Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Thương mại Quang Thiện

Khóa luận kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty TNHH Thương mại Quang Thiện

• Tác giả: Đỗ Thị Hải Yến
• Người hướng dẫn: ThS. Bùi Thành Công
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Thương mại Quang Thiện
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại TM Quang Thiện

Kế toán thuế đóng vai trò xương sống trong hệ thống tài chính của doanh nghiệp thương mại. Công ty TNHH TM Quang Thiện hoạt động phân phối hàng hóa trên thị trường cạnh tranh. Doanh nghiệp cần duy trì dòng tiền ổn định và kiểm soát chặt chẽ sổ sách kế toán. Thuế giá trị gia tăng phản ánh nghĩa vụ gián thu qua giá bán sản phẩm. Thuế thu nhập doanh nghiệp phản ánh trực tiếp hiệu quả sinh lời thực tế. Bộ phận kế toán phải phân loại chính xác từng hóa đơn mua vào và bán ra theo quy định pháp lý. Hệ thống chứng từ thương mại đòi hỏi sự liên kết chặt chẽ giữa kho bãi, hợp đồng kinh tế và báo cáo quyết toán. Việc nắm vững quy trình luân chuyển hóa đơn giúp đơn vị hạn chế sai sót trong kỳ kê khai. Công tác này tạo nền tảng vững chắc cho việc lập báo cáo tài chính thường niên. Số liệu kế toán chuẩn xác bảo đảm tính minh bạch trước cơ quan quản lý nhà nước. Doanh nghiệp nhờ đó củng cố uy tín với các đối tác cung ứng và khách hàng lớn. Ban lãnh đạo dựa vào báo cáo thuế định kỳ để hoạch định chiến lược kinh doanh an toàn.

1.1. Đặc điểm hạch toán thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ

Phương pháp khấu trừ thuế áp dụng cho cơ sở kinh doanh thực hiện đầy đủ sổ sách kế toán. Công ty Quang Thiện ghi nhận thuế GTGT đầu vào qua tài khoản 133. Thuế GTGT đầu ra khi bán hàng được hạch toán trên tài khoản 3331. Kế toán đối trừ số phát sinh giữa hai tài khoản vào cuối mỗi quý. Hóa đơn hợp pháp là điều kiện tiên quyết để khấu trừ thuế đầu vào. Giao dịch mua hàng trên hai mươi triệu đồng bắt buộc có chứng từ chuyển khoản ngân hàng. Nhân viên đối chiếu cẩn thận bảng kê trước khi nộp tờ khai qua mạng. Quy trình này bảo đảm sự khớp đúng giữa hóa đơn và số liệu sổ cái. Nhờ đó doanh nghiệp tránh được các khoản phạt chậm nộp.

1.2. Nguyên tắc xác định nghĩa vụ thuế TNDN hàng năm

Thuế thu nhập doanh nghiệp được tính trên thu nhập chịu thuế trừ đi thu nhập miễn thuế và các khoản lỗ kết chuyển. Kế toán xác định doanh thu bán hàng cùng chi phí kinh doanh thực tế phát sinh. Chi phí hợp lý phải phục vụ trực tiếp cho hoạt động kinh doanh thương mại. Mọi khoản chi phí đều cần có hóa đơn hợp lệ kèm chứng từ thanh toán phù hợp. Doanh nghiệp thực hiện tạm nộp tiền thuế TNDN theo từng quý trong năm. Số thuế tạm nộp bốn quý không được thấp hơn tám mươi phần trăm số thuế theo quyết toán. Cuối năm kế toán lập tờ khai quyết toán mẫu 03/TNDN. Kế toán loại trừ các khoản chi không hợp lý theo luật định. Cách làm này giúp số liệu minh bạch rõ ràng.

II. Phân tích thực trạng thuế GTGT và thuế TNDN ở Công ty Quang Thiện

Giai đoạn 2020 đến 2022 ghi nhận biến động lớn trong doanh thu và lợi nhuận của Công ty Quang Thiện. Doanh nghiệp kinh doanh bán buôn hàng hóa thương mại với tốc độ luân chuyển dòng vốn nhanh. Nguồn vốn chủ yếu phụ thuộc vào nợ phải trả từ người bán và các khoản vay. Hệ số nợ cao tạo áp lực lớn lên tính độc lập tài chính của công ty. Lợi nhuận sau thuế năm 2022 có sự cải thiện nhẹ nhưng chưa thật sự bứt phá. Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp biến động trực tiếp theo biên lợi nhuận gộp từng thời kỳ. Việc thu thập chứng từ hóa đơn đầu vào đôi khi gặp tình trạng chậm trễ từ nhà cung cấp. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc tổng hợp số thuế khấu trừ từng quý. Đội ngũ kế toán phải xử lý khối lượng lớn hóa đơn bán lẻ phát sinh hàng ngày. Sai sót dữ liệu danh mục hàng hóa trên hóa đơn điện tử vẫn thỉnh thoảng xảy ra. Những vướng mắc trong khâu kiểm soát chứng từ làm tăng thời gian đối chiếu số liệu. Bộ phận tài chính đối mặt nguy cơ bị cơ quan thuế ấn định nghĩa vụ phát sinh do chậm hồ sơ.

2.1. Tồn tại trong khâu kiểm soát hóa đơn và khấu trừ thuế GTGT

Công ty tiếp nhận nhiều hóa đơn mua vào từ các nhà cung cấp nhỏ lẻ ở xa. Một số hóa đơn thiếu sót thông tin phụ hoặc bị ghi sai mã ngành hàng hóa. Kế toán mất nhiều thời gian liên hệ xác minh lại tính pháp lý của đối tác. Một vài nhà cung cấp thông báo giải thể sau khi đã bàn giao hóa đơn mua hàng. Điều này dẫn tới nguy cơ thuế GTGT đầu vào không đủ điều kiện khấu trừ hợp lệ. Việc theo dõi chứng từ thanh toán ngân hàng chưa được số hóa hoàn toàn. Nhân viên phải rà soát thủ công sổ phụ ngân hàng đối chiếu từng lệnh chuyển tiền. Khâu đối soát chậm làm trễ hạn nộp bảng kê thuế GTGT của quý. Doanh nghiệp chịu rủi ro phạt nộp chậm.

2.2. Khó khăn trong việc bóc tách chi phí hợp lý tính thuế TNDN

Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp chiếm tỷ trọng khá lớn. Doanh nghiệp phát sinh nhiều khoản chi phí tiếp khách, hội nghị và giao nhận hàng hóa. Một số phiếu chi nội bộ chưa thu thập đủ hóa đơn tài chính hợp lệ kèm theo. Kế toán gặp trở ngại khi phân loại chi phí hợp lý được trừ theo luật thuế. Việc xác định định mức hao hụt đối với hàng hóa lưu kho còn mang tính cảm tính. Chênh lệch giữa lợi nhuận kế toán và thu nhập chịu thuế TNDN chưa được hạch toán riêng. Công tác ước tính số thuế TNDN tạm nộp hàng quý còn thiếu căn cứ chuẩn xác. Doanh nghiệp có năm nộp thừa tiền thuế dẫn tới ứ đọng vốn lưu động ngắn hạn. Khâu quyết toán vì vậy kéo dài.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán thuế GTGT và thuế TNDN Quang Thiện

Hoàn thiện hệ thống kế toán thuế là nhiệm vụ cấp thiết của Công ty Quang Thiện. Doanh nghiệp cần xây dựng quy chế kiểm soát chứng từ hóa đơn thống nhất từ đầu nguồn. Mọi hóa đơn đầu vào phải được thẩm định tính pháp lý ngay khi nhận hàng. Kế toán cần sử dụng phần mềm tra cứu hóa đơn tự động để phát hiện rủi ro từ doanh nghiệp bỏ trốn. Đơn vị cần nâng cấp phần mềm kế toán nhằm liên kết dữ liệu giữa các bộ phận kho, bán hàng và kế toán thuế. Quy trình tự động hóa giúp giảm thiểu sai sót do nhập liệu thủ công. Doanh nghiệp nên tổ chức các khóa đào tạo định kỳ cập nhật văn bản pháp luật thuế mới. Nhân viên kế toán thuế cần nắm bắt kịp thời các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính. Bên cạnh đó, ban lãnh đạo cần xây dựng kế hoạch cân đối dòng tiền phục vụ nghĩa vụ nộp ngân sách. Doanh nghiệp nên phân bổ ngân sách dự phòng cho các khoản thuế tạm nộp hàng quý. Sự chủ động này giúp bảo toàn uy tín doanh nghiệp và giảm áp lực trả nợ ngắn hạn.

3.1. Hoàn thiện quy trình tiếp nhận và đối chiếu thuế GTGT

Doanh nghiệp cần áp dụng phần mềm tự động đồng bộ hóa đơn từ cơ quan thuế. Hệ thống sẽ cảnh báo các hóa đơn có mã số thuế không hợp lệ hoặc ngừng hoạt động. Nhân viên kế toán đối chiếu tức thì hóa đơn đầu vào với phiếu nhập kho và hợp đồng kinh tế. Đối với hóa đơn đầu ra, doanh nghiệp áp dụng giải pháp ký số tập trung ngay sau khi giao hàng. Mọi giao dịch ngân hàng cần được tự động ghi nhận vào sổ phụ điện tử. Kế toán thuế tiến hành đối trừ thuế GTGT đầu kỳ và phát sinh định kỳ mỗi tháng. Việc phát hiện sớm sai sót giúp kế toán kịp thời lập tờ khai bổ sung. Quy trình này bảo đảm hồ sơ quyết toán luôn hoàn thiện đúng quy chuẩn pháp lý.

3.2. Phương pháp tối ưu chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN

Doanh nghiệp cần ban hành quy định nội bộ chặt chẽ về định mức chi tiêu tài chính. Các khoản chi tiếp khách hay công tác phí cần lập dự toán phê duyệt trước khi giải ngân. Bộ phận mua hàng phải thu thập đầy đủ hóa đơn hợp pháp cho mọi chi phí phát sinh. Kế toán mở sổ theo dõi riêng các khoản chi không được trừ khi tính thuế TNDN. Doanh nghiệp cần trích khấu hao tài sản cố định phù hợp khung pháp lý. Việc ước tính kết quả kinh doanh từng quý giúp kế toán chủ động số thuế tạm nộp. Đơn vị cần chủ động tìm hiểu các chính sách ưu đãi thuế của Nhà nước. Kế toán trưởng rà soát toàn diện chứng từ trước khi quyết toán năm. Giải pháp này giúp công ty tiết kiệm chi phí hợp pháp.

IV. Kết luận về quản lý kế toán thuế GTGT và thuế TNDN Quang Thiện

Công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN đóng vai trò trung tâm trong sự phát triển bền vững của Công ty TNHH TM Quang Thiện. Doanh nghiệp duy trì sự minh bạch sổ sách sẽ tạo dựng được lòng tin với cơ quan quản lý và các đối tác tài chính. Quản trị tốt sắc thuế GTGT giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt dòng vốn và tránh rủi ro hóa đơn bất hợp pháp. Kiểm soát chặt chẽ thuế TNDN giúp phản ánh đúng bức tranh sinh lời và tối ưu nguồn lực tài chính. Doanh nghiệp cần tiếp tục đầu tư vào hạ tầng công nghệ số và chuẩn hóa quy trình vận hành. Việc chuyển đổi số trong hạch toán kế toán mang lại lợi thế cạnh tranh dài hạn trên thương trường. Đội ngũ kế toán có năng lực chuyên môn cao là nhân tố quyết định hiệu quả tuân thủ chính sách thuế. Doanh nghiệp cần thường xuyên cập nhật văn bản pháp quy nhằm thích ứng linh hoạt trước những thay đổi luật định. Bài học thực tiễn từ công ty mở ra hướng tiếp cận quản trị bài bản cho các doanh nghiệp thương mại cùng quy mô.

4.1. Ứng dụng công nghệ số vào quản trị kế toán thuế hiện đại

Chuyển đổi số trong kế toán thuế đem lại bước đột phá lớn cho công tác quản trị nội bộ. Công ty Quang Thiện có thể tích hợp phần mềm hóa đơn điện tử với hệ thống quản lý kho hàng. Phần mềm tự động kết xuất dữ liệu và lập tờ khai thuế định kỳ chính xác. Thời gian xử lý hóa đơn đầu vào giảm xuống đáng kể so với phương pháp thủ công trước đây. Hệ thống lưu trữ đám mây giúp bảo mật hồ sơ tài chính và dữ liệu khách hàng an toàn. Ban giám đốc dễ dàng truy cập số liệu kinh doanh theo thời gian thực để ra quyết định điều hành. Ứng dụng công nghệ cũng hỗ trợ kiểm tra chéo công nợ và rà soát trạng thái hoạt động của đối tác. Quá trình thanh tra diễn ra thuận lợi.

4.2. Bài học kinh nghiệm hoàn thiện bộ máy kế toán doanh nghiệp

Xây dựng đội ngũ kế toán chuyên nghiệp là yếu tố then chốt cho sự phát triển lâu dài. Nhân sự kế toán cần được đào tạo thường xuyên về nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp. Doanh nghiệp cần phân công nhiệm vụ rõ ràng giữa kế toán kho, kế toán thanh toán và kế toán thuế. Quy trình kiểm soát nội bộ đa tầng giúp phát hiện và ngăn chặn kịp thời các gian lận tài chính. Doanh nghiệp cũng cần duy trì sự phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế quản lý trực tiếp. Việc tham vấn ý kiến chuyên môn giúp giải quyết kịp thời các tình huống phát sinh phức tạp. Bộ máy kế toán hoàn thiện sẽ là điểm tựa vững chắc để công ty mở rộng quy mô kinh doanh. Doanh nghiệp nhờ vậy bảo đảm an toàn pháp lý.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Thuế là công cụ điều tiết vĩ mô thiết yếu của Nhà nước nhằm tập trung một bộ phận của cải vật chất xã hội vào ngân sách nhà nước, bảo đảm cơ cấu kinh tế và duy trì sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế. Đối với doanh nghiệp, thuế là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc và tác động trực tiếp đến kết quả lợi nhuận. Trong bối cảnh nền kinh tế có nhiều thành phần và phần lớn là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, việc tổ chức công tác kế toán thuế đóng vai trò trọng yếu trong việc bảo đảm doanh nghiệp hoạt động minh bạch, tuân thủ đúng các chính sách của Bộ Tài chính, đồng thời hạn chế các rủi ro pháp lý và hành vi gian lận thuế. Hệ thống pháp luật về thuế tại Việt Nam thường xuyên được Quốc hội sửa đổi, bổ sung; trong đó, thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là hai sắc thuế phổ biến nhất, chi phối trực tiếp hoạt động sản xuất kinh doanh thường nhật.

Công ty TNHH Thương Mại Quang Thiện là đơn vị chuyên kinh doanh phân phối các sản phẩm gạch men, thiết bị nội thất và vật liệu xây dựng trên địa bàn thành phố Huế và tỉnh Thừa Thiên Huế. Với đặc thù hoạt động thương mại mua bán hàng hóa quy mô lớn, doanh nghiệp phát sinh khối lượng nghiệp vụ kinh tế liên quan đến thuế GTGT và thuế TNDN chiếm tỷ trọng đáng kể. Nhằm phân tích thực trạng công tác hạch toán, kê khai và quyết toán các sắc thuế này tại đơn vị, tác giả Đỗ Thị Hải Yến đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp ngành Kế toán tại Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế với đề tài: "Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Thương Mại Quang Thiện".

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Nghiên cứu thực trạng công tác thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty TNHH Thương Mại Quang Thiện, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại công ty.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại doanh nghiệp.
   • Phân tích thực trạng công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty TNHH Thương Mại Quang Thiện.
   • Đưa ra một số đề xuất, giải pháp nhằm giúp hoàn thiện hơn cho công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề lý luận và thực trạng công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty TNHH Thương Mại Quang Thiện.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu tập trung tại phòng Kế toán thuộc Công ty TNHH Thương Mại Quang Thiện (địa chỉ: TDP Địa Linh, Phường Hương Vinh, TP Huế, Tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Đề tài thu thập và phân tích chuỗi số liệu tài chính, lao động từ năm 2020 đến năm 2022, đồng thời khảo sát các hồ sơ chứng từ, bảng kê và tờ khai thuế phát sinh thực tế trong năm 2022 và năm 2023 (trọng tâm là kỳ thuế tháng 10/2023).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và căn cứ pháp lý

Tác giả tiếp cận đề tài dựa trên nền tảng lý luận kế toán tài chính và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuế của Việt Nam:

• Cơ sở lý luận về bản chất và đặc trưng của thuế: Dựa trên Giáo trình Thuế 1 (đồng chủ biên: TS. Lê Quang Cường và TS. Nguyễn Kim Quyến, 2016). Thuế được định nghĩa là khoản đóng góp mang tính bắt buộc từ các cá nhân và pháp nhân vào ngân sách nhà nước theo luật định, không hoàn trả trực tiếp và phục vụ cho lợi ích công cộng toàn xã hội. Thuế có ba đặc điểm cơ bản: tính bắt buộc pháp lý, gắn liền với quyền lực nhà nước, và không mang tính đối giá hoàn trả trực tiếp.
• Cơ sở pháp lý về quản lý thuế: Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 ngày 13/06/2019 của Quốc hội (Điều 2 về đối tượng nộp thuế; Điều 17 về trách nhiệm và nghĩa vụ của người nộp thuế trong việc đăng ký thuế, kê khai trung thực, nộp thuế đúng hạn và giao dịch điện tử).
• Cơ sở pháp lý về thuế GTGT: Luật Thuế Giá trị gia tăng số 13/2008/QH12 (Điều 2); Luật số 31/2013/QH13 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế GTGT (Điều 10, Điều 11 quy định về phương pháp khấu trừ và phương pháp trực tiếp); Thông tư số 219/2013/TT-BTC ngày 31/12/2013 của Bộ Tài chính (hướng dẫn thi hành về đối tượng chịu thuế, không chịu thuế, giá tính thuế, các mức thuế suất 0%, 5%, 10%, và thủ tục hoàn thuế), được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 119/2014/TT-BTC và Thông tư số 26/2015/TT-BTC.
• Cơ sở pháp lý về thuế TNDN: Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp số 14/2008/QH12; Luật Quản lý thuế số 71/2014/QH13; Thông tư số 78/2014/TT-BTC ngày 18/06/2014 của Bộ Tài chính (Điều 2, Điều 4, Điều 11) quy định căn cứ tính thuế, công thức xác định thu nhập tính thuế, thu nhập chịu thuế, mức thuế suất phổ thông 20% áp dụng thống nhất từ ngày 01/01/2016, trích lập quỹ phát triển khoa học công nghệ, nguyên tắc tạm nộp thuế theo quý và nộp tờ khai quyết toán thuế năm mẫu số 03/TNDN trong thời hạn chậm nhất 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính.
• Chế độ kế toán áp dụng: Doanh nghiệp áp dụng Chế độ Kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính và các Chuẩn mực Kế toán Việt Nam liên quan.

Hệ thống tài khoản kế toán sử dụng

Khóa luận hệ thống hóa các tài khoản chuyên dùng trong kế toán thuế tại doanh nghiệp:

• Kế toán thuế GTGT: Tài khoản 133 – Thuế GTGT được khấu trừ (gồm TK 1331 – Thuế GTGT được khấu trừ của hàng hóa, dịch vụ và TK 1332 – Thuế GTGT được khấu trừ của tài sản cố định); Tài khoản 3331 – Thuế GTGT phải nộp (chi tiết TK 33311 – Thuế GTGT đầu ra, TK 33312 – Thuế GTGT hàng nhập khẩu).
• Kế toán thuế TNDN: Tài khoản 3334 – Thuế thu nhập doanh nghiệp (phản ánh số thuế TNDN đã nộp, phải nộp và còn phải nộp); Tài khoản 821 – Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp (chi tiết TK 8211 – Chi phí thuế TNDN hiện hành, kết chuyển sang TK 911 vào cuối kỳ để xác định kết quả kinh doanh, không có số dư cuối kỳ).

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

Để giải quyết các mục tiêu đặt ra, tác giả kết hợp đồng bộ hai nhóm phương pháp:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Nghiên cứu lý thuyết: Tra cứu hệ thống văn bản pháp luật, giáo trình chuyên ngành thuế và kế toán tại thư viện trường và các cơ sở dữ liệu pháp lý.
  • Phương pháp quan sát: Quan sát trực tiếp quy trình luân chuyển chứng từ, các thao tác lập hóa đơn, mở sổ kế toán và nhập liệu của các kế toán viên tại văn phòng Công ty TNHH Thương Mại Quang Thiện.
  • Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp cán bộ phụ trách kế toán (trong đó có kế toán viên hướng dẫn) về các vướng mắc, quy trình xử lý nghiệp vụ thuế phát sinh trên thực tế.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu:
  • Phương pháp tổng hợp, so sánh và đánh giá: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để lập các bảng biểu phân tích tình hình biến động về lao động, cơ cấu tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh của công ty trong giai đoạn 2020–2022 từ báo cáo tài chính đã công bố.
  • Phương pháp mô tả và đối chiếu: Thu thập các chứng từ gốc thực tế phát sinh tại doanh nghiệp để mô tả chi tiết quy trình hạch toán từng nghiệp vụ kinh tế cụ thể, đối chiếu số liệu giữa chứng từ gốc với sổ chi tiết, sổ cái và tờ khai thuế.
• Nguồn dữ liệu sử dụng: Báo cáo tài chính Công ty TNHH Thương Mại Quang Thiện giai đoạn 2020–2022; các chứng từ kế toán thực tế như Phiếu nhập kho số 68717/10, Phiếu xuất kho bán hàng số PT 00012262, Phiếu thu số 00012262, Giấy nộp tiền thuế TNDN tạm nộp năm 2022, Sổ cái và Sổ chi tiết các tài khoản TK 1331, TK 33311, TK 3334, TK 821, Tờ khai thuế GTGT tháng 10/2023 (Mẫu số 01/GTGT) và Tờ khai quyết toán thuế TNDN năm 2022 (Mẫu số 03/TNDN).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận về thuế, kế toán thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp

Chương này tập trung hệ thống hóa toàn diện các quy định lý thuyết và khung pháp lý điều chỉnh hoạt động kế toán thuế tại doanh nghiệp:

• Khái quát về thuế: Phân tích ba đặc trưng cơ bản (tính bắt buộc, tính quyền lực, tính không hoàn trả trực tiếp) và vai trò của thuế trong việc tạo lập ngân sách, điều tiết vĩ mô nền kinh tế và bảo đảm công bằng xã hội. Trình bày các tiêu thức phân loại thuế theo tính chất hành chính (thuế quốc gia, thuế địa phương), tính chất kinh tế (đánh vào thu nhập, tiêu dùng, tài sản; đánh vào doanh nghiệp, hộ gia đình, sản phẩm) và tính chất kỹ thuật (thuế trực thu, thuế gián thu; thuế tỷ lệ, lũy tiến). Nêu rõ đối tượng nộp thuế và 8 nhóm nghĩa vụ chấp hành pháp luật thuế theo Điều 17 Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14.
• Thuế Giá trị gia tăng: Phân tích khái niệm thuế tính trên giá trị tăng thêm phát sinh qua từng giai đoạn sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng theo Luật số 13/2008/QH12; nêu rõ đặc điểm thuế gián thu, tính trung lập cao, đánh theo nguyên tắc điểm đến và phạm vi điều tiết rộng. Trình bày chi tiết căn cứ tính thuế (Giá tính thuế × Thuế suất); ba mức thuế suất (0%, 5%, 10%); các đối tượng không chịu thuế theo Điều 4 và trường hợp không phải kê khai theo Điều 5 Thông tư 219/2013/TT-BTC. So sánh hai phương pháp tính thuế: phương pháp khấu trừ (Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra − Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ) và phương pháp trực tiếp trên GTGT (tỷ lệ 1% cho phân phối hàng hóa, 5% cho dịch vụ/xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu, 3% cho sản xuất/vận tải/xây dựng có bao thầu nguyên liệu, 2% cho hoạt động khác). Trình bày thời hạn nộp tờ khai theo tháng (chậm nhất ngày 20 của tháng tiếp theo), theo quý (ngày 30 của quý tiếp theo), và các điều kiện hoàn thuế lũy kế sau ít nhất 12 tháng hoặc 4 quý.
• Thuế Thu nhập doanh nghiệp: Khái quát bản chất thuế trực thu dựa trên kết quả kinh doanh; căn cứ tính thuế gồm Thu nhập tính thuế và Thuế suất (20% áp dụng thống nhất từ ngày 01/01/2016). Thu nhập tính thuế được tính bằng Thu nhập chịu thuế trừ đi Thu nhập miễn thuế và các khoản Lỗ được kết chuyển theo quy định; trong đó Thu nhập chịu thuế = Doanh thu − Chi phí được trừ + Các khoản thu nhập khác. Quy định về tạm nộp thuế theo quý (chậm nhất ngày cuối cùng của tháng đầu tiên quý sau, không phải nộp tờ khai tạm tính theo Luật số 71/2014/QH13) và nộp tờ khai quyết toán năm theo Mẫu số 03/TNDN chậm nhất vào ngày thứ 90 kể từ ngày kết thúc năm tài chính.
• Kế toán thuế GTGT và thuế TNDN: Trình bày danh mục chứng từ kế toán, sổ kế toán tổng hợp, sổ chi tiết, nguyên tắc ghi nhận và kết cấu tài khoản TK 133, TK 3331, TK 3334, TK 821, cùng quy trình hạch toán luân chuyển số liệu vào cuối kỳ kế toán.

Chương II: Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Thương Mại Quang Thiện

Chương II phản ánh bức tranh thực tiễn về tổ chức hoạt động, nguồn lực và quy trình hạch toán thuế tại đơn vị:

• Thông tin doanh nghiệp: Công ty TNHH Thương Mại Quang Thiện (tên quốc tế: QUANG THIEN TRADING COMPANY LIMITED, viết tắt: QUANGTHIEN CO.,LTD; MST: 3300349453; người đại diện pháp luật: ông Trần Tiễn Diện; chính thức hoạt động từ ngày 25/09/2002). Tiền thân là cửa hàng Hiền Lương (1995), DNTN Quỳnh Như (2002), DNTN Quang Thiện (2003) và chuyển đổi thành Công ty TNHH năm 2004. Năm 2012, công ty khánh thành siêu thị gạch men đầu tiên tại Huế với diện tích 4.000 m2. Doanh nghiệp phân phối trên 2.000 mẫu mã sản phẩm của hơn 60 nhà cung cấp, sở hữu mạng lưới 187 đại lý cấp 1 toàn tỉnh Thừa Thiên Huế, tổng kho gần 8.000 m2, phòng trưng bày 1.000 m2, đội xe vận chuyển 20 chiếc từ 1,5 đến 3 tấn. Đơn vị độc quyền phân phối các thương hiệu gạch men, thiết bị như Prime, Inax, Viglacera, Đồng Tâm, Bạch Mã, CMC. Doanh thu năm 2010 đạt 85 tỷ đồng (nộp thuế 520 triệu đồng), năm 2011 đạt 115 tỷ đồng (nộp thuế gần 900 triệu đồng).
• Tổ chức bộ máy quản lý và kế toán: Mô hình quản lý trực tuyến – chức năng gồm Giám đốc, Phó Giám đốc trực tiếp phụ trách Phòng Tài vụ – Kế toán (gồm bộ phận kho quỹ, văn thư, kế hoạch) và Phòng Kinh doanh (gồm nhân viên thị trường, bộ phận bán hàng, đội xe vận chuyển). Bộ máy kế toán gồm Kế toán trưởng, Kế toán thanh toán, Kế toán bán hàng, Kế toán kho, Kế toán thuế và Thủ quỹ.
• Chính sách kế toán áp dụng: Áp dụng Chế độ Kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC; niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; đơn vị tiền tệ VND; sử dụng phần mềm MISA; tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng; hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân tức thời; hình thức ghi sổ là Nhật ký chung.

Tác giả phân tích dữ liệu nguồn lực và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp qua 3 bảng tổng hợp:

Bảng 2.1: Tình hình nguồn lao động của công ty năm 2020–2022

Chỉ tiêu	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	So sánh 2021/2020 (+/-)	So sánh 2021/2020 (%)	So sánh 2022/2021 (+/-)	So sánh 2022/2021 (%)
Tổng số lao động	84	85	89	+1	1,19%	+4	4,71%
Phân theo giới tính:
- Nam	62	63	64	+1	1,61%	+1	1,59%
- Nữ	22	22	25	0	0,00%	+3	13,64%
Phân theo trình độ:
- Đại học, Cao đẳng	30	30	32	0	0,00%	+2	6,67%
- Lao động phổ thông	54	55	57	+1	1,85%	+2	3,64%

Số lượng lao động biến động nhẹ trong giai đoạn 2020–2021 do ảnh hưởng của đại dịch bệnh làm chậm hoạt động mua bán, vận chuyển; sang năm 2022, quy mô nhân sự tăng thêm 4 người (tập trung ở bộ phận lao động nữ và lao động có trình độ cao đẳng, đại học) nhằm đáp ứng nhu cầu mở rộng kinh doanh.

Bảng 2.2: Tình hình tài sản, nguồn vốn của công ty năm 2020–2022 (Đơn vị: Triệu đồng)

Chỉ tiêu	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	So sánh 2021/2020 (+/-)	So sánh 2021/2020 (%)	So sánh 2022/2021 (+/-)	So sánh 2022/2021 (%)
Tài sản
- Tiền và tương đương tiền	433	Tăng mạnh	Giảm mạnh	—	—	-9.683	-91,53%
- Đầu tư tài chính / Nắm giữ đến ngày đáo hạn	0	0	5	0	—	+5	—
- Các khoản phải thu	Tăng nhẹ	Tăng	Tăng mạnh	+1.188	62,xx%	+9.377	309,26%
- Hàng tồn kho	Duy trì lớn	Duy trì lớn	Duy trì lớn	—	—	—	—
- Tài sản cố định	Giảm	Giảm	Giảm	-3.845	-16,44%	-1.716	-12,12%
Nguồn vốn
- Nợ phải trả	Tăng	Tăng	Tăng	+2.494	6,xx%	+3.035	11,27%
- Vốn chủ sở hữu	28.xxx	Tăng mạnh	Tăng nhẹ	+15.616	54,xx%	+834	1,xx%
- Vốn góp chủ sở hữu	Duy trì	Tăng mạnh	Không đổi	—	—	0	0,00%

Năm 2021, vốn chủ sở hữu tăng mạnh 15.616 triệu đồng do các chủ sở hữu góp thêm vốn, dòng tiền thuần từ hoạt động tài chính tăng lên 17.000 triệu đồng. Sang năm 2022, tiền mặt giảm 9.683 triệu đồng (-91,53%) do doanh nghiệp giải ngân vốn kinh doanh và các khoản phải thu khách hàng tăng vọt 9.377 triệu đồng (+309,26%) bởi chính sách nới lỏng bán chịu; nợ phải trả tăng 3.035 triệu đồng (+11,27%) do nhu cầu vay và nợ thuê tài chính để bù đắp dòng tiền.

Bảng 2.3: Tình hình hoạt động kinh doanh của công ty từ năm 2020–2022 (Đơn vị: Triệu đồng)

Chỉ tiêu	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	So sánh 2021/2020 (+/-)	So sánh 2022/2021 (+/-)
1. Doanh thu bán hàng và CCDV	202.xxx	Biến động	Biến động	—	—
2. Các khoản giảm trừ doanh thu	11	25	38	+14	+13
3. Chi phí khác	1	855	495	+854	-360
4. Chi phí thuế TNDN	374	341	754	-33	+413

Chi phí thuế TNDN năm 2020 đạt 374 triệu đồng; sang năm 2021 giảm 33 triệu đồng xuống mức 341 triệu đồng do các khoản chi phí khác tăng đột biến lên 855 triệu đồng; đến năm 2022, chi phí thuế TNDN tăng mạnh lên 754 triệu đồng (tăng hơn gấp đôi so với năm 2021) nhờ kết quả bán hàng phục hồi.

• Thực trạng hạch toán thuế GTGT:
  • Đầu vào: Kế toán nhận hóa đơn GTGT mua hàng (minh họa nghiệp vụ mua hàng từ Công ty TNHH MTV Thương Mại và Xuất Nhập Khẩu Prime), lập Phiếu nhập kho số 68717/10, hạch toán Nợ TK 156, Nợ TK 1331 / Có TK 331 trên phần mềm MISA, ghi vào Sổ chi tiết và Sổ cái TK 1331, cập nhật Bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa, dịch vụ mua vào.
  • Đầu ra: Khi bán hàng, kế toán xuất kho theo Phiếu xuất kho bán hàng số PT 00012262, lập hóa đơn GTGT, thu tiền qua Phiếu thu số 00012262 (Nợ TK 111 / Có TK 511, Có TK 33311), cập nhật Sổ chi tiết TK 33311, Sổ cái TK 33311 và Bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa dịch vụ bán ra tháng 10/2023. Cuối tháng, kế toán lập Tờ khai thuế GTGT Mẫu số 01/GTGT kỳ tính thuế tháng 10/2023 để thực hiện nghĩa vụ khấu trừ hoặc nộp thuế.
• Thực trạng hạch toán thuế TNDN: Hàng quý, kế toán ước tính kết quả sản xuất kinh doanh để tạm nộp thuế TNDN vào ngân sách qua Giấy nộp tiền thuế TNDN tạm nộp năm 2022 (hạch toán Nợ TK 3334 / Có TK 111, 112). Cuối năm tài chính 2022, căn cứ báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, kế toán lập Tờ khai quyết toán thuế TNDN năm 2022 theo Mẫu số 03/TNDN, tính toán số thuế phải nộp thực tế trong năm, hạch toán ghi nhận chi phí vào Nợ TK 821 / Có TK 3334, ghi sổ Sổ cái TK 3334 và Sổ cái TK 821, đồng thời đối chiếu chênh lệch giữa số tạm nộp và số quyết toán để nộp bổ sung phần còn thiếu vào ngân sách.

Chương III: Một số giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH Thương Mại Quang Thiện

Tác giả đưa ra các đánh giá và định hướng giải pháp cụ thể:

• Đánh giá chung: Công ty tuân thủ tốt Chế độ Kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, áp dụng hiệu quả phần mềm MISA giúp quá trình tính toán và lên sổ kế toán nhanh chóng; mô hình tổ chức bộ máy kế toán chuyên môn hóa rõ từng phần hành (kế toán kho, kế toán bán hàng, kế toán thuế, kế toán thanh toán). Tuy nhiên, nhược điểm tồn tại ở khâu luân chuyển chứng từ giữa các bộ phận kinh doanh và kế toán còn có độ trễ; công tác đối chiếu hóa đơn GTGT đầu vào đôi lúc chậm; số dư nợ phải thu năm 2022 tăng vọt (+309,26%) tiềm ẩn rủi ro nợ khó đòi, ảnh hưởng trực tiếp đến việc trích lập dự phòng và ghi nhận chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.
• Một số giải pháp hoàn thiện:
  • Tối ưu hóa quy trình kiểm tra, tiếp nhận và lưu trữ hóa đơn điện tử đầu vào nhằm bảo đảm tính hợp pháp, hợp lệ trước khi kê khai thuế GTGT.
  • Tăng cường kiểm soát và phân loại chi phí hợp lý, hợp lệ khi xác định thuế TNDN; theo dõi chặt chẽ các khoản chi phí khác (vốn phát sinh đột biến trong năm 2021) nhằm tránh rủi ro bị cơ quan thuế bóc tách khi quyết toán.
  • Hoàn thiện công tác quản lý công nợ khách hàng, thắt chặt điều khoản bán chịu để hạn chế ứ đọng vốn và nguy cơ phát sinh nợ xấu.
  • Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ định kỳ cho đội ngũ kế toán nhằm cập nhật kịp thời các văn bản, thông tư thuế mới ban hành của Bộ Tài chính.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh được các kết quả nghiên cứu cụ thể gắn với dữ liệu thực tế tại doanh nghiệp:

• Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về thuế, thuế GTGT, thuế TNDN theo quy định hiện hành (Thông tư 219/2013/TT-BTC, Thông tư 78/2014/TT-BTC) kết hợp với hướng dẫn hạch toán tài khoản theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Phản ánh trung thực tình hình biến động tài chính của Công ty Quang Thiện giai đoạn 2020–2022: ghi nhận chi phí thuế TNDN biến động qua các năm (374 triệu đồng năm 2020; 341 triệu đồng năm 2021; tăng lên 754 triệu đồng năm 2022); phân tích sự suy giảm tiền mặt (-91,53%) và sự gia tăng mạnh của các khoản phải thu (+309,26%) trong năm 2022.
• Trích xuất và mô tả chi tiết hệ thống hồ sơ chứng từ, quy trình luân chuyển sổ sách thực tế tại một doanh nghiệp thương mại có quy mô lớn tại địa phương: sử dụng chứng từ nhập kho 68717/10, xuất kho PT 00012262, phiếu thu 00012262, sổ cái TK 1331, TK 33311, TK 3334, TK 821, Tờ khai thuế GTGT tháng 10/2023 (mẫu 01/GTGT) và Tờ khai quyết toán thuế TNDN năm 2022 (mẫu 03/TNDN).
• Về mặt đóng góp: Khóa luận chỉ rõ những ưu điểm và hạn chế trong công tác luân chuyển chứng từ và quản lý chi phí tại Công ty Quang Thiện; đề xuất các giải pháp khả thi, sát thực tế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp hoàn thiện quy trình kiểm soát hóa đơn, giảm thiểu rủi ro vi phạm hành chính về thuế và tối ưu hóa việc quản lý thuế tại đơn vị.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận phản ánh một số hạn chế căn cứ trên nội dung văn bản:

• Phạm vi nghiên cứu giới hạn: Đề tài chỉ khảo sát tại một đơn vị duy nhất là Công ty TNHH Thương Mại Quang Thiện và tập trung tại phòng Kế toán của đơn vị, do đó các phát hiện mang tính đặc thù cao đối với doanh nghiệp thương mại bán buôn, bán lẻ vật liệu xây dựng và chưa mang tính đại diện cho các loại hình doanh nghiệp khác.
• Phạm vi sắc thuế khảo sát: Khóa luận chỉ tập trung vào hai sắc thuế chính là thuế GTGT và thuế TNDN, chưa đi sâu nghiên cứu công tác kế toán các sắc thuế khác cũng phát sinh thường xuyên tại doanh nghiệp như thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) của người lao động, thuế môn bài hay các loại phí, lệ phí khác.
• Giới hạn chuỗi dữ liệu: Số liệu phân tích kết quả kinh doanh và báo cáo tài chính mới chỉ bao quát giai đoạn 2020–2022, các chứng từ nghiệp vụ chi tiết chủ yếu lấy từ năm 2022 và tháng 10/2023; tác giả cũng thừa nhận do lần đầu tiếp xúc với công việc thực tế nên việc đánh giá chuyên sâu ở một số nghiệp vụ phức tạp còn có những hạn chế nhất định về kiến thức thực tiễn.

Hướng mở rộng cho các nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng phạm vi khảo sát sang toàn bộ hệ thống nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp, đặc biệt là kế toán thuế TNCN và các khoản trích theo lương của người lao động.
• Cập nhật chuỗi số liệu tài chính sau năm 2023 để đánh giá toàn diện chu kỳ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp ngành vật liệu xây dựng trong giai đoạn phục hồi kinh tế.
• Thực hiện các nghiên cứu so sánh đối chiếu thực tiễn công tác kế toán thuế giữa các doanh nghiệp thương mại vật liệu xây dựng khác trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp: Tài liệu cung cấp mẫu hình hoàn chỉnh về một khóa luận tốt nghiệp chuyên đề kế toán thuế tại doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ; minh họa cách xây dựng cơ sở lý luận từ các thông tư, luật thuế và phương pháp xử lý số liệu báo cáo tài chính qua các năm trên Excel.
• Kế toán viên mới vào nghề tại các doanh nghiệp thương mại: Tham khảo trực tiếp quy trình hạch toán nghiệp vụ thuế GTGT và thuế TNDN trên phần mềm MISA theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; cách xử lý chứng từ mua vào từ các nhà cung cấp lớn, chứng từ bán hàng xuất kho, lập bảng kê và kê khai mẫu 01/GTGT, 03/TNDN.
• Cán bộ quản lý tại doanh nghiệp: Cung cấp góc nhìn thực tế về mối liên hệ giữa các chính sách kinh doanh (như chính sách nới lỏng bán chịu làm tăng các khoản phải thu hơn 300%) với việc cân đối dòng tiền, quản lý chi phí và nghĩa vụ nộp thuế của doanh nghiệp.

Phần nội dung có giá trị tham khảo cao nhất bao gồm: sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán và quy trình ghi sổ Nhật ký chung tại Chương II; phương pháp phân tích biến động các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh giai đoạn 2020–2022; các mẫu trích lục sổ cái tài khoản 1331, 33311, 3334, 821 gắn với tờ khai thuế thực tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Thương Mại Quang Thiện áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?

Công ty áp dụng Chế độ Kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính. Doanh nghiệp ghi sổ theo hình thức Nhật ký chung, sử dụng phần mềm kế toán MISA, thực hiện kê khai hàng tồn kho thường xuyên, tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân tức thời và trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng.

2. Biến động nguồn lao động tại Công ty Quang Thiện giai đoạn 2020–2022 diễn ra như thế nào?

Theo Bảng 2.1, quy mô lao động của công ty duy trì mức trung bình: năm 2020 có 84 người, năm 2021 tăng thêm 1 người lên 85 người (+1,19%) do ảnh hưởng của dịch bệnh hạn chế tuyển dụng; năm 2022 tăng lên 89 người (+4,71% so với 2021). Trong đó, lao động nữ tăng từ 22 lên 25 người (+13,64%), và lao động có trình độ đại học, cao đẳng tăng từ 30 lên 32 người (+6,67%).

3. Chi phí thuế Thu nhập doanh nghiệp của công ty biến động ra sao trong giai đoạn 2020–2022?

Theo Bảng 2.3 trong khóa luận, chi phí thuế TNDN năm 2020 của công ty là 374 triệu đồng. Năm 2021, con số này giảm xuống 341 triệu đồng (giảm 33 triệu đồng) do công ty phát sinh chi phí khác tăng cao lên mức 855 triệu đồng. Đến năm 2022, chi phí thuế TNDN tăng mạnh lên mức 754 triệu đồng (tăng hơn gấp đôi so với năm 2021) do hoạt động sản xuất kinh doanh phục hồi và mang lại lợi nhuận cao hơn.

4. Kế toán thuế GTGT tại Công ty Quang Thiện sử dụng những tài khoản và chứng từ mẫu nào?

Doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, sử dụng tài khoản TK 133 (chi tiết TK 1331) cho thuế đầu vào và TK 3331 (chi tiết TK 33311) cho thuế đầu ra. Hồ sơ chứng từ thực tế bao gồm: hóa đơn GTGT mua vào từ Công ty TNHH MTV Thương Mại và Xuất Nhập Khẩu Prime, Phiếu nhập kho số 68717/10, Phiếu xuất kho bán hàng số PT 00012262, Phiếu thu số 00012262, Bảng kê hóa đơn chứng từ mua vào/bán ra tháng 10/2023, và Tờ khai thuế GTGT Mẫu số 01/GTGT kỳ tính thuế tháng 10/2023.

5. Thủ tục tạm nộp và quyết toán thuế TNDN tại công ty được tiến hành ra sao?

Trong năm tài chính, hàng quý kế toán căn cứ vào số liệu kinh doanh ước tính để lập Giấy nộp tiền tạm nộp thuế TNDN vào Kho bạc Nhà nước, hạch toán Nợ TK 3334 / Có TK 111, 112 (doanh nghiệp không phải lập tờ khai thuế tạm tính theo quý). Khi kết thúc năm, kế toán xác định số thuế thực tế phải nộp, lập Tờ khai quyết toán thuế TNDN theo Mẫu số 03/TNDN, ghi nhận vào Nợ TK 821 / Có TK 3334 trên phần mềm MISA, theo dõi chi tiết trên Sổ cái TK 3334, TK 821 và nộp bổ sung số thuế còn thiếu trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đỗ Thị Hải Yến đã hệ thống hóa chặt chẽ cơ sở lý luận và khung pháp lý hiện hành về thuế GTGT và thuế TNDN áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Công trình phản ánh chi tiết thực trạng công tác hạch toán kế toán, luân chuyển chứng từ và kê khai hai sắc thuế này tại Công ty TNHH Thương Mại Quang Thiện thông qua chuỗi số liệu tài chính giai đoạn 2020–2022 cùng hệ thống hồ sơ nghiệp vụ thực tế. Trên cơ sở chỉ ra các hạn chế trong quản lý công nợ và lưu trữ chứng từ, tác giả đã đề xuất các giải pháp có tính khả thi nhằm hỗ trợ đơn vị nâng cao tính tuân thủ pháp luật thuế và hoàn thiện bộ máy kế toán tại doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề + Phần 2: N ội dung và kết quả nghiên cứu. + Phần 3: Kết luận và kiến nghị. 4 PHẦ II: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G I: CƠ SỞ LÝ LUẬ VỀ THUẾ, KẾ TOÁ THUẾ GIÁ TRN GIA TĂ G, THUẾ THU HẬP DOA H GHIỆP 1. hững vấn đề cơ bản về thuế: Theo giáo trình thuế 1, đồng chủ biên TS Lê Quang Cường và TS N guyễn Kim Quyến, năm 2016: “Thuế là khoản đóng góp có tính chất bắt buộc từ các cá nhân và pháp nhân cho N hà nước với mức độ và thời hạn khác nhau được pháp luật quy định, không mang tính chất hoàn trả trực tiếp, nhằm sử dụng cho mục đích chung của toàn xã hội”.

Thuế ra đời, tồn tại và phát triển cùng với sự hình thành và phát triển của N hà nước, là một công cụ hết sức quan trọng đối với bất cứ quốc gia nào trên thế giới, từ những nước phát triển đến các nước đang phát triển cũng sử dụng thuế để thực thi chức năng, nhiệm vụ của mình. Thuế là một hình thức động viên bắt buộc của N hà nước theo luật định, thuộc phạm trù phân phối, nhằm tập trung một bộ phận của các thể nhân và pháp nhân vào quỹ ngân sách N hà nước và phục vụ cho lợi ích công cộng. Với tình hình hiện nay, đối với sự phát triển không ngừng của nền kinh tế hàng hóa - tiền tệ, thuế ngày càng đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong xã hội hiện tại nếu không có thuế thì nhà nước sẽ không phát triển vững mạnh. Và đối với việc mở rộng các chức năng và nhiệm vụ của N hà nước thì hình thức thuế cũng phát triển ngày càng đa dạng hơn đa dạng hơn, công tác thuế cũng ngày càng hoàn thiện hơn.

Từ đó, thuế đã trở thành một công cụ quan trọng của nhà nước để tác động đến việc điều tiết nền kinh tế - xã hội của đất nước.1 Đặc điểm của thuế: Sự ra đời và tồn tại của thuế gắn liền với sự phân chia xã hội thành các giai cấp đối kháng và sự xuất hiện của N hà nước - pháp luật. Thuế là một thực thể pháp lý nhận định nhưng sự ra đời và tồn tại của nó không chỉ phụ thuộc vào ý chí con người mà còn phụ thuộc vào các điều kiện kinh tế - xã hội của từng thời kỳ lịch sử nhất định. - Thứ nhất, thuế là khoản thu nộp bắt buộc vào ngân sách. Tính bắt buộc thể hiện ở chỗ, đối với người nộp thuế, đây là nghĩa vụ chuyển giao tài sản của họ cho nhà 5 nước khi có đủ điều kiện mà không phải là quan hệ thanh toán dù trong hợp đồng hay ngoài hợp đồng.

- Thứ hai, thuế gắn với yếu tố quyền lực. Tính quyền lực của thuế được xuất phát bởi lí do xuất hiện các khoản thu về thuế của N hà nước. Thuế xuất hiện cùng với sự xuất hiện của N hà nước, thực hiện việc cung cấp cơ sở vật chất cho N hà nước thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của mình. Chỉ gắn với yếu tố quyền lực, thuế mới đảm bảo hoàn thành nhiệm vụ tạo nguồn thu nhập tài chính cho N hà nước.

- Thứ ba, thuế không mang tính đối giá, không hoàn trả trực tiếp.2 Vai trò của thuế: Vai trò của thuế trong nền kinh tế thị trường: Vai trò của thuế là sự biểu hiện cụ thể các chức năng của thuế trong những điều kiện kinh tế, XH nhất định. Trong điều kiện nền kinh tế thị trường, với sự thay đổi phương thức can thiệp của N hà nước vào hoạt động kinh tế, thuế đóng vai trò hết sức quan trọng đối với quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Vai trò của thuế được thể hiện trên các khía cạnh sau đây: - Pháp luật thuế là công cụ để N hà nước huy động tập trung một phần của cải vật chất trong xã hội vào ngân sách N hà nước. - Pháp luật thuế là công cụ điều tiết vĩ mô của N hà nước đối với nền kinh tế và đời sống XH.

- Pháp luật thuế là công cụ góp phần đảm bảo sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế và công bằng xã hội.3 Phân loại thuế: Phân loại thuế là việc sắp xếp các loại thuế trong hệ thống pháp luật thuế thành những nhóm khác nhau theo những tiêu thức nhất định. - Phân loại theo tính chất hành chính: + Thuế nhà nước (quốc gia). + Thuế địa phương. - Phân loại theo tính chất kinh tế: 6 + Theo yếu tố kinh tế bị đánh thuế, thuế được chia thành 2 loại: Thuế đánh vào thu nhập, thuế đánh vào tiêu dùng (sử dụng thu nhập) Thuế đánh vào tài sản (thu nhập được tích luỹ).

+ Theo yếu tố và tác nhân kinh tế chịu thuế, có 3 loại: Thuế đánh vào doanh nghiệp. Thuế đánh vào hộ gia đình. Thuế đánh vào sản phNm. + Theo lĩnh vực, thuế được phân chia theo các lĩnh vực kinh tế bị đánh thuế như: thu đánh vào bảo hiểm, thuế đánh vào tiết kiệm, thuế đánh vào bất động sản.

- Phân loại theo tính chất kĩ thuật: + Thuế trực thu và thuế gián thu. + Thuế tỷ lệ, thuế luỹ tiến. + Thuế theo mức riêng biệt và thuế tính theo giá trị.4 Đối tượng nộp thuế: Theo Điều 2 của Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 ban hành ngày 13 tháng 6 năm 2019 của BTC quy định đối tượng nộp thuế như sau: - Tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân nộp thuế theo quy định của pháp luật về thuế. - Tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân nộp các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước.

- Tổ chức, cá nhân khấu trừ thuế.5 Trách nhiệm nghĩa vụ của đối tượng nộp thuế: Theo Điều 17 của Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 ban hành ngày 13 tháng 6 năm 2019 của BTC quy định như sau: - Thực hiện đăng ký thuế, sử dụng mã số thuế theo quy định của pháp luật. - Khai thuế chính xác, trung thực, đầy đủ và nộp hồ sơ thuế đúng thời hạn; chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, đầy đủ của hồ sơ thuế. 7 - N ộp tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt đầy đủ, đúng thời hạn, đúng địa điểm. - Chấp hành chế độ kế toán, thống kê và quản lý, sử dụng hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật.

- Ghi chép chính xác, trung thực, đầy đủ những hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế, khấu trừ thuế và giao dịch phải kê khai thông tin về thuế. - Chấp hành quyết định, thông báo, yêu cầu của cơ quan quản lý thuế, công chức quản lý thuế theo quy định của pháp luật. - Chịu trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định của pháp luật trong trường hợp người đại diện theo pháp luật hoặc đại diện theo ủy quyền thay mặt người nộp thuế thực hiện thủ tục về thuế sai quy định. - N gười nộp thuế thực hiện hoạt động kinh doanh tại địa bàn có cơ sở hạ tầng về công nghệ thông tin phải thực hiện kê khai, nộp thuế, giao dịch với cơ quan quản lý thuế thông qua phương tiện điện tử theo quy định của pháp luật.2 hững nội dung cơ bản về thuế giá trị gia tăng: 1.1 Tổng quan về thuế GTGT: Khái niệm: Theo Điều 2, Luật thuế GTGT số 13/2008/QH12 quy định: “Thuế GTGT là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng”.

Đặc điểm: - Thứ nhất, thuế GTGT là thuế gián thu, có tính trung lập cao về kinh tế. - Thứ hai, thuế GTGT là loại thuế tiêu dùng có nhiều giai đoạn nhưng không có sự trùng lắp. - Thứ ba, thuế giá trị gia tăng được đánh thuế theo nguyên tắc điểm đến: - Thứ tư, thuế GTGT có phạm vi điều tiết rộng: + Thuộc loại thuế tiêu dùng thông thường, đánh vào hầu hết các hàng hóa, dịch vụ nên thuế GTGT có phạm vi điều tiết rộng.2 Đối tượng chịu thuế, đối tượng nộp thuế và đối tượng không chịu thuế giá trị gia tăng: 8 Đối tượng chịu thuế GTGT: Theo Điều 2, Thông tư 219/2013/TT-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2013 của BTC quy định đối tượng chịu thuế GTGT: - Đối tượng chịu thuế GTGT là hàng hóa, dịch vụ dùng cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng ở Việt N am (bao gồm cả hàng hóa, dịch vụ mua của tổ chức, cá nhân ở nước ngoài), trừ các đối tượng không chịu thuế GTGT. - Mục đích: phục vụ cho hoạt động sản xuất KD và hoạt động tiêu dùng.

- Đánh thuế GTGT căn cứ vào thân phận cư trú của người tiêu dùng phải tại Việt N am. 2gười nộp thuế GTGT: Theo Điều 3, Thông tư 219/2013/TT-BTC được ban hành ngày 31 tháng 12 năm 2013 của BTC quy định người nộp thuế GTGT: - N gười nộp thuế GTGT là tổ chức, cá nhân sản xuất, KD hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT ở Việt N am, không phân biệt ngành nghề, hình thức, tổ chức kinh doanh (sau đây gọi là cơ sở kinh doanh) và tổ chức, cá nhân nhập khNu hàng hóa, mua dịch vụ từ nước ngoài chịu thuế GTGT (sau đây gọi là người nhập khNu) bao gồm: Đối tượng không chịu thuế GTGT: Theo Điều 4 Thông tư 219/2013/TT-BTC được ban hành ngày 31 tháng 12 năm 2013 của BTC quy định đối tượng không chịu thuế: - Hàng hóa, dịch vụ là sản phNm nông nghiệp, là dịch vụ đầu vào của sản xuất nông nghiệp. - Hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế GTGT vì lý do xã hội: - Hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế theo các cam kết quốc tế: - Hàng hóa không tiêu dùng ở Việt N am (không thỏa mãn nguyên tắc điểm đến): - Do người kinh doanh có thu nhập thấp: Hàng hóa dịch vụ của hộ, cá nhân kinh doanh có mức doanh thu hàng năm từ 100 triệu đồng trở xuống. - Hàng hóa, dịch vụ do N hà nước trả tiền: - Lý do khác: 9 + Chuyển quyền sử dụng đất.

+ Vàng nhập khNu dạng thỏi, miếng và các loại vàng chưa chế tác thành sản phNm mỹ nghệ, đồ trang sức hay sản phNm khác… (Xem chi tiết ở Phụ lục Trích dẫn theo Điều 4, Thông tư 219/2013/TT-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2013 của BTC quy định về đối tượng không chịu thuế GTGT). Căn cứ và phương pháp tính thuế giá trị gia tăng: Căn cứ tính thuế GTGT: Giá tính thuế và thuế suất. Thuế GTGT = Giá tính thuế × Thuế suất 1.