CHƯƠNG 1: Cơ SỞ LÍ LUẬN VỀ CHO VAY KHCN TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Cơ sở lý luận về cho vay tại NHTM 1. Khái niệm cho vay của NHTM Theo khoản 1 điều 2 Thông tư số 39/2016/TT-NHNN đã quy định: “Cho vay là hình thức cap tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền đê sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thòa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cà gốc và lãi.” Thỏa thuận vay giữa ngân hàng và cá nhân nham mục tiêu tạo ra khoản vay và thu lợi nhuận. Mặc dù cho vay là hoạt động kinh doanh có lợi nhuận nhất nhưng nó cũng ân chứa nhiều ròi ro nhất.
Vi vậy, đê Ngân hàng tồn tại và phát triên bền vững thì hoạt động cho vay phãi được thực hiện an toàn và hiệu quâ. Vai trò về cho vay tại NHTM Cho vay là một phần cốt lõi cùa các dịch vụ tín dụng mà Ngân hàng cung cấp. Đây được coi là hoạt động kinh doanh chủ yếu của Ngân hàng vi chi qua lãi suất tìĩ việc vay mới mà Ngân hàng có thê đù khả năng chi trả các chi phí khác như phí trung gian, chi phí quân lý, chi phí dự trà, và nhiêu khoản chi phí khác. Do đó họat động cho vay đóng một vài trò quan trọng trong xã hội và thực hiện các vai trò sau: ❖ Đối với nền kinh tế Hiệu quả của trạng thái tín dụng luôn được đảm bảo: đây là điều cần thiết klii kiêm soát được nền kinh te được thê hiện qua tình trạng lạm phát giúp ghì vững giá trị đồng tiền và tỳ giá hối đoái, đồng thời nền kinh te vĩ mô cũng ngày càng tăng trường đối với lĩnh vực đầu tư và môi trường kinh doanh cũng được phục hồi đáng kê.
Thuận lợi cho việc thúc đay đầu tư, sản xuất: tăng trưởng kinh doanh và khuyến khích các hoạt động xuất nliập khâu. Hơn nữa, hoạt động cho vay thúc đây sự phô biến của việc sử dụng nghiên cứu và công nghệ tiên tiến trong các lĩnh vực tài chính thương mại. Hỗ trợ sự phát triên của các ngành công nghiệp thiết yếu: các khoản vay có mục tiêu và huy động vốn, hoạt động cho vay giúp nền kinh tế thay đôi theo hướng chủ nghĩa hóa - hiện đại hóa ♦ ĩ* Đoi vói ngân hàng 1 Tạo ra một khoản lợi nhuận lớn: Qua hoạt động cho vay chiếm một tỷ trọng lớn mang lại khoáng 80% doanh thu cho các NHTM. Vì vậy, nếu tăng nghiệp vụ cho vay thì lợi nhuận và doanh thu của Ngân hàng sẽ tăng.
Đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay sẽ góp phần tăng trưởng và phát triên bền vững Công tác huy động vốn của Ngân hàng cũng được thúc đây: Các đơn vị kinh tế hiện nay có thê vay vốn Ngân hàng đê đầu tư sản xuất kinh doanh. Do nguồn lợi từ hoạt động thương mại không những bù dap được các klioản chi tiêu mà còn làm tăng số lượng tiền gửi tại Ngân hàng. ❖ Đoi với khách hàng Thu hút được nhiều khách hàng dựa trên hoạt động cho vay: Trong nền kinh tế, khách hàng được tự do lựa chọn một tô chức túi dụng đê làm đối tác giao dịch vay vốn với minh. Do đó một Ngân hàng có tín dụng tốt sẽ thu hút được nliiều kliách hàng.
Hỗ trợ sản xuất, mở rộng hoạt động thương mại và ôn định kinh tế: Thành công trong các hoạt động tài chính sẽ hỗ trợ ôn địnli kinh te cho kliách hàng. Nhờ hoạt động cho vay an toàn và hiệu quà luôn được bào đàm nên Ngân hàng cũng phát triên. Do đó, Ngân hàng có nhu câu cho kliách hàng vay tiên và có các tiêu chuân câp vôn nliằm đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanli và tiêu dùng cũa kliách hàng. Các hình thức cho vay tại NHTM Theo điều 10 thông tư 39/2016/TT-NHNN quy địnli: ♦ ĩ* Phân loại theo thời gian cho vay Cho vay ngan hạn: là các khoản vay có thời hạn cho vay tối đa 01 năm, dành cho các nliu cầu chi tiêu tài chính cấp bách của cá nhân hoặc doanli nghiệp cần vốn lưu động.
Cho vay trung hạn: là các klioản vay có thời hạn cho vay trên 01 năm và tối đa 05 (năm) năm, thường được sử dụng cho tiến bộ công nghệ, nâng cấp thiết bị, mờ rộng công nghiệp, xây dựng kế hoạch mới, và các dự án quy mô vừa. thường được tài trợ bời các khoản vay tiling hạn. Cho vay dài hạn: là các khoăn vay có thời hạn cho vay trên 05 năm., với thời hạn tối đa là 20 - 30 năm. Được sử dụng cho các dự án quy mô lớn như hệ thống giao thông, cơ sờ hạ tầng, kliu dân cư mới, cầu cống, khu công nghiệp và sân bay đều được tài trợ bang các klioản vay dài hạn.
2 ❖ Phân loại theo mục đích sử dụng tiền vay Cho vay tiêu dùng: Là khoản vay mà người đi vay sử dụng vốn vay chuyên dụng đê phục VỊ1 cho nhu cầu sinh hoạt cá nliân. Đối tượng vay tiêu dùng là các cá nhân hoặc hộ gia đinh nhằm phục vụ cho mục đích mua nhà, mua ôtô, du học, du lịch,. Cho vay sản xuất, lánh doanh: Là loại hình cho vay phục vụ dự án đầu tư, chiến lược kinh doanh, sân xuất và dịch VỊ1 bao gồm khoản vay tài trợ công nghiệp, nông nghiệp và thương mại do các cá nhân và tổ chức cung cấp. ❖ Phân loại theo tài sản bảo đảm Cho vay có TSBĐ: Klioàn vay phải được đăm bào bang tài sàn thuộc sờ hữu của bên thứ ba hoặc được bảo đảm bang thế chấp hoặc hình thức cam cố khác.
Cho vay không có TSBĐ: Uy tín cá nhân của người đi vay là yeu tố duy nhất được xem xét đê phê duyệt khoân vay mà kliông có bất kỳ tài sàn nào của bên thít ba được cam co, thế chấp hoặc bào lãnh. Klioàn vay được phê duyệt dựa trên uy tín cá nhân cùa người vay mà không cần tài sàn bảo đảm hoặc thế chấp. ❖ Phân loại theo phương thức cho vay Cho vay trực tiêp từng lân: Đây là hình thức cho vay mà Ngân hàng ưa chuộng đối với những khách hàng không có nhu cầu vay thường xuyên và không đủ điều kiện đê được cấp hạn mức thau chi. Cho vay theo hạn mức tín dụng: Đây là một hạn mức tín dụng mà Ngân hàng đồng ý cap cho khách hàng trong một thời gian nhất địnli dựa trên sự thỏa thuận giữa hai bên và phù hợp với chu kỳ sân xuất, kinh doanh.
Hạn mức tín dụng có thê tính cho cà hai kỳ hoặc vào cuối môi kỳ.2 Cơ sở luận về hoạt động cho vay KHCN tại NHTM 1. Khái niệm cho vay KHCN tại NHTM Theo điều 4 Thông tư 39/2016/TT-NHNN quy định: “KHCN giao dịch với Ngân hàng thông thường là những người đù 18 tuôi trờ lên, có năng lực hành vi dân sự đầy đũ (là khả năng cùa cá nhàn bằng hành vi của mừih xác lập, thực hiện quyền, nghĩa vụ dân sự). Các cá nhân đề nghị vay tiền thường sữ dụng với mục tiêu xác định như mua bất động sản, mua xe, kinh doanh,. Cho vay KHCN là hình thức tài trợ tài chínli của Ngân hàng hoặc công ty tài chính.
Sau khi nhận được đề nghị vay vốn, Ngân hàng hoặc đơn vị tiling gian sẽ thỏa thuận với khách hàng và giải ngân một khoản tiền 3 nhất định với cam kết sẽ phải hoàn trả đầy đủ cà gốc và lãi theo thời gian trong hợp đồng.” Như vậy, hoạt động cho vay KHCN có thê được hiêu là một loại hình cấp tín dụng mà theo đó các NHTM sẽ chuyên giao vốn cho các hộ gia đình hay cá nhân trong thời diêm nhất định nhằm thực hiện đáp ứng các nhu cầu chi tiêu, tiêu dùng hoặc kinh doanh đồng thời hoàn trả cả gốc lân lãi trong thời gian quy địnli. Vai trò cho vay KHCN tại NHTM ❖ Đối vói nền kinh tế Hoạt động cho vay giúp nền kinh te có điều kiện phát triên nhanh hơn. Với khả năng quàn lý tốt hoạt động cho vay cùa ngân hàng cũng giúp giảm thiêu chi plú và rủi ro. Ngân hàng tập tiling vốn nhàn rồi và phân phối cho vay với nhiều kì hạn, khoàn vay linh hoạt phục vụ được hầu hết các nhu cầu cùa khách hàng.
Với tính chuyên nghiệp, ngân hàng cũng giảm thiêu rủi ro cùa người vay vốn. Hoạt động cho vay cùa ngân hàng cũng góp phan nâng cao đời sống người dân qua hoạt động cho vay tiêu dùng, tạo điều kiện thúc đây SXKD diễn ra nhanh chóng và hiệu quả. Hơn nữa, với số lượng lớn khách hàng, cho vay KHCN giúp thúc đây nền kinh tế tăng trường. ♦ ĩ* Đôi vói Ngân hàng Việc cho KHCN vay tiền giúp mang lại sự đa dạng hóa cho hoạt động tín dụng cũa Ngân hàng, xây dựng mối quan hệ bền vững với khách hàng và tạo ra nhiều cơ hội tiếp thị cho các sàn phẩm bô sung, đồng thời thu hút được nhiêu tiền gửi tiết kiệm.
Phần lớn các khoản vay cá nhân là các khoản vay ngắn hạn hoặc trung hạn với các khoản thanh toán trả góp được phân bô cho nhiều khách hàng. Điều này giúp Ngân hàng tránh được rủi ro, thu hồi vốn thường xuyên và tăng khả năng thanh klioản. ❖ Đoi vói khách hàng Các klioản vay tiêu dùng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ cung cấp các khoản vay người dân, đặc biệt là đối với nliững người lao động thuộc tầng lớp trang lưu. Người tiêu dùng có thê nhận được nhiều lợi ích trong quá trinh sử dụng dịch vụ tín dụng miền là họ không sử dụng quá mức so với khả năng chi trả trong tương lai.
Điều này giúp nâng cao mức sống cùa khách hàng và đóng góp vào sự phát triển hiện đại và tiến bộ cùa xã hội. Đặc điểm cho vay KHCN tại NHTM ❖ Quy mô và số lượng của các khoản vay: 4 Vì hoạt động cho vay KHCN nhắm đến các cá nhân, hộ gia đình có thu nhập tÌT trang binh trờ lên và có nhu cầu vốn cho sản xuất, tiêu dùng, mua sam. được pháp luật cho phép, quy mô cùa các khoản vay thường nhò và số lượng các khoản vay nhiều. Nhu cầu vay vốn đa dạng nhưng không thường xuyên và chịu ảnh hường bời yếu tố môi trường, điều này dân đen chi phí thâm định và chi plú quàn lý giám sát sau khi cho vay tương đối cao.
Tuy nhiên, Ngân hàng có thê phân tán rài ro trong việc cho vay.