Thực trạng công tác kế toán hàng tồn kho và quản trị hàng tồn kho tại Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm

Khóa luận kế toán và quản trị hàng tồn kho tại Công ty MTV Kim Khí Thanh Tâm - Đại học Huế

• Tác giả: Nguyễn Hùng Thế
• Người hướng dẫn: TS. Lê Viết Giáp
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán hàng tồn kho và quản trị hàng tồn kho tại Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán và quản trị hàng tồn kho Kim Khí Thanh Tâm

Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh sắt thép và vật tư cơ khí. Hàng tồn kho chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản lưu động của đơn vị. Quá trình luân chuyển hàng hóa diễn ra liên tục với khối lượng nhập xuất hàng ngày rất cao. Công tác hạch toán yêu cầu tính chính xác tuyệt đối nhằm phản ánh đúng giá trị tài sản thực tế. Bộ máy kế toán tại công ty được tổ chức theo mô hình tập trung chặt chẽ. Kế toán trưởng chịu trách nhiệm điều hành chung và tham mưu tài chính cho ban giám đốc. Kế toán tổng hợp tổng hợp dữ liệu từ các bộ phận liên quan để lập báo cáo tài chính. Kế toán kho trực tiếp ghi nhận các nghiệp vụ nhập kho, xuất kho và đối chiếu chứng từ gốc. Thủ quỹ và kế toán công nợ phối hợp quản lý dòng tiền cùng các khoản phải thu trả. Sự liên kết nhịp nhàng giữa các vị trí tạo nên hệ thống kiểm soát nội bộ vững chắc. Dữ liệu kho phản ánh kịp thời giúp doanh nghiệp nắm bắt biến động giá cả vật liệu kim khí. Doanh nghiệp duy trì hoạt động mua bán ổn định nhờ quy trình quản lý vật tư đồng bộ.

1.1. Đặc điểm hàng tồn kho và cơ cấu bộ máy kế toán

Vật tư kim khí có đặc tính nặng, cồng kềnh và dễ bị oxy hóa môi trường. Chủng loại hàng hóa bao gồm sắt xây dựng, thép tấm, xà gồ và phụ kiện gia công cơ khí. Mỗi loại vật tư đòi hỏi tiêu chuẩn bảo quản và kỹ thuật đo lường riêng biệt. Cơ cấu phòng kế toán công ty phân nhiệm rõ ràng cho từng cá nhân. Kế toán trưởng trực tiếp kiểm tra các báo cáo nhập xuất tồn hàng tháng. Kế toán kho thường xuyên lập thẻ kho và ghi chép sổ chi tiết vật tư. Sự phân công cụ thể ngăn ngừa sai lệch số liệu và bảo vệ tài sản doanh nghiệp an toàn. Quy trình kiểm tra chéo giữa các bộ phận diễn ra nghiêm túc.

1.2. Mục tiêu quản trị và vai trò kiểm soát vật tư

Quản trị hàng tồn kho hướng đến mục tiêu cân bằng giữa chi phí dự trữ và nhu cầu thị trường. Doanh nghiệp cần đáp ứng đầy đủ đơn đặt hàng của khách hàng xây dựng trong khu vực. Lượng hàng tồn trữ quá lớn gây ứ đọng vốn và phát sinh chi phí kho bãi. Lượng hàng quá thấp dẫn đến nguy cơ gián đoạn nguồn cung ứng thương mại. Kế toán kho kết hợp cùng bộ phận kinh doanh theo dõi sát tiến độ tiêu thụ sắt thép. Việc kiểm kê định kỳ giúp đối chiếu số dư sổ sách với hàng hóa thực tế trong kho bãi. Công tác kiểm soát bảo đảm tính chính xác của báo cáo tài chính cuối kỳ.

II. Thực trạng công tác kế toán và quản trị hàng tồn kho hiện nay

Công ty áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên để hạch toán hàng hóa biến động trong kỳ. Việc tính giá xuất kho thực hiện theo phương pháp bình quân gia quyền liên hoàn. Phương pháp này cung cấp kịp thời giá vốn hàng bán cho từng lần giao dịch phát sinh. Tuy nhiên, tính chất giá sắt thép biến động liên tục trên thị trường gây khó khăn cho việc cập nhật giá vốn. Hệ thống chứng từ nhập xuất kho vẫn phụ thuộc khá nhiều vào giấy tờ thủ công. Công tác luân chuyển chứng từ giữa bộ phận kho và phòng kế toán đôi khi còn xảy ra độ trễ. Sự chậm trễ này ảnh hưởng trực tiếp đến việc cập nhật số liệu trên phần mềm kế toán. Doanh nghiệp tuân thủ các nguyên tắc kế toán cơ bản như nguyên tắc phù hợp và thận trọng. Dù vậy, việc trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho chưa được triển khai định kỳ vào cuối năm tài chính. Khi giá kim loại trên thị trường sụt giảm mạnh, báo cáo tài chính chưa phản ánh sát thực tế rủi ro giảm giá trị tài sản. Hoạt động kiểm kê định kỳ còn mang tính hình thức do thiếu nhân lực kiểm đếm thực địa.

2.1. Hạn chế trong quy trình lập và luân chuyển chứng từ

Quy trình luân chuyển chứng từ kho tại Thanh Tâm bộc lộ một số điểm nghẽn. Phiếu nhập kho và phiếu xuất kho chủ yếu viết tay tại bãi chứa hàng. Nhân viên thủ kho gom chứng từ nhiều ngày mới chuyển giao lên phòng kế toán tổng hợp. Kế toán viên mất nhiều thời gian nhập lại dữ liệu thủ công vào phần mềm. Điều này dẫn đến nguy cơ sai sót số liệu trọng lượng sắt thép và đơn giá thực tế. Tình trạng lệch tồn kho giữa sổ kế toán và sổ theo dõi thực tế tại bãi kho thỉnh thoảng xuất hiện. Việc truy thu chứng từ bị thất lạc gây gián đoạn công tác tổng hợp số liệu quý.

2.2. Bất cập trong bảo quản và trích lập dự phòng rủi ro

Kho bãi chứa kim khí ngoài trời chịu tác động trực tiếp từ khí hậu nhiệt đới ẩm. Tình trạng oxy hóa và rỉ sét bề mặt sắt thép xảy ra thường xuyên làm giảm phẩm cấp vật tư. Doanh nghiệp chưa thiết lập hệ thống che phủ và thông gió chuẩn mực tại kho bãi phụ. Bên cạnh đó, kế toán chưa áp dụng triệt để nguyên tắc thận trọng trong đánh giá tài sản tồn kho. Công ty chưa lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho theo đúng quy định Thông tư 200. Khi giá thép thị trường biến động giảm mạnh, giá trị tài sản trên sổ sách bị định giá cao hơn giá trị thuần có thể thực hiện được.

III. Giải pháp nâng cao kế toán và quản trị hàng tồn kho công ty

Hoàn thiện hệ thống quản lý vật tư đòi hỏi doanh nghiệp thực hiện các cải tiến đồng bộ từ kế toán đến thủ kho. Doanh nghiệp cần ứng dụng phần mềm quản lý kho chuyên dụng có khả năng đồng bộ trực tiếp với phần mềm kế toán. Mọi phiếu nhập và xuất kho cần số hóa ngay tại thời điểm giao nhận hàng hóa. Nhân viên kho sử dụng mã vạch hoặc mã QR để theo dõi chi tiết từng lô thép, loại xà gồ và quy cách sắt. Cách thức này loại bỏ hoàn toàn độ trễ trong quá trình luân chuyển chứng từ. Bên cạnh công nghệ, kế toán kho cần thực hiện nghiêm túc nguyên tắc thận trọng vào mỗi kỳ lập báo cáo tài chính. Kế toán trưởng định kỳ rà soát giá thị trường của từng nhóm sản phẩm kim khí tồn đọng. Khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho cần được trích lập chuẩn xác theo chênh lệch giữa giá gốc và giá trị thuần có thể thực hiện được. Doanh nghiệp cũng cần áp dụng mô hình đặt hàng kinh tế EOQ nhằm xác định quy mô nhập hàng tối ưu. Việc lập kế hoạch thu mua chi tiết hạn chế tình trạng ứ đọng vốn lưu động.

3.1. Số hóa luân chuyển chứng từ và kiểm kê tự động

Doanh nghiệp cần trang bị thiết bị quét mã cầm tay cho bộ phận kho bãi. Mọi lô hàng kim khí nhập về bãi phải được gán mã định danh ngay lập tức. Thủ kho quét mã để tạo phiếu nhập kho điện tử trên hệ thống máy chủ mạng nội bộ. Kế toán tổng hợp nhận thông báo tức thì và kiểm tra thông tin đối chiếu với hóa đơn mua vào. Thủ tục này cắt giảm 80% thời gian luân chuyển chứng từ giấy thủ công trước đây. Đồng thời, việc kiểm kê định kỳ thực hiện nhanh chóng nhờ chức năng đối soát tự động trên phần mềm quản trị. Sai lệch số lượng kim khí được phát hiện và xử lý ngay trong ngày.

3.2. Cải tiến bảo quản vật tư và phương pháp dự phòng

Ban giám đốc công ty cần đầu tư cải tạo hệ thống mái che và sàn nâng chống ẩm tại kho bãi chứa sắt thép. Kim loại tấm và thép cuộn giá trị cao phải được phân loại và bôi dầu bảo quản định kỳ. Việc ngăn chặn rỉ sét giữ vững chất lượng thành phẩm khi bàn giao cho đối tác công trình. Về mặt hạch toán, kế toán viên cần theo dõi sát chỉ số giá vật liệu xây dựng do cơ quan quản lý công bố. Doanh nghiệp cần lập hội đồng thẩm định giá trị tồn kho vào ngày kết thúc năm tài chính. Việc trích lập dự phòng giảm giá kịp thời giúp phản ánh trung thực năng lực tài chính của doanh nghiệp.

IV. Kết luận về hoàn thiện kế toán và quản trị hàng tồn kho thực tế

Hoàn thiện kế toán và quản trị hàng tồn kho giữ vị trí then chốt đối với sự phát triển lâu dài của Công ty Kim Khí Thanh Tâm. Hàng tồn kho kim khí luôn chiếm tỷ lệ vốn lớn và trực tiếp tác động đến dòng tiền kinh doanh. Việc tổ chức công tác kế toán minh bạch giúp doanh nghiệp giảm thiểu thất thoát vật tư và tiết kiệm chi phí vận hành. Đồng thời, doanh nghiệp tăng cường khả năng thanh khoản và nâng cao vòng quay vốn lưu động. Sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và chuẩn mực kế toán tạo dựng lợi thế cạnh tranh rõ rệt trên thị trường thương mại sắt thép. Doanh nghiệp cần chủ động kiểm soát tốt chất lượng vật tư nhập vào và tốc độ xuất hàng bán ra. Đội ngũ nhân sự kế toán và thủ kho cần liên tục trau dồi kỹ năng chuyên môn cũng như đạo đức nghề nghiệp. Những cải tiến mang tính hệ thống này tạo nền tảng vững chắc cho quá trình mở rộng mạng lưới phân phối kim khí trong tương lai.

4.1. Giá trị thực tiễn đối với hiệu quả tài chính doanh nghiệp

Ứng dụng đồng bộ giải pháp quản lý giúp công ty cắt giảm đáng kể chi phí lưu kho không đáng có. Tỷ lệ hao hụt và oxy hóa kim khí giảm thiểu rõ rệt qua từng quý hoạt động. Dữ liệu kế toán chính xác hỗ trợ ban giám đốc đưa ra các quyết định nhập hàng đúng thời điểm có mức giá vật tư tốt. Khả năng thanh toán nhanh các khoản nợ ngắn hạn được cải thiện nhờ lượng tiền mặt giải phóng từ kho. Chỉ số vòng quay hàng tồn kho gia tăng đều đặn chứng minh hiệu quả sử dụng tài sản của đơn vị. Nguồn lực tài chính lành mạnh tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp tiếp cận các nguồn vốn vay ngân hàng ưu đãi.

4.2. Khuyến nghị triển khai công nghệ quản trị tích hợp

Doanh nghiệp nên xây dựng lộ trình đầu tư phần mềm hoạch định nguồn lực ERP trong giai đoạn tới. Hệ thống ERP liên kết trực tiếp dữ liệu giữa phòng kế toán, kho bãi và bộ phận bán hàng. Mọi phát sinh xuất nhập sắt thép tại công trình được ghi nhận tự động theo thời gian thực. Ban điều hành theo dõi biến động hàng tồn mọi lúc mọi nơi qua các báo cáo trực quan. Doanh nghiệp cần phối hợp với nhà cung cấp phần mềm để đào tạo chuyên sâu cho toàn bộ nhân viên. Đổi mới quy trình số hóa giúp Công ty Thanh Tâm giữ vững vị thế hàng đầu trong ngành phân phối kim khí địa phương.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp thương mại bán buôn và bán lẻ giữ vai trò cầu nối phân phối hàng hóa giữa đơn vị sản xuất và người tiêu dùng. Đối với nhóm doanh nghiệp thương mại, hàng tồn kho là bộ phận cấu thành trọng yếu của tài sản ngắn hạn, trực tiếp tạo ra doanh thu và các dòng tiền từ hoạt động sản xuất kinh doanh. Việc quản trị và hạch toán hàng tồn kho chính xác giúp doanh nghiệp chủ động điều tiết nguồn vốn lưu động, tránh tình trạng tắc nghẽn lưu thông hàng hóa hoặc ứ đọng vốn gây lãng phí chi phí cơ hội. Ngược lại, nếu số liệu kế toán hàng tồn kho phản ánh thiếu trung thực hoặc sai lệch, toàn bộ báo cáo tài chính sẽ mất đi độ tin cậy, dẫn đến những quyết định sai lầm trong điều hành.

Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm là doanh nghiệp hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực thương mại bán lẻ và bán buôn vật liệu xây dựng, đồ ngũ kim, sắt, thép tại địa bàn thành phố Huế. Với đặc thù kinh doanh các mặt hàng kim khí có giá trị lớn, khối lượng nặng, chịu tác động mạnh từ biến động giá cả thị trường và điều kiện bảo quản tự nhiên, công tác kế toán và quản trị hàng tồn kho tại đơn vị đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa quản lý hiện vật và ghi chép sổ sách kế toán. Tác giả Nguyễn Hùng Thế thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá thực trạng công tác hạch toán và quản trị hàng tồn kho tại đơn vị, nhận diện các điểm hạn chế và đề xuất các giải pháp hoàn thiện.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

1. Hệ thống hóa cơ sở khoa học về công tác kế toán hàng tồn kho và quản trị hàng tồn kho trong doanh nghiệp thương mại.
2. Khảo sát, phân tích và phản ánh thực trạng tổ chức công tác kế toán hàng tồn kho cũng như hoạt động quản trị hàng tồn kho tại Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm.
3. Đánh giá ưu điểm, hạn chế trong công tác kế toán và quản trị hàng tồn kho tại đơn vị; từ đó đề xuất các giải pháp có căn cứ thực tiễn nhằm hoàn thiện công tác này tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn như sau:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán hàng tồn kho và công tác quản trị hàng tồn kho tại Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được triển khai trực tiếp tại trụ sở và hệ thống kho bãi của Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm (số 73 Ngự Bình, phường An Cựu, thành phố Huế).
• Phạm vi thời gian: Các số liệu tài chính tổng hợp về lao động, tài sản, nguồn vốn và kết quả hoạt động kinh doanh được thu thập trong giai đoạn 3 năm từ 2020 đến 2022. Các số liệu chi tiết về hóa đơn, chứng từ kế toán, thẻ kho và sổ sách theo dõi phục vụ minh họa nghiệp vụ được thu thập trong năm tài chính 2022.
• Phạm vi nội dung: Tập trung nghiên cứu hạch toán kế toán nhóm hàng hóa (Tài khoản 156) và đánh giá các khía cạnh quản trị hàng tồn kho (hiện vật, kế toán, kinh tế, chỉ số tài chính, kiểm kê và kiểm soát rủi ro).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của khóa luận được xây dựng dựa trên các chuẩn mực kế toán hiện hành và các nguyên lý quản trị kinh doanh thương mại:

• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 (VAS 02) "Hàng tồn kho" ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC: Quy định định nghĩa hàng tồn kho, nguyên tắc xác định giá trị theo giá gốc (chi phí mua, chi phí vận chuyển, bốc xếp, trừ chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán), giá trị thuần có thể thực hiện được và nguyên tắc trích lập dự phòng tổn thất.
• Thông tư số 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính: Hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa, áp dụng Điều 28 về phương pháp hạch toán hàng hóa trên Tài khoản 156; Khoản 8 Điều 22 quy định ba phương pháp xác định giá trị hàng xuất kho (phương pháp giá đích danh, phương pháp bình quân gia quyền và phương pháp nhập trước - xuất trước FIFO); Khoản 12 Điều 22 quy định phương pháp kiểm kê hàng tồn kho (phương pháp kê khai thường xuyên và phương pháp kiểm kê định kỳ qua Tài khoản 611); Khoản 1 Điều 36 quy định nguyên tắc và phương pháp trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho qua Tài khoản 2294.
• Bốn nguyên tắc kế toán cốt lõi: Nguyên tắc giá gốc, nguyên tắc nhất quán, nguyên tắc thận trọng và nguyên tắc phù hợp.
• Khung lý thuyết quản trị hàng tồn kho: Khái niệm, vai trò, ba nội dung quản trị (quản trị hiện vật, quản trị kế toán, quản trị kinh tế gắn với chi phí đặt hàng, chi phí mua hàng, chi phí tồn trữ); các mô hình quản trị hàng tồn kho gồm mô hình phân loại ABC (ABC Analysis), mô hình lượng đặt hàng kinh tế cơ bản EOQ (Economic Order Quantity do Ford W. Harris phát triển năm 1913) và mô hình lượng đặt hàng theo lô sản xuất POQ (Production Order Quantity); hệ thống chỉ tiêu đánh giá gồm số vòng quay tài sản (TAT), hệ số vòng quay hàng tồn kho và số ngày dự trữ hàng tồn kho; nhận diện 5 loại rủi ro tồn kho (sai lệch lượng tồn kho tối ưu, sắp xếp kho bất hợp lý, hư hỏng vật chất, trang thiết bị xử lý dữ liệu lạc hậu, rủi ro danh tiếng).

Khóa luận sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu thực tiễn sau:

Phương pháp nghiên cứu	Kỹ thuật triển khai cụ thể	Nguồn dữ liệu sử dụng
Thu thập tài liệu và số liệu	Tập hợp dữ liệu kế toán thô, hệ thống hóa văn bản quy phạm pháp luật và tài liệu học thuật chuyên ngành.	Báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo KQKD, Thuyết minh BCTC) 2020-2022; hóa đơn GTGT, phiếu nhập, phiếu xuất, thẻ kho năm 2022; Luật Kế toán, Thông tư 133/2016/TT-BTC, VAS 02.
Quan sát và phỏng vấn	Trực tiếp quan sát quy trình luân chuyển chứng từ giữa phòng kế toán và thủ kho; thực hiện phỏng vấn sâu nhân sự chuyên môn.	Quan sát hoạt động quản lý kho tại 73 Ngự Bình; phỏng vấn Giám đốc, Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán kho và cán bộ phụ trách nhân sự.
Thống kê mô tả và phân tích tài chính	Tính toán quy mô biến động tài sản, nguồn vốn, doanh thu, lợi nhuận; đo lường các hệ số luân chuyển tồn kho và hiệu quả sử dụng tài sản.	Số liệu tổng hợp từ Báo cáo tài chính 2020-2022; ứng dụng phần mềm bảng tính Microsoft Excel để xử lý và lập bảng biểu so sánh.
Phương pháp so sánh đối chiếu	Đối chiếu quy trình xử lý kế toán và quản trị kho thực tế tại doanh nghiệp với các nguyên tắc chuẩn mực và các mô hình lý thuyết (ABC, EOQ, POQ).	Dữ liệu chứng từ, sổ sách ghi nhận trên phần mềm MISA đối chiếu với quy định Thông tư 133/2016/TT-BTC và lý luận quản trị học.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở khoa học về kế toán hàng tồn kho và quản trị hàng tồn kho trong doanh nghiệp thương mại

Chương này khái quát toàn bộ hệ thống lý luận về hàng tồn kho và công tác quản trị hàng tồn kho trong loại hình doanh nghiệp thương mại. Về mặt kế toán, tác giả hệ thống hóa các khái niệm, đặc điểm và phân loại hàng hóa theo nguồn gốc hình thành, địa điểm bảo quản và phương thức vận động. Nội dung định giá hàng tồn kho nêu bật nguyên tắc giá gốc, nguyên tắc nhất quán, nguyên tắc thận trọng và nguyên tắc phù hợp. Về kế toán nhập kho, giá gốc bao gồm giá mua trên hóa đơn cộng chi phí thu mua trừ các khoản chiết khấu, giảm giá; kế toán xuất kho phân tích 3 phương pháp (đích danh, bình quân gia quyền, FIFO). Hạch toán chi tiết hàng tồn kho được làm rõ qua 3 phương pháp: phương pháp thẻ song song, phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển và phương pháp sổ số dư. Đối với công tác kiểm kê, tác giả phân định rõ phương pháp kê khai thường xuyên (sử dụng TK 156 để theo dõi liên tục) và kiểm kê định kỳ (sử dụng TK 611 và chỉ xác định giá trị xuất kho vào cuối kỳ), đồng thời hướng dẫn phương pháp trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho qua TK 2294 theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.

Về mặt quản trị hàng tồn kho, chương 1 phân tích ba nhóm hoạt động trọng tâm: quản trị hiện vật (bảo quản cơ học, vị trí kho bãi, phương tiện nâng đỡ), quản trị kế toán (hệ thống biểu mẫu, quy trình luân chuyển) và quản trị kinh tế (cân bằng giữa mục tiêu an toàn và mục tiêu tài chính thông qua việc kiểm soát chi phí đặt hàng, chi phí mua hàng và chi phí tồn trữ). Tác giả chi tiết hóa 3 mô hình quản trị gồm mô hình phân loại ABC (Nhóm A chiếm 70-80% giá trị nhưng chỉ chiếm 15% số lượng; Nhóm B chiếm 15-25% giá trị, 30% số lượng; Nhóm C chiếm 5% giá trị, 55% số lượng), mô hình đặt hàng kinh tế cơ bản EOQ và mô hình đặt hàng theo lô sản xuất POQ. Cuối chương, tác giả tiến hành tổng quan 4 công trình nghiên cứu của các tác giả Phạm Thị Thu Phương (2022), Đinh Thị Long Thùy (2022), Nguyễn Thị Thu Uyên (2022) và một đề tài về kế toán vốn bằng tiền tại đơn vị; qua đó chỉ rõ khoảng trống nghiên cứu về kế toán và quản trị hàng tồn kho tại Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán hàng tồn kho và quản trị hàng tồn kho tại Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm

Chương 2 phản ánh toàn diện tình hình hoạt động, tổ chức bộ máy và thực trạng nghiệp vụ tại doanh nghiệp khảo sát. Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm thành lập ngày 19/11/2004, tiền thân từ hộ kinh doanh cá thể, do bà Hoàng Thị Thanh Tâm làm đại diện pháp luật, ngành nghề chính là kinh doanh sắt thép xây dựng, ngũ kim, sơn, kính. Cơ cấu quản lý gồm Giám đốc, Bộ phận kế toán kiêm bán hàng, Bộ phận kho và Bộ phận vận chuyển. Bộ máy kế toán tổ chức theo mô hình tập trung gồm 5 nhân sự: Kế toán trưởng (Hồ Thị Kim Oanh), Kế toán tổng hợp (Lê Thị Thu Nơ), Kế toán công nợ, Kế toán kho và Thủ quỹ. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, phương pháp kê khai thường xuyên, tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và hạch toán trên phần mềm MISA theo hình thức Nhật ký chung.

Về thực trạng kế toán hàng tồn kho, công ty chỉ kinh doanh mặt hàng thương mại nên sử dụng duy nhất Tài khoản 156. Tác giả trích dẫn và phân tích chi tiết quy trình luân chuyển chứng từ nhập kho và xuất kho thông qua các nghiệp vụ cụ thể trong năm 2022:

• Nghiệp vụ nhập kho: Hóa đơn GTGT số 00000998 và Phiếu nhập kho NK 199/22 mua thép của Công ty TNHH TM Tấn Thạch; Hóa đơn số 00006456 và Phiếu nhập kho NK 203/22 mua hàng từ Công ty Cổ phần Thép Việt Mỹ. Các nghiệp vụ được ghi nhận trên Thẻ kho (THEP 20HP, THEP 10 VAS, THEP 16 VAS CB400, Thép thanh D18 CB300), Sổ tổng hợp tồn kho, Sổ chi tiết TK 156, Sổ cái TK 156 và Sổ chi tiết công nợ phải trả (TK 331).
• Nghiệp vụ xuất kho: Phiếu xuất kho XK 320/22 gắn với Hóa đơn GTGT số 249 và Giấy báo có NTTK 466/21 bán cho Công ty TNHH Hai Thành Viên Tư Vấn Thiết Kế COTE ARCH; Phiếu xuất kho XK 331/22 gắn với Hóa đơn GTGT số 260 và Giấy báo có NTTK 462/21 bán cho Công ty TNHH MTV TM DV VT Đức Linh Kim. Dữ liệu được ghi nhận đồng bộ vào Thẻ kho, Sổ cái TK 156, phản ánh giá vốn (TK 632), doanh thu (TK 511) và công nợ phải thu (TK 131).

Về thực trạng quản trị hàng tồn kho, tác giả phân tích hiệu quả quản lý thông qua hệ thống chỉ số tài chính (giai đoạn 2021-2022): số vòng quay tài sản (TAT), hệ số vòng quay hàng tồn kho và số ngày dự trữ hàng tồn kho. Đồng thời, tác giả khảo sát công tác kiểm kê định kỳ, phân tích sơ đồ vị trí kho bãi tại 73 Ngự Bình, nhận diện các yếu tố ảnh hưởng và rủi ro thực tế (bảo quản sắt thép ngoài trời hoặc nhà kho bán hở dễ bị oxy hóa rỉ sét khi thời tiết ẩm ướt; chưa xác định mức dự trữ tối ưu; việc nhập liệu phần mềm đôi khi chưa khớp thời gian thực với phiếu kho vật lý). Khóa luận so sánh cách thức quản lý tồn kho tại đơn vị với các mô hình lý thuyết ABC, EOQ, POQ và ghi nhận doanh nghiệp chưa chính thức áp dụng mô hình định lượng nào trong thực tiễn điều hành.

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán hàng tồn kho và quản trị hàng tồn kho tại Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm

Chương 3 đưa ra các đánh giá tổng hợp về thành công và hạn chế tại đơn vị, từ đó đề xuất hai nhóm giải pháp mang tính ứng dụng:

• Đánh giá thực trạng: Doanh nghiệp đã tuân thủ nghiêm túc chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC, tổ chức bộ máy kế toán gọn nhẹ, vận hành phần mềm MISA tương đối thuần thục, kiểm soát được luân chuyển chứng từ cơ bản. Tuy nhiên, tồn tại hạn chế như: thủ kho theo dõi ghi chép thẻ kho thủ công bằng giấy trước khi chuyển kế toán nhập máy dẫn đến độ trễ thông tin; chưa thực hiện trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho (TK 2294) định kỳ dù giá thép biến động thất thường; công tác quản trị kho mang nặng tính kinh nghiệm chủ quan, chưa tính toán lượng đặt hàng kinh tế và chưa phân loại mức độ quan trọng của danh mục vật tư.
• Nhóm giải pháp hoàn thiện kế toán hàng tồn kho: Chuẩn hóa và đồng bộ hóa quy trình luân chuyển chứng từ nhập - xuất kho; ứng dụng triệt để phân hệ kho trên phần mềm MISA tại kho vật lý để cập nhật số liệu theo thời gian thực; thực hiện rà soát giá thị trường cuối niên độ để lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho theo đúng quy định; thống nhất hệ thống danh mã hàng hóa kim khí nhằm hạn chế nhầm lẫn giữa các chủng loại thép (quy cách, đường kính D10, D16, D18, D20 và nhà sản xuất Hòa Phát, VAS, Việt Mỹ).
• Nhóm giải pháp hoàn thiện quản trị hàng tồn kho: Ứng dụng kỹ thuật phân tích ABC để phân loại quản lý theo giá trị và số lượng (tập trung kiểm soát nghiêm ngặt nhóm thép cuộn, thép thanh xây dựng chiếm tỷ trọng vốn lớn); nghiên cứu áp dụng công thức EOQ nhằm xác định quy mô mỗi lô đặt hàng tối ưu cân bằng giữa chi phí đặt hàng và chi phí lưu kho; cải tạo điều kiện che chắn kho bãi, nâng cấp pallet kê hàng nhằm hạn chế rỉ sét và hao hụt cơ học cho sản phẩm kim khí; tăng cường cơ chế trao đổi thông tin định kỳ giữa bộ phận bán hàng và thủ kho để điều chỉnh lượng hàng gối đầu theo nhu cầu xây dựng từng mùa.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu cụ thể gắn với dữ liệu thực tế tại doanh nghiệp:

• Hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận và quy định pháp lý về kế toán hàng tồn kho (VAS 02, Thông tư 133/2016/TT-BTC) và các mô hình quản trị hàng tồn kho thương mại (ABC, EOQ, POQ).
• Phản ánh trung thực thực trạng công tác kế toán hàng hóa tại Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm thông qua hệ thống chứng từ kế toán và sổ sách năm 2022: các phiếu nhập kho (NK 199/22, NK 203/22), phiếu xuất kho (XK 320/22, XK 331/22), hóa đơn bán hàng và hóa đơn GTGT mua vào (số 00000998, 00006456, 249, 260), giấy báo có ngân hàng (NTTK 466/21, NTTK 462/21) và các thẻ kho mã thép (THEP 20HP, THEP 10 VAS, THEP 16 VAS CB400, Thép thanh D18 CB300).
• Khảo sát các chỉ tiêu tài chính phản ánh hiệu quả sử dụng tài sản và hàng tồn kho của doanh nghiệp giai đoạn 2020-2022 (Số vòng quay tài sản TAT, Số vòng quay hàng tồn kho, Số ngày dự trữ hàng tồn kho).
• Đề xuất hai nhóm giải pháp hoàn thiện riêng biệt cho khâu kế toán (chứng từ, phần mềm MISA, dự phòng giảm giá) và khâu quản trị hiện vật - kinh tế (mô hình ABC, công thức EOQ, điều kiện kho bãi).

Đóng góp của tác giả tự nêu: Đây là công trình đầu tiên đi sâu nghiên cứu đồng thời cả hai khía cạnh kế toán và quản trị hàng tồn kho tại Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm (trước đó chỉ có đề tài nghiên cứu về kế toán vốn bằng tiền và báo cáo lưu chuyển tiền tệ tại công ty). Đề tài kết nối giữa khung lý thuyết chuẩn mực và thực tiễn xử lý chứng từ trên phần mềm MISA trong loại hình doanh nghiệp kinh doanh kim khí vật liệu xây dựng.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Tác giả tự nhận định kiến thức thực tế và kinh nghiệm xử lý tình huống nghiệp vụ kế toán thương mại chuyên sâu còn hạn chế, dẫn đến việc phân tích một số mối quan hệ quản trị định lượng chưa thực sự sâu sắc.
• Dữ liệu minh họa chứng từ chi tiết chỉ giới hạn thu thập trong niên độ kế toán năm 2022; chưa bao quát hết sự biến động của toàn bộ các chủng loại vật tư kim khí khác ngoài nhóm sắt thép chủ lực.
• Doanh nghiệp chưa có hệ thống theo dõi chi tiết chi phí lưu kho và chi phí cho từng lần đặt hàng, do đó việc đề xuất ứng dụng mô hình EOQ và POQ mới dừng ở mức định hướng lý thuyết và công thức toán học, chưa có số liệu thực nghiệm để tính ra sản lượng đặt hàng tối ưu cụ thể cho từng mã hàng.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các nhóm hàng kim khí phụ trợ (sơn, kính, phụ kiện ngũ kim lắp đặt) và phân tích biến động dòng tiền liên quan đến công nợ tồn kho.
• Nghiên cứu cơ chế định giá bán và quản trị rủi ro biến động giá nguyên vật liệu xây dựng trên thị trường trong mối liên hệ với chính sách dự trữ tồn kho.
• Khảo sát việc tích hợp toàn diện hệ thống quản lý kho mã vạch/ERP kết nối trực tiếp giữa bộ phận kho và phần mềm kế toán tại các doanh nghiệp thương mại vật liệu xây dựng vừa và nhỏ.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho các đối tượng sau:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Quản trị kinh doanh: Cung cấp mẫu hình nghiên cứu thực tế về công tác kế toán hàng tồn kho kết hợp quản trị hàng tồn kho trong doanh nghiệp thương mại theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Người làm đề tài nghiên cứu về kế toán hàng hóa kim khí, vật liệu xây dựng: Tham khảo quy trình xử lý nghiệp vụ hạch toán, chu chuyển chứng từ và trích xuất sổ sách từ phần mềm kế toán MISA (Thẻ kho, Sổ chi tiết TK 156, Sổ cái, Sổ tổng hợp tồn kho, Sổ chi tiết công nợ).
• Cán bộ kế toán và nhà quản lý tại các doanh nghiệp thương mại vừa và nhỏ: Tham khảo các tiêu chí đánh giá hiệu quả tồn kho (TAT, vòng quay hàng tồn kho, số ngày dự trữ) và phương thức áp dụng phân loại ABC trong kiểm soát danh mục hàng hóa giá trị lớn.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm áp dụng chế độ kế toán và phương pháp kiểm kê hàng tồn kho nào? Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính, nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên để theo dõi hàng tồn kho và hạch toán trên phần mềm kế toán MISA theo hình thức sổ Nhật ký chung.

2. Bộ máy kế toán của Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm được tổ chức như thế nào và gồm những vị trí nào? Bộ máy kế toán của công ty được tổ chức theo mô hình tập trung, gồm 5 nhân sự làm việc tại một phòng kế toán: Kế toán trưởng (Hồ Thị Kim Oanh), Kế toán tổng hợp (Lê Thị Thu Nơ), Kế toán công nợ, Kế toán kho và Thủ quỹ. Phòng kế toán chịu sự giám sát trực tiếp của Giám đốc Hoàng Thị Thanh Tâm.

3. Khóa luận sử dụng các chứng từ và mã hàng cụ thể nào để minh họa cho nghiệp vụ nhập - xuất kho năm 2022? Tác giả sử dụng các chứng từ thực tế gồm: Phiếu nhập kho số NK 199/22 (Hóa đơn GTGT 00000998 từ Công ty TNHH TM Tấn Thạch), Phiếu nhập kho NK 203/22 (Hóa đơn GTGT 00006456 từ Công ty CP Thép Việt Mỹ); Phiếu xuất kho XK 320/22 (Hóa đơn 249, NTTK 466/21 bán cho Công ty Tư vấn Thiết kế COTE ARCH), Phiếu xuất kho XK 331/22 (Hóa đơn 260, NTTK 462/21 bán cho Công ty Vận tải Đức Linh Kim). Các mã hàng theo dõi gồm: THEP 20HP, THEP 10 VAS, THEP 16 VAS CB400, Thép thanh D18 CB300, Thép 10 Hòa Phát, Thép 16 Hòa Phát.

4. Những chỉ tiêu tài chính nào được tác giả sử dụng để đánh giá hiệu quả quản trị hàng tồn kho tại công ty? Tác giả sử dụng 3 chỉ tiêu tài chính chính:

• Số vòng quay của tài sản: $\text{TAT} = \frac{\text{Doanh thu thuần}}{\text{Tổng tài sản bình quân}}$
• Hệ số vòng quay hàng tồn kho: $\text{Hệ số} = \frac{\text{Giá vốn hàng bán}}{\text{Giá trị hàng tồn kho bình quân}}$
• Số ngày dự trữ hàng tồn kho: $\text{Số ngày dự trữ} = \frac{365}{\text{Hệ số vòng quay hàng tồn kho}}$

5. Vì sao doanh nghiệp chưa áp dụng việc trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho dù kinh doanh mặt hàng sắt thép? Theo phản ánh của khóa luận, dù thị trường kim khí có biến động giá cả và quy định tại Khoản 1 Điều 36 Thông tư 133/2016/TT-BTC cho phép lập dự phòng qua TK 2294, thực tế tại công ty công tác này chưa được thực hiện định kỳ khi lập báo cáo tài chính. Nguyên nhân chủ yếu do doanh nghiệp ưu tiên bán hàng theo biến động ngắn hạn và việc xác định giá trị thuần có thể thực hiện được cho từng lô thép gặp khó khăn trong khâu thu thập thông tin thị trường.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Hùng Thế đã phản ánh có căn cứ thực tiễn về thực trạng kế toán hàng tồn kho và công tác quản trị hàng tồn kho tại Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm trong giai đoạn 2020-2022. Công trình làm rõ việc vận dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC và phần mềm MISA trong công tác hạch toán hàng hóa kim khí xây dựng, đồng thời phân tích hiệu quả luân chuyển vốn và các rủi ro kho bãi thực tế. Các giải pháp đề xuất về chuẩn hóa chứng từ, trích lập dự phòng giảm giá, phân loại ABC và ứng dụng mô hình EOQ mang tính định hướng thiết thực, hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý hàng tồn kho trong hoạt động thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ KẾ TOÁN HÀNG TỒN KHO VÀ QUẢN TRỊ HÀNG TỒN KHO TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1.1 Tổng quan về hàng tồn kho và quản trị hàng tồn kho 1.1 Hàng tồn kho 1.1 Khái niệm hàng tồn kho Khi nhắc đến hàng tồn kho, nhiều người vẫn lầm suy nghĩ rằng hàng tồn kho là mặt hàng còn bị dồn lại trong xưởng, ế ẩm do không bán được ra trên thị trường. Đây là một quan điểm hoàn toàn sai khi được xem xét trên nhiều khía cạnh khác nhau trong hoạt động kinh doanh của công ty. Hiện nay đã có nhiều quan điểm khác nhau liên quan đến hàng tồn kho. Sau đây là một số khái niệm có độ tin cậy cao đang được ứng dụng phổ biến đối với các doanh nghiệp Việt Nam.

Theo chuẩn mực số 02, Hàng tồn kho (Ban hành và công bố theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC): “Hàng tồn kho: Là những tài sản: (a) Được giữ để bán trong kỳ sản xuất, kinh doanh bình thường; (b) Đang trong quá trình sản xuất, kinh doanh dở dang; (c) Nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ để sử dụng trong quá trình sản xuất, kinh doanh hoặc cung cấp dịch vụ”. Đối với thông tư 133/2016 TT-BTC đưa ra khái niệm: “Hàng tồn kho của doanh nghiệp là những tài sản được mua vào để sản xuất hoặc để bán trong kỳ sản xuất, kinh doanh bình thường, gồm: - Hàng mua đang đi trên đường; - Nguyên liệu, vật liệu; - Công cụ, dụng cụ; - Sản phẩm dở dang; - Thành phẩm; - Hàng hóa; - Hàng gửi bán.” Qua hai khái niệm được đưa ra ở trên, chúng ta biết được rằng “Hàng tồn kho” là toàn bộ giá trị hàng mua đang đi đường, nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, thành 5 phẩm, hàng hóa, hàng gửi bán thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp. Là những mặt hàng sẽ được doanh nghiệp sản xuất, mua vào sẵn sàng bán ra trong thời gian ngắn hạn mang lại doanh thu khá lớn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.2 Phân loại hàng tồn kho Theo chuẩn mực số 02, hàng tồn kho (Ban hành và công bố theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC): “- Hàng hóa mua về để bán: Hàng hóa tồn kho, hàng mua đang đi trên đường, hàng gửi đi bán, hàng hóa gửi đi gia công chế biến; - Thành phẩm tồn kho và thành phẩm gửi đi bán; - Sản phẩm dở dang: Sản phẩm chưa hoàn thành và sản phẩm hoàn thành chưa làm thủ tục nhập kho thành phẩm; - Nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ tồn kho, gửi đi gia công chế biến và đã mua đang đi trên đường; - Chi phí dịch vụ dở dang.” Đối với Công ty TNHH MTV Kim Khí Thanh Tâm là một công ty trung gian, chuyên cung cấp các loại vật liệu trong xây dựng, nên hàng tồn kho của công ty chủ yếu là hàng hóa, được mua về để phục vụ nhu cầu thiết yếu trong hoạt động kinh doanh của công ty. Vì vậy, trong bài nghiên cứu này tôi đã tập trung nghiên cứu về kế toán hàng tồn kho “hàng hóa” của công ty.

Khái niệm, đặc điểm và phân loại Hàng hóa. Khái niệm hàng hóa Căn cứ vào Điều 28 thông tư 133/2016/TT-BTC: “Hàng hóa là các loại vật tư, sản phẩm do doanh nghiệp mua về với mục đích để bán (bán buôn và bán lẻ). Trường hợp hàng hóa mua về vừa dùng để bán, vừa dùng để sản xuất, kinh doanh không phân biệt rõ ràng giữa hai mục đích bán lại hay để sử dụng thì vẫn phản ánh vào Tài khoản 156 “Hàng hóa”.” Đối với doanh nghiệp thương mại, có thể hiểu hàng hóa là những vật tư, sản phẩm,. mà doanh nghiệp mua vào để phục vụ hoạt động kinh doanh, phân phối các sản phẩm ra thị trường.

Đặc điểm hàng hóa Hiện nay hàng hóa trong doanh nghiệp thương mại có những đặc điểm sau: 6 -Hàng hóa đa dạng và phong phú: sản xuất ngày càng phát triển, nhu cầu của con người ngày càng biến đổi, có xu hướng tìm đến những thứ hiện đại, bắt mắt dẫn đến các doanh nghiệp thương mại cần tìm kiếm những mặt hàng đáp ứng nhu cầu đó. -Hàng hóa luôn thay đổi về chất lượng, kỹ thuật,. đặc điểm này phụ thuộc vào trình độ phát triển và nhu cầu thị hiếu của người tiêu dùng. -Hàng hóa có tính lý, hóa, sinh học: mối loại hàng hóa có đặc tính lý, hóa, sinh học riêng.

Điều này có thể ảnh hưởng đến chất lượng hàng hóa trong quá trình thu mua, vận chuyển, dự trữ, bảo quản và bán hàng (Oanh, 2022). Đối với mỗi tổ chức kinh doanh với những mặt hàng khác nhau, thì những đặc điểm của hàng hóa nêu trên có thể có sự thay đổi tương ứng với mặt hàng đang kinh doanh. Phân loại hàng hóa Hàng hóa hiện nay rất đa dạng và phong phú, Có tính chất và những đặc điểm riêng biệt, không thể để chung các loại hàng hóa có thể gây ra khó khăn trong việc kiểm kê, chi phí bảo quản. Vì vậy, phân loại hàng hóa là cách thức hiệu quả trong công tác quản lý.

Căn cứ vào thực tế các mặt hàng, lĩnh vực kinh doanh để phân loại phù hợp: -Phân loại hàng hóa theo nguồn gốc hình thành: Hàng mua từ bên ngoài: là những hàng hóa được đơn vị mua từ các nhà cung cấp khác, ngoài tổ chức. Hàng hóa nội bộ: là hàng hóa được mua từ hệ thống tổ chức kinh doanh của doanh nghiệp như mua, trao đổi giữa các đơn vị trực thuộc. Hàng hóa tự sản xuất, gia công: là toàn bộ hàng được doanh nghiệp gia công, sản xuất mà có được. -Phân loại theo địa điểm bảo quản: Hàng hóa trong kho doanh nghiệp: là những hàng hóa được bảo quản tại kho của doanh nghiệp.

Hàng hóa ngoài doanh nghiệp: là những mặt hàng được bảo quản tại các đơn vị, tổ chức,. như hàng gửi đi bán, đang đi đường. -Phân loại hàng hóa theo phương thức vận động của hàng hóa Hàng hóa được chuyển qua kho: hàng quá sau khi được mua về tiến hành nhập kho. 7 Hàng hóa chuyển giao bán thẳng: hàng hóa được mua về không qua kho mà được gửi tới địa điểm của người mua hàng tại đơn vị mình yêu cầu.

Việc phân loại và xác định những mặt hàng của doanh nghiệp giúp công tác kế toán được thực hiện một các chắc chắn và chính xác nhất khi tiến hành kiểm kê hàng hóa, có cách thức quản lý phù hợp với những mặt hàng có thể làm giảm các loại chi phí liên quan. Vì vậy, việc phân loại hàng hóa là rất cần thiết đối với mỗi doanh nghiệp.3 Đặc điểm và vai trò Hàng tồn kho Đặc điểm hàng tồn kho HTK là một bộ phận của TS ngắn hạn trong doanh nghiệp và chiếm tỷ trọng khá lớn trong tổng tài sản lưu động của doanh nghiệp. Việc quản lý hàng tồn kho có ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh của đơn vị. Các khoản mục hàng tồn kho thường được cộng hoặc trừ các khoản chi phí thu mua, khoản được giảm giá.

Nguồn HTK trong doanh nghiệp được nhiều nhà cung cấp hình thành, vì vậy chi phí cấu thành nên giá gốc cũng khác nhau. Dựa vào cơ sở giá gốc hàng tồn kho để xác định giá bán hay các chi phí đi kèm không được ghi nhận vào giá gốc,. để xác định lợi nhuận thu được trong kỳ kinh doanh. Hàng tồn kho trong doanh nghiệp được hình thành bởi nhiều loại khác nhau, nên việc bảo quản, tính chất khác nhau.

Do đó, hàng hóa cần được đảm bảo cất dữ đúng cách, đúng yêu cầu để đảm bảo chất lượng hàng tồn kho khi được đưa sử dụng. Việc xác định chất lượng, tình trạng và giá trị hàng tồn kho luôn là việc làm hết sức cần thiết thường xuyên kiểm tra, điều này có thể làm tăng chi phí của doanh nghiệp. Vai trò hàng tồn kho Trong quá trình hoạt động kinh doanh, thông tin chính xác về hàng tồn kho giúp doanh nghiệp kịp thời thực hiện và kiểm soát các nghiệp vụ kinh tế diễn ra hằng ngày. Bên cạnh đó, hàng tồn kho còn giúp doanh nghiệp có lượng vật tư, hàng hóa đảm bảo hoạt động bình thường, không gây ứ đọng vốn, không làm cho hoạt động kinh doanh bị gián đoạn.

Vì vậy, hàng tồn kho đống một vai trò hết sức quan trọng trong doanh nghiệp. Để có thể thấy được rõ hơn về vai trò hàng tồn kho chúng ta có thể xem xét trên những khía cạnh sau: - Giao dịch: Doanh nghiệp sẽ chủ động duy trì hàng tồn kho để tránh tình trạng tắc 8 nghẽn trong quá trình bán hàng. Bằng việc duy trì, các doanh nghiệp đảm bảo được việc kinh doanh không bị gián đoạn bởi yếu tố đầu vào (bên cung cấp sản phẩm). - Dự phòng: Công việc này với mục đích là tạo ra một tấm đệm cho những tình huống trong thực tế không thể lường trước được.

Như sẽ có sự bứt phá về nhu cầu về mặt hàng trong thời điểm nào đó, ngược lại cũng hạn chế được rủi ro khi khan hiếm đơn vị cung cấp đầu vào. - Đầu cơ: Giữ lại hàng tồn kho để có được những lợi thế khi thị trường có sự biến động về giá cả. Hàng tồn kho là mắt xích quan trong trong hoạt động kinh doanh. Thấy được vai trò và tầm quan trọng của hàng tồn kho, hiện nay đã có nhiều doanh nghiệp quan tâm đến việc nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ cũng như kỹ năng của nguồn nhân lực đảm nhận vị trí liên quan đến công tác kế toán kho và trực tiếp đề ra các biện pháp, chính sách, tầm nhìn phù hợp với công tác quản trị hàng tồn kho.2 Quản trị hàng tồn kho 1.1 Khái niệm quản trị hàng tồn kho Quản trị là một tiến trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra hoạt động của các thành viên trong tổ chức, sử dụ ng tất cả các nguồn lực nhằm đạt đến sự thành công trong các mục tiêu đề ra của doanh nghiệp (Trường, 2022).

Qua khái niệm được đưa ra ở trên, hiểu được quản trị là một hoạt động liên tục trên nhiều lĩnh vực, cần thiết khi con người trong cùng một tổ chức kết hợp với nhau. Đây là quá trình nhằm tạo nên sức mạnh gắn liền các vấn đề lại với nhau trong tổ chức và thúc đẩy các chính sách, mục đích chuyển động. Mục tiêu quản trị là tạo ra giá trị thặng dư, tức là tìm ra phương thức thích hợp để thực hiện công việc nhằm đạt hiệu quả cao nhất về giá trị mang lại, với chi phí các nguồn lực bỏ ra ít nhất ít nhất.