình học tập và nghiên cứu của sinh viên. Vậy trong các nghiên cứu các tác giả nói chung đều đề cập bản chất và vấn đề khách quan của phát triển văn hóa đọc, phân tích nhận xét văn hóa đọc từ đó đưa ra những biện pháp hiệu quả phát triển văn hóa đọc. Tổng quan các bài nghiên cứu đều sử dụng phương pháp nghiên cứu lý luận kết hợp phương pháp thực tiễn: phương pháp quan sát, phương pháp điều tra bằng bảng hỏi, phương pháp sử dụng toán thống kê kết hợp sử dụng thang đo Likerts.
Các nghiên cứu đều thực hiện theo trình tự logic, kết quả thu được mang tính thực tiễn cao, kết cấu đề tài logic. Mục đích của các bài nghiên cứu là nghiên cứu đề xuất một số biện pháp phát triển văn hóa đọc cho sinh viên riêng và cho cộng đồng nói chung. Các biện pháp nghiên cứu đề cập đến 2 vấn đề: biện pháp khách quan, biện pháp chủ quan; đánh giá cao vai trò của biện pháp chủ quan và cũng không phủ nhận hiệu quả của biện pháp khách quan vậy phải thực hiện các phương pháp phải đồng bộ, để phát triển văn hóa đọc trong mỗi cá nhân cũng như cộng đồng. Về biện pháp chủ quan, các nghiên cứu đều chỉ ra rằng mỗi cá nhân nên xây dựng thói quen đọc, phương pháp đọc hiệu quả, đọc có định hướng chọn lọc, và nhận thức về vai trò của văn hóa đọc trong thời đại công nghệ số hiện nay.
Song song với nó là sự ủng hộ của nhà nước các tổ chức xã hội nên tăng cường đầu tư cơ sở 21 vật chất, tổ chức nhiều hoạt động nhằm phát triển văn hóa đọc và ngoài ra còn có sự chung tay từ phía gia đình nhà trường.