Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Thương mại Tổng hợp Bảo Hưng

Khóa luận kế toán thuế GTGT và TNDN tại Công ty TNHH MTV TMTH Bảo Hưng - ĐH Kinh tế Huế

• Tác giả: Lê Ngọc Thu Thuỷ
• Người hướng dẫn: ThS. Tôn Thất Lê Hoàng Thiện
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Thương mại Tổng hợp Bảo Hưng
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty Bảo Hưng

Công tác kế toán thuế giữ vai trò then chốt trong quản trị tài chính doanh nghiệp. Tại Công ty TNHH MTV Thương Mại Tổng Hợp Bảo Hưng, nghiệp vụ thuế GTGT và thuế TNDN được triển khai bài bản. Đơn vị tuân thủ các quy định hiện hành theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Doanh nghiệp thực hiện việc hạch toán thuế nhằm minh bạch dòng tiền kinh doanh. Kế toán thuế giúp phản ánh chính xác nghĩa vụ nộp ngân sách nhà nước. Việc này tạo nền tảng vững chắc cho việc lập báo cáo tài chính hàng năm. Doanh nghiệp hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực thương mại tổng hợp. Do đó, các nghiệp vụ mua bán hàng hóa diễn ra thường xuyên. Hóa đơn chứng từ phát sinh mỗi ngày với số lượng lớn. Kế toán công ty luôn phân loại chứng từ theo từng nhóm thuế suất cụ thể. Công tác tính toán thuế GTGT được thực hiện theo phương pháp khấu trừ. Doanh nghiệp áp dụng mức thuế suất 0%, 5% hoặc 10% tùy thuộc từng loại mặt hàng. Đối với thuế TNDN, bộ phận kế toán thực hiện tạm nộp theo quý. Doanh nghiệp quyết toán số thuế thực tế vào cuối năm tài chính. Việc tuân thủ chính sách thuế giúp công ty hạn chế rủi ro thanh tra. Hoạt động kế toán thuế tại đơn vị góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Khái quát quy định pháp lý về thuế GTGT và thuế TNDN

Pháp luật thuế Việt Nam quy định rõ nghĩa vụ của doanh nghiệp thương mại. Thuế GTGT là thuế gián thu tính trên giá trị gia tăng của hàng hóa, dịch vụ. Thuế TNDN là thuế trực thu đánh vào thu nhập chịu thuế trong kỳ. Công ty TNHH MTV Bảo Hưng áp dụng nghiêm ngặt các thông tư hiện hành. Doanh nghiệp kê khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ trên tờ khai chuẩn. Đồng thời, công ty căn cứ Luật Thuế TNDN để ghi nhận doanh thu và chi phí hợp lý. Mọi khoản chi phí phải có hóa đơn hợp pháp kèm chứng từ thanh toán ngân hàng. Việc tuân thủ chính sách thuế giúp công ty duy trì sự ổn định tài chính và tránh các mức phạt hành chính.

1.2. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty Bảo Hưng

Mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty Bảo Hưng theo hình thức tập trung. Toàn bộ chứng từ phát sinh được tập hợp về phòng kế toán để xử lý. Kế toán trưởng chịu trách nhiệm điều hành chung và kiểm tra báo cáo tài chính. Nhân viên kế toán thuế thực hiện việc lập tờ khai và theo dõi chứng từ gốc. Cơ cấu tổ chức gọn nhẹ giúp quy trình xử lý thông tin diễn ra nhanh chóng. Chứng từ bán hàng được luân chuyển kịp thời về phòng kế toán hàng ngày. Hệ thống sổ sách lưu trữ đúng chuẩn mực kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa. Sự phân công rõ ràng hỗ trợ việc đối chiếu số liệu thuận tiện. Điều này giúp hạn chế sai lệch khi xác định nghĩa vụ thuế.

II. Phân tích thực trạng kế toán thuế GTGT và TNDN tại Bảo Hưng

Thực tế công tác kế toán thuế tại Công ty TNHH MTV Bảo Hưng ghi nhận nhiều điểm sáng song vẫn còn tồn tại. Quy trình hạch toán thuế GTGT được thực hiện qua tài khoản 133 và tài khoản 3331. Kế toán phản ánh chi tiết thuế GTGT đầu vào được khấu trừ và đầu ra phải nộp. Việc đối chiếu sổ sách định kỳ giúp giảm thiểu các sai sót số liệu. Đối với thuế TNDN, công ty sử dụng tài khoản 8211 và 3334 để theo dõi chi phí. Số thuế TNDN tạm nộp hàng quý được tính toán dựa trên doanh thu và chi phí ước tính. Tuy nhiên, doanh nghiệp gặp phải những hạn chế trong khâu quản trị chứng từ. Khối lượng hóa đơn đầu vào từ nhà cung cấp chưa được kiểm tra kịp thời. Một số hóa đơn mua hàng về trễ dẫn đến việc phải kê khai điều chỉnh bổ sung. Việc phân loại chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN chưa thực sự chuẩn xác. Chi phí tiếp khách và hội nghị đôi khi thiếu chứng từ giải trình hợp lệ. Sự liên kết giữa phòng kinh doanh và phòng kế toán chưa đạt hiệu quả tối ưu. Tình trạng này gây áp lực cho công tác quyết toán số thuế cuối năm.

2.1. Thực tiễn hạch toán thuế GTGT đầu vào và đầu ra

Hoạt động hạch toán thuế GTGT tại đơn vị dựa trên phương pháp khấu trừ. Hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ được nhập vào phần mềm để trích xuất thuế đầu vào. Kế toán định kỳ đối chiếu số liệu tài khoản 133 với tờ khai thuế tháng hoặc quý. Tuy vậy, rủi ro phát sinh khi doanh nghiệp nhận hóa đơn điện tử bị sai sót thông tin. Một số đối tác cung cấp dịch vụ gửi chứng từ chậm sau thời điểm phát sinh giao dịch. Kế toán phải thực hiện kê khai bổ sung gây mất thời gian và tăng áp lực công việc. Khâu kiểm tra mã số thuế của khách hàng đôi lúc còn thực hiện thủ công. Những vướng mắc này đòi hỏi quy trình rà soát hóa đơn nghiêm ngặt hơn.

2.2. Khó khăn trong việc xác định chi phí tính thuế TNDN

Xác định chi phí được trừ là thách thức lớn đối với kế toán Công ty Bảo Hưng. Doanh thu bán hàng thương mại lớn kéo theo nhiều chi phí phát sinh hỗn hợp. Chi phí vận chuyển bốc dỡ hàng hóa thường có chứng từ từ các cá nhân nhỏ lẻ. Các khoản chi này thiếu hóa đơn tài chính theo chuẩn mực quy định. Doanh nghiệp dễ bị loại trừ chi phí khi cơ quan thuế tiến hành thanh tra. Kế toán còn lúng túng trong việc phân loại chi phí hợp lý và chi phí kế toán. Sự khác biệt giữa doanh thu kế toán và doanh thu tính thuế cũng gây khó khăn. Điều này làm tăng nguy cơ bị truy thu và tính tiền chậm nộp thuế TNDN cuối năm.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán thuế GTGT và TNDN tại Bảo Hưng

Để nâng cao hiệu quả kế toán thuế, Công ty TNHH MTV Bảo Hưng cần thực hiện các giải pháp đồng bộ. Trước hết, doanh nghiệp phải chuẩn hóa quy trình tiếp nhận và xử lý hóa đơn đầu vào. Mọi chứng từ mua bán phải được rà soát tính hợp pháp ngay khi phát sinh giao dịch. Bộ phận kế toán cần thiết lập bảng kiểm tra thông tin nhà cung cấp trước khi thanh toán. Việc này ngăn chặn nguy cơ sử dụng phải hóa đơn của doanh nghiệp bỏ trốn. Kế toán cần phân loại rõ ràng các nhóm chi phí theo quy định của Luật Thuế TNDN. Các khoản chi trên hai mươi triệu đồng bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chú trọng nâng cao trình độ chuyên môn của đội ngũ kế toán. Ban giám đốc nên tạo điều kiện cho nhân viên tham gia các khóa đào tạo về chính sách thuế mới. Công ty cần định kỳ tổ chức đối chiếu số liệu nội bộ giữa các bộ phận liên quan. Việc luân chuyển chứng từ giữa bộ phận kho, bán hàng và kế toán cần rút ngắn thời gian. Doanh nghiệp cũng nên xây dựng quy chế tài chính nội bộ chặt chẽ và minh bạch. Những biện pháp này giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý và tối ưu hóa nghĩa vụ thuế.

3.1. Hoàn thiện quy trình kiểm soát hóa đơn và chứng từ thuế

Kiểm soát chứng từ là khâu then chốt trong việc bảo vệ chi phí hợp lý của doanh nghiệp. Công ty Bảo Hưng cần lập quy trình thẩm định hóa đơn điện tử đầu vào một cách chặt chẽ. Nhân viên kế toán phải tra cứu trạng thái hoạt động của đối tác trên trang web của Tổng cục Thuế. Các chứng từ kèm theo như hợp đồng kinh tế, biên bản bàn giao và phiếu xuất kho phải đồng bộ. Doanh nghiệp cần kiên quyết loại bỏ các hóa đơn không đáp ứng điều kiện khấu trừ thuế GTGT. Ngoài ra, việc lưu trữ hóa đơn điện tử cần được thực hiện trên hệ thống đám mây an toàn. Điều này hỗ trợ việc trích xuất dữ liệu nhanh chóng khi quyết toán thuế.

3.2. Ứng dụng phần mềm kế toán nâng cao hiệu quả kê khai

Chuyển đổi số trong kế toán là giải pháp tất yếu để tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ. Công ty Bảo Hưng nên nâng cấp phần mềm kế toán chuyên dụng có tính năng tự động hóa cao. Phần mềm cần kết nối trực tiếp với hệ thống hóa đơn điện tử và phần mềm kê khai thuế. Hệ thống thông minh sẽ cảnh báo các sai lệch khi lập tờ khai thuế GTGT và thuế TNDN. Kế toán viên có thể trích xuất báo cáo kết quả kinh doanh và bảng cân đối số phát sinh tự động. Việc tự động hóa giúp giảm thiểu sai sót do nhập liệu thủ công. Đồng thời, doanh nghiệp tiết kiệm thời gian tổng hợp chứng từ trong các kỳ kê khai cao điểm.

IV. Kết luận và bài học kế toán thuế GTGT TNDN tại Bảo Hưng

Công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN đóng vai trò sống còn đối với sự phát triển của Công ty Bảo Hưng. Việc tổ chức công tác kế toán minh bạch giúp doanh nghiệp khẳng định uy tín trên thị trường. Doanh nghiệp không chỉ hoàn thành nghĩa vụ tài chính với ngân sách nhà nước mà còn bảo vệ lợi ích kinh tế lâu dài. Số liệu kế toán thuế chuẩn xác cung cấp cơ sở tin cậy cho ban điều hành ra quyết định kinh doanh. Sự kiểm soát chặt chẽ các dòng thuế giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí vận hành. Từ thực tiễn nghiên cứu tại đơn vị, bài học kinh nghiệm sâu sắc đã được đúc kết rõ nét. Sự am hiểu chính sách thuế là chìa khóa để hạn chế các rủi ro xử phạt vi phạm hành chính. Doanh nghiệp cần duy trì việc cập nhật thường xuyên các văn bản pháp luật mới ban hành. Kế toán thuế phải kết hợp hài hòa giữa kiến thức lý thuyết và kỹ năng xử lý tình huống thực tế. Công ty cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ thông tin và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Mô hình kế toán thuế chuẩn mực tại Công ty Bảo Hưng sẽ tạo tiền đề vững chắc cho sự tăng trưởng bền vững.

4.1. Bài học kinh nghiệm trong tuân thủ nghĩa vụ thuế

Kinh nghiệm thực tế từ Công ty Bảo Hưng cho thấy việc tuân thủ pháp luật thuế cần sự chủ động. Doanh nghiệp cần xây dựng văn hóa minh bạch tài chính ngay từ các cấp quản lý. Nhân viên các bộ phận phải nhận thức rõ tầm quan trọng của chứng từ thanh toán hợp lệ. Mọi khoản chi tiêu phát sinh đều phải kèm theo hóa đơn tài chính đầy đủ theo luật định. Sự kiểm tra định kỳ của kế toán trưởng giúp phát hiện sớm các sai sót số liệu. Việc đối thoại thường xuyên với cơ quan thuế trực tiếp quản lý cũng rất quan trọng. Điều này giúp doanh nghiệp giải quyết kịp thời các vướng mắc phát sinh trong quá trình áp dụng chính sách mới.

4.2. Định hướng ứng dụng công tác kế toán thuế lâu dài

Định hướng phát triển tương lai đòi hỏi Công ty Bảo Hưng phải hiện đại hóa toàn diện công tác kế toán. Doanh nghiệp cần tích hợp hệ thống hoạch định tài nguyên doanh nghiệp vào quản lý tổng thể. Việc kết nối cơ sở dữ liệu bán hàng và kho với sổ sách thuế giúp kiểm soát doanh thu tức thời. Công ty nên xây dựng quỹ dự phòng rủi ro thuế nhằm chủ động tài chính trước các biến động chính sách. Đội ngũ kế toán cần được đào tạo chuyên sâu về kỹ năng phân tích báo cáo và quản trị thuế chiến lược. Việc hoàn thiện hệ thống kế toán thuế giúp nâng cao giá trị thương hiệu và sức cạnh tranh trên thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, các chính sách thuế đóng vai trò huyết mạch đối với nguồn thu ngân sách nhà nước và tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp. Theo số liệu thống kê từ Tổng cục Thuế được tác giả trích dẫn, thuế đóng góp trên 60% tổng nguồn thu ngân sách quốc gia, trong đó thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) giữ vai trò then chốt. Cùng với quá trình hoàn thiện thể chế tài chính tại Việt Nam, các quy định pháp luật về thuế liên tục được điều chỉnh, bổ sung. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với công tác kế toán trong doanh nghiệp: phải chấp hành nghiêm chỉnh nghĩa vụ thuế, cập nhật kịp thời các chính sách sửa đổi nhằm tránh rủi ro vi phạm hành chính, đồng thời tối ưu hóa quyền lợi hợp pháp của đơn vị.

Qua quá trình thực tập tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Thương mại Tổng hợp Bảo Hưng, tác giả nhận thấy công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại công ty đã đạt được một số kết quả nhất định nhưng vẫn còn tồn tại các mặt hạn chế cần xử lý. Do đó, đề tài "Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Thương mại Tổng hợp Bảo Hưng" được lựa chọn nghiên cứu.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

• Mục tiêu tổng quát: Đánh giá thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH MTV Thương Mại Tổng Hợp Bảo Hưng.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về thuế GTGT, thuế TNDN và công tác kế toán thuế GTGT, thuế TNDN trong doanh nghiệp.
  2. Mô tả thực trạng công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty TNHH MTV Thương Mại Tổng Hợp Bảo Hưng.
  3. Trên cơ sở phân tích thực trạng công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại công ty, đề xuất các giải pháp khắc phục những hạn chế và góp phần hoàn thiện hơn nữa công tác kế toán hai sắc thuế này tại đơn vị.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty TNHH MTV Thương Mại Tổng Hợp Bảo Hưng, tập trung vào hệ thống sổ sách, chứng từ kế toán, tài khoản sử dụng, phương pháp hạch toán, kê khai, khấu trừ, hoàn thuế GTGT và quyết toán thuế TNDN.
• Phạm vi không gian: Đề tài thực hiện tại Phòng Kế toán - Tài chính của Công ty TNHH MTV Thương Mại Tổng Hợp Bảo Hưng.
• Phạm vi thời gian: Đánh giá tổng quan nguồn lực tài sản, nguồn vốn, lao động và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp qua 3 năm (giai đoạn 2022 – 2024); nghiên cứu thực trạng công tác kế toán thuế TNDN trong năm 2024 và kế toán thuế GTGT vào quý 3 năm 2024.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng nghiên cứu dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và chuẩn mực kế toán Việt Nam hiện hành điều chỉnh hai sắc thuế GTGT, TNDN cùng chế độ kế toán doanh nghiệp:

Lĩnh vực	Văn bản pháp lý và chuẩn mực căn bản áp dụng trong nghiên cứu
Quản lý thuế chung	Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14; các nghị định hướng dẫn thi hành.
Thuế Giá trị gia tăng	Luật Thuế GTGT năm 2008 (sửa đổi, bổ sung năm 2013, 2014); Thông tư số 219/2013/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 26/2015/TT-BTC, Thông tư 130/2016/TT-BTC, Thông tư 43/2021/TT-BTC và Thông tư 13/2023/TT-BTC); Thông tư số 80/2021/TT-BTC; Nghị quyết số 142/2024/QH15 về giảm thuế suất thuế GTGT.
Thuế Thu nhập doanh nghiệp	Luật Thuế TNDN số 14/2008/QH12 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 32/2013/QH13, Luật số 71/2014/QH13, Luật số 03/2016/QH14); Văn bản hợp nhất số 01/VBHN-VPQH; Nghị định số 218/2013/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định số 91/2014/NĐ-CP, Nghị định số 12/2015/NĐ-CP); Thông tư số 78/2014/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 96/2015/TT-BTC).
Chế độ kế toán áp dụng	Thông tư số 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Về khung lý luận nghiệp vụ, tác giả phân định rõ đặc điểm của sắc thuế gián thu (GTGT tính trên giá trị tăng thêm, áp dụng theo phương pháp khấu trừ hoặc trực tiếp) và sắc thuế trực thu (TNDN tính trên thu nhập chịu thuế sau khi trừ các chi phí hợp lý được trừ). Hệ thống tài khoản hạch toán quy chuẩn theo Thông tư 133/2016/TT-BTC bao gồm: Tài khoản 133 (1331, 1332) dùng cho thuế GTGT đầu vào; Tài khoản 3331 (33311, 33312) dùng cho thuế GTGT đầu ra; Tài khoản 3334 dùng cho thuế TNDN; và Tài khoản 8211 dùng để ghi nhận chi phí thuế TNDN hiện hành.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai bao gồm:

• Phương pháp thu thập số liệu:
  • Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập giáo trình, hệ thống văn bản pháp luật, thông tư, quyết định của Bộ Tài chính, các báo cáo tài chính và tài liệu chuyên ngành kế toán.
  • Phương pháp quan sát: Trực tiếp theo dõi quy trình luân chuyển chứng từ, lập hóa đơn, vào sổ chi tiết, sổ cái, lập tờ khai và nộp thuế qua mạng tại Phòng Kế toán công ty.
  • Phương pháp phỏng vấn trực tiếp: Đặt câu hỏi và trao đổi trực tiếp với các kế toán viên phụ trách để làm rõ quy trình xử lý nghiệp vụ thực tế.
• Phương pháp xử lý thông tin:
  • Phương pháp phân tích số liệu: Khai thác số liệu trên bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, các sổ kế toán chi tiết và tổng hợp để đánh giá quy mô, tình hình tài chính và mức độ tuân thủ nghĩa vụ thuế.
  • Phương pháp so sánh và đối chiếu: So sánh biến động lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp qua 3 năm (2022 – 2024); đối chiếu số liệu ghi nhận trên chứng từ, sổ sách nội bộ với dữ liệu kê khai nộp về cơ quan thuế.
  • Phương pháp kế toán: Sử dụng kỹ thuật kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của chứng từ, kiểm tra quan hệ đối ứng tài khoản và thực hiện cân đối kế toán.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các lý thuyết nền tảng và căn cứ pháp lý về thuế, công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN trong doanh nghiệp:

• Tổng quan về thuế: Phân tích sự ra đời mang tính tất yếu khách quan gắn liền với sự hình thành nhà nước; làm rõ 3 vai trò kinh tế vĩ mô của thuế (tạo nguồn thu ngân sách, kích thích tăng trưởng kinh tế, điều tiết thu nhập thực hiện công bằng xã hội); phân tích 3 đặc trưng (tính bắt buộc, không hoàn trả trực tiếp, phục vụ chi tiêu công); phân loại thuế theo phương thức đánh thuế (trực thu, gián thu), cơ sở đánh thuế (thu nhập, tiêu dùng, tài sản) và cấp quản lý (trung ương, địa phương); xác định các yếu tố cấu thành một sắc thuế (tên gọi, đối tượng nộp thuế, đối tượng chịu thuế, căn cứ tính thuế, thuế suất, ưu đãi miễn giảm, thủ tục quản lý).
• Lý luận về thuế GTGT: Khái niệm, đặc điểm (thuế tiêu dùng nhiều giai đoạn, tính trung lập, tính gián thu, tính lũy thoái so với thu nhập); xác định đối tượng chịu thuế và 26 nhóm đối tượng không chịu thuế theo Thông tư 219/2013/TT-BTC và Thông tư 13/2023/TT-BTC; làm rõ 3 mức thuế suất (0%, 5%, 10%); quy định thời điểm xác định thuế đối với bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ, viễn thông, điện nước, bất động sản, xây dựng lắp đặt và nhập khẩu; quy định điều kiện khấu trừ thuế đầu vào (hóa đơn hợp pháp, chứng từ ngân hàng đối với hóa đơn từ 20 triệu đồng trở lên); thủ tục kê khai thuế theo quý (doanh thu năm trước liền kề từ 50 tỷ đồng trở xuống) hoặc theo tháng, hồ sơ khai mẫu 01/GTGT và các điều kiện hoàn thuế (dự án đầu tư hoặc xuất khẩu có thuế đầu vào chưa khấu trừ từ 300 triệu đồng trở lên).
• Lý luận về thuế TNDN: Khái niệm thuế trực thu; mức thuế suất phổ thông 20% và thuế suất đặc thù từ 32% đến 50% đối với dầu khí, tài nguyên quý hiếm (khu vực khó khăn là 40%); quy định trích lập Quỹ phát triển khoa học công nghệ tối đa 10% thu nhập tính thuế; công thức xác định thu nhập tính thuế sau khi bù trừ thu nhập miễn thuế và các khoản lỗ được kết chuyển liên tục không quá 5 năm; xác định các khoản chi phí không được trừ (chi phí không đầy đủ hóa đơn, chi trang phục vượt quá 5 triệu đồng/người/năm, tiền lương của chủ công ty TNHH một thành viên không trực tiếp điều hành, tiền phạt vi phạm hành chính...); quy trình kê khai tạm tính theo quý và quyết toán năm theo mẫu 03/TNDN cùng các phụ lục 03-1A/TNDN, 03-1B/TNDN.
• Nghiệp vụ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC: Mô tả kết cấu, nội dung kinh tế và sơ đồ định khoản của TK 133 (1331, 1332), TK 3331 (33311, 33312), TK 3334 và TK 8211.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH MTV Thương Mại Tổng Hợp Bảo Hưng

Chương 2 phản ánh toàn diện tình hình hoạt động, cơ cấu tổ chức và thực tế công tác kế toán thuế tại doanh nghiệp nghiên cứu:

• Tổng quan doanh nghiệp: Giới thiệu lịch sử hình thành, chức năng nhiệm vụ, ngành nghề kinh doanh thương mại tổng hợp; sơ đồ cơ cấu bộ máy quản lý và cơ cấu bộ máy kế toán tại công ty. Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, hạch toán bằng phần mềm kế toán trên máy vi tính.
• Tình hình nguồn lực và kết quả kinh doanh 2022 – 2024: Khóa luận xây dựng các bảng phân tích biến động:
  • Bảng 2.1: Tình hình sử dụng lao động của công ty giai đoạn 2022 – 2024.
  • Bảng 2.2: Tình hình biến động tài sản và nguồn vốn của công ty giai đoạn 2022 – 2024.
  • Bảng 2.3: Tình hình kết quả sản xuất kinh doanh của công ty giai đoạn 2022 – 2024.
• Thực trạng kế toán thuế GTGT (nghiên cứu sâu quý 3/2024):
  • Kế toán thuế GTGT đầu vào: Trình bày quy trình kiểm tra chứng từ qua các nghiệp vụ cụ thể gắn với Hóa đơn GTGT đầu vào số 502, Hóa đơn GTGT đầu vào số 81; số liệu phản ánh trên Bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa dịch vụ mua vào quý 3/2024; phương pháp ghi Sổ chi tiết tài khoản 1331 và Sổ cái tài khoản 133.
  • Kế toán thuế GTGT đầu ra: Minh họa quy trình xuất bán hàng hóa và hạch toán doanh thu, thuế đầu ra qua Hóa đơn GTGT đầu ra số 76, Hóa đơn GTGT đầu ra số 69; số liệu tổng hợp trên Bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa dịch vụ bán ra quý 3/2024; quy trình ghi Sổ chi tiết tài khoản 33311 và Sổ cái tài khoản 3331.
  • Kê khai, khấu trừ và nộp thuế GTGT: Khóa luận minh họa hồ sơ khai thuế thực tế trên Tờ khai thuế GTGT mẫu số 01/GTGT quý 3/2024, đồng thời phản ánh việc áp dụng Tờ khai giảm thuế GTGT theo Nghị quyết số 142/2024/QH15 của Quốc hội.
• Thực trạng kế toán thuế TNDN (nghiên cứu năm 2024):
  • Minh họa quy trình xác định chi phí hợp lý hợp lệ, loại trừ chi phí không được trừ theo quy định pháp luật.
  • Phản ánh phương pháp hạch toán số thuế tạm nộp và số thuế phải nộp qua Sổ chi tiết tài khoản 3334 và Sổ chi tiết tài khoản 8211.
  • Phân tích quy trình lập Tờ khai quyết toán thuế TNDN mẫu số 03/TNDN khi kết thúc năm tài chính 2024.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp tại Công ty TNHH MTV Thương Mại Tổng Hợp Bảo Hưng

Dựa trên kết quả khảo sát thực tế tại Chương 2, tác giả tiến hành:

• Đánh giá chung: Nêu bật các ưu điểm của công ty như việc chấp hành chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, áp dụng phần mềm máy tính giúp tự động hóa quá trình ghi sổ, kê khai thuế định kỳ đầy đủ và kịp thời áp dụng chính sách giảm thuế của Nhà nước (Nghị quyết 142/2024/QH15).
• Chỉ ra các hạn chế, nhược điểm: Nhận diện những thiếu sót trong khâu kiểm soát chứng từ hóa đơn đầu vào, sự chậm trễ trong luân chuyển chứng từ giữa các bộ phận, việc đối chiếu giữa sổ chi tiết và tờ khai thuế đôi khi chưa kịp thời, cũng như công tác theo dõi các khoản chi phí nhằm bảo đảm tính hợp lý, hợp lệ phục vụ quyết toán thuế TNDN còn gặp khó khăn.
• Đề xuất giải pháp hoàn thiện: Đưa ra các kiến nghị mang tính chuyên môn nhằm hoàn thiện quy trình kiểm soát hóa đơn chứng từ, tối ưu hóa thao tác trên phần mềm kế toán, nâng cao nghiệp vụ cập nhật luật thuế của nhân viên và hoàn thiện phương pháp lập tờ khai, quyết toán thuế GTGT và TNDN tại công ty.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu và đóng góp thực tiễn sau:

1. Hệ thống hóa quy trình kế toán thuế thực tiễn tại doanh nghiệp thương mại: Đề tài đã mô tả chi tiết quy trình xử lý từ khâu thu thập hóa đơn chứng từ gốc (các hóa đơn đầu vào số 502, 81; hóa đơn đầu ra số 76, 69) đến việc ghi chép vào hệ thống sổ sách chi tiết, sổ cái (TK 133, 1331, TK 3331, 33311, TK 3334, TK 8211) và kết xuất bảng kê, tờ khai thuế trên phần mềm máy tính.
2. Minh chứng việc thực thi chính sách ưu đãi thuế của Quốc hội: Nghiên cứu đã đưa ra dẫn chứng thực tế về việc doanh nghiệp triển khai lập Tờ khai giảm thuế GTGT theo Nghị quyết số 142/2024/QH15 trong quý 3 năm 2024, cho thấy tính thời sự trong việc cập nhật chính sách hỗ trợ phục hồi kinh tế tại đơn vị.
3. Phân tích số liệu tài chính - kinh doanh gắn liền với nghĩa vụ thuế: Thông qua việc tổng hợp biến động lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh 3 năm (2022 – 2024) tại các Bảng 2.1, 2.2, 2.3, khóa luận làm rõ mối liên hệ giữa doanh thu thương mại, chi phí hoạt động và nghĩa vụ thuế TNDN trên tờ khai mẫu số 03/TNDN năm 2024.
4. Đóng góp về mặt giải pháp ứng dụng: Tác giả đã chỉ ra các nhược điểm trong khâu kiểm soát chứng từ và hạch toán tại Công ty Bảo Hưng, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp khắc phục có tính khả thi, phù hợp với mô hình doanh nghiệp trách nhiệm hữu hạn một thành viên quy mô vừa và nhỏ.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận ghi nhận các hạn chế chính do tác giả tự xác định:

• Hạn chế về thời gian và kinh nghiệm thực tế: Đây là lần đầu tiên tác giả tiếp xúc và làm việc thực tế tại doanh nghiệp, kết hợp với thời gian thực tập có hạn, dẫn đến việc phân tích, đánh giá chuyên sâu và đề xuất giải pháp chưa bao quát hết mọi khía cạnh phức tạp của hoạt động kế toán thuế.
• Hạn chế về phạm vi dữ liệu khảo sát: Dữ liệu nghiên cứu thực trạng hạch toán thuế GTGT chỉ tập trung chuyên sâu vào quý 3 năm 2024 và thuế TNDN trong năm tài chính 2024 tại một doanh nghiệp thương mại duy nhất, chưa mở rộng so sánh đa kỳ hoặc đối chiếu với các doanh nghiệp cùng ngành khác trên địa bàn.

Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phân tích công tác kế toán thuế GTGT và thuế TNDN xuyên suốt chuỗi thời gian nhiều năm liên tục, đồng thời tích hợp nghiên cứu thêm các sắc thuế khác phát sinh tại đơn vị như thuế thu nhập cá nhân hay các khoản phí, lệ phí để có cái nhìn toàn diện về quản trị thuế doanh nghiệp.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Là tài liệu học tập thực tế về phương pháp trình bày một khóa luận tốt nghiệp loại hình nghiên cứu trường hợp (case study), nắm bắt kỹ thuật chuyển tải số liệu từ chứng từ hóa đơn thực tế lên sổ sách và tờ khai thuế.
• Người làm công tác kế toán tại doanh nghiệp vừa và nhỏ: Cung cấp tài liệu tham khảo cụ thể về mô hình hạch toán kế toán thuế theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, quy trình kê khai thuế GTGT hàng quý và lập hồ sơ quyết toán thuế TNDN theo mẫu số 03/TNDN.
• Phần nội dung đáng chú ý nhất: Hệ thống biểu mẫu minh họa thực tế tại Chương 2 (các mẫu sổ chi tiết TK 1331, TK 33311, TK 3334, TK 8211; các bảng kê mua vào, bán ra và quy trình kê khai giảm thuế theo Nghị quyết số 142/2024/QH15).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH MTV Thương Mại Tổng Hợp Bảo Hưng áp dụng chế độ kế toán và hình thức kế toán nào?
Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính và sử dụng hình thức kế toán trên phần mềm máy vi tính để xử lý, hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh.

2. Phạm vi thời gian nghiên cứu thực trạng số liệu tại công ty được giới hạn như thế nào?
Về tình hình nguồn lực tài sản, nguồn vốn, lao động và kết quả sản xuất kinh doanh, đề tài nghiên cứu qua 3 năm từ năm 2022 đến năm 2024. Về thực trạng công tác kế toán thuế, đề tài tập trung nghiên cứu thuế TNDN trong năm tài chính 2024 và thuế GTGT trong quý 3 năm 2024.

3. Doanh nghiệp đã áp dụng chính sách ưu đãi thuế GTGT nào trong quý 3 năm 2024?
Trong quý 3 năm 2024, doanh nghiệp đã thực hiện lập và nộp Tờ khai giảm thuế GTGT theo quy định tại Nghị quyết số 142/2024/QH15 của Quốc hội kèm theo Tờ khai thuế GTGT mẫu số 01/GTGT.

4. Theo cơ sở lý luận của khóa luận, điều kiện về chứng từ thanh toán để được khấu trừ thuế GTGT và tính chi phí hợp lý được trừ thuế TNDN là gì?
Đối với các hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ từng lần có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (giá đã bao gồm thuế GTGT), doanh nghiệp bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt (thanh toán qua ngân hàng) theo quy định của pháp luật thuế hiện hành.

5. Khóa luận sử dụng các tài khoản kế toán nào để phản ánh chi phí và nghĩa vụ thuế TNDN?
Kế toán sử dụng Tài khoản 8211 (Chi phí thuế TNDN hiện hành) để tập hợp chi phí thuế phát sinh trong năm và Tài khoản 3334 (Thuế thu nhập doanh nghiệp) để theo dõi số thuế TNDN phải nộp, số đã tạm nộp và số còn phải nộp vào ngân sách nhà nước.

---

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Lê Ngọc Thu Thuỷ đã hoàn thành việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về thuế GTGT và thuế TNDN theo các quy định pháp luật và Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Đề tài phản ánh trung thực, chi tiết thực trạng luân chuyển chứng từ, hạch toán sổ sách và kê khai quyết toán thuế tại Công ty TNHH MTV Thương Mại Tổng Hợp Bảo Hưng thông qua các số liệu và biểu mẫu thực tế của năm 2024 và quý 3 năm 2024. Mặc dù còn một số giới hạn về phạm vi thời gian khảo sát, công trình đã đề xuất được các giải pháp cụ thể giúp doanh nghiệp khắc phục nhược điểm, nâng cao hiệu quả công tác kế toán thuế trong hoạt động kinh doanh thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN THUẾ GIÁ TRỊ GIA TĂNG VÀ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP 1. Một số vấn đề cơ bản về thuế 1. Sự ra đời và tính tất yếu khách quan của thuế - Lịch sử phát triển của xã hội loài người cho thấy thuế đã ra đời và trở thành một yếu tố quan trọng, gắn liền với sự hình thành, duy trì và phát triển của Nhà nước. Trong suốt các giai đoạn lịch sử, từ các xã hội cổ đại đến các nền văn minh hiện đại, thuế đã đóng vai trò chủ yếu trong việc tạo nguồn tài chính cho Nhà nước nhằm thực hiện các chức năng quản lý, bảo vệ và phát triển xã hội.

Thuế là công cụ để Nhà nước duy trì trật tự, phát triển hạ tầng, và thực hiện các chính sách phục vụ lợi ích chung của cộng đồng. Với vai trò là một tổ chức chính trị, đại diện cho quyền lợi của giai cấp thống trị, Nhà nước thực thi các chính sách mà giai cấp này đề ra nhằm điều hành xã hội. Sự xuất hiện của Nhà nước đòi hỏi phải có cơ sở vật chất vững mạnh để duy trì và phát triển các hoạt động của mình. Để đảm bảo sự tồn tại đó, Nhà nước sử dụng quyền lực chính trị để tập trung các nguồn tài chính, trong đó thuế là hình thức đóng góp bắt buộc chủ yếu.

- Thuế luôn gắn liền với sự phát triển của bộ máy nhà nước, và sự thay đổi trong hình thái tổ chức nhà nước cũng kéo theo sự cải tiến các hình thức và hệ thống thuế. Mặc dù thuế đã xuất hiện từ rất lâu, thậm chí trước khi nền văn minh loài người hình thành, nhưng khoa học về thuế chỉ thực sự phát triển mạnh mẽ vào cuối thời kỳ phong kiến và đầu thời kỳ chủ nghĩa tư bản.2 Khái niệm và vai trò của thuế đối với nền kinh tế 1.1 Khái niệm Có rất nhiều quan điểm về thuế dưới hình thức nhìn nhận khác nhau, nhưng đứng trên góc độ tài chính có thể xem xét thuế dưới khái niệm như sau: Thuế là một khoản nộp ngân sách nhà nước bắt buộc của tổ chức, hộ gia đình, hộ kinh doanh, cá nhân theo quy định của các luật thuế.2 Vai trò của thuế trong nền kinh tế thị trường Thuế không chỉ là nguồn thu chủ yếu cho ngân sách nhà nước mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đảm bảo sự công bằng trong phân phối thu nhập và duy trì ổn định xã hội. Trong phạm vi nghiên cứu tài chính và ngân sách nhà nước, thuế sẽ được xem xét dưới ba vai trò cơ bản: tạo nguồn thu cho ngân sách, kích thích tăng trưởng kinh tế, và điều tiết thu nhập để thực hiện công bằng xã hội. Một là tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước Chức năng chủ yếu và quan trọng hàng đầu của thuế là cung cấp nguồn tài chính cho ngân sách Nhà nước.

Mỗi loại thuế được thiết lập đều nhằm mục đích này. Trong nền kinh tế thị trường, tầm quan trọng của thuế càng trở nên rõ rệt, khi thuế trở thành nguồn thu chủ yếu để đảm bảo ngân sách quốc gia. Một nền tài chính quốc gia vững mạnh cần phải phụ thuộc chủ yếu vào các nguồn thu từ nội bộ nền kinh tế. Các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước được đáp ứng chủ yếu qua thuế, phí và các khoản thu khác.

Tuy nhiên, các hình thức thu ngoài thuế thường gặp phải nhiều hạn chế và điều kiện khó khăn, khiến thuế trở thành nguồn thu quan trọng và ổn định nhất. Đặc biệt, khi nền kinh tế phát triển, nguồn thu từ thuế cũng tăng theo. Kể từ năm 1990, thuế đã đóng vai trò là nguồn thu chính trong cơ cấu ngân sách Nhà nước tại Việt Nam. Hai là vai trò kích thích tăng trưởng kinh tế Chính sách thuế có ảnh hưởng trực tiếp đến các yếu tố như thu nhập, giá cả, quan hệ cung cầu và cơ cấu đầu tư, từ đó tác động đến sự phát triển hay suy thoái của nền kinh tế.

Trong bối cảnh kinh tế thị trường, thuế được Nhà nước sử dụng như một công cụ điều tiết hoạt động sản xuất và lưu thông hàng hóa, góp phần định hướng và hình thành cơ cấu kinh tế phù hợp. Một số ngành có ảnh hưởng tích cực đến tăng trưởng kinh tế nhưng lại ít được các nhà đầu tư chú ý do lợi nhuận không cao. Nhà nước cần có chính sách thuế ưu đãi cho các ngành này để thu hút đầu tư. Điều này yêu cầu việc áp dụng tỷ lệ thuế hợp lý: cao đối với các ngành có lợi thế, thấp đối với các ngành kém thuận lợi, nhằm tạo điều kiện phát triển cơ sở hạ tầng cho nền kinh tế.

Đồng thời, việc phân biệt thuế suất cho từng loại sản phẩm, ngành hàng không chỉ giúp điều chỉnh giá cả và quan hệ cung cầu mà còn thúc đẩy các nhà đầu tư lựa 7 chọn các sản phẩm, ngành nghề có tiềm năng phát triển. Ba là vai trò điều tiết thu nhập, thực hiện công bằng xã hội Thuế là công cụ giúp Nhà nước can thiệp vào quá trình phân bổ thu nhập và tài sản trong xã hội, nhằm giảm bớt sự chênh lệch lớn về mức sống và thu nhập giữa các tầng lớp dân cư. Công tác điều tiết thu nhập có thể được thực hiện qua các sắc thuế như thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế thu nhập cá nhân, với mức thuế cao đối với các sản phẩm và dịch vụ xa xỉ, và đối với những người có thu nhập cao. Đồng thời, thuế đánh thấp vào các mặt hàng và dịch vụ thiết yếu nhằm phục vụ đại bộ phận dân chúng, qua đó góp phần giảm bớt sự chênh lệch trong xã hội.

(Theo Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14) Ví dụ: Đối với rượu từ 20 độ trở lên, từ ngày 1/1/2016 đến hết ngày 31/12/2016 áp dụng mức thuế suất 55%; từ ngày 1/1/2017 đến hết ngày 31/12/2017 mức thuế là 60% và từ ngày 1/1/2018 là 65%. Đối với rượu dưới 20 độ, từ ngày 1/1/2016 đến hết ngày 31/12/2017 mức thuế suất 30%; từ ngày 1/1/2018 là 35%. Nhằm khuyến khích sử dụng nhiên liệu sinh học và nhiên liệu cồn từ sản xuất trong nước để bảo vệ môi trường, Nhà nước đã đưa ra chính sách ưu đãi đối với thuế TTĐB đối với xăng. Cụ thể, tại Khoản 4, Điều 1 của Luật Thuế TTĐB năm 2014, mức thuế suất ưu đãi đối với xăng sinh học được quy định là 8% đối với xăng E5 và 7% đối với xăng E10.

Việc quy định các đối tượng chịu thuế và thuế suất đối với từng ngành hàng không chỉ là một hình thức cưỡng chế từ bên ngoài, mà còn có tác dụng điều chỉnh những mối quan hệ xã hội nhất định từ bên trong. Tóm lại, trong nền kinh tế thị trường hiện đại, mỗi chính phủ cần phải theo đuổi bốn mục tiêu cơ bản của kinh tế vĩ mô, bao gồm: - Thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế một cách hợp lý và bền vững. - Tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người lao động. - Ổn định giá cả, tiền tệ, chống lạm phát.

- Thực hiện sự cân bằng các cân thanh toán quốc tế.3 Đặc trưng cơ bản của thuế Một là, thuế mang tính chất bắt buộc: Thuế thể hiện mối quan hệ kinh tế - chính trị giữa Nhà nước và các tổ chức, cá nhân. Nhà nước, với tư cách là thể chế chính trị có quyền lực tối cao, ban hành các luật thuế và yêu cầu các tổ chức, cá nhân phải thực hiện nghĩa vụ của mình. Thuế không giống như một khoản đóng góp từ thiện, nơi 8 người đóng góp tự nguyện hỗ trợ cho cá nhân, tổ chức hay Nhà nước. Để đảm bảo nguồn thu ổn định cho ngân sách Nhà nước, thuế được quy định qua các văn bản pháp lý nhằm tăng tính bắt buộc của nghĩa vụ thuế.

Người nộp thuế, theo quy định của pháp luật, phải thực hiện đầy đủ các thủ tục và nghĩa vụ thuế, nếu không tuân thủ sẽ bị xử lý theo các quy định pháp luật hiện hành. Hai là, thuế không hoàn trả một cách trực tiếp: Nộp thuế cho Nhà nước là nghĩa vụ bắt buộc theo quy định của pháp luật đối với người nộp thuế. Người nộp thuế phải tuân thủ luật pháp bằng cách thực hiện nghĩa vụ nộp thuế, và họ không có quyền yêu cầu bất kỳ sự hoàn trả trực tiếp hoặc gián tiếp nào từ phía Chính phủ. Việc hoàn trả này nhằm phục vụ lợi ích chung của toàn xã hội, chứ không vì lợi ích riêng của bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào, dù họ có là những người nộp thuế nhiều nhất.

Thứ ba, thuế được sử dụng cho chi tiêu công: Tổng số thuế thu được sẽ được đưa vào ngân sách Nhà nước và được cân đối chung để đáp ứng nhu cầu chi tiêu cho các lĩnh vực kinh tế - xã hội.4 Phân loại thuế - Theo phương thức đánh thuế +Thuế trực thu: là loại thuế đánh trực tiếp vào thu nhập hoặc tài sản của người nộp thuế. +Thuế gián thu: thu một cách gián tiếp thông qua giá cả hàng hoá, dịch vụ - Theo cơ sở đánh thuế + Thuế thu nhập được áp dụng dựa trên khoản thu nhập mà tổ chức hoặc cá nhân đạt được, bao gồm thu nhập doanh nghiệp và thu nhập cá nhân. + Thuế tiêu dùng được đánh trên phần thu nhập mà tổ chức hoặc cá nhân sử dụng cho mục đích chi tiêu ở thời điểm hiện tại, bao gồm các loại thuế như thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt… + Thuế tài sản được xác định dựa trên giá trị của tài sản, bao gồm tài sản tài chính, tài sản cố định, và tài sản vô hình như nhãn hiệu hàng hóa, bí quyết kỹ thuật, v. Theo chế độ phân cấp và điều hành ngân sách + Thuế trung ương là loại thuế được Nhà nước ban hành theo các văn bản pháp luật và thu trong phạm vi toàn quốc 9 + Thuế địa phương là loại thuế được thu trong phạm vi lãnh thổ của từng vùng hoặc địa phương, và ngân sách Nhà nước tại địa phương sẽ được hưởng phần thu này.

(Tại Việt Nam, chính sách thuế được áp dụng thống nhất, không phân biệt giữa thuế Trung ương và thuế Địa phương.5 Các yếu tố cấu thành một sắc thuế Mỗi quốc gia đều xây dựng một hệ thống thuế với các sắc thuế riêng biệt, mỗi sắc thuế điều chỉnh một lĩnh vực cụ thể và có những đặc điểm riêng.