Chương 1: Một số lý luận cơ bản về tăng cường hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của NHTM Chương 2: Thực trạng tăng cường hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Xăng Dầu Petrolimex- Chi nhánh Hà Nội Chương 3: Giải pháp tăng cường hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Xăng Dầu Petrolimex- Chi nhánh Hà Nội DANH MĀC BÀNG CH¯¡NG 1: S¡ Đà MÞT SÞ LÝ LU¾N C¡ BÀN VÀ TNG C¯âNG HO¾T ĐÞNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN T¾I NGÂN HÀNG TH¯¡NG M¾I 1. KHÁI QUÁT NGHIÞP VĀ CHO VAY CĂA NGÂN HÀNG TH¯¡NG M¾I 1. Khái nißm cho vay: Hoạt đáng cho vay là c¢ bản và quan trọng nhất trong các hoạt đáng cấp tín dÿng cāa MHTM. Hoạt đáng cho vay là hoạt đáng sinh lßi lớn nhất cāa ngân hàng nh°ng đồng thßi cũng là hoạt đáng đem lại nhiều rāi ro nhất.
Khi cho khách hàng vay vốn, NHTM sẽ thu đ°ợc mát khoản lợi nhuận từ lãi tiền vay mà khách hàng trả. Tuy nhiên, ngân hàng cũng phải đối mặt với những rāi ro về lãi suất, thanh khoản, về kỳ hạn.mà nếu không có những biện pháp quản lý phù hợp, ngân hàng rất có thể sẽ bị phá sản. Theo mÿc 2- Điều 3 - Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 cāa Thống đốc Ngân hàng Nhà n°ớc về ban hành qui chế cho vay cāa Tổ chức tín dÿng với khách hàng, ta có định nghĩa: <Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời hạn nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi=. Căn cứ vào bảng tổng kết tài sản cāa các NHTM, chúng ta thấy rằng cho vay luôn là khoản mÿc chiếm tỷ lệ lớn nhất trong tổng tài sản cāa ngân hàng và là khoản mÿc đem lại thu nhập cao nhất cho ngân hàng.
Tuy nhiên rāi ro trong hoạt đáng ngân hàng có xu h°ớng tập trung vào danh mÿc các khoản cho vay. Tiền cho vay là mát món nợ đối với cá nhân hay doanh nghiệp đi vay nh°ng lại là mát tài sản đối với ngân hàng. So sánh với các tài sản khác khoản mÿc cho vay có tính lỏng kém h¢n vì thông th°ßng chúng không thể chuyển thành tiền mặt tr°ớc khi các khoản cho vay đó đến hạn thanh toán. Khi mát khoản vay đ°ợc NHTM cấp cho ng°ßi vay thì ng°ßi vay mới là bên chā đáng: có thể trả ngân hàng tiền vay tr°ớc hạn, đúng hạn thậm chí có thể xin gia hạn thêm thßi gian trả nợ.
Còn các NHTM chỉ đ°ợc phép quản lý các khoản vay đó tuân theo hợp đồng đã ký, ngân hàng phải thực hiện theo đúng hợp đồng đã ký trừ khi có những sai phạm cāa khách hàng khi thực hiện hợp đồng. Phân lo¿i cho vay Các ngân hàng cung cấp nhiều loạiDANH MĀC hình cho BÀNG vay khác nhau t°¢ng ứng với sự đa dạng trong mÿc đích vay vốn cāa khách hàng, S¡ Đàmua ô tô và sắm sửa các ph°¢ng tiện sinh từ việc hoạt, chuẩn bị cho các kỳ nghỉ, tài trợ cho quá trình học tập đến việc xây nhà á và các toà nhà văn phòng. Các danh mÿc cho vay có thể đ°ợc sắp xếp rất đa dạng tuỳ theo các tiêu thức quản lý khác nhau cāa các NHTM. Căn cứ vào thời hạn khoản vay Theo tiêu thức này ngân hàng có thể quản lý tốt h¢n về mặt thßi gian cāa các khoản vay nh° là thßi hạn giải ngân, thßi hạn thu nợ… Qua đó các ngân hàng có thể quản lý tốt khả năng thanh khoản cāa chính mình.
- Cho vay ngắn hạn: Là hình thức cho vay có thßi hạn d°ới 12 tháng nhằm mÿc đích bù đắp sự thiếu hÿt vốn tạm thßi nh° tài trợ cho tài sản l°u đáng và nhu cầu chi tiêu ngắn hạn cāa cá nhân… - Cho vay trung hạn: Là hình thức cho vay có thßi hạn từ 12 tháng đến 60 tháng, chā yếu để má ráng sản xuất kinh doanh, đổi mới trang thiết bị, mua sắm máy móc mà th°ßng khấu hao không quá dài để có thể hoàn trả vốn ngân hàng. - Cho vay dài hạn: Là hình thức cho vay có thßi hạn từ 60 tháng trá lên và mÿc đích sử dÿng chā yếu là đáp ứng nhu cầu dài hạn nh° xây dựng nhà á, thiết bị có quy mô lớn, xây dựng c¢ sá hạ tầng mới.2 Căn cứ vào phương thức cho vay - Cho vay từng lần: Là hình thức cho vay mà mßi lần vay khách hàng phải làm đ¢n và trình ngân hàng ph°¢ng án sử dÿng vốn vay. Đây là hình thức t°¢ng đối phổ biến cāa ngân hàng đối với các khách hàng không có nhu cầu vay th°ßng xuyên, không có điều kiện để đ°ợc cấp hạn mức thấu chi. Mát số khách hàng sử dÿng vốn chā sá hữu và tín dÿng th°¢ng mại là chā yếu, chỉ khi có nhu cầu thßi vÿ, hay má ráng sản xuất đặc biệt mới vay ngân hàng, tức là vốn từ ngân hàng chỉ tham gia vào mát số giai đoạn nhất định cāa chu kỳ sản xuất kinh doanh.
- Cho vay theo hạn mức tín dÿng: Đây là nghiệp vÿ tín dÿng theo đó ngân hàng thoả thuận cấp cho khách hàng hạn mức tín dÿng. Hạn mức tín dÿng có thể tính cho cả kỳ hoặc cuối kỳ. Đó là số d° tối đa tại thßi điểm tính. Đây là hình thức cho vay thuận tiện cho những khách hàng vay m°ợn th°ßng xuyên, vốn vay tham gia th°ßng xuyên vào quá trình sản xuất kinh doanh.
- Cho vay hợp vốn: Là hình thức cho vay gồm mát nhóm các tổ chức tín dÿng cùng cho vay đối với mát dự án vay vốn cāa DANH MĀC khách hàng. BÀNG Hình thức cho vay này đ°ợc áp dÿng khi khách hàng có nhu cầu vay vốn lớn nh°ng S¡ Đàcác ngân hàng lại bị giới hạn bái <Luật các tổ chức tín dÿng= quy định mßi ngân hàng không đ°ợc cho vay đối với mßi khách hàng không đ°ợc v°ợt quá 15% vốn điều lệ. - Cho vay theo dự án đầu t°: Là hình thức cho vay mà ngân hàng cho khách hàng vay để thực hiện dự án đầu t°, phát triển sản xuất kinh doanh, dịch vÿ và các dự án đầu t° phÿc vÿ đßi sống. Ngân hàng có thể giải ngân theo từng hạng mÿc mà dự án đang thực hiện khi khách hàng cung cấp đầy đā các tài liệu, chứng từ ngân hàng yêu cầu cho lần giải ngân đó.
- Cho vay luân chuyển: Là hình thức cho vay dựa trên sự luân chuyển cāa hàng hóa, tức là ngân hàng cho doanh nghiệp để mua hàng và thu hồi nợ khi doanh nghiệp bán hàng. Loại hình này th°ßng áp dÿng với các doanh nghiệp sản xuất có chu kỳ tiêu thÿ ngắn ngày, có quan hệ vay trả th°ßng xuyên với ngân hàng. - Cho vay thấu chi: Thấu chi là nghiệp vÿ cho vay qua đó ngân hàng cho phép ng°ßi vay đ°ợc chi trái (v°ợt) trên số d° tiền gửi thanh toán cāa mình đến mát giới hạn nhất định và trong khoảng thßi gian xác định. Giới hạn này đ°ợc gọi là hạn mức thấu chi.
Căn cứ vào tính chất bảo đảm của khoản vay - Cho vay có tài sản đảm bảo: Là loại hình cho vay dựa trên c¢ sá các bảo đảm nh° cầm cố, thế chấp hoặc phải có bảo lãnh cāa bên thứ ba. Mÿc đích cāa loại hình cho vay này là hạn chế rāi ro cho ngân hàng khi khách hàng mất khả năng thanh toán khi đến hạn. Giá trị cāa tài sản bảo đảm th°ßng cao h¢n giá trị khoản vay để đề phòng sự mất mát, hao hÿt, tr°ợt giá…Hình thức này th°ßng áp dÿng đối với những khách hàng mới và khách hàng không có uy tín cao đối với ngân hàng. - Cho vay không có tài sản đảm bảo: Là loại hình cho vay chỉ dựa vào uy tín cāa bản thân khách hàng đi vay mà không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh cāa bên thứ ba.
Loại hình này th°ßng áp dÿng đối với khách hàng có uy tín cao, khách hàng truyền thống, tình hình tài chính lành mạnh, có lãi…Tuy nhiên đây là loại hình tiềm ẩn nhiều rāi ro đối với ngân hàng. Do đó tr°ớc khi quyết định cho vay, Ngân hàng phải tiến hành thẩm định kỹ khách hàng về mặt tài chính và hiệu quả sử dÿng vốn vay. Căn cứ theo đối tượng khách hàng Thông qua cách phân loại này các NHTM phân chia khách hàng cāa mình thành các đối t°ợng khác nhau, từ đó lập ra các kế hoạch cũng nh° các chiến l°ợc khác nhau phù hợp với đặc điểm riêng cāa từng loại khách hàng. DANHcác Cho vay khách hàng là các Doanh nghiệp, MĀC BÀNG tổ chức kinh tế.
S¡ mà Đây là loại hình cho vay cāa các NHTM Đàcác Doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế là đối t°ợng đ°ợc phÿc vÿ. Do đặc thù riêng có cāa đối t°ợng này mà các NHTM phải tổ chức các phòng tín dÿng chuyên trách phÿc vÿ. Nhóm khách hàng này th°ßng có nhu cầu vốn với số l°ợng lớn, và có thể là rất lớn. Tuy nhiên số l°ợng khách hàng loại này cāa mßi NHTM th°ßng không lớn, vì vậy các NHTM cần đặc biệt chú ý quan tâm đến từng khách hàng cÿ thể, từ đó xây dựng tốt mối quan hệ tín dÿng lâu dài, đồng thßi má ráng các mối quan hệ với các khách hàng mới.
Cho vay khách hàng cá nhân. Nhóm đối t°ợng còn lại là nhóm các khách hàng cá nhân (bao gồm cá nhân, há gia đình, chā trang trại, tổ hợp tác…) đ°ợc các NHTM áp dÿng ph°¢ng thức cho vay theo quy trình thā tÿc cāa cho vay khách hàng cá nhân. Nhóm đối t°ợng này có số l°ợng rất lớn và có nhu cầu vay các khoản nhỏ lẻ, tuy nhiên đây là nhóm khách hàng khá nhạy cảm nên các NHTM cần có ph°¢ng thức tiếp cận cung nh° quản lý hợp lý mới có thể khai thác tốt mảng khách hàng này. Tuy nhiên tuỳ vào mßi mÿc đích quản lý khác nhau mà mßi ngân hàng có thể phân loại các khoản cho vay theo các tiêu thức khác nhau phù hợp với mÿc đích để Ngân hàng chọn lọc hình thức cho vay mang lại hiệu quả cho khách hàng sử dÿng vốn vay và lợi nhuận cao cho Ngân hàng.
Nguyên tÁc cho vay Nguyên tắc cho vay có hiệu quả là điều kiện và biện pháp hàng đầu đảm bảo cho ngân hàng duy trì tồn tại và phát triển ổn định. Muốn vậy, hoạt đáng cho vay cāa ngân hàng phải thực hiện tốt việc kiểm tra khả năng hoàn trả cāa ng°ßi xin vay tr°ớc khi cho vay, đảm bảo tính đác lập trong quá trình kiểm tra, kiểm soát, tuân thā đúng quy định quy trình cho vay.