Thực trạng công tác kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Tân An Bình

Khóa luận kế toán và phân tích tình hình công nợ tại Công ty TNHH ĐTXD Tân An Bình - Huế 2024

• Tác giả: Vương Thị Kiều Trinh
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Quốc Khang
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Tân An Bình
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán công nợ tại Công ty Tân An Bình

Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Tân An Bình hoạt động trong lĩnh vực xây lắp công trình. Hoạt động kinh doanh đặc thù tạo ra khối lượng giao dịch mua bán vật tư rất lớn. Do đó, kế toán công nợ giữ vai trò điều phối huyết mạch tài chính của doanh nghiệp. Bộ phận kế toán tổ chức theo dõi chi tiết từng đối tượng khách hàng và nhà cung cấp. Hệ thống tài khoản phản ánh chuẩn xác các khoản phải thu và nợ phải trả. Doanh nghiệp áp dụng quy trình kiểm soát chứng từ chặt chẽ từ khâu đề xuất vật tư đến khi thanh toán. Các chứng từ như hợp đồng, hóa đơn giá trị gia tăng, phiếu nhập kho được lưu trữ khoa học. Quản lý công nợ hiệu quả giúp duy trì vòng quay vốn ổn định. Doanh nghiệp hạn chế tối đa nguy cơ thâm hụt tiền mặt trong chu kỳ thi công dài hạn. Việc ghi nhận số liệu minh bạch tạo nền tảng vững chắc cho công tác quản trị nội bộ. Ban giám đốc nắm bắt kịp thời các biến động tài chính để đưa ra quyết định kinh doanh phù hợp. Sự phối hợp giữa phòng kế toán và phòng kỹ thuật vật tư luôn được duy trì chặt chẽ.

1.1. Đặc điểm hạch toán các khoản phải thu khách hàng

Công ty áp dụng tài khoản 131 để theo dõi chi tiết từng chủ đầu tư. Khi hoàn thành khối lượng nghiệm thu, kế toán lập hóa đơn và ghi nhận nợ phải thu. Nhân viên kế toán đối chiếu biên bản xác nhận khối lượng với hợp đồng thi công. Quá trình kiểm tra chứng từ diễn ra nghiêm ngặt trước khi ghi sổ. Doanh nghiệp phân loại công nợ theo từng công trình cụ thể. Phương pháp này giúp nhận diện chính xác nợ trong hạn và nợ quá hạn. Nhờ đó, việc theo dõi lịch thanh toán của từng khách hàng trở nên minh bạch. Kế toán thường xuyên rà soát tiến độ thanh toán của từng dự án. Dữ liệu kế toán phản ánh trung thực khả năng thu hồi vốn và giảm rủi ro phát sinh nợ xấu.

1.2. Quy trình hạch toán các khoản phải trả người bán

Kế toán sử dụng tài khoản 331 để quản lý nợ phải trả nhà cung cấp. Quy trình bắt đầu từ phiếu đề xuất mua hàng của bộ phận thi công. Sau khi giám đốc duyệt, doanh nghiệp tiến hành ký hợp đồng và nhận hàng. Hàng hóa nhập kho đi kèm hóa đơn giá trị gia tăng cùng biên bản bàn giao. Kế toán đối chiếu thực tế với chứng từ gốc rồi lập phiếu nhập kho. Khi chứng từ hợp lệ, kế toán nhập liệu vào sổ chi tiết tài khoản 331. Hồ sơ được chuyển duyệt chi qua ngân hàng đúng thời hạn cam kết. Doanh nghiệp luôn chủ động đàm phán chính sách công nợ linh hoạt. Quy trình kiểm soát chặt chẽ giúp bảo đảm uy tín thương mại và duy trì quan hệ bạn hàng bền vững.

II. Thực trạng phân tích công nợ tại Công ty Tân An Bình

Phân tích công nợ phản ánh bức tranh tài chính toàn diện của doanh nghiệp xây dựng. Công ty Tân An Bình ghi nhận sự gia tăng về quy mô các khoản phải thu qua các năm. Nguyên nhân xuất phát từ tiến độ nghiệm thu và giải ngân vốn đầu tư công còn chậm. Nhiều dự án kéo dài thời gian thi công dẫn đến tồn đọng vốn lớn. Tình trạng khách hàng chiếm dụng vốn làm giảm tính thanh khoản của doanh nghiệp. Ngược lại, nợ phải trả người bán cũng chiếm tỷ trọng đáng kể trong cơ cấu nguồn vốn. Doanh nghiệp tận dụng tối đa nguồn vốn tín dụng thương mại từ nhà cung cấp vật liệu. Tuy nhiên, việc kéo dài kỳ trả nợ tiềm ẩn rủi ro giảm sút uy tín. Các chỉ số hiệu quả quản trị công nợ biến động qua từng giai đoạn. Vòng quay nợ phải thu có xu hướng giảm sút khi thị trường bất động sản gặp khó khăn. Doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực thanh toán lãi vay ngân hàng. Việc thiếu hụt tiền mặt cục bộ đôi khi làm gián đoạn nguồn vật tư tại công trường. Phân tích chi tiết giúp nhận diện rõ các điểm nghẽn tài chính hiện hữu.

2.1. Phân tích chỉ số vòng quay và kỳ thu tiền bình quân

Vòng quay các khoản phải thu phản ánh tốc độ chuyển đổi nợ thành tiền mặt. Chỉ số này của công ty duy trì ở mức trung bình của ngành xây dựng. Kỳ thu tiền bình quân có xu hướng kéo dài trong giai đoạn kinh tế biến động. Doanh nghiệp mất nhiều thời gian hơn để thu hồi các khoản nợ từ chủ đầu tư. Nguyên nhân chủ yếu do thủ tục phê duyệt quyết toán công trình công cộng khá phức tạp. Khối lượng vốn bị ứ đọng ngoài thị trường làm tăng chi phí cơ hội. Doanh nghiệp phải huy động thêm nguồn vốn vay ngân hàng để bù đắp thâm hụt tiền mặt. Điều này làm tăng chi phí lãi vay và giảm tỷ suất lợi nhuận ròng. Đơn vị cần rút ngắn kỳ thu tiền nhằm nâng cao an toàn tài chính.

2.2. Đánh giá hệ số vòng quay nợ và kỳ trả nợ bình quân

Hệ số vòng quay các khoản phải trả phản ánh khả năng thanh toán nợ của công ty. Chỉ số này duy trì ổn định chứng minh năng lực tài chính ở mức chấp nhận được. Kỳ trả nợ bình quân được doanh nghiệp kéo dài một cách có chủ đích. Doanh nghiệp chiếm dụng hợp pháp vốn của nhà cung ứng để bù đắp dòng tiền thiếu hụt. Tuy nhiên, kỳ trả nợ quá dài dễ dẫn tới nguy cơ bị nhà cung ứng cắt giảm hạn mức tín dụng. Giá mua vật liệu đầu vào có thể bị đối tác tăng cao để bù đắp rủi ro chậm trả. Doanh nghiệp đôi khi bỏ lỡ các khoản chiết khấu thanh toán hấp dẫn. Việc cân đối giữa kỳ thu tiền và kỳ trả nợ là thách thức sống còn để bảo đảm thanh khoản.

III. Giải pháp quản lý công nợ tại Công ty Tân An Bình

Để nâng cao hiệu quả tài chính, Công ty Tân An Bình cần hoàn thiện toàn diện công tác quản lý công nợ. Doanh nghiệp phải chuẩn hóa quy trình phân tích tín dụng khách hàng trước khi ký hợp đồng thi công. Kế toán cần xây dựng hạn mức công nợ cụ thể cho từng đối tác dựa trên lịch sử giao dịch. Doanh nghiệp nên áp dụng các điều khoản thanh toán gắn liền với từng mốc hoàn thành công trình. Chính sách chiết khấu thanh toán sớm là công cụ kích thích khách hàng trả nợ nhanh chóng. Bên cạnh đó, công tác quản lý nợ phải trả cần được tối ưu hóa qua thương lượng lịch trình chi trả hợp lý. Doanh nghiệp cần chủ động đối chiếu công nợ định kỳ vào cuối mỗi tháng và mỗi quý. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong hạch toán giúp loại bỏ hoàn toàn các sai sót thủ công. Hệ thống cảnh báo nợ tự động sẽ thông báo kịp thời các khoản nợ sắp đến hạn thanh toán. Đội ngũ kế toán cần nâng cao năng lực chuyên môn thông qua các khóa đào tạo cập nhật chuẩn mực mới. Sự đồng bộ giữa kế toán và quản trị giúp dòng vốn luân chuyển thông suốt.

3.1. Hoàn thiện công tác thu hồi nợ và kiểm soát nợ xấu

Doanh nghiệp cần thiết lập quy chế thu hồi nợ rõ ràng theo từng giai đoạn. Kế toán thường xuyên theo dõi biên bản đối chiếu công nợ có chữ ký xác nhận của khách hàng. Bộ phận phụ trách cần phân loại công nợ theo độ tuổi nợ từ dưới 30 ngày đến trên 1 năm. Đối với các khoản nợ sắp đến hạn, kế toán gửi thư nhắc nợ kèm phụ lục đối chiếu chi tiết. Nếu phát sinh nợ quá hạn khó đòi, doanh nghiệp cần phối hợp với ban giám đốc đàm phán phương án cơ cấu nợ. Trong trường hợp cần thiết, doanh nghiệp xem xét các biện pháp pháp lý theo hợp đồng để bảo vệ nguồn vốn. Việc trích lập dự phòng nợ phải thu khó đòi phải tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực kế toán hiện hành.

3.2. Ứng dụng phần mềm kế toán số hóa quy trình công nợ

Công ty Tân An Bình cần nâng cấp phần mềm kế toán để số hóa toàn bộ quy trình ghi nhận nợ. Việc tích hợp hóa đơn điện tử với sổ chi tiết nợ giúp dữ liệu được cập nhật tức thời. Phần mềm tự động kết nối biên bản nghiệm thu với chứng từ xuất kho và phiếu thanh toán. Tính năng phân quyền quản trị bảo đảm tính bảo mật và minh bạch cho cơ sở dữ liệu. Hệ thống tự động tạo báo cáo tuổi nợ và gửi thông báo nhắc nợ theo lịch trình định sẵn. Nhân viên kế toán giảm bớt thời gian nhập liệu thủ công để tập trung phân tích các rủi ro tài chính phát sinh. Số hóa toàn diện tạo tiền đề quan trọng giúp ban lãnh đạo ra quyết định phân bổ dòng tiền chuẩn xác.

IV. Đánh giá ứng dụng công nợ tại Công ty Tân An Bình

Công tác kế toán và phân tích công nợ đóng vai trò quyết định đối với sự tồn tại của Công ty Tân An Bình. Việc quản lý nợ hiệu quả giúp doanh nghiệp giải phóng lượng lớn nguồn vốn bị chiếm dụng. Nhờ dòng tiền thông suốt, tiến độ các công trình xây dựng luôn được bảo đảm đúng cam kết. Uy tín của doanh nghiệp trên thị trường đấu thầu và đối tác cung ứng được củng cố mạnh mẽ. Các kết quả phân tích tài chính là cơ sở thực tiễn để xây dựng chiến lược kinh doanh bền vững. Doanh nghiệp chủ động đối phó với những biến động lãi suất và sự thay đổi của thị trường xây lắp. Việc kết hợp chặt chẽ giữa ghi nhận kế toán và phân tích chỉ tiêu tạo ra hệ thống giám sát tài chính vững chắc. Các nhà quản lý doanh nghiệp xây dựng khác có thể vận dụng linh hoạt mô hình quản lý này. Tính đồng bộ từ khâu lập chứng từ đến thu hồi nợ giúp bảo toàn nguồn vốn lưu động. Doanh nghiệp không chỉ gia tăng hiệu quả sử dụng vốn mà còn tối ưu hóa lợi nhuận trong dài hạn.

4.1. Bài học kinh nghiệm trong kiểm soát dòng tiền xây lắp

Doanh nghiệp xây lắp cần đặc biệt chú trọng khâu thẩm định đối tác. Trước khi ký hợp đồng, đơn vị phải kiểm tra kỹ năng lực tài chính và uy tín thanh toán của chủ đầu tư. Doanh nghiệp cần đưa ra các điều khoản bảo lãnh thanh toán rõ ràng trong hợp đồng kinh tế. Việc nghiệm thu từng phần công trình theo tiến độ là nguyên tắc bắt buộc để hạn chế đọng vốn. Bộ phận kế toán phải theo dõi sát sao hạn nợ từng đợt để đốc thúc khách hàng chi trả kịp thời. Việc duy trì số dư tiền mặt dự phòng giúp doanh nghiệp chủ động vượt qua khó khăn tài chính. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa kế toán và đội ngũ thi công là yếu tố then chốt bảo đảm an toàn vốn lưu động.

4.2. Khả năng nhân rộng mô hình cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Mô hình kế toán công nợ của Công ty Tân An Bình mang tính thực tiễn cao cho doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ. Các đơn vị có thể áp dụng quy trình kiểm soát chứng từ ba bước gồm đề xuất, nghiệm thu và thanh toán. Việc phân loại chi tiết nợ phải thu và nợ phải trả giúp kiểm soát chặt chẽ dòng tiền. Ứng dụng báo cáo quản trị công nợ định kỳ hỗ trợ đắc lực cho công tác lập kế hoạch tài chính. Mô hình này không đòi hỏi chi phí đầu tư hạ tầng phần mềm quá lớn. Doanh nghiệp chỉ cần chuẩn hóa biểu mẫu chứng từ và nâng cao kỹ năng cho đội ngũ nhân sự kế toán. Sự minh bạch trong quản lý nợ là nền tảng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh khi đấu thầu.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành xây dựng cơ bản giữ vai trò huyết mạch trong nền kinh tế Việt Nam thông qua việc nâng cấp hạ tầng giao thông, hệ thống cấp thoát nước, các khu đô thị và công trình dân dụng. Tuy nhiên, đặc thù thi công dài ngày, giá trị hợp đồng lớn và quy trình thanh quyết toán qua nhiều giai đoạn nghiệm thu khiến các doanh nghiệp xây lắp thường xuyên đối mặt với áp lực mất cân đối dòng tiền, rủi ro bị chiếm dụng vốn hoặc phát sinh nợ xấu. Trong quản trị tài chính doanh nghiệp, công tác kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ là công cụ phản ánh chính xác chất lượng hoạt động tài chính, giúp chủ động nguồn vốn lưu động, duy trì uy tín đối tác và đảm bảo an toàn thanh khoản.

Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Tân An Bình là doanh nghiệp hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực thi công xây dựng công trình chuyên dụng, phá dỡ chuẩn bị mặt bằng, lắp đặt hệ thống điện, cấp thoát nước và tư vấn kỹ thuật tại tỉnh Nghệ An. Xuất phát từ yêu cầu kiểm soát chặt chẽ các dòng tiền phát sinh giữa các bên liên quan trong hoạt động thi công thực tế, tác giả Vương Thị Kiều Trinh đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá thực trạng quy trình hạch toán và tình hình công nợ tại đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể theo văn bản:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ trong doanh nghiệp.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng công tác kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Tân An Bình giai đoạn 2020 – 2022.
3. Đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện công tác kế toán công nợ và quản lý tình hình công nợ tại Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Tân An Bình.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán công nợ (phải thu khách hàng, phải trả người bán, phải trả người lao động) và các chỉ tiêu phân tích tình hình công nợ tại Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Tân An Bình.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Tân An Bình, địa chỉ tại Xóm 8, xã Tân Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An.
• Phạm vi thời gian: Số liệu phân tích tổng hợp từ Báo cáo tài chính của công ty trong giai đoạn 3 năm từ năm 2020 đến năm 2022; các chứng từ, hồ sơ và nghiệp vụ kinh tế phát sinh phục vụ minh họa công tác hạch toán chi tiết thu thập trong năm 2022.
• Phạm vi nội dung: Nghiên cứu chuyên sâu công tác hạch toán tài khoản kế toán công nợ và phân tích các chỉ tiêu phản ánh quy mô, hiệu quả luân chuyển công nợ tại doanh nghiệp xây lắp quy mô vừa và nhỏ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của khóa luận dựa trên hệ thống khái niệm và chuẩn mực kế toán hiện hành:

• Cơ sở lý luận về kế toán công nợ được tham chiếu từ giáo trình và tài nguyên học thuật của Nguyễn Tấn Bình (2011), Ngô Thế Chi & Trương Thị Thủy (2013), cùng Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01 (VAS 01 – 2002) về định nghĩa và nguyên tắc ghi nhận nợ phải trả.
• Khung pháp lý chuẩn hóa công tác hạch toán tại doanh nghiệp là Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trong đó, tác giả bám sát:
  • Điều 17: Quy định nguyên tắc hạch toán kế toán các khoản phải thu và phương pháp sử dụng Tài khoản 131 – Phải thu của khách hàng (theo dõi chi tiết từng đối tượng, từng kỳ hạn thanh toán, bù trừ công nợ khi cùng đối tượng).
  • Điều 40: Quy định nguyên tắc kế toán các khoản nợ phải trả người bán, xử lý giá tạm tính khi hàng về chưa có hóa đơn và cách sử dụng Tài khoản 331 – Phải trả cho người bán.
  • Điều 42: Quy định nguyên tắc hạch toán các khoản thanh toán tiền lương, tiền công, bảo hiểm và chế độ cho người lao động thông qua Tài khoản 334 – Phải trả người lao động.
• Hệ thống chỉ tiêu tài chính phục vụ phân tích tình hình công nợ bao gồm:
  • Hệ số các khoản phải thu: $\frac{\text{Tổng các khoản phải thu}}{\text{Tổng tài sản}} \times 100$ (%)
  • Hệ số các khoản phải trả: $\frac{\text{Tổng các khoản phải trả}}{\text{Tổng tài sản}} \times 100$ (%)
  • Tỷ lệ các khoản phải thu so với các khoản phải trả: $\frac{\text{Tổng các khoản phải thu}}{\text{Tổng các khoản phải trả}} \times 100$ (%)
  • Hệ số vòng quay các khoản phải thu: $\frac{\text{Doanh thu thuần}}{\text{Số dư các khoản phải thu bình quân}}$ (Vòng)
  • Hệ số vòng quay các khoản phải trả: $\frac{\text{Giá vốn hàng bán}}{\text{Số dư các khoản phải trả bình quân}}$ (Vòng)
  • Kỳ thu tiền bình quân: $\frac{360}{\text{Vòng quay các khoản phải thu}}$ (Ngày)
  • Kỳ trả nợ bình quân: $\frac{360}{\text{Vòng quay các khoản phải trả}}$ (Ngày)

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai bao gồm:

• Phương pháp quan sát: Trực tiếp theo dõi quy trình tác nghiệp của nhân viên kế toán tại công ty, ghi nhận cách thức tiếp nhận hồ sơ, lập chứng từ, luân chuyển văn bản và ghi sổ kế toán.
• Phương pháp phỏng vấn: Đặt câu hỏi trực tiếp và trao đổi chuyên môn với kế toán trưởng và các nhân viên phụ trách kế toán tiền lương, kế toán công nợ - vật tư, thủ quỹ để làm rõ các bước xử lý nghiệp vụ thực tế.
• Phương pháp so sánh, phân tích: Phân tích số liệu chuỗi thời gian 2020 – 2022 từ báo cáo tài chính; tính toán biến động tuyệt đối và biến động tương đối của các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn, doanh thu, chi phí, lợi nhuận và các hệ số công nợ.
• Phương pháp mô tả, sơ đồ: Khái quát hóa mô hình tổ chức bộ máy quản lý, bộ máy kế toán và trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức Chứng từ ghi sổ bằng các lưu đồ trực quan.

Nguồn dữ liệu nghiên cứu:

• Báo cáo tài chính doanh nghiệp giai đoạn 2020 – 2022 (Báo cáo tình hình tài chính mẫu B01a-DNN, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh mẫu B02-DNN, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ mẫu B03-DNN, Thuyết minh BCTC mẫu B09-DNN, Bảng cân đối tài khoản mẫu F01-DNN).
• Chứng từ gốc và sổ kế toán năm 2022: Hóa đơn GTGT, Biên bản xác nhận công nợ, Hợp đồng kinh tế, Ủy nhiệm chi ngân hàng BIDV, Bảng chấm công, Bảng thanh toán tiền lương, Phiếu chi, Sổ chi tiết và Sổ cái các tài khoản 131, 331, 334.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở khoa học về kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ trong doanh nghiệp

Chương này tập trung chuẩn hóa hệ thống lý thuyết về công tác hạch toán và phân tích công nợ:

• Trình bày bản chất kinh tế của nợ phải thu và nợ phải trả; vai trò của việc quản trị công nợ đối với an toàn thanh khoản và phòng ngừa rủi ro tài chính.
• Nêu rõ nguyên tắc kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC: theo dõi chi tiết theo từng đối tượng, từng lần phát sinh; phân loại theo thời hạn thanh toán (ngắn hạn không quá 12 tháng, dài hạn trên 12 tháng); đánh giá trích lập dự phòng nợ khó đòi; kiểm tra đối chiếu và chỉ bù trừ giữa TK 131 và TK 331 khi cùng một đối tượng có đầy đủ chứng từ hợp lệ.
• Trình bày kết cấu tài khoản, chứng từ luân chuyển và sơ đồ định khoản nghiệp vụ cho ba phần hành: Kế toán nợ phải thu khách hàng (TK 131), Kế toán nợ phải trả người bán (TK 331), và Kế toán nợ phải trả người lao động (TK 334).
• Xác lập công thức tính toán và ý nghĩa kinh tế của 7 chỉ tiêu phân tích tình hình công nợ: Hệ số phải thu, hệ số phải trả, tỷ lệ phải thu trên phải trả, số vòng quay khoản phải thu, số vòng quay khoản phải trả, kỳ thu tiền bình quân và kỳ trả nợ bình quân.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán công nợ và phân tích tình hình công nợ tại Công ty TNHH đầu tư xây dựng Tân An Bình

Chương 2 mô tả chi tiết đặc điểm tổ chức doanh nghiệp, thực trạng công tác hạch toán và phân tích số liệu tài chính thực tế qua các bảng biểu.

1. Khái quát về doanh nghiệp và tình hình lao động: Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Tân An Bình thành lập ngày 22/03/2017, đại diện pháp luật là Giám đốc Nguyễn Tất Danh. Bộ máy quản lý gồm Giám đốc, Phòng Kỹ thuật và Phòng Kế toán - Tài chính. Phòng kế toán phân công các vị trí: Kế toán tiền lương, Kế toán công nợ - vật tư, Kế toán thuế và Thủ quỹ; áp dụng hình thức ghi sổ Chứng từ ghi sổ.

Chỉ tiêu lao động	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	So sánh 2021/2020 (%)	So sánh 2022/2021 (%)
Tổng số lao động (người)	15	23	25	+53,33%	+8,70%
1. Theo tính chất
- Lao động trực tiếp	10	17	19	+70,00%	+11,76%
- Lao động gián tiếp	5	6	6	+20,00%	0,00%
2. Theo giới tính
- Nam	12	19	21	+58,33%	+10,53%
- Nữ	3	4	4	+33,33%	0,00%
3. Theo trình độ học vấn
- Đại học, cao đẳng	10	14	15	+40,00%	+7,14%
- Lao động phổ thông	5	9	10	+80,00%	+11,11%

2. Tình hình tài sản, nguồn vốn và kết quả kinh doanh: Số liệu phản ánh quy mô tài sản và nguồn vốn có sự biến động lớn giữa các năm do chu kỳ thi công công trình và sự thay đổi của nợ ngắn hạn:

Khoản mục tài sản & nguồn vốn	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	So sánh 2021/2020 (%)	So sánh 2022/2021 (%)
Tổng cộng tài sản (đồng)	12.321.xxx	27.654.xxx	17.209.xxx	+124,44%	-35,90%
- Tiền và tương đương tiền	2.xxx	1.159.xxx	387.907	-36,83%	-70,12%
- Các khoản phải thu	8.xxx	19.447.xxx	12.814.xxx	+135,42%	-37,10%
- Hàng tồn kho	97.xxx	4.707.xxx	1.551.xxx	+4361,90%	-76,21%
- Tài sản cố định	1.xxx	2.462.xxx	3.799.xxx	+27,47%	+44,03%
- Tài sản khác	0	69.xxx	589.138	-	+749,30%
Tổng cộng nguồn vốn (đồng)	12.550.xxx	27.654.xxx	17.209.xxx	+124,44%	-35,90%
- Nợ phải trả	10.400.xxx	25.788.xxx	13.259.xxx	+145,77%	-45,96%
- Vốn chủ sở hữu	1.756.xxx	1.866.xxx	3.950.xxx	+5,96%	+93,91%

Kết quả kinh doanh thể hiện đà tăng trưởng liên tục về quy mô doanh thu và lợi nhuận:

• Doanh thu thuần: Năm 2020 đạt 20.730.xxx đồng; năm 2021 đạt 39.614.xxx đồng (tăng 91,37%); năm 2022 đạt 59.157.xxx đồng (tăng 51,69% so với 2021).
• Giá vốn hàng bán: Năm 2020 là 19.xxx đồng; năm 2021 đạt 37.875.xxx đồng (tăng 90,12%); năm 2022 là 57.472.xxx đồng (tăng 52,68%).
• Doanh thu tài chính: Năm 2020 đạt 316.xxx đồng; năm 2021 đạt 742.453 đồng; năm 2022 tăng vọt lên 8.359.xxx đồng (tăng 986,75%).
• Chi phí tài chính: Năm 2020 ghi nhận 79.xxx đồng; năm 2021 là 108.668 đồng; năm 2022 tăng lên 391.797 đồng.
• Chi phí quản lý kinh doanh: Năm 2020 đạt 451.xxx đồng; năm 2021 đạt 1.979.xxx đồng (tăng 158,47%); năm 2022 là 1.443.xxx đồng (tăng nhẹ 1,37%).
• Lợi nhuận sau thuế TNDN: Tăng trưởng đều đặn qua các năm, từ 60.xxx đồng (2020) lên 109.716 đồng (2021, tăng 81,09%) và đạt 160.368 đồng (2022, tăng 46,73%).

3. Thực trạng hạch toán kế toán công nợ:

• Kế toán nợ phải thu khách hàng (TK 131): Trình bày quy trình từ ký hợp đồng kinh tế, nghiệm thu, xuất hóa đơn GTGT giao khách hàng (liên 2) và chuyển kế toán (liên 3). Nghiệp vụ minh họa: Hóa đơn điện tử số 0000003 ngày 28/05/2022 cung cấp dịch vụ "Tư vấn khảo sát thiết kế, lập quy hoạch chi tiết xây dựng chia lô đất ở dân cư tại vùng Seo Vang, xã Đà Sơn" cho Ban Quản lý dự án ĐTXD huyện Đô Lương với giá trị chưa thuế 92.637.037 đồng, thuế GTGT 8% là 7.410.963 đồng, tổng thanh toán là 100.048.000 đồng. Hạch toán: Nợ TK 131: 100.048.000 đồng / Có TK 5113: 92.637.037 đồng, Có TK 33311: 7.410.963 đồng. Đến ngày 08/06/2022, khách hàng thanh toán qua ngân hàng BIDV: Nợ TK 11211 / Có TK 131: 100.048.000 đồng, vào Sổ chi tiết TK 131 mẫu S19-DNN.
• Kế toán nợ phải trả người bán (TK 331): Quy trình lập giấy đề nghị mua hàng, phê duyệt đơn hàng, kiểm đếm vật tư, nhập kho và nhận hóa đơn. Nghiệp vụ minh họa: Ngày 28/03/2022 mua tủ điện 8 công tơ, tủ điện 10 công tơ, tủ điện chiếu sáng từ Công ty TNHH Cơ điện MES theo Hóa đơn số 0000130, tổng tiền thanh toán 87.300.xxx đồng (thuế GTGT 10%), thanh toán bằng hình thức chuyển khoản qua ủy nhiệm chi.
• Kế toán nợ phải trả người lao động (TK 334): Quy trình tổng hợp bảng chấm công tháng 10/2022, lập bảng thanh toán tiền lương, tính bảo hiểm và lập phiếu chi thanh toán lương cho nhân viên.

4. Phân tích tình hình công nợ giai đoạn 2020 – 2022: Dữ liệu chỉ tiêu phân tích phản ánh thực trạng tài chính của công ty (theo Mục 2.4): các chỉ tiêu vòng quay khoản phải thu, vòng quay khoản phải trả, kỳ thu tiền bình quân và kỳ trả nợ bình quân được tính toán chi tiết, phản ánh áp lực đọng vốn ở các khoản phải thu từ chủ đầu tư công trình xây dựng và việc sử dụng nợ nhà cung cấp để tài trợ vốn lưu động.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán công nợ tại Công ty TNHH đầu tư xây dựng Tân An Bình

Chương này đánh giá tổng thể ưu nhược điểm trong hệ thống kiểm soát công nợ tại công ty và đề xuất nhóm giải pháp:

• Đánh giá mặt tích cực: Công ty tuân thủ hệ thống chứng từ theo Thông tư 133/2016/TT-BTC; phân định rõ nhiệm vụ của từng kế toán viên; theo dõi chi tiết từng đối tượng khách hàng và nhà cung cấp.
• Nhận diện tồn tại: Quy trình đối chiếu công nợ định kỳ chưa thực sự thường xuyên; một số khoản công nợ xây dựng kéo dài theo tiến độ công trình gây áp lực vốn; chứng từ luân chuyển giữa đội thi công công trình và phòng kế toán đôi khi còn độ trễ.
• Đề xuất giải pháp: Tăng cường lập kế hoạch thu hồi nợ đến hạn; xây dựng chính sách chiết khấu thanh toán để khuyến khích đối tác trả nợ sớm; thắt chặt kiểm soát đối chiếu biên bản xác nhận công nợ và hoàn thiện quy trình lập dự phòng nợ phải thu khó đòi theo quy định.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và đạt được các kết quả cụ thể:

• Phản ánh trung thực thực trạng tài chính của doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ: Doanh thu thuần tăng trưởng mạnh từ 20.730.xxx đồng (2020) lên 39.614.xxx đồng (2021) và 59.157.xxx đồng (2022); tuy nhiên, cấu trúc tài sản chịu ảnh hưởng lớn từ các khoản phải thu (chiếm 19.447.xxx đồng năm 2021 và 12.814.xxx đồng năm 2022).
• Minh họa chi tiết quy trình hạch toán kế toán công nợ bằng chứng từ nghiệp vụ phát sinh thực tế năm 2022 (Hóa đơn GTGT số 0000003 ngày 28/05/2022, ủy nhiệm chi ngày 08/06/2022, sổ chi tiết TK 131, TK 331 và chứng từ lương TK 334 tháng 10/2022).
• Khóa luận làm rõ mối liên hệ giữa chu kỳ thi công xây dựng với hiệu quả luân chuyển công nợ, chỉ ra rằng việc doanh nghiệp duy trì tỷ lệ nợ phải trả cao trong năm 2021 (25.788.xxx đồng trên tổng nguồn vốn 27.654.xxx đồng) là phương thức tài trợ vốn ngắn hạn cho hoạt động thi công nhưng cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát thanh khoản khắt khe.
• Về mặt giải pháp, đề tài đưa ra các định hướng thiết thực nhằm hoàn thiện chứng từ luân chuyển, siết chặt kỷ luật thanh toán và phòng ngừa rủi ro đọng vốn tại doanh nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Dữ liệu nghiên cứu bị giới hạn trong phạm vi 3 năm (2020 – 2022) của một doanh nghiệp duy nhất tại huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An, do đó các phát hiện mang tính đặc thù của doanh nghiệp xây lắp địa phương, chưa đại diện cho toàn ngành xây dựng.
• Bản trích lục văn bản tại Chương 3 chưa trình bày đầy đủ chi tiết toàn văn tất cả các biện pháp kỹ thuật hạch toán chuyên sâu, chủ yếu tập trung vào nhận xét tổng quát và giải pháp chung về quản trị nợ.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng giai đoạn phân tích sang các năm tiếp theo (2023 – 2024) để đánh giá sự phục hồi và biến động tài chính sau chu kỳ biến động giá nguyên vật liệu xây dựng.
• Đi sâu nghiên cứu mô hình quản lý rủi ro tín dụng khách hàng và ứng dụng phần mềm kế toán tự động hóa trong theo dõi tuổi nợ tại các doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề thực tập tại các công ty thuộc khối ngành xây dựng, xây lắp công trình cơ bản.
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ áp dụng Chế độ kế toán theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và hình thức ghi sổ Chứng từ ghi sổ, đặc biệt là phương pháp tổ chức luân chuyển chứng từ và hạch toán tài khoản 131, 331, 334.
• Cán bộ quản lý tài chính tại các đơn vị xây dựng cần tài liệu tham khảo về khung chỉ tiêu phân tích tốc độ thu hồi nợ, thời gian trả nợ bình quân và hệ số chiếm dụng vốn trong thực tiễn.

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp trong khóa luận áp dụng chế độ và hình thức ghi sổ kế toán nào?
Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Tân An Bình áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa ban hành theo Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ Tài chính, sử dụng hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ, tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng.

2. Tình hình biến động của khoản phải thu khách hàng của công ty giai đoạn 2020 – 2022 diễn ra như thế nào?
Khoản phải thu tăng từ 8.xxx đồng năm 2020 lên 19.447.xxx đồng năm 2021 (tốc độ tăng 135,42%), sau đó giảm xuống 12.814.xxx đồng vào năm 2022 (tương ứng giảm 37,10% so với năm 2021).

3. Khóa luận sử dụng nghiệp vụ thực tế nào để minh họa cho việc ghi tăng và ghi giảm khoản phải thu khách hàng (TK 131)?
Khóa luận sử dụng nghiệp vụ theo Hóa đơn GTGT điện tử số 0000003 ngày 28/05/2022 xuất cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Đô Lương với tổng số tiền thanh toán 100.048.000 đồng (chi phí dịch vụ 92.637.037 đồng, thuế GTGT 8% là 7.410.963 đồng) để ghi tăng nợ (Nợ 131 / Có 5113, Có 33311). Việc ghi giảm được minh họa bằng nghiệp vụ ngày 08/06/2022 khi đơn vị mua thanh toán chuyển khoản qua ngân hàng BIDV (Nợ 11211 / Có 131: 100.048.000 đồng).

4. Cơ cấu lao động của công ty có đặc điểm gì nổi bật qua số liệu thống kê 2020 – 2022?
Do đặc thù ngành xây dựng, lao động trực tiếp luôn chiếm tỷ trọng lớn và có xu hướng tăng từ 66,67% (10 người năm 2020) lên 76,00% (19 người năm 2022). Tỷ lệ lao động nam áp đảo (chiếm 80% năm 2020 và 84% năm 2022), trong khi lao động có trình độ Đại học, cao đẳng duy trì ở mức trên 60% để phục vụ công tác thiết kế và giám sát chất lượng thi công.

5. Vì sao nợ phải trả của công ty năm 2021 lại tăng vọt lên 25.788.xxx đồng?
Nợ phải trả năm 2021 tăng 145,77% so với năm 2020 phản ánh việc công ty chủ động huy động nguồn tài trợ ngắn hạn từ nhà cung cấp vật tư xây dựng và các đối tác nhằm đáp ứng nhu cầu vốn lưu động cho các công trình mở rộng trong kỳ, tương ứng với mức tăng trưởng doanh thu 91,37% của năm 2021.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vương Thị Kiều Trinh đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán công nợ và khung chỉ tiêu phân tích tài chính theo Thông tư 133/2016/TT-BTC. Đề tài phản ánh trung thực thực trạng luân chuyển chứng từ, phương pháp hạch toán các tài khoản 131, 331, 334 và diễn biến công nợ tại Công ty TNHH Đầu tư Xây dựng Tân An Bình giai đoạn 2020 – 2022 thông qua hệ thống số liệu kế toán thực tế. Các phát hiện và giải pháp được tác giả đề xuất là tài liệu học thuật và thực tiễn hữu ích cho việc quản trị công nợ tại các doanh nghiệp xây lắp quy mô vừa và nhỏ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ KẾ TOÁN CÔNG NỢ VÀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH CÔNG NỢ TRONG DOANH NGHIỆP 1. Lý luận chung về kế toán công nợ 1. Một số khái niệm liên quan 1. Khái niệm kế toán công nợ Theo Nguyễn Tấn Bình (2011): “Kế toán công nợ là một phần quan trọng trong hệ thống kế toán của một doanh nghiệp.

Nó liên quan đến việc ghi nhận và theo dõi các khoản nợ phải thu và các khoản nợ phải trả của doanh nghiệp với đối tác trong quá trình hoạt động kinh doanh. Kế toán công nợ bao gồm kế toán khoản phải thu và kế toán nợ phải trả. Kế toán công nợ giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính liên quan đến các khoản phải thu và các khoản phải trả. Cung cấp thông tin quan trọng để quản lý việc thu hồi tiền và thanh toán nợ đúng hạn, đảm bảo tính ổn định và đủ quỹ tiền mặt cho hoạt động kinh doanh”.

Khái niệm kế toán các khoản phải thu a) Khái niệm Theo Ngô Thế Chi & Trương Thị Thuỷ (2013): “Các khoản phải thu là những quyền lợi mà doanh nghiệp có đối với các khoản tiền, hàng hóa, dịch vụ hoặc các tài sản khác mà doanh nghiệp dự kiến sẽ thu được trong tương lai. Các khoản nợ phải thu đại diện cho các khoản tiền mà doanh nghiệp đã giao hoặc cung cấp dịch vụ cho khách hàng, nhưng chưa thu được số tiền tương ứng. Các khoản phải thu được ghi nhận và phản ánh trong báo cáo tài chính, đặc biệt là trên bảng cân đối kế toán, bao gồm các khoản nợ chưa đến hạn thanh toán và các khoản nợ công ty chưa đòi được”. b) Phân loại Theo điều 17 thông tư 133/2016/TT-BTC, khoản phải thu chia làm 2 loại:  Phân loại theo thời hạn thanh toán - Khoản phải thu ngắn hạn: dự kiến sẽ được thu hồi hoặc thanh toán trong thời gian không quá 12 tháng hoặc trong một chu kỳ kinh doanh thông thường.

- Khoản phải thu dài hạn: dự kiến sẽ được thu hồi hoặc thanh toán trong thời 4 gian trên 12 tháng hoặc hơn một chu kỳ sản xuất kinh doanh.  Phân loại theo nội dung, khoản phải thu bao gồm: Phải thu khách hàng, phải thu nội bộ, phải thu khác. Trong đó, khoản phải thu khách hàng thường phát sinh và có rủi ro nhiều nhất. Vì vậy việc quản lý và thu hồi các khoản phải thu này là một phần quan trọng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

Khái niệm kế toán các khoản phải trả a) Khái niệm Theo VAS 01 - chuẩn mực kế toán (2002): “Nợ phải trả là nghĩa vụ hiện tại của doanh nghiệp phát sinh từ các giao dịch và sự kiện đã qua. Đây là các khoản nợ mà doanh nghiệp phải thanh toán từ nguồn lực của mình. Bao gồm mua hàng hóa chưa trả tiền, sử dụng dịch vụ chưa thanh toán, vay nợ, cam kết bảo hành hàng hóa, cam kết nghĩa vụ hợp đồng, phải trả nhân viên, thuế phải nộp, phải trả khác.” b) Phân loại Các khoản phải trả của doanh nghiệp bao gồm: Nợ ngắn hạn và Nợ dài hạn. - Nợ ngắn hạn: Là khoản nợ mà doanh nghiệp phải thanh toán trong vòng 12 tháng kể từ ngày lập báo cáo tài chính.

Các khoản nợ ngắn hạn bao gồm: Phải trả cho người bán, phải trả người lao động, thuế và các khoản phải nộp Nhà nước,… - Nợ dài hạn: Là khoản nợ có thời hạn trả nợ trên 01 năm. Các khoản nợ dài hạn bao gồm: Khoản vay dài hạn, phát hành trái phiếu,…  Nhận xét: Việc phân loại nợ ngắn hạn và nợ dài hạn giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về các nghĩa vụ tài chính của mình trong quá trình hoạt động và quản lý tài chính một cách hiệu quả. Vai trò và nhiệm vụ của kế toán công nợ 1. Vai trò của kế toán công nợ Kế toán công nợ là một phần quan trọng của quản lý tài chính trong doanh nghiệp.

Việc quản lý công nợ ảnh hưởng đến sự tồn tại, phát triển, năng lực và sức mạnh tài chính của doanh nghiệp nhằm xác định công nợ phải thu và công nợ phải trả, xây dựng các kế hoạch thanh toán hợp lý, tránh mất sự cân bằng giữa nợ phải thu và nợ phải trả góp phần tạo tính chủ động về vốn, đảm bảo cho quá trình kinh doanh thuận lợi. 5 Việc quản lý công nợ hiệu quả giúp doanh nghiệp duy trì sự ổn định tài chính, tăng tính cạnh tranh và tránh các vấn đề tài chính. Ngược lại, nếu quản lý công nợ không tốt, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong thanh toán, mất tính chủ động trong quyết định tài chính và đối mặt với nguy cơ phá sản. Nhiệm vụ của kế toán công nợ - Xác định và ghi nhận các khoản nợ phải thu và các khoản nợ phải trả kết hợp với thời hạn thanh toán vào sổ sách và phần mềm kế toán.

- Theo dõi, kiểm tra đối chiếu các khoản nợ phải thu, phải trả để đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp. - Xây dựng kế hoạch thanh toán và điều chỉnh công nợ. - Tuân thủ các quy định của kế toán và thuế liên quan đến ghi nhận và báo cáo công nợ. - Tổng hợp và cung cấp kịp thời về tình hình từng loại công nợ lên cho cấp trên để có biện pháp xử lý phù hợp.

Nguyên tắc hạch toán kế toán công nợ - Các khoản công nợ phải theo dõi chặt chẽ, chi tiết từng nội dung, từng đối tượng, từng lần phát sinh. - Kiểm tra đối chiếu các khoản phải thu, khoản phải trả để đánh giá tình hình công nợ. Đặc biệt là các khoản phải thu đến hạn, quá hạn và các khoản nợ khó đòi. - Phân loại rõ ràng dựa trên thời hạn thanh toán và nội dung thanh toán.

Các khoản công nợ liên quan đến vàng, bạc, đá quý phải chi tiết theo giá trị và hiện vật. - Theo dõi các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ, quy đổi ra đồng tiền Việt Nam theo tỷ giá giao dịch thực tế. - Các khoản công nợ cùng đối tượng có thể bù trừ giữa 2 TK 131 và TK 331 trên cơ sở hồ sơ, chứng từ đầy đủ. Ngược lại, không bù trừ đối với 2 TK trên khi không cùng đối tượng.

- Cuối kỳ đối chiếu kiểm tra, nếu chênh lệch thì phải tìm ra nguyên nhân và có giải pháp xử lý kịp thời. Nội dung kế toán công nợ phải thu, phải trả 1. Kế toán nợ phải thu của khách hàng a) Khái niệm Phải thu của khách hàng là các nghĩa vụ kinh tế phát sinh giữa doanh nghiệp với khách hàng. Tài khoản này được sử dụng để ghi nhận các khoản tiền khách hàng nợ, mà doanh nghiệp đang chờ đợi để thu từ khách hàng sau khi đã bán hàng hoá hoặc cung cấp dịch vụ.

b) Nguyên tắc hạch toán Theo điều 17, Thông tư 133/2016/TT-BTC quy định nguyên tắc kế toán như sau: - Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản nợ phải thu và tình hình thanh toán các khoản nợ phải thu của doanh nghiệp với khách hàng và người nhận thầu trong các giao dịch liên quan đến tiền bán sản phẩm, hàng hóa, bất động cản đầu tư, tài sản cố định, các khoản đầu tư tài chính, cung cấp dịch vụ. Tài khoản giúp doanh nghiệp theo dõi và ghi nhận các khoản phải thu từ khách hàng hoặc người nhận thầu. Đồng thời phản ánh tình hình thanh toán các khoản nợ phải thu, tức là việc thu tiền từ khách hàng hoặc người nhận thầu. - Khoản phải thu của khách hàng cần được hạch toán chi tiết cho từng đối tượng, từng nội dung phải thu, theo dõi chi tiết kỳ hạn thu hồi và ghi chép theo từng lần thanh toán.

Đối tượng phải thu là các khách hàng có quan hệ kinh tế với doanh nghiệp về mua sản phẩm, hàng hóa, nhận cung cấp dịch vụ, kể cả tài sản cố định, bất động sản đầu tư và các khoản đầu tư tài chính. - Trong quá trình hạch toán chi tiết các khoản phải thu, kế toán cần phân loại các khoản nợ theo khả năng thu hồi bao gồm: khoản nợ có thể trả đúng hạn, khoản nợ khó đòi hoặc có khả năng không thu hồi được. Việc phân loại này giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng về tình hình công nợ khách hàng và đưa ra quyết định quản lý tài chính hiệu quả. - Trong quan hệ bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ giữa doanh nghiệp và khách hàng, nếu sản phẩm, hàng hóa, tài sản cố định, bất động sản đầu tư hoặc 7 dịch vụ được cung cấp không đúng theo thỏa thuận trong hợp đồng kinh tế thì người mua có quyền yêu cầu doanh nghiệp giảm giá hàng bán hoặc trả lại số hàng đã giao.

c) Tài khoản sử dụng Kế toán sử dụng tài khoản 131 “ Phải thu của khách hàng” để theo dõi các khoản phải thu của khách hàng. TÀI KHOẢN 131 – PHẢI THU CỦA KHÁCH HÀNG Bên Nợ Bên Có - Các khoản phải thu khách hàng phát sinh - Số tiền khách hàng đã trả nợ; trong kỳ; - Số tiền đã nhận ứng trước, trả trước - Số tiền thừa trả lại cho khách hàng; của khách hàng; - Số tiền điều chỉnh chênh lệch tỷ giá tăng - Số tiền giảm giá, chiết khấu thanh toán về số dư phải thu bằng ngoại tệ; cho khách hàng; - Số tiền điều chỉnh chênh lệch tỷ giá giảm về số dư phải thu bằng ngoại tệ cuối kỳ; Số dư bên Nợ Số dư bên Có - Khoản phải thu khách hàng - Số tiền ứng trước hoặc tiền khách hàng trả thừa d) Chứng từ kế toán sử dụng - Hợp đồng bán hàng - Biên bản nghiệm thu - Hoá đơn GTGT - Giấy báo Có - Biên bản xác nhận công nợ - Phiếu thu e) Hệ thống số sách kế toán sử dụng - Số chi tiết TK 131 - Số cái TK 131 8 f) Phương pháp hạch toán Sơ đồ 1.1: Sơ đồ hạch toán khoản phải thu của khách hàng (Nguồn: Thông tư số 133/2016/TT-BTC ngày 26/08/2016 của Bộ tài chính) 9 1. Kế toán nợ phải trả cho người bán a) Khái niệm Phải trả cho người bán là khoản tiền mà doanh nghiệp cần phải thanh toán cho nhà cung cấp sau khi mua hàng hoá hoặc dịch vụ từ họ. b) Nguyên tắc hạch toán Theo điều 40, Thông tư 133/2016/TT-BTC quy định nguyên tắc kế toán như sau: - Tài khoản này dùng để phản ánh tình hình thanh toán về các khoản nợ phải trả của doanh nghiệp cho người bán vật tư, hàng hóa, người cung cấp dịch vụ, người bán tài sản cố định, bất động sản đầu tư, các khoản đầu tư tài chính theo hợp đồng kinh tế đã ký kết.