Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành

Khóa luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty MTV Xây dựng Phúc Thành

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Anh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Thanh Huyền
• Trường học: Đại học Huế - Trường Đại học Kinh tế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Khái quát kế toán chi phí sản xuất tại Xây dựng Phúc Thành

Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành hoạt động chuyên sâu trong lĩnh vực thi công xây dựng dân dụng, công nghiệp và hạ tầng kỹ thuật tại Thừa Thiên Huế. Doanh nghiệp thực hiện hạch toán chi phí sản xuất theo phương thức đối tượng tập hợp chi phí gắn liền từng công trình cụ thể. Môi trường thi công xây dựng mang tính chất đơn chiếc và kéo dài qua nhiều kỳ kế toán. Kế toán chi phí sản xuất đóng vai trò quyết định đến hiệu quả quản trị tài chính doanh nghiệp. Hệ thống kế toán theo dõi chi tiết từng khoản mục phát sinh thực tế tại công trường. Ba khoản mục cơ bản gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung. Kế toán viên đối chiếu số liệu định kỳ với dự toán kỹ thuật được phê duyệt. Việc tập hợp chi phí chính xác giúp ban giám đốc nắm rõ tiến độ tiêu hao nguồn lực. Doanh nghiệp áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC trong việc tổ chức hạch toán sổ sách. Mỗi công trình có hồ sơ dự toán và biên bản nghiệm thu độc lập. Giá thành xây lắp hoàn thành phản ánh năng lực cạnh tranh và hiệu quả điều hành của đơn vị.

1.1. Đặc điểm sản xuất xây lắp tại Công ty Xây dựng Phúc Thành

Hoạt động sản xuất xây lắp của Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành mang nhiều đặc thù riêng biệt. Sản phẩm xây dựng cố định tại nơi thi công và có quy mô kinh tế lớn. Thời gian thực hiện mỗi dự án thường kéo dài qua nhiều tháng hoặc nhiều năm. Quá trình thi công chịu tác động trực tiếp từ địa hình, thời tiết và giá cả thị trường vật liệu. Mỗi công trình có thiết kế kỹ thuật và dự toán ngân sách hoàn toàn khác nhau. Đơn vị không sản xuất hàng loạt như các ngành công nghiệp chế biến thông thường. Chi phí xây lắp phát sinh phân tán theo từng hạng mục công việc cụ thể. Đặc thù này đòi hỏi kế toán phải tổ chức theo dõi chi phí chi tiết cho từng hạng mục công trình.

1.2. Vai trò của việc tính giá thành sản phẩm xây lắp

Tính giá thành sản phẩm xây lắp đóng vai trò sống còn đối với quản trị tài chính doanh nghiệp. Giá thành công trình là căn cứ cốt lõi để xác định kết quả kinh doanh và lợi nhuận thực tế. Số liệu giá thành chính xác giúp doanh nghiệp định giá thầu hợp lý cho các dự án mới. Đơn vị tránh được tình trạng bỏ thầu giá thấp dẫn đến thua lỗ nặng nề. Quá trình tính toán giá thành giúp phát hiện kịp thời các lãng phí vật tư và nhân công ngoài định mức. Ban lãnh đạo dựa vào báo cáo chi phí để đưa ra quyết định điều hành công trường hiệu quả. Đây cũng là tài liệu pháp lý quan trọng phục vụ công tác thanh quyết toán với chủ đầu tư và cơ quan kiểm toán nhà nước.

II. Thực trạng và vấn đề kế toán chi phí sản xuất tại Phúc Thành

Công tác kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Xây dựng Phúc Thành bộc lộ một số hạn chế trong quá trình vận hành thực tế. Việc mở sổ chi tiết theo dõi chi phí thi công chưa thực sự đồng bộ giữa các tổ đội. Chi phí nguyên vật liệu thường xuyên phát sinh chênh lệch giữa hóa đơn mua vào và định mức dự toán ban đầu. Kế toán vật tư chưa đối chiếu số lượng tồn kho công trường theo mốc thời gian chặt chẽ. Chi phí nhân công trực tiếp chủ yếu căn cứ vào bảng chấm công của đội trưởng thi công. Cách làm này tiềm ẩn nguy cơ sai lệch ngày công thực tế và năng suất lao động. Chi phí sản xuất chung được phân bổ theo tỷ lệ tiền lương nhân công trực tiếp chưa phản ánh đầy đủ hao mòn máy móc thiết bị thi công. Hồ sơ chứng từ từ hiện trường chuyển về phòng kế toán thường bị chậm trễ so với tiến độ thực tế. Kế toán viên phải dồn khối lượng công việc lớn vào thời điểm cuối quý để hoàn thành báo cáo tài chính. Tình trạng này làm giảm tính kịp thời của thông tin kế toán quản trị phục vụ ban lãnh đạo.

2.1. Bất cập trong tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng trên 60% tổng chi phí xây lắp tại Phúc Thành. Doanh nghiệp mua vật liệu xây dựng từ nhiều nhà cung cấp nhỏ lẻ trên địa bàn. Việc kiểm soát phiếu xuất kho và hóa đơn vận chuyển còn lỏng lẻo tại các công trình xa. Đơn vị thường xuất vật tư theo tiến độ hiện trường mà chưa lập phiếu yêu cầu vật tư đúng quy trình. Tình trạng vật liệu dở dang chưa qua sử dụng cuối kỳ không được kiểm kê chính xác. Kế toán thường ghi nhận toàn bộ giá trị vật tư xuất kho vào chi phí công trình trong kỳ. Sai sót này dẫn đến giá thành sản phẩm xây dựng bị đội cao giả tạo trong giai đoạn thi công ban đầu.

2.2. Hạn chế trong phương pháp tính giá thành công trình dở dang

Công ty Phúc Thành chủ yếu áp dụng phương pháp kiểm kê định kỳ để đánh giá chi phí xây lắp dở dang. Kế toán đánh giá sản phẩm dở dang dựa trên ước lượng tỷ lệ hoàn thành của kỹ sư hiện trường. Phương pháp ước tính cảm tính này thiếu căn cứ đo bóc khối lượng nghiệm thu chi tiết. Nhiều chi phí phát sinh thực tế chưa được kết chuyển tương ứng với khối lượng công việc hoàn thành. Doanh nghiệp phân bổ chi phí sản xuất chung theo tiêu thức chưa tối ưu. Việc áp dụng tỷ lệ chi phí nhân công trực tiếp làm sai lệch chi phí máy thi công. Sai lệch này khiến giá thành từng hạng mục công trình phản ánh không trung thực bản chất tiêu hao thực tế của dự án.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành

Doanh nghiệp cần triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm nâng cao độ tin cậy của thông tin kế toán. Đơn vị cần hoàn thiện quy trình kiểm soát chứng từ gốc ngay từ các tổ đội công trường. Ban quản lý dự án phải thiết lập định mức tiêu hao nguyên vật liệu chi tiết cho từng hạng mục thi công. Kế toán vật tư thực hiện cấp phát vật liệu theo phiếu hạn mức nghiêm ngặt. Doanh nghiệp cần cải tiến phương pháp tập hợp và phân bổ chi phí sản xuất chung khoa học hơn. Tiêu thức phân bổ nên dựa trên chi phí trực tiếp hoặc giờ máy hoạt động thực tế. Đơn vị cần ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng ngành xây dựng để liên kết dữ liệu hiện trường và phòng ban kế toán. Phần mềm giúp tự động hóa việc kết chuyển số liệu và lập báo cáo giá thành tức thời. Đội ngũ kế toán cần phối hợp chặt chẽ với kỹ sư hiện trường trong việc đo bóc khối lượng dở dang. Quy trình này đảm bảo tính khách quan và chính xác cho báo cáo tài chính.

3.1. Hoàn thiện quy trình quản lý chi phí vật tư và nhân công

Công ty Phúc Thành cần xây dựng hệ thống định mức vật tư chặt chẽ cho từng công trình. Kế toán công trường phải kiểm tra đối chiếu khối lượng vật tư thực nhận với thiết kế bản vẽ thi công. Đơn vị cần ban hành quy định bắt buộc về phiếu lĩnh vật tư có chữ ký phê duyệt của chỉ huy trưởng. Kế toán vật tư kiểm soát chặt lượng phế liệu thu hồi và vật tư tồn kho hiện trường. Đối với chi phí nhân công, doanh nghiệp cần kết hợp hình thức trả lương theo sản phẩm hoàn thành thay vì chỉ chấm công nhật. Đội ngũ giám sát kỹ thuật phải xác nhận khối lượng hoàn thành trước khi kế toán lập bảng thanh toán lương. Phương pháp này nâng cao năng suất thi công và cắt giảm chi phí nhân công dư thừa.

3.2. Đổi mới phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang và tính giá thành

Doanh nghiệp cần áp dụng phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng kết hợp phương pháp hệ số dự toán. Kế toán theo dõi chi phí riêng biệt theo mã hiệu công trình trên hệ thống phần mềm. Việc đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ phải dựa trên biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành thực tế giữa ban chỉ huy công trường và chủ đầu tư. Kế toán tuyệt đối không ước tính dở dang theo cảm tính chủ quan. Đơn vị cần phân bổ chi phí sản xuất chung theo tiêu thức tổng chi phí trực tiếp phát sinh. Tiêu thức này phản ánh trung thực mức độ hao mòn thiết bị và chi phí quản trị chung của từng dự án. Hồ sơ giá thành được lưu trữ khoa học phục vụ quyết toán thuế.

IV. Kết luận và định hướng ứng dụng tính giá thành tại Phúc Thành

Hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành là yêu cầu cấp thiết đối với Công ty Xây dựng Phúc Thành. Một hệ thống kế toán chi phí chặt chẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát dòng vốn thi công hiệu quả. Thông tin giá thành minh bạch tạo cơ sở vững chắc cho các quyết định dự thầu và quản lý hợp đồng xây dựng. Việc kiểm soát định mức nguyên vật liệu và nhân công trực tiếp giảm thiểu hao hụt nguồn lực tại hiện trường. Đơn vị cần nhanh chóng chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ giữa ban chỉ huy công trình và bộ phận kế toán. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong công tác hạch toán giúp tối ưu hóa thời gian xử lý dữ liệu tài chính. Lãnh đạo doanh nghiệp có được báo cáo quản trị kịp thời để điều chỉnh kế hoạch điều hành dòng tiền. Công ty củng cố được vị thế cạnh tranh trên thị trường xây lắp tại miền Trung. Đây là tiền đề quan trọng giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô sản xuất và phát triển bền vững.

4.1. Lợi ích quản trị khi chuẩn hóa công tác tính giá thành

Chuẩn hóa quy trình tính giá thành mang lại giá trị quản trị to lớn cho Công ty Phúc Thành. Ban giám đốc chủ động nhận diện các khoản chi phí phát sinh bất thường ngay trong quá trình thi công. Doanh nghiệp đánh giá chính xác hiệu quả kinh tế của từng công trình và từng đội thi công. Dữ liệu giá thành tin cậy là công cụ đắc lực để đàm phán hợp đồng thầu phụ và kiểm soát nhà cung cấp vật tư. Báo cáo giá thành chi tiết giúp doanh nghiệp bảo vệ số liệu quyết toán thanh tra thuế thuận lợi. Mức độ thất thoát vật tư và chi phí lãng phí được giảm thiểu xuống mức thấp nhất. Năng lực tài chính doanh nghiệp được nâng cao rõ rệt.

4.2. Khuyến nghị ứng dụng công nghệ trong hạch toán xây lắp

Doanh nghiệp cần ưu tiên đầu tư phần mềm quản trị doanh nghiệp xây dựng tích hợp module kế toán. Công nghệ số giúp liên thông số liệu giữa hiện trường thi công và văn phòng điều hành công ty. Kỹ sư hiện trường cập nhật nhật ký thi công và biên bản nghiệm thu trực tiếp lên hệ thống điện tử. Kế toán đối chiếu tức thời khối lượng vật tư xuất dùng với dự toán được duyệt qua mạng nội bộ. Việc số hóa chứng từ giảm thiểu tình trạng chậm trễ và sai sót thất lạc hồ sơ gốc. Hệ thống tự động phân bổ chi phí gián tiếp và trích xuất báo cáo giá thành công trình linh hoạt. Ứng dụng công nghệ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển hiện đại của Phúc Thành.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành xây dựng cơ bản giữ vai trò nòng cốt trong nền kinh tế quốc dân thông qua việc kiến tạo hệ thống cơ sở hạ tầng, công trình công nghiệp, kỹ thuật và dân dụng phục vụ nhu cầu an sinh xã hội cũng như tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Cùng với dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng trưởng sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), nhu cầu đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật tại Việt Nam không ngừng mở rộng, kéo theo áp lực cạnh tranh gay gắt giữa các nhà thầu thi công xây lắp.

Đặc thù của ngành xây lắp là sản phẩm mang tính đơn chiếc, quy mô vốn lớn, thời gian thi công kéo dài qua nhiều kỳ kế toán, địa điểm thi công cố định ngoài trời và chịu tác động trực tiếp của điều kiện thời tiết tự nhiên. Giá nhận thầu xây lắp được xác lập trên cơ sở giá thành dự toán; do đó, công tác quản trị chi phí và kiểm soát giá thành quyết định trực tiếp đến biên độ lợi nhuận và khả năng bảo toàn vốn của doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tế tại nhiều đơn vị xây lắp cho thấy công tác kế toán chi phí vẫn bộc lộ hạn chế trong việc cân đối chi phí, phân bổ chi phí gián tiếp, dễ dẫn đến tình trạng thất thoát vật tư, lãng phí lao động và sai lệch thông tin phục vụ điều hành kinh doanh. Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả Nguyễn Thị Phương Anh đã lựa chọn đề tài nghiên cứu về thực trạng hạch toán chi phí và tính giá thành tại Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Nghiên cứu, đánh giá thực trạng và đề xuất hệ thống giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây lắp.
   • Vận dụng các phương pháp phân tích khoa học để phản ánh, mô tả chi tiết thực trạng tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại đơn vị thực tập.
   • Phân tích ưu điểm, nhược điểm trong khâu tổ chức kế toán chi phí của doanh nghiệp, từ đó đề xuất các định hướng và giải pháp cụ thể có tính khả thi.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác lập đồng bộ:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng tổ chức công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành, khảo sát trực tiếp tại công trình: "Di dời hệ thống đường dây trung, hạ thế dự án CX7, CL10 và tổ hợp TMDV thuộc khu A - Đô thị mới An Vân Dương" (mã hiệu công trình: CT230).
• Phạm vi không gian: Phòng kế toán Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành (địa chỉ trụ sở: 36 Nguyễn Văn Chính, phường Thủy Phương, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Số liệu phản ánh năng lực hoạt động, tài chính và nhân sự thu thập trong giai đoạn 2020 – 2022; số liệu kế toán chi tiết về hạch toán chi phí và tính giá thành công trình CT230 được thu thập từ ngày 07/03/2022 đến ngày 08/09/2022.
• Phạm vi nội dung: Trọng tâm đi sâu vào quy trình hạch toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí sản xuất chung, công tác đánh giá sản phẩm dở dang và phương pháp tính giá thành công trình hoàn thành bàn giao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng trên cơ sở chuẩn mực kế toán và các văn bản quy phạm pháp luật do Bộ Tài chính ban hành, trọng tâm là Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, cùng định nghĩa về chi phí theo Quyết định của Bộ Tài chính (2002). Tác giả kế thừa các hệ thống lý luận kế toán chi phí chuyên ngành xây lắp từ các tài liệu học thuật của Huỳnh Lợi (2010), Võ Văn Nhị (2009), Nghiêm Văn Lợi (2007, 2017) và Lê Tấn (2022).

Các cách phân loại chi phí và giá thành được hệ thống hóa chặt chẽ theo các tiêu chí:

Tiêu thức phân loại chi phí	Các nhóm chi phí cụ thể	Ý nghĩa quản lý
Theo nội dung kinh tế ban đầu	Chi phí nguyên vật liệu (chính, phụ, nhiên liệu, phụ tùng, khác), chi phí nhân công, chi phí CCDC, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí khác bằng tiền.	Xác định cơ cấu các yếu tố đầu vào, lập dự toán ngân sách và kế hoạch thu mua vật tư, quản lý quỹ tiền lương và tiền mặt.
Theo công dụng kinh tế	Chi phí NVL trực tiếp (TK 621), chi phí nhân công trực tiếp (TK 622), chi phí sử dụng máy thi công (TK 623), chi phí sản xuất chung (TK 627).	Phục vụ tính giá thành sản phẩm xây lắp theo từng khoản mục chi phí trực tiếp và gián tiếp.
Theo mối quan hệ với kỳ tính kết quả	Chi phí sản phẩm (gắn với sản phẩm chế tạo) và chi phí thời kỳ (chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp phát sinh trong kỳ).	Phục vụ kết chuyển và xác định kết quả kinh doanh định kỳ của đơn vị.
Theo phương pháp quy nạp chi phí	Chi phí trực tiếp (quy nạp trực tiếp cho từng công trình) và chi phí gián tiếp (phân bổ theo tiêu thức thích hợp).	Xác định phương pháp tập hợp chi phí kế toán và tiêu thức phân bổ khách quan.
Theo mức độ hoạt động	Biến phí (thay đổi tỷ lệ với quy mô sản xuất), định phí (cố định trong phạm vi công suất) và chi phí hỗn hợp.	Phân tích điểm hòa vốn và hỗ trợ ra quyết định điều hành chi phí của nhà quản trị.

Về giá thành, văn bản làm rõ 3 loại giá thành theo thời điểm tính: Giá thành dự toán ($Giá\ thành\ dự\ toán = Giá\ trị\ dự\ toán - Lãi\ định\ mức$), Giá thành kế hoạch ($Giá\ thành\ kế\ hoạch = Giá\ thành\ dự\ toán - Mức\ hạ\ giá\ thành$) và Giá thành thực tế phát sinh. Quy tắc quản lý định mức là: Giá thành dự toán $\ge$ Giá thành kế hoạch $\ge$ Giá thành thực tế. Các phương pháp tính giá thành được làm rõ gồm: phương pháp giản đơn, phương pháp tỷ lệ, phương pháp hệ số, phương pháp tổng cộng chi phí và phương pháp tính giá thành theo định mức.

Khóa luận kết hợp đồng bộ các phương pháp nghiên cứu thực tiễn và nghiệp vụ kế toán:

• Phương pháp thu thập tài liệu:
  • Quan sát và phỏng vấn trực tiếp: Quan sát quy trình lập, luân chuyển chứng từ tại phòng kế toán Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành; phỏng vấn kế toán trưởng và nhân viên kế toán về phương pháp theo dõi chi phí, quản lý lao động, máy móc thi công và quy trình xử lý số liệu trên phần mềm kế toán FAST.
  • Thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp: Tập hợp hệ thống báo cáo tài chính của công ty qua 3 năm (2020 – 2022), các hợp đồng kinh tế, hóa đơn GTGT, phiếu xuất kho, phiếu nhập kho, bảng thanh toán tiền lương, bảng chấm công, thẻ tính giá thành và sổ kế toán chi tiết liên quan đến công trình CT230.
• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Phân tích, tổng hợp các quy định pháp lý, chế độ kế toán tại Thông tư 200/2014/TT-BTC, chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) và các giáo trình kế toán chi phí xây lắp.
• Phương pháp xử lý số liệu:
  • Phương pháp phân tích và so sánh: Phân tích biến động các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn, doanh thu, lợi nhuận và cơ cấu chi phí qua các năm 2020, 2021, 2022.
  • Phương pháp kế toán: Ứng dụng phương pháp chứng từ kế toán để kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ của chứng từ; phương pháp tài khoản và ghi kép để phản ánh sự vận động của chi phí; phương pháp tổng hợp - cân đối kế toán và phương pháp tính giá để xác định giá trị nhập, xuất vật tư, giá trị sản phẩm dở dang và giá thành thực tế công trình hoàn thành.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các nguyên lý hạch toán kế toán chi phí và giá thành trong ngành xây dựng theo quy định hiện hành:

• Trình bày đặc điểm sản phẩm xây lắp mang tính đơn chiếc, quy mô vốn lớn, thời gian chế tạo dài và phân tích mối quan hệ giữa chi phí sản xuất (thước đo hao phí) với giá thành sản phẩm (thước đo kết quả hoàn thành): $Tổng\ giá\ thành = CPSX\ dở\ dang\ đầu\ kỳ + CPSX\ phát\ sinh\ trong\ kỳ - CPSX\ dở\ dang\ cuối\ kỳ$.
• Quy định chi tiết nội dung, tài khoản, chứng từ và sơ đồ hạch toán 4 khoản mục chi phí cấu thành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC:
  • Chi phí NVL trực tiếp (TK 621): Phản ánh chi phí vật liệu chính, vật liệu phụ xuất dùng trực tiếp cho công trình. Sử dụng chứng từ phiếu xuất kho, hóa đơn GTGT, bảng kê vật tư. Cuối kỳ kết chuyển sang TK 154 (không để số dư). Phần vượt định mức kết chuyển vào TK 632.
  • Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Gồm tiền lương, tiền công của công nhân trực tiếp thi công xây lắp (kể cả nhân công thời vụ, thuê ngoài). Khoản mục này không bao gồm các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) và tiền ăn ca. Chứng từ gồm bảng chấm công, bảng thanh toán lương, hợp đồng giao khoán, phiếu chi. Cuối kỳ kết chuyển sang bên Nợ TK 154.
  • Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623): Hạch toán chi phí khấu hao, sửa chữa, nhiên liệu, tiền thuê máy và tiền lương của công nhân vận hành máy. Phân định rõ 2 mô hình hạch toán: doanh nghiệp có tổ chức đội máy thi công riêng biệt (có tổ chức kế toán riêng) và doanh nghiệp không tổ chức đội máy thi công riêng (sử dụng tài khoản chi tiết 6231, 6232, 6234, 6237, 6238). Cuối kỳ kết chuyển sang TK 154 hoặc TK 632 (phần vượt công suất).
  • Chi phí sản xuất chung (TK 627): Phản ánh chi phí nhân viên quản lý đội, vật liệu quản lý, công cụ dụng cụ, khấu hao TSCĐ tại công trường, chi phí dịch vụ mua ngoài và chi phí bằng tiền khác; đồng thời tập hợp các khoản trích theo lương của cả nhân viên quản lý đội và công nhân trực tiếp xây lắp.
• Quy trình kế toán tổng hợp chi phí sản xuất trên TK 154 (chi tiết TK 1541 - Xây lắp, TK 1542 - Sản phẩm khác, TK 1543 - Dịch vụ, TK 1544 - Chi phí bảo hành xây lắp).
• Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ: Đối với công trình bàn giao 1 lần, giá trị dở dang được xác định theo chi phí thực tế phát sinh; đối với công trình bàn giao theo tiến độ, dở dang được đánh giá theo sản lượng hoàn thành tương đương hoặc theo chi phí định mức.
• Phương thức hạch toán nghiệm thu, bàn giao theo hai trường hợp thanh toán: theo giá trị khối lượng thực hiện (dùng TK 511, TK 632) và theo tiến độ kế hoạch hợp đồng xây dựng (sử dụng thêm TK 337 - Thanh toán theo tiến độ kế hoạch).

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành

Chương 2 phản ánh chi tiết thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh và bộ máy kế toán tại đơn vị thực tập:

• Giới thiệu tổng quan: Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành thành lập ngày 02/10/2012, đại diện pháp luật là ông Võ Văn Thành, trụ sở đặt tại thị xã Hương Thủy, Thừa Thiên Huế. Doanh nghiệp thực hiện chức năng xây dựng công trình công nghiệp, dân dụng, giao thông, thủy lợi, hạ tầng kỹ thuật đô thị và mở tài khoản giao dịch tại 3 ngân hàng (An Bình, Agribank, MB Bank chi nhánh Thừa Thiên Huế).
• Mô hình tổ chức kế toán: Phòng kế toán thực hiện theo hình thức tập trung, áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ và hạch toán xử lý chứng từ trên phần mềm kế toán FAST.
• Phân tích số liệu tổng quát giai đoạn 2020 – 2022: Đánh giá cơ cấu lao động (Bảng 2.2), biến động tài sản và nguồn vốn (Bảng 2.3), cùng kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh (Bảng 2.4).
• Thực trạng quy trình kế toán chi phí và tính giá thành tại công trình CT230 ("Di dời hệ thống đường dây trung, hạ thế dự án CX7, CL10 và tổ hợp TMDV thuộc khu A - Đô thị mới An Vân Dương"):
  • Đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành: Xác định thống nhất là toàn bộ công trình CT230.
  • Kỳ tính giá thành: Xác định theo chu kỳ thi công, bắt đầu từ ngày khởi công (07/03/2022) đến ngày hoàn thành nghiệm thu bàn giao (08/09/2022).
  • Tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Sử dụng Phiếu yêu cầu vật tư (Biểu 2.1), Phiếu xuất kho (Biểu 2.2), Phiếu nhập kho (Biểu 2.3), xử lý lập phiếu xuất kho trên phần mềm FAST (Biểu 2.4), lập Bảng kê chứng từ NVLTT công trình CT230 (Biểu 2.5) và ghi Sổ chi tiết vụ việc TK 621 (Biểu 2.6).
  • Tập hợp chi phí nhân công trực tiếp: Doanh nghiệp ký kết hợp đồng giao khoán với đội thi công; kế toán theo dõi qua Bảng chấm công nhân công trực tiếp (Biểu 2.7), lập Phiếu chi tiền mặt (Biểu 2.8) và vào Sổ chi tiết vụ việc TK 622 (Biểu 2.9).
  • Tập hợp chi phí sử dụng máy thi công: Theo dõi chi phí thuê ngoài máy xúc, cẩu, xe nâng thông qua Hóa đơn GTGT (Biểu 2.10), Phiếu chi tiền mặt và phản ánh trên Sổ chi tiết vụ việc TK 6232 (Biểu 2.13).
  • Tập hợp chi phí sản xuất chung: Theo dõi chi phí tiếp khách, điện thoại, dụng cụ quản lý thi công thông qua Hóa đơn GTGT (Biểu 2.14), Phiếu chi (Biểu 2.15) và Sổ chi tiết vụ việc TK 6278 (Biểu 2.16).
  • Tổng hợp chi phí và tính giá thành: Cuối công trình, kết chuyển toàn bộ chi phí từ TK 621, 622, 623, 627 vào Sổ chi tiết vụ việc TK 1541 (Biểu 2.17) và Sổ cái TK 1541 (Biểu 2.18). Lập Bảng tổng hợp chi phí sản xuất (Biểu 2.19) và Thẻ tính giá thành công trình CT230 (Biểu 2.20).
  • Kế toán nghiệm thu bàn giao: Khi chủ đầu tư nghiệm thu toàn bộ công trình, kế toán xuất Hóa đơn GTGT bán ra (Biểu 2.21, 2.22), ghi nhận doanh thu vào Sổ cái TK 511 (Biểu 2.23), Sổ chi tiết vụ việc TK 5112 (Biểu 2.24) và kết chuyển toàn bộ giá thành công trình vào giá vốn hàng bán trên Sổ chi tiết vụ việc TK 6321 (Biểu 2.25).

Chương 3: Đánh giá thực trạng và một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành

Chương 3 tổng kết các đánh giá chuyên môn dựa trên số liệu thực tế đã khảo sát:

• Đánh giá ưu điểm: Doanh nghiệp duy trì bộ máy kế toán gọn nhẹ; việc ứng dụng phần mềm kế toán FAST giúp tự động hóa quá trình nhập liệu, kết xuất báo cáo và lưu trữ sổ sách; xác định đối tượng tập hợp chi phí và tính giá thành theo từng công trình (theo vụ việc) phù hợp với loại hình xây lắp đơn vị đang thực hiện; quản lý chặt chẽ khâu xuất kho nguyên vật liệu dựa trên phiếu yêu cầu vật tư và định mức thiết kế.
• Đánh giá nhược điểm: Vẫn còn một số tồn tại trong khâu hạch toán thực tế như việc phân loại chi phí đôi khi chưa bóc tách triệt để giữa chi phí sản xuất chung và chi phí máy thi công; phương pháp theo dõi chi phí nhân công theo hợp đồng khoán còn thiếu hồ sơ chứng chỉ hành nghề hoặc giấy tờ tùy thân của lao động thời vụ; công tác trích trước chi phí bảo hành công trình xây lắp chưa được thực hiện đầy đủ trên TK 1544 hoặc TK 352 theo quy định.
• Một số giải pháp hoàn thiện: Đề xuất các giải pháp kỹ thuật cụ thể nhằm chuẩn hóa quy trình phân bổ chi phí gián tiếp, hoàn thiện quy trình kiểm soát chứng từ chi phí nhân công khoán gọn và nâng cao hiệu quả khai thác các phân hệ chi phí - giá thành vụ việc trên phần mềm FAST.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể gắn liền với hệ thống dữ liệu thực tế tại doanh nghiệp:

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh quy trình kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành cho một công trình hạ tầng kỹ thuật cụ thể (CT230) kéo dài từ tháng 3/2022 đến tháng 9/2022, từ việc lập chứng từ ban đầu (phiếu xuất, phiếu chi, hóa đơn đầu vào) đến khâu xử lý trên phần mềm FAST và kết xuất thẻ tính giá thành.
• Chứng minh tính phù hợp của phương pháp tính giá thành giản đơn áp dụng cho loại hình hợp đồng xây lắp bàn giao một lần tại doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ: toàn bộ chi phí dở dang đầu kỳ và phát sinh trong kỳ được kết chuyển trọn vẹn vào giá vốn (TK 6321) khi bàn giao, không có chi phí dở dang cuối kỳ.
• Đóng góp tự nêu của nghiên cứu: Phản ánh thực tiễn công tác tổ chức hạch toán chi phí xây lắp tại một doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế; làm rõ quy trình kết hợp giữa kế toán thủ công (lập chứng từ giấy ban đầu) và kế toán máy (phần mềm FAST); đồng thời cung cấp hồ sơ minh họa chi tiết qua hệ thống 25 biểu mẫu và 10 sơ đồ nghiệp vụ thực tế có giá trị kiểm chứng cao.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ rõ những giới hạn nghiên cứu xuất phát từ điều kiện thực tế của sinh viên thực tập:

• Hạn chế: Thời gian thực tập tại doanh nghiệp có giới hạn (3 tháng), năng lực chuyên môn và kinh nghiệm thực tế của tác giả chưa sâu nên phạm vi khảo sát mới chỉ tập trung vào một công trình xây lắp điển hình (công trình CT230), chưa bao quát hết toàn bộ các loại hình thi công phức tạp khác của công ty; việc tiếp cận các số liệu chi tiết về biến động định mức chi phí thực tế so với dự toán còn hạn chế.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Tác giả xác định định hướng tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về cơ chế kiểm soát và phân tích sự biến động của chi phí sản xuất (biến động giá nguyên vật liệu, đơn giá máy và nhân công) tác động đến giá thành công trình trong điều kiện thị trường có nhiều biến động giá.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận cung cấp nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn hữu ích:

• Đối tượng hưởng lợi: Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Quản lý dự án xây dựng cần tài liệu tham khảo về mô hình kế toán chi phí xây lắp thực tế theo Thông tư 200/2014/TT-BTC; nhân viên kế toán tại các doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ.
• Nội dung giá trị: Khóa luận cung cấp toàn bộ đường đi của chứng từ và sơ đồ tài khoản đối với một công trình xây lắp hoàn chỉnh, từ các chứng từ ban đầu (Phiếu yêu cầu vật tư, Phiếu xuất kho, Bảng chấm công, Hóa đơn máy thi công) đến sổ chi tiết vụ việc (TK 621, TK 622, TK 6232, TK 6278, TK 1541), Thẻ tính giá thành công trình và hạch toán doanh thu, giá vốn (TK 5112, TK 6321) trên phần mềm kế toán FAST.

Câu hỏi thường gặp

1. Đối tượng tập hợp chi phí và đối tượng tính giá thành cụ thể trong nghiên cứu thực tế là công trình nào?
Đối tượng tập hợp chi phí và tính giá thành được xác định thống nhất là công trình: "Di dời hệ thống đường dây trung, hạ thế dự án CX7, CL10 và tổ hợp TMDV thuộc khu A - Đô thị mới An Vân Dương" (mã hiệu công trình: CT230).

2. Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành áp dụng chế độ kế toán và phần mềm kế toán nào?
Công ty áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính, nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên và xử lý dữ liệu kế toán trên phần mềm FAST.

3. Doanh nghiệp theo dõi chi phí sử dụng máy thi công và chi phí sản xuất chung qua các tài khoản chi tiết nào?
Theo danh mục chứng từ và sổ chi tiết trong văn bản, doanh nghiệp sử dụng tài khoản 6232 (Chi phí chạy máy) để theo dõi chi phí thuê ngoài máy thi công và tài khoản 6278 (Chi phí bằng tiền khác) để tập hợp các chi phí sản xuất chung phát sinh tại công trường.

4. Khung thời gian thu thập dữ liệu phục vụ nghiên cứu được phân định như thế nào?
Số liệu đánh giá tổng quát về quy mô, nguồn lực và tình hình tài chính của công ty được thu thập trong 3 năm từ 2020 đến 2022; riêng số liệu chi tiết về hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành của công trình CT230 được thu thập từ ngày khởi công 07/03/2022 đến ngày nghiệm thu bàn giao 08/09/2022.

5. Khi nghiệm thu bàn giao công trình CT230 hoàn thành, kế toán ghi nhận doanh thu và giá vốn trên những tài khoản chi tiết nào?
Doanh thu bán ra được ghi nhận vào Sổ chi tiết vụ việc TK 5112 (Doanh thu bán thành phẩm/xây lắp) và giá thành toàn bộ công trình hoàn thành được kết chuyển sang giá vốn trên Sổ chi tiết vụ việc TK 6321 (Giá vốn hàng bán).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Phương Anh đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Công trình phản ánh trung thực quy trình hạch toán thực tế đối với công trình xây lắp CT230 tại Công ty TNHH MTV Xây dựng Phúc Thành thông qua hệ thống sổ chi tiết vụ việc trên phần mềm FAST. Dựa trên việc phân tích những ưu điểm và hạn chế trong công tác quản lý chứng từ, chi phí nhân công và máy thi công, nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp hoàn thiện có giá trị ứng dụng thiết thực cho đơn vị thực tập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP 1. Tổng quan về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp 1. Đặc điểm sản phẩm xây lắp “Xây lắp là một ngành sản xuất vật chất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, là quá trình xây dựng mới, xây dựng lại, cải tạo nhà cửa, cầu đường, nhà máy,.Sản phẩm xây lắp chính là những công trình, hạng mục công trình được kết cấu bởi những vật tư, thiết bị xây lắp do tác động của lao động xây lắp và gắn liền với những địa điểm nhất định như mặt đất, mặt nước, không gian.” (Huỳnh Lợi, 2010) Những đặc điểm của sản phẩm xây lắp gồm: - Sản phẩm xây lắp mang tính chất riêng lẻ, mỗi sản phẩm xây lắp có kết cấu kỹ thuật, mỹ thuật, vật tư, địa điểm, nhân lực, dự toán và phương pháp thi công khác nhau. - Sản phẩm xây lắp có giá trị lớn thường vượt qua khả năng vốn lưu động của doanh nghiệp trong kỳ và quá trình thi công sản phẩm xây lắp thường kéo dài, có khi phải tiến hành nhiều năm, chịu sự chi phối rất lớn của thời tiết trong quá trình thi công.

- Thời gian hữu dụng của sản phẩm xây lắp tương đối dài, thường lớn hơn một năm và đôi khi cả trăm năm nên sản phẩm xây lắp đòi hỏi những tiêu chuẩn kỹ thuật, mỹ thuật và quá trình thi công khắt khe. - Sản phẩm xây lắp gắn liền với những địa điểm cố định trong suốt thời gian thi công và sử dụng. Những đặc điểm kinh tế, kỹ thuật trên ảnh hưởng và chi phối trực tiếp đến chi phí, giá thành cũng như công tác quản lý và kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp. Những vấn đề cơ bản về chi phí sản xuất 1.

Khái niệm về chi phí Chi phí là một khái niệm được định nghĩa theo nhiều phương diện khác nhau. Một số định nghĩa về chi phí đã được đưa ra như sau: “Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới 6 hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài khoản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu.” (Bộ Tài Chính, 2002) “Chi phí là biểu hiện bằng tiền những hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh gắn liền với quá trình hoạt động SXKD của doanh nghiệp trong một kỳ nhất định, hoặc chi phí là những tổn thất phát sinh làm giảm nguồn lực kinh tế của doanh nghiệp kiểm soát trong kỳ gắn liền với mục đích SXKD và tác động làm giảm nguồn vốn chủ sở hữu.” (Huỳnh Lợi, 2010) “Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các chi phí mà doanh nghiệp chi ra để sản xuất sản phẩm, bao gồm chi phí về lao động sống và lao động vật hóa, chi phí về các loại dịch vụ và chi phí khác bằng tiền. Khái niệm về chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp “Chi phí sản xuất là toàn bộ khoản hao phí vật chất mà doanh nghiệp chi ra để thực hiện công tác xây lắp nhằm tạo ra các sản phẩm khác nhau theo mục đích kinh doanh cũng như theo hợp đồng giao nhận thầu đã ký kết. Chi phí sản xuất còn được biểu hiện bằng tiền của toàn bộ chi phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong quá trình sản xuất, cấu thành nên sản phẩm xây lắp”.

(Võ Văn Nhị, 2009) “CPSX của doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí khác mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành hoạt động xây lắp trong một thời kỳ. Trong đó chi phí về lao động sống là những chi phí về tiền lương, thưởng, phụ cấp và các khoản trích theo lương của người lao động và chi phí lao động vật hóa là những chi phí về sử dụng các yếu tố tư liệu lao động, đối tượng lao động dưới các hình thái vật chất, phi vật chất, tài chính và phi tài chính”. (Huỳnh Lợi, 2010) “CPSX của doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về vật tư, TSCĐ, nhân công, dịch vụ phát sinh,…mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành các hoạt động xây lắp trong một thời kì nhất định”. (Nghiêm Văn Lợi, 2017) Từ ba khái niệm trên, tóm lại chi phí sản xuất có thể được định nghĩa như sau: CPSX trong doanh nghiệp xây lắp là toàn bộ các hao phí được thể hiện bằng tiền về vật chất (công cụ dụng cụ, vật tư, tài sản cố định…) và lao động sống (tiền lương, phụ cấp, thưởng…) mà doanh nghiệp đã chi ra để thực hiện các hoạt động theo mục đích kinh doanh của mình.

Phân loại Chi phí sản xuất liên quan đến hoạt động sản xuất nên bao gồm rất nhiều chi phí liên quan. Trên cơ cở đó, cũng có rất nhiều cách để phân loại chi phí sản xuất theo những tiêu chí khác nhau. Huỳnh Lợi (2010) trong Kế toán chi phí, NXB Giao thông vận tải, Thành phố Hồ Chí Minh, chi phí sản xuất được phân loại theo các phương diện như sau: a. Phân loại theo nội dung kinh tế ban đầu Theo cách thức phân loại này, những chi phí sản xuất có cùng nội dung, tính chất kinh tế được xếp vào cùng một loại, không phân biệt chi phí sản xuất phát sinh ở lĩnh vực nào.

Mục đích của cách phân loại này, giúp doanh nghiệp nắm bắt được chi phí sản xuất gồm những loại nào, số lượng, giá trị của từng loại chi phí là bao nhiêu. CPSX phân loại theo nội dung kinh tế ban đầu gồm: - Chi phí nguyên vật liệu Yếu tố chi phí nguyên vật liệu bao gồm giá mua, chi phí mua của nguyên vật liệu dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Yếu tố này bao gồm những thành phần con sau: + Chi phí nguyên vật liệu chính: Bao gồm giá mua và chi phí mua của những loại nguyên vật liệu chính được sử dụng trực tiếp trong từng hoạt động sản xuất. Nguyên vật liệu chính thường cấu thành nên cơ sở vật chất của sản phẩm và chi phí của nó thường chiếm một tỷ lệ trọng yếu trong giá thành sản phẩm ở các doanh nghiệp sản xuất.

+ Chi phí nguyên vật liệu phụ: Bao gồm giá mua và chi phí mua của những loại nguyên vật liệu dùng để kết hợp với nguyên vật liệu chính làm tăng chất lượng, độ bền, về thẩm mĩ của sản phẩm hoặc những loại nguyên vật liệu dùng trong công việc hành chính, văn phòng máy móc thiết bị. + Chi phí nhiên liệu: Bao gồm giá mua và chi phí mua của nhiên liệu. Thực chất nhiên liệu cũng là nguyên vật liệu phụ nhưng nó giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng cho hoạt động sản xuất kinh doanh, vì vậy được xếp vào một thành phần riêng để quản lý và đôi khi để kiểm soát nếu có sự xáo trộn do tình hình biến động nguồn nhiên liệu, 8 năng lượng trên thị trường. + Chi phí phụ tùng thay thế: Bao gồm giá mua và chi phí mua của các loại phụ tùng thay thế.

Thực chất phụ tùng thay thế cũng là nguyên vật liệu phụ, tuy nhiên, chúng bao gồm những bộ phận, chi tiết dùng thay thế trong máy móc thiết bị khi sửa chữa. Vì vậy, chi phí phụ tùng thay thế chi phí phát sinh khi có hoạt động sửa chữa máy móc thiết bị. + Chi phí NVL khác: Bao gồm giá mua và chi phí mua của những loại nguyên vật liệu không thuộc các loại yếu tố trên như chi phí nguyên vật liệu đặc thù, chi phí về phế phẩm, phế liệu tận dụng. Nhận thức yếu tố chi phí nguyên vật liệu giúp cho nhà quản lý xác định được tổng vốn nguyên liệu cần thiết cho nhu cầu SXKD trong kỳ.

- Chi phí nhân công Yếu tố chi phí nhân công bao gồm các khoản tiền lương chính, phụ, phụ cấp theo lương phải trả cho người lao động và các khoản trích theo lương như kinh phí công đoàn, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế của người lao động. Tổng chi phí nhân công là tổng quỹ lương và bảo hiểm xã hội của doanh nghiệp. Nhận thức yếu tố chi phí nhân công giúp nhà quản lý xác định được tổng quỹ lương của doanh nghiệp. - Chi phí công cụ, dụng cụ Bao gồm giá mua và chi phí mua của các công cụ dùng vào hoạt động SXKD.

Tổng chi phí CCDC là tiền để nhà quản lý hoạch định mức luân chuyển qua kho, định mức dự trữ, nhu cầu thu mua công cụ, dụng cụ hợp lý. - Chi phí khấu hao tài sản cố định Bao gồm khấu hao của tất cả TSCĐ, TSDH dùng vào hoạt động SXKD. Tổng mức chi phí khấu hao giúp nhà quản lý nhận biết được mức chuyển dịch, hao mòn TSCĐ, TSDH. Từ đây, nhà quản lý hoạch định tốt hơn chiến lược tái đầu tư, đầu tư mở rộng để đảm bảo cơ sở vật chất, thiết bị thích hợp cho quá trình SXKD.

- Chi phí dịch vụ thuê ngoài Bao gồm giá dịch vụ mua từ bên ngoài cung cấp cho hoạt động SXKD của doanh nghiệp như giá dịch vụ điện nước, giá thuê nhà của phương tiện,.Tổng chi phí dịch vụ giúp nhà quản lý sẽ hiểu rõ hơn tổng mức dịch vụ liên quan đến hoạt động của doanh 9 nghiệp để thiết lập quan hệ trao đổi, cung ứng với các đơn vị dịch vụ tốt hơn. - Chi phí khác bằng tiền Bao gồm tất cả các CPSX kinh doanh bằng tiền tại doanh nghiệp. Sự nhận thức tốt yếu tố chi phí khác bằng tiền giúp nhà quản lý hoạch định được ngân sách tiền mặt, chi tiêu, hạn chế những tồn đọng tiền mặt, tránh bớt những tổn thất, thiệt hại trong quản lý vốn bằng tiền. Phân loại theo công dụng kinh tế Cách phân loại này nhằm tính giá thành sản phẩm và phân tích cơ cấu chi phí sản xuất trong giá thành sản phẩm.

Cách phân loại này dựa vào công dụng kinh tế của chi phí và mức phân bổ chi phí cho từng đối tượng. Các khoản mục chi phí phát sinh trong kỳ được phân loại như sau: - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp Bao gồm những chi phí nguyên vật liệu để cấu thành nên giá trị thực tế của công trình như nguyên vật liệu chính (xi măng, cát, gạch, thép, đá, sỏi,.), nguyên vật liệu phụ (sơn, phụ gia, đình, vít,.), các loại phụ tùng đi kèm. Đây là loại chi phí lớn chiếm tỷ lệ lớn nhất trong tổng chi phí.