Thực trạng kế toán hoạt động thu chi ngân sách tại Ủy ban Nhân dân phường Kỳ Long

Khóa luận kế toán hoạt động thu chi ngân sách tại UBND phường Kỳ Long - ĐH Kinh tế Huế

• Tác giả: Nguyễn Thị Diễm Quỳnh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hoàng
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng kế toán hoạt động thu chi ngân sách tại Ủy ban Nhân dân phường Kỳ Long
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán thu chi ngân sách tại UBND phường Kỳ Long

UBND phường Kỳ Long là đơn vị dự toán cấp xã, phường trực thuộc thị xã Kỳ Anh. Công tác kế toán ngân sách tại đây đóng vai trò nền tảng trong quản lý tài chính địa phương. Mọi hoạt động thu và chi đều phải tuân thủ Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015. Kế toán phường chịu trách nhiệm tổng hợp, lập dự toán và phân bổ ngân sách. Đơn vị áp dụng chế độ kế toán ngân sách và tài chính xã theo Thông tư hiện hành của Bộ Tài chính. Hệ thống tài khoản hạch toán phản ánh toàn diện nguồn thu và các nhiệm vụ chi. Kế toán viên theo dõi chặt chẽ nguồn thu phí, lệ phí và các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm. Đồng thời, kế toán kiểm soát các khoản chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển. Các quy trình đối chiếu số liệu với Kho bạc Nhà nước diễn ra định kỳ hàng tháng. Báo cáo tài chính phản ánh trung thực tình hình thực hiện dự toán được giao. Việc duy trì kỷ luật ngân sách bảo đảm cân đối thu chi hàng năm. Nguồn lực công được sử dụng đúng mục đích và phục vụ dân sinh hiệu quả. Cơ quan quản lý cấp trên dễ dàng giám sát tính minh bạch của ngân sách địa phương.

1.1. Cơ sở pháp lý và vai trò kế toán ngân sách phường

Kế toán ngân sách tại UBND phường Kỳ Long hoạt động dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật nghiêm ngặt. Luật Ngân sách Nhà nước định hình toàn bộ chu trình lập và chấp hành dự toán. Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp và chế độ kế toán ngân sách xã hướng dẫn phương pháp hạch toán cụ thể. Vai trò của kế toán thể hiện qua việc cung cấp thông tin tài chính kịp thời cho lãnh đạo phường. Số liệu kế toán làm căn cứ ban hành các quyết định điều hành kinh tế tại địa bàn. Kế toán bảo đảm các khoản thu được huy động đúng chính sách và nộp đủ vào Kho bạc Nhà nước. Các khoản chi được thực hiện đúng định mức quy định. Hoạt động kiểm tra nội bộ ngăn ngừa thất thoát và lãng phí công quỹ.

1.2. Tổ chức bộ máy kế toán tại UBND phường Kỳ Long

Bộ máy kế toán tại UBND phường Kỳ Long được tổ chức tinh gọn theo mô hình kiêm nhiệm. Phụ trách kế toán đảm nhận lập chứng từ, ghi sổ và lập báo cáo tài chính. Thủ quỹ thực hiện thu chi tiền mặt dựa trên phiếu thu và phiếu chi hợp lệ. Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường giữ vai trò chủ tài khoản, ký duyệt chứng từ và phê chuẩn dự toán. Mối quan hệ giữa bộ phận kế toán và các đoàn thể chuyên môn diễn ra chặt chẽ. Kế toán thường xuyên phối hợp với cơ quan thuế để theo dõi nguồn thu trên địa bàn. Việc giao dịch với Kho bạc Nhà nước thị xã Kỳ Anh được tiến hành thường xuyên qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến. Tính chuyên trách giúp nâng cao trách nhiệm của từng cá nhân.

II. Phân tích thực trạng kế toán thu chi ngân sách tại phường Kỳ Long

Thực tế triển khai kế toán thu chi ngân sách tại UBND phường Kỳ Long ghi nhận nhiều kết quả tích cực song vẫn tồn tại hạn chế. Quy trình thu ngân sách bám sát dự toán được Hội đồng nhân dân phê duyệt. Các khoản thu từ đất công ích, hoa lợi công sản và lệ phí được hạch toán qua tài khoản 714 và tài khoản 337. Tuy vậy, công tác quản lý nguồn thu còn gặp khó khăn do một số hộ kinh doanh nộp thuế môn bài chậm trễ. Tỷ lệ điều tiết nguồn thu từ thuế ngoài quốc doanh phụ thuộc vào tiến độ thu của thị xã. Về công tác chi ngân sách, đơn vị ưu tiên bảo đảm chi lương và chi hoạt động thường xuyên của bộ máy. Chi sự nghiệp kinh tế và đầu tư hạ tầng đôi lúc bị chậm giải ngân do thủ tục hành chính. Kế toán viên phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ hành chính khác. Khối lượng công việc phát sinh vào thời điểm cuối năm tài chính gây áp lực lớn. Sự phối hợp chia sẻ dữ liệu giữa phường và cơ quan thuế đôi khi chưa đồng bộ. Tình trạng chứng từ thanh toán chuyển nguồn cần điều chỉnh phát sinh thường xuyên.

2.1. Thực trạng công tác kế toán thu ngân sách phường

Hoạt động thu ngân sách tại phường Kỳ Long bao gồm thu 100% tại địa phương và thu phân chia theo tỷ lệ. Kế toán lập biên lai thu tiền, tổng hợp biên lai và viết giấy nộp tiền vào ngân sách. Nguồn thu từ tiền cho thuê đất và mặt nước được cập nhật định kỳ. Đối với các khoản thu chưa nộp Kho bạc, kế toán hạch toán qua tài khoản 337 trước khi làm thủ tục ghi thu. Tuy nhiên, việc rà soát nguồn thu từ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp còn nhiều thiếu sót. Một số hộ dân chưa kịp thời khai báo diện tích đất mới. Việc đôn đốc thu nợ đọng kéo dài làm giảm tính chủ động của dự toán thu phường.

2.2. Vướng mắc trong quy trình kiểm soát chi ngân sách

Quy trình kiểm soát chi tại UBND phường Kỳ Long đòi hỏi hồ sơ thanh toán đầy đủ và chuẩn xác. Kế toán mở các tài khoản chi thường xuyên và chi dự án đầu tư theo quy định. Dù vậy, tiến độ thanh quyết toán các công trình xây dựng cơ bản còn chậm. Hồ sơ nghiệm thu công trình đôi khi thiếu biên bản xác nhận khối lượng hoàn thành. Một số nội dung chi đột xuất phục vụ an sinh xã hội phải bổ sung chứng từ nhiều lần. Kế toán mất nhiều thời gian kiểm tra tính hợp lệ trước khi chuyển Kho bạc kiểm soát. Việc này làm ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công tại phường.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán thu chi ngân sách phường Kỳ Long

UBND phường Kỳ Long cần triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng kế toán ngân sách. Đầu tiên, đơn vị cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý tài chính kế toán công. Việc nâng cấp phần mềm kế toán hành chính sự nghiệp giúp tự động hóa quá trình nhập liệu. Hệ thống sổ sách kế toán được số hóa giúp rút ngắn thời gian lập báo cáo định kỳ. Kế toán viên cần chủ động phối hợp với Chi cục Thuế khu vực để cập nhật danh bạ người nộp thuế. Công tác rà soát nguồn thu từ đất đai và kinh doanh hộ cá thể phải diễn ra thường xuyên. Đối với nghiệp vụ chi, lãnh đạo phường cần ban hành quy chế chi tiêu nội bộ chi tiết và sát thực tế. Kế toán xây dựng quy trình tiếp nhận và thẩm định chứng từ thanh toán minh bạch. Đơn vị cần cử cán bộ tham gia các lớp tập huấn nghiệp vụ do Bộ Tài chính tổ chức. Việc tăng cường thanh tra tài chính nội bộ giúp phát hiện sớm các sai sót trong ghi chép số liệu.

3.1. Đẩy mạnh ứng dụng phần mềm kế toán và số hóa chứng từ

Việc hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin là yêu cầu cấp thiết tại UBND phường Kỳ Long. Đơn vị cần khai thác toàn diện các tính năng của phần mềm kế toán xã. Mọi chứng từ kế toán từ phiếu thu, phiếu chi đến giấy rút dự toán cần được số hóa đồng bộ. Hệ thống kết nối dữ liệu liên thông với Kho bạc Nhà nước giúp giảm thiểu sai sót do thủ công. Kế toán có thể tra cứu và đối chiếu số dư tài khoản 714, 337 nhanh chóng. Ngoài ra, việc lưu trữ hồ sơ điện tử bảo đảm tính an toàn dữ liệu lâu dài. Các cấp lãnh đạo dễ dàng kiểm tra số liệu dự toán trực tuyến mọi lúc.

3.2. Nâng cao năng lực chuyên môn và quy chế chi tiêu nội bộ

UBND phường Kỳ Long cần chú trọng đào tạo chuyên môn cho đội ngũ kế toán viên. Việc cập nhật các thông tư mới về kế toán nhà nước giúp hạn chế sai lệch chuẩn mực. Cán bộ kế toán cần nâng cao kỹ năng phân tích báo cáo và quản trị rủi ro tài chính. Đồng thời, phường phải rà soát và bổ sung quy chế chi tiêu nội bộ hàng năm. Quy chế mới cần quy định cụ thể mức chi hội nghị, công tác phí và bảo dưỡng tài sản. Mọi khoản chi phải có căn cứ định mức rõ ràng và hóa đơn hợp lệ. Sự minh bạch này tạo động lực tiết kiệm chi tiêu công hiệu quả.

IV. Đánh giá ứng dụng kế toán thu chi ngân sách UBND phường Kỳ Long

Kế toán thu chi ngân sách tại UBND phường Kỳ Long giữ vị trí quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương. Quá trình hạch toán chính xác tạo cơ sở vững chắc cho việc điều hành ngân sách cơ sở. Hoạt động này cung cấp thông tin trung thực về nguồn lực tài chính công của thị xã Kỳ Anh. Khi công tác kế toán được thực hiện khoa học, các nguồn thu ngân sách được huy động trọn vẹn. Các khoản chi cho an sinh xã hội, y tế, giáo dục và hạ tầng nông thôn được đảm bảo kịp thời. Sự chuẩn mực trong hạch toán giúp nâng cao uy tín của chính quyền đối với nhân dân. Nghiên cứu thực tế tại phường mang lại nhiều giá trị thực tiễn cho công tác quản lý tài chính công. Kết quả nghiên cứu có thể ứng dụng cho các xã, phường có đặc thù kinh tế tương tự. Việc duy trì tính kỷ cương và minh bạch giúp ngăn chặn thất thoát công quỹ. Hệ thống kế toán vững mạnh là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững cho toàn phường.

4.1. Hiệu quả quản lý tài chính công từ thực tiễn địa phương

Thực tiễn tại UBND phường Kỳ Long khẳng định kế toán là công cụ đắc lực của quản trị công. Công tác thu chi ngân sách minh bạch giúp phường hoàn thành vượt mức nhiều chỉ tiêu tài chính. Việc kiểm soát chi tiêu thường xuyên tạo dư địa cho các dự án chỉnh trang đô thị. Dòng tiền ngân sách được luân chuyển an toàn qua Kho bạc Nhà nước. Sự giám sát của Hội đồng nhân dân và người dân được tạo điều kiện thuận lợi qua các báo cáo công khai. Nhờ đó, hiệu quả đầu tư công tại phường được nâng cao rõ rệt, góp phần thúc đẩy kinh tế phường tăng trưởng ổn định.

4.2. Khả năng nhân rộng mô hình kế toán cho các đơn vị cơ sở

Mô hình tổ chức kế toán và quản lý ngân sách tại phường Kỳ Long mang tính ứng dụng cao. Kinh nghiệm lập dự toán sát thực tế và phân loại nguồn thu có thể chuyển giao cho các xã lân cận. Quy trình đối chiếu chứng từ với Kho bạc là bài học quý báu cho kế toán cấp xã. Các đơn vị cơ sở có thể học hỏi cách ban hành quy chế chi tiêu nội bộ gắn liền thực tiễn. Việc ứng dụng linh hoạt các tài khoản kế toán ngân sách giúp đơn vị khác hoàn thiện sổ sách nhanh chóng. Sự chủ động này củng cố nền tảng tài chính công vững chắc cho toàn khu vực.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong giai đoạn phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế của Việt Nam giai đoạn 2021–2023, tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân cả nước đạt 5,21%. Báo cáo từ Tổng cục Thống kê ghi nhận tổng thu ngân sách nhà nước năm 2023 ước tính đạt 1.717,8 nghìn tỷ đồng (tương đương 106% dự toán năm, giảm 5,4% so với năm 2022); trong đó, thu nội địa lũy kế ước đạt 1.439 nghìn tỷ đồng (đạt 107,9% dự toán năm). Tổng chi ngân sách nhà nước năm 2023 ước đạt 1.731,9 nghìn tỷ đồng (bằng 83,4% dự toán năm, tăng 10,9% so với năm 2022); trong đó, chi thường xuyên ước đạt 1.058,6 nghìn tỷ đồng, chi đầu tư phát triển đạt 579,8 nghìn tỷ đồng, và chi trả nợ lãi đạt 90,1 nghìn tỷ đồng. Bước sang năm 2024, Chính phủ xây dựng hai kịch bản tăng trưởng kinh tế tương ứng với mức tăng trưởng GDP 6% và 6,5%. Trong bối cảnh đó, hệ thống kế toán hành chính sự nghiệp nói chung và kế toán ngân sách cấp xã, phường nói riêng giữ vai trò công cụ thiết yếu nhằm kiểm soát, quản lý thống nhất nguồn lực tài chính nhà nước theo Luật Ngân sách nhà nước.

Tại phường Kỳ Long (thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh), việc chuyển dịch kinh tế diễn ra mạnh mẽ nhờ vị trí nằm trong Khu kinh tế Vũng Áng, giáp ranh Công ty TNHH Gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh, tổ hợp nhà máy pin VinES và công trình nhà máy sản xuất ô tô điện của Tập đoàn Vingroup. Tuy nhiên, quy mô sản xuất tại địa phương vẫn còn nhỏ lẻ, phân tán, chủ yếu là tiểu thủ công nghiệp; chất lượng hàng hóa chưa cao, chi phí vận hành tốn kém, giá trị ngành nông – lâm nghiệp chưa khai thác hết tiềm năng đất đai; chất lượng nguồn nhân lực còn một số điểm hạn chế. Công tác kế toán thu, chi ngân sách tại phường là khâu trọng yếu nhằm bảo đảm nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, duy trì hoạt động bộ máy chính quyền, bảo đảm an ninh quốc phòng, và tuân thủ các chỉ tiêu định mức do Nhà nước quy định.

Khóa luận xác định mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

1. Hệ thống hóa và làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán hoạt động thu – chi tại đơn vị hành chính sự nghiệp cấp xã, phường.
2. Tìm hiểu, phân tích và đánh giá thực trạng công tác kế toán thu – chi ngân sách tại Ủy ban nhân dân phường Kỳ Long thông qua hệ thống chứng từ, tài khoản kế toán, quy trình xử lý nghiệp vụ, sổ sách và hệ thống báo cáo tài chính năm 2023.
3. Nhận xét các điểm mạnh, hạn chế còn tồn tại, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán thu – chi ngân sách tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán hoạt động thu – chi ngân sách tại Ủy ban nhân dân phường Kỳ Long, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh.
• Phạm vi nội dung: Thực trạng tổ chức công tác kế toán thu và chi ngân sách nhà nước cấp phường.
• Phạm vi không gian: Phòng Kế toán – Tài chính Ủy ban nhân dân phường Kỳ Long.
• Phạm vi thời gian: Số liệu kế toán và tài chính trong niên độ ngân sách năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các quy định pháp luật và chế độ kế toán hiện hành của Nhà nước dành cho chính quyền cấp cơ sở:

• Khái niệm và bản chất ngân sách nhà nước, ngân sách cấp xã/phường, các khoản thu ngân sách xã (thu hưởng 100%, thu phân chia theo tỷ lệ %, thu bổ sung từ ngân sách cấp trên) và chi ngân sách xã (chi thường xuyên, chi đầu tư phát triển).
• Thông tư số 344/2016/TT-BTC ngày 30/12/2016 của Bộ Tài chính quy định về quản lý ngân sách xã và các hoạt động tài chính khác của xã, phường, thị trấn (hướng dẫn phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, quy trình lập dự toán và quyết toán ngân sách).
• Thông tư số 70/2019/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn chế độ kế toán ngân sách và tài chính xã (quy định chứng từ, hệ thống tài khoản, biểu mẫu sổ kế toán và báo cáo tài chính).
• Thông tư số 13/2019/TT-BNV của Bộ Nội vụ hướng dẫn tiêu chuẩn, chức năng, nhiệm vụ của công chức tài chính – kế toán cấp xã.
• Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015 (Điều 59 về nhiệm vụ, quyền hạn của chính quyền địa phương ở phường).

Về phương pháp nghiên cứu, đề tài kết hợp các phương pháp cụ thể:

• Phương pháp thu thập thông tin: Trích xuất và đối chiếu dữ liệu trực tiếp từ hệ thống chứng từ gốc phát sinh trong năm 2023 (biên lai thu tiền, phiếu thu, phiếu chi, hóa đơn giá trị gia tăng, giấy nộp tiền vào ngân sách nhà nước, giấy rút dự toán ngân sách, bảng kê chi, giấy đề nghị thanh toán tạm ứng).
• Phương pháp nghiên cứu tài liệu và quy định thực tế: Rà soát các văn bản pháp quy, nghị quyết của Hội đồng nhân dân phường, quyết định giao dự toán của Ủy ban nhân dân thị xã Kỳ Anh, nội quy và quy chế hoạt động của phường Kỳ Long.
• Phương pháp thống kê, tính toán và so sánh: Phân loại, tổng hợp số liệu thu – chi theo nội dung kinh tế và mục lục ngân sách nhà nước nhằm so sánh giữa chỉ tiêu dự toán được phê duyệt với số liệu thực tế phát sinh trên sổ kế toán.

Nguồn dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu là số liệu kế toán thực tế do bộ phận Kế toán – Tài chính phường Kỳ Long cung cấp, hệ thống dữ liệu trích xuất từ phần mềm kế toán MISA BAMBOO.NET 2020, cùng các báo cáo thống kê dân số, đất đai, lao động của đơn vị.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán thu – chi ngân sách xã

Chương này trình bày hệ thống hóa khung lý luận về kế toán ngân sách cấp xã/phường. Ngân sách xã được xác định là quỹ tiền tệ tập trung của chính quyền cấp cơ sở, vừa phục vụ duy trì bộ máy quản lý, vừa đáp ứng các nhiệm vụ kinh tế – xã hội địa phương. Nguồn thu ngân sách xã bao gồm:

• Các khoản thu hưởng 100%: Phí, lệ phí; thu hoạt động sự nghiệp; hoa lợi công sản và quỹ đất công ích; tiền phạt vi phạm hành chính; đóng góp tự nguyện; viện trợ không hoàn lại; thu kết dư ngân sách năm trước; thu chuyển nguồn.
• Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm giữa các cấp ngân sách: Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, thuế sử dụng đất nông nghiệp, lệ phí môn bài từ cá nhân và hộ kinh doanh, lệ phí trước bạ nhà và đất.
• Thu bổ sung từ ngân sách cấp trên: Bổ sung cân đối ngân sách và bổ sung có mục tiêu.

Nhiệm vụ chi ngân sách xã được phân thành hai nhóm chính: chi đầu tư phát triển (xây dựng cơ bản kết cấu hạ tầng kỹ thuật, xã hội từ vốn cân đối hoặc vốn đóng góp) và chi thường xuyên (quản lý nhà nước, hoạt động Đảng và đoàn thể, quốc phòng – an ninh, giáo dục, y tế, văn hóa thể thao, môi trường, kinh tế, xã hội).

Về quy trình quản lý ngân sách, tác giả nêu chi tiết quy trình lập dự toán gồm 6 bước theo Thông tư số 344/2016/TT-BTC: từ khâu tính toán nguồn thu, lập dự toán chi, tổng hợp gửi Ủy ban nhân dân và Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét, gửi Phòng Tài chính – Kế hoạch cấp huyện thẩm định, đến phê duyệt chính thức (hạn chót nộp trước ngày 30/01 của năm giao dự toán). Về kế toán thu, đơn vị sử dụng các tài khoản chủ yếu gồm TK 714 "Thu NSX hạch toán vào NSNN", TK 337 "Thu NSX chưa hạch toán vào NSNN", TK 715 "Thu NSX trong thời gian chỉnh lý", cùng các sổ kế toán S04-X, S06a-X, S15-X và Sổ Nhật ký – Sổ Cái. Về kế toán chi, các tài khoản được vận hành gồm TK 814 "Chi NSX hạch toán vào NSNN", TK 137 "Chi NSX chưa hạch toán vào NSNN", TK 815 "Chi NSX trong thời gian chỉnh lý", tài khoản ngoài bảng TK 008, cùng các sổ kế toán S05-X, S06b-X. Quy trình quyết toán ngân sách xã gồm 4 bước, yêu cầu lập bộ hồ sơ gồm Bảng cân đối tài khoản, Báo cáo tổng hợp thu/chi theo nội dung kinh tế, Báo cáo quyết toán theo mục lục ngân sách, Báo cáo tài chính và Thuyết minh báo cáo tài chính (hạn gửi trước ngày 05/02 năm sau).

Chương 2: Phân tích, đánh giá thực trạng công tác kế toán thu – chi ngân sách tại UBND phường Kỳ Long

Chương 2 tập trung phân tích thực tế đơn vị nghiên cứu. Phường Kỳ Long có nguồn gốc từ việc chia tách theo Quyết định số 105-HĐBT ngày 08/09/1986 của Hội đồng Bộ trưởng và được nâng cấp thành phường theo Nghị quyết số 903/NQ-UBTVQH13 ngày 10/04/2015 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội trên cơ sở 2.136,53 ha diện tích tự nhiên. Vị trí địa lý phường nằm phía đông thị xã Kỳ Anh (cách trung tâm 14km), phía đông giáp phường Kỳ Liên và Kỳ Phương, phía tây và bắc giáp phường Kỳ Thịnh, phía nam giáp tỉnh Quảng Bình.

Về hiện trạng dân số và hạ tầng, phường có 1.445 hộ với 5.198 nhân khẩu phân bổ trên 5 tổ dân phố (Tân Long, Liên Giang, Liên Minh, Liên Tiến, Hợp Sơn), trong đó có 98 hộ và 435 nhân khẩu theo đạo Thiên chúa. Hệ thống hạ tầng bao gồm 01 trường THPT, 01 trường THCS, 01 trường tiểu học, 01 trường mầm non, 01 trạm y tế và 05 nhà sinh hoạt văn hóa. Cơ cấu diện tích đất đai toàn phường tính đến ngày 01/01/2023 được thống kê như sau:

Loại đất	Diện tích (ha)	Tỷ lệ (%)
Nhóm đất phi nông nghiệp	1.093,59	51,33%
Nhóm đất nông nghiệp	940,79	44,15%
Nhóm đất chưa sử dụng	96,32	4,52%
Tổng diện tích đất tự nhiên	2.130,70	100,00%

Về tổ chức bộ máy, bộ máy quản lý phường hoạt động theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương, do Chủ tịch Hội đồng nhân dân (ông Trần Đình Phúc) và Chủ tịch Ủy ban nhân dân (ông Lê Công Trung) điều hành, cùng hai Phó Chủ tịch (ông Hà Nam Thảo và ông Nguyễn Thành Dương). Bộ máy kế toán gồm 01 chủ tài khoản (Chủ tịch UBND) và 01 cán bộ kế toán ngân sách (bà Nguyễn Thị Tuyết). Tình hình nhân sự của phường qua 3 năm thể hiện tại bảng sau:

Năm	Tổng số lao động (người)	Trình độ Trung cấp	Trình độ Cao đẳng	Trình độ Đại học	Số lượng Đảng viên
2021	23	6	9	8	10
2022	25	7	8	10	12
2023	26	6	8	12	15

Công tác kế toán tại phường thực hiện theo hình thức kế toán máy, ứng dụng phần mềm MISA BAMBOO.NET 2020. Niên độ kế toán bắt đầu từ ngày 01/01 và kết thúc vào ngày 31/12; đơn vị tiền tệ ghi chép là Việt Nam Đồng. Quy trình xử lý số liệu bắt đầu từ việc kiểm tra chứng từ gốc phát sinh hàng ngày, nhập liệu vào phần mềm để tự động kết xuất Sổ Cái (các TK 714, 137, 814, 337, 715, 815, 915), Bảng tổng hợp chứng từ cùng loại, và in hệ thống báo cáo tài chính định kỳ theo tháng, quý, năm.

Về quản lý dự toán năm 2023, căn cứ hướng dẫn của Ủy ban nhân dân thị xã Kỳ Anh, phường tổ chức thảo luận, trình Hội đồng nhân dân phường thông qua và ban hành Quyết định số 01/QĐ-UBND và Quyết định số 02/QĐ-UBND ngày 06/01/2023 phê duyệt dự toán thu – chi ngân sách. Chi tiết các nhóm chỉ tiêu dự toán gồm:

• Dự toán thu: Gồm thu hưởng 100% (phí, lệ phí; đất công ích hoa lợi công sản; thu khác...), thu phân chia theo tỷ lệ (thuế sử dụng đất phi nông nghiệp hưởng 100%, thuế môn bài hộ cá thể 40%, lệ phí trước bạ nhà đất 80%, thuế ngoài quốc doanh, thuế cấp quyền sử dụng đất 20%, thuế tiêu thụ đặc biệt 50%, thuế tài nguyên 50%, tiền cấp quyền khai thác khoáng sản, thuế GTGT và TNCN hộ cá thể 20%), và thu bổ sung từ ngân sách cấp trên (bổ sung cân đối, bổ sung có mục tiêu).
• Dự toán chi: Chi đầu tư phát triển và xây dựng cơ bản (đầu tư XDCB, trả nợ sửa chữa nhỏ); chi thường xuyên (quản lý nhà nước, Đảng ủy, các đoàn thể như Đoàn thanh niên, Cựu chiến binh, sự nghiệp giáo dục, y tế - dân số, văn hóa thông tin, thể dục thể thao, sự nghiệp kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng); chi dự phòng ngân sách và cải cách tiền lương.

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán thu – chi ngân sách

Chương 3 tổng hợp các đánh giá về ưu điểm, hạn chế và đề xuất phương hướng hoàn thiện.

• Đánh giá chung: Công tác kế toán tại đơn vị đã cơ bản tuân thủ quy định của Thông tư số 344/2016/TT-BTC và Thông tư số 70/2019/TT-BTC; việc sử dụng phần mềm MISA BAMBOO.NET 2020 giúp giảm thiểu sai sót tính toán thủ công và đảm bảo tiến độ báo cáo.
• Nhược điểm còn tồn tại: Bộ máy kế toán mỏng (chỉ có 01 kế toán ngân sách đảm nhiệm toàn bộ quy trình từ lập dự toán, xử lý chứng từ, theo dõi thu chi đến quyết toán), dẫn đến khối lượng công việc quá tải; một số khoản thu phát sinh từ thuế và lệ phí phân chia có thời điểm chưa được đối chiếu kịp thời giữa số liệu của Kho bạc Nhà nước và đơn vị; việc theo dõi các khoản chi tạm ứng qua TK 137 đôi khi còn kéo dài trước khi đủ chứng từ làm thủ tục thanh toán thực chi với Kho bạc.
• Giải pháp hoàn thiện công tác thu ngân sách: Đẩy mạnh phối hợp liên ngành giữa Ủy ban nhân dân phường với Chi cục Thuế và Kho bạc Nhà nước thị xã Kỳ Anh trong công tác rà soát đối tượng nộp thuế, kiểm soát nguồn thu thuế ngoài quốc doanh và lệ phí môn bài; quản lý chặt chẽ việc phát hành và sử dụng biên lai thu phí, lệ phí in sẵn mệnh giá, bảo đảm thu đúng, nộp đủ và kịp thời vào Kho bạc.
• Giải pháp hoàn thiện công tác chi ngân sách: Tăng cường kiểm soát quy trình lập và thẩm tra dự toán chi thường xuyên; thực hiện nghiệm thu chặt chẽ hồ sơ chi đầu tư xây dựng cơ bản trước khi lập Giấy rút dự toán ngân sách; chuẩn hóa hồ sơ thanh toán tạm ứng nhằm rút ngắn thời gian xử lý các khoản chi chưa hạch toán vào ngân sách nhà nước; bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ cho cán bộ kế toán.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đưa ra các kết quả nghiên cứu cụ thể:

1. Tổng hợp đầy đủ dữ liệu thực trạng của phường Kỳ Long năm 2023: diện tích đất tự nhiên 2.130,7 ha (nhóm phi nông nghiệp chiếm 51,33%, nông nghiệp chiếm 44,15%); cơ cấu 26 cán bộ công chức (trong đó 12 người có trình độ đại học, 15 đảng viên); quy mô 1.445 hộ và 5.198 nhân khẩu trên 5 tổ dân phố.
2. Mô tả chi tiết quy trình hạch toán kế toán máy trên phần mềm MISA BAMBOO.NET 2020 từ chứng từ đầu vào (phiếu thu, phiếu chi, giấy nộp tiền, giấy rút dự toán) đến kết xuất sổ cái các tài khoản thu (TK 714, 337, 715) và tài khoản chi (TK 814, 137, 815, TK ngoài bảng 008).
3. Đề xuất các giải pháp hoàn thiện bám sát tình hình vận hành của Ủy ban nhân dân phường Kỳ Long, chú trọng tăng cường công tác phối hợp quản lý thu với cơ quan thuế thị xã Kỳ Anh và siết chặt thủ tục thanh toán tạm ứng chi ngân sách.

Đóng góp của khóa luận: Công trình phản ánh trung thực thực trạng công tác hạch toán và điều hành ngân sách tại một đơn vị hành chính cấp cơ sở trực thuộc khu kinh tế công nghiệp trọng điểm (Khu kinh tế Vũng Áng), chỉ ra những vướng mắc phát sinh từ cơ chế phân cấp nguồn thu và nhân sự kế toán tinh gọn ở cấp xã, phường.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Phạm vi khảo sát số liệu thực tế tập trung chủ yếu vào niên độ kế toán năm 2023 tại một đơn vị hành chính duy nhất (Ủy ban nhân dân phường Kỳ Long), chưa so sánh đối chiếu đa chiều với các phường, xã lân cận trong cùng thị xã Kỳ Anh.
• Các phân tích số liệu về biến động thu – chi ngân sách chỉ dừng lại ở phạm vi số liệu của năm nghiên cứu mà chưa thể hiện chuỗi thời gian nhiều năm liên tục.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng thời gian nghiên cứu giai đoạn trung hạn 3–5 năm để theo dõi xu hướng biến động nguồn thu phân chia theo tỷ lệ (thuế sử dụng đất, lệ phí trước bạ, thuế tài nguyên) dưới tác động của sự phát triển các dự án công nghiệp lớn trên địa bàn.
• Khảo sát mở rộng quy trình kế toán công tại nhiều phường, xã khác nhau nhằm xây dựng mô hình quản trị tài chính cấp cơ sở tối ưu hơn.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Tài chính công, Quản trị công tại các trường đại học, học viện: Tài liệu minh họa cụ thể cho quy trình kế toán hành chính sự nghiệp cấp xã, cách thức vận hành hệ thống tài khoản và mẫu biểu theo Thông tư số 70/2019/TT-BTC.
• Cán bộ công chức tài chính – kế toán cấp xã, phường: Tham khảo quy trình tổ chức ghi sổ bằng phần mềm MISA BAMBOO.NET 2020, quy trình luân chuyển chứng từ từ khâu phát sinh đến khi đối chiếu quyết toán với Kho bạc Nhà nước.
• Người làm đề tài khóa luận về ngân sách cấp cơ sở: Tham khảo phương pháp tiếp cận lập dự toán theo Thông tư số 344/2016/TT-BTC và khung phân tích thực trạng hoạt động thu – chi.

Câu hỏi thường gặp

1. Bộ máy kế toán của Ủy ban nhân dân phường Kỳ Long được tổ chức với cơ cấu nhân sự như thế nào?
Bộ máy kế toán của phường Kỳ Long gồm 02 người: 01 chủ tài khoản là Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường (người trực tiếp điều hành ngân sách) và 01 công chức kế toán ngân sách phụ trách trực tiếp toàn bộ công tác ghi chép, lập dự toán, hạch toán và lưu trữ chứng từ.

2. Đơn vị đang áp dụng phần mềm và chế độ kế toán nào cho hoạt động thu – chi ngân sách?
Ủy ban nhân dân phường Kỳ Long áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư số 344/2016/TT-BTC và Thông tư số 70/2019/TT-BTC của Bộ Tài chính; hình thức kế toán máy trên phần mềm MISA BAMBOO.NET 2020; niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; đơn vị tiền tệ ghi chép là Việt Nam Đồng.

3. Tình hình nhân sự và trình độ chuyên môn của Ủy ban nhân dân phường Kỳ Long năm 2023 có đặc điểm gì?
Năm 2023, phường có 26 cán bộ công chức (tăng 1 người so với năm 2022 và 3 người so với năm 2021). Về trình độ: 6 người có trình độ Trung cấp, 8 người có trình độ Cao đẳng, và 12 người có trình độ Đại học. Số lượng Đảng viên đạt 15 người.

4. Kế toán thu và chi ngân sách xã sử dụng những tài khoản kế toán chủ yếu nào theo trình bày của tác giả?
Kế toán thu sử dụng các tài khoản: TK 714 (Thu NSX hạch toán vào NSNN), TK 337 (Thu NSX chưa hạch toán vào NSNN), TK 715 (Thu NSX trong thời gian chỉnh lý). Kế toán chi sử dụng các tài khoản: TK 814 (Chi NSX hạch toán vào NSNN), TK 137 (Chi NSX chưa hạch toán vào NSNN), TK 815 (Chi NSX trong thời gian chỉnh lý), và tài khoản ngoài bảng TK 008.

5. Cơ cấu diện tích đất tự nhiên của phường Kỳ Long tính đến đầu năm 2023 được phân bổ ra sao?
Tổng diện tích đất tự nhiên toàn phường là 2.130,7 ha; trong đó nhóm đất phi nông nghiệp chiếm diện tích lớn nhất với 1.093,59 ha (tỷ lệ 51,33%), nhóm đất nông nghiệp là 940,79 ha (tỷ lệ 44,15%), và nhóm đất chưa sử dụng là 96,32 ha (tỷ lệ 4,52%).

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Thị Diễm Quỳnh đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và phản ánh chi tiết thực trạng công tác kế toán thu, chi ngân sách tại Ủy ban nhân dân phường Kỳ Long trong năm 2023. Nghiên cứu đã làm rõ quy trình tổ chức hạch toán qua phần mềm MISA BAMBOO.NET 2020 và các quy định pháp lý điều chỉnh ngân sách cấp xã theo Thông tư số 344/2016/TT-BTC và Thông tư số 70/2019/TT-BTC. Các hạn chế về khối lượng công việc của nhân sự kế toán và thủ tục kiểm soát chứng từ chi tạm ứng được phân tích cụ thể, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính ngân sách tại chính quyền cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN THU – CHI NGÂN SÁCH XÃ 1. Những vấn đề chung về thu chi ngân sách 1. Khái niện về thu chi ngân sách 1. Khái niệm Ngân sách Nhà nước Ngân sách nhà nước (NSNN) là kế hoạch tài chính năm của Nhà nước, tổng hợp các khoản thu, khoản chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định, bảo đảm việc phân bổ và sử dụng nguồn để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.

Khái niệm Ngân sách xã Ngân sách xã (NSX) là một hệ thống nhỏ trong Ngân sách Nhà nước. Chế độ kế toán ngân sách xã được triển khai cho tất cả các xã, phường, thị trấn (gọi chung là xã) thuộc các quận, huyện, thị xã của các tỉnh, thành phố trên khắp cả nước. Kế toán ngân sách xã là toàn bộ hoạt động kinh tế - tài chính của xã, bao gồm: Hoạt động thu, chi ngân sách (với tư cách là 1 cấp địa phương thấp nhất trong hệ thống hành chính của Nhà nước) được thiết lập và quản lý bởi chính quyền cấp xã. Các xã, phường, thị trấn phải tổ chức công tác kế toán theo chế độ kế toán ngân sách xã mà pháp luật quy định.

Khái niệm Thu Ngân sách xã Thu NSX là tập hợp các khoản thu của ngân sách nhà nước phân cấp cho ngân sách xã và các khoản huy động đóng góp của các tổ chức, cá nhân trên nguyên tắc tự nguyện để xây dựng công trình kết cấu hạ tầng theo quy định của pháp luật do Hội đồng nhân dân xã quyết định đưa vào ngân sách xã quản lý. Khái niệm Chi Ngân sách xã Chi NSX là các khoản chi nhằm duy trì hoạt động của các cơ quan Nhà nước, Đảng, đoàn thể cấp xã gồm: chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên. Nhiệm vụ phân cấp chi 5 cho NSX phải dựa trên chế độ quản lý kinh tế - xã hội cấp độ, đảm bảo an ninh quốc gia của Nhà nước, các chính sách và chế độ liên quan đến hoạt động của các cơ quan Nhà nước, Đảng Cộng sản Việt Nam và các tổ chức chính trị xã hội; đồng thời, phải phù hợp với năng lực quản lý của chính quyền xã. Đặc điểm về ngân sách xã Ngân sách xã đóng vai trò quan trọng đối với các hoạt động của cấp xã, phường, thị trấn và nó được thể hiện qua các đặc điểm của ngân sách xã sau đây: a.

NSX là loại quỹ tiền tệ tập trung của chính quyền Nhà nước ở cấp xã. Các hoạt động của quỹ tiền tệ này, chúng được thể hiện ở hai mặt cụ thể, đó là: huy động nguồn thu NSX và điều tiết chi NSX. Các hoạt động nguồn thu và nguồn chi NSX luôn gắn liền với các chức năng và nhiệm vụ vốn có của chính quyền Nhà nước cấp xã theo sự phân chia cấp bậc. Các chỉ tiêu về thu, chi NSX thường mang đặc trưng tính pháp lý cao.

Các nguồn thu, chi NSX làm rõ về quan hệ lợi ích giữa hai bên: bên này là chính quyền xã với bên kia là lợi ích của chủ thể Kinh tế - Xã hội khác. Quan hệ nguồn thu và nguồn chi NSX rất đa dạng với nhiều cách thức khác nhau. Phân loại các khoản thu chi ngân sách xã 1.