phần mở đầu, kết luận, phụ lục và danh mục các tài liệu tham khảo thì luận văn đƣợc chia làm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của việc gắn kết quả NCKH với đào tạo. Chƣơng 2: Thực trạng ứng dụng kết quả NCKH với đào tạo của trƣờng ĐHQT Hồng Bàng. Chƣơng 3: Xây dựng quy chế ứng dụng kết quả NCKH vào đào tạo của trƣờng ĐHQT Hồng Bàng. 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC GẮN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC VỚI ĐÀO TẠO 1.
Khái quát về hoạt động nghiên cứu khoa học và đào tạo 1. Hoạt động nghiên cứu khoa học Hoạt động NCKH là tổng hợp tất cả hoạt động mang tính khoa học nhằm phát hiện cũng nhƣ tạo ra những quy luật, mô tả, giải thích nguyên nhân vận động của sự vật, hiện tƣợng hoặc sáng tạo nguyên lý, những giải pháp, bí quyết, sáng chế,… và có tính ứng dụng trong thực tiễn. Khoa học Khoa học là “hệ thống tri thức về mọi loại quy luật của vật chất và sự vận động của vật chất, những quy luật của tự nhiên, xã hội và tư duy”. Đây cũng là khái niệm đƣợc sử dụng rộng rãi và đƣợc UNESSCO sử dụng trong các văn bản chính thức của mình [8; tr.
Nghiên cứu khoa học Hiện nay, ở nƣớc ta còn tồn tại nhiều cách hiểu khác nhau về khái niệm NCKH: Luật KH&CN năm 2013 đƣa ra khái niệm “NCKH là hoạt động khám phá, phát hiện, tìm hiểu bản chất, quy luật của sự vật, hiện tượng tự nhiên, xã hội và tư duy; sáng tạo giải pháp nhằm ứng dụng vào thực tiễn” [1; điều 2]. Cũng theo những quan điểm trên, Vũ Cao Đàm “NCKH là sự phát hiện bản chất sự vật, phát triển nhận thức khoa học về thế giới; hoặc là sáng tạo phương pháp mới và phương tiện kỹ thuật mới để làm biến đổi sự vật phục vụ cho mục tiêu hoạt động của con người. Về mặt thao tác, có thể định nghĩa, NCKH là quá trình hình thành và chứng minh luận điểm khoa học về một sự vật hoặc hiện tượng cần khám phá” [8; tr. Trong khuôn khổ luận văn này, NCKH là một hoạt động tìm kiếm, xem xét, điều tra, hoặc thử nghiệm.
Dựa trên những số liệu, tài liệu, kiến thức,… đạt đƣợc từ các thí nghiệm NCKH để phát hiện ra những cái mới về bản chất sự vật, về thế giới tự nhiên và xã hội, và để sáng tạo phƣơng pháp và phƣơng 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com tiện kỹ thuật mới cao hơn, giá trị hơn nhằm ứng dụng vào thực tiển phục vụ mục đích của con ngƣời. Phân loại hoạt động nghiên cứu khoa học Theo quan niệm của Vũ Cao Đàm, NCKH đƣợc chia làm 3 loại: nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng và triển khai, gọi chung là nghiên cứu và triển khai, viết tắt tiếng Anh là R&D. - Nghiên cứu cơ bản là những nghiên cứu nhằm phát hiện thuộc tính, cấu trúc, động thái các sự vật. Kết quả nghiên cứu cơ bản có thể là các khám phá, phát hiện, phát minh, dẫn tới hình thành một hệ thống lý thuyết mới.
- Nghiên cứu ứng dụng là sự vận dụng quy luật đƣợc phát hiện từ nghiên cứu cơ bản để giải thích một sự vật hoặc tạo ra những nguyên lý mới về các giải pháp. - Triển khai là sự vận dụng các lý thuyết để đƣa ra các vật mẫu và công nghệ sản xuất vật mẫu với những tham số khả thi về kỹ thuật. Hoạt động triển khai gồm 3 giai đoạn: 1/.Tạo mẫu: là giai đoạn thực nghiệm nhằm tạo ra đƣợc sản phẩm mẫu, chƣa quan tâm đến quy trình hình thành mẫu đó.Tạo quy trình: còn gọi là giai đoạn “làm pilot”, là giai đoạn tìm kiếm và thử nghiệm công nghệ để sản xuất ra sản phẩm theo mẫu vừa thành công trong giai đoạn thứ nhất (giai đoạn tạo mẫu).Làm thí điểm loạt nhỏ: còn gọi là làm “Série 0”. Đây là giai đoạn kiểm chứng độ tin cậy của quy trình trên quy mô nhỏ [8; tr.
Hoạt động nghiên cứu khoa học Hoạt động NCKH chính là các hoạt động chủ trì thực hiện chƣơng trình, dự án, đề tài NCKH các cấp; hoạt động phát triển công nghệ, dự án sản xuất thử nghiệm, dự án ƣơm tạo công nghệ; thực hiện các hợp đồng KH&CN; hoạt động viết giáo trình, sách và công bố các kết quả nghiên cứu trên tạp chí khoa học, báo cáo tại các hội thảo khoa học trong và ngoài nƣớc, hƣớng dẫn sinh viên NCKH. Hoạt động NCKH bao gồm các nhân tố: 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Chủ thể của NCKH: Theo quan điểm hàn lâm NCKH là của các nhà khoa học có phẩm chất trí tuệ và tài năng đặc biệt, đƣợc đào tạo chu đáo. Quan điểm này không sai, nhiều nhà khoa học tài năng đã có những phát minh đóng góp lớn cho khoa học của nhân loại; nhƣng chúng ta không nên quan niệm NCKH là của riêng nhà khoa học “thực thụ”, trong thực tế cũng có những ngƣời sản xuất bình thƣờng có thể NCKH, họ thử nghiệm để tìm kiếm những cái mới phục vụ cho sản xuất và đời sống. Ngoài ra với sự cần thiết liên kết đa ngành, chủ thể nghiên cứu có khi là một tập thể.
- Mục đích của NCKH: Là tìm tòi, khám phá các quy luật vận động của thế giới tự nhiên và xã hội, nhằm ứng dụng chúng vào sản xuất hay tạo ra những giá trị tinh thần, thỏa mãn nhu cầu của con ngƣời. NCKH không chỉ đơn thuần để nhận thức thế giới mà còn phục vụ lợi ích của xã hội, con ngƣời. - Phương pháp NCKH: Là con đƣờng, giải pháp tiếp cận để phát hiện bản chất vấn đề. Phƣơng pháp NCKH rất đa dạng, tùy thuộc vào lĩnh vực nghiên cứu và đối tƣợng nghiên cứu.
Có thể là tổng quan các kết quả đã có; khảo sát phân tích, đánh giá; thử nghiệm cách sản xuất mới; hệ thống hóa - mô hình hóa các quy luật khách quan, phân tích chuyên gia,… - Sản phẩm của NCKH: Tạo ra thông tin mới, sản phẩm mới, lý thuyết mới,… Cho nên có thể nói khoa học luôn hƣớng đến cái mới, nhiều ý tƣởng khoa học độc đáo đi trƣớc thời đại đã dẫn dắt sự phát triển của thực tiễn. Tuy nhiên cũng cần có nhận thức cái mới ở đây không phải quá lớn lao, trong điều kiện phân hóa khoa học theo từng lĩnh vực hẹp, thì cái mới có thể rất nhỏ nhƣng sẽ góp phần đóng góp cho phát triển xã hội. - Giá trị khoa học: Đƣợc quyết định bởi độ tin cậy, tính ứng dụng và quy mô phạm vi áp dụng phục vụ cuộc sống. Sản phẩm khoa học phải có tính khách quan, có thể kiểm tra và đánh giá đƣợc.
Hoạt động NCKH là một tiến trình thử nghiệm cái mới, do đó có thể thành công hay thất bại. Đồng thời NCKH là một hoạt động khó hạch toán kinh tế nhƣ là chi phí công sức, trí tuệ; sản phẩm NCKH có thể là một tài sản vô giá nhƣng cũng có thể là sự chi phí tốn kém mà không đem lại kết quả gì. 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Do đó NCKH cần đƣợc xem xét thận trọng và phân tích, dự báo cẩn thận trƣớc khi tiến hành để tránh rủi ro và lãng phí [22; tr. Kết quả nghiên cứu Kết quả nghiên cứu đƣợc thể hiện trên nhiều hình thức khác nhau: Có thể là những thông tin về quy luật của sự vật, là những giải pháp trong công nghệ, trong tổ chức và quản lý; cũng có thể là những vật mẫu với những thông số có giá trị khả thi về mặt kỹ thuật, v.
Bất kể giai đoạn nghiên cứu nào, bản chất sản phẩm nghiên cứu cũng là thông tin. Tuy nhiên, chúng ta chỉ có thể tiếp xúc với thông tin thông qua các loại vật mang khác nhau nhƣ các bài báo cáo khoa học, băng ghi hình, băng ghi âm, các bản mô tả quy trình, công thức, kỹ năng, bí quyết,. đối với khoa học kỹ thuật đó là những công nghệ mẫu, sản phẩm mẫu [8; tr. Nói cách khác, kết quả nghiên cứu là những sản phẩm thu đƣợc sau một quá trình nghiên cứu.
Đó có thể là một bài báo khoa học, một báo cáo khoa học, một sản phẩm mẫu thu đƣợc sau quá trình thực nghiệm, cũng có thể là một mô hình tổ chức và quản lý, mô hình phƣơng pháp giảng dạy hoặc một giải pháp xã hội nào đó [7; tr. Đặc điểm của nghiên cứu khoa học Theo Vũ Cao Đàm, đặc điểm của NCKH là sự tìm tòi những sự vật mà ngƣời nghiên cứu chƣa biết, đặc điểm của NCKH bao gồm: - Tính mới: là thuộc tính quan trọng của NCKH. Quá trình NCKH luôn là quá trình hƣớng tới những phát hiện mới hoặc sáng tạo mới, không có sự lặp lại nhƣ cũ những phát hiện hoặc sáng tạo mà các đồng nghiệp đi trƣớc đã thực hiện. - Tính tin cậy: kết quả nghiên cứu phải có khả năng kiểm chứng, một kết quả thu đƣợc ngẫu nhiên dù phù hợp với giả thuyết đã đƣợc đặt ra trƣớc đó cũng chƣa thể xem là đủ tin cậy để kết luận về bản chất của sự vật hoặc hiện tƣợng, cần phải kiểm chứng nhiều lần trong những điều kiện quan sát hoặc thí nghiệm hoàn toàn giống nhau.
19 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - Tính thông tin: sản phẩm NCKH đƣợc thể hiện dƣới dạng báo cáo khoa học, tác phẩm khoa học, mẫu sản phẩm mới, mô hình mới… luôn mang đặc trƣng thông tin về: quy luật vận động của sự vật, một quá trình xã hội, quy trình công nghệ và các tham số đặc trƣng,… - Tính khách quan: vừa là một đặc điểm của NCKH vừa là một tiêu chuẩn về phẩm chất của ngƣời NCKH. Để đảm bảo tính khách quan, ngƣời nghiên cứu cần phải luôn đặt các câu hỏi ngƣợc lại những kết luận đã đƣợc xác nhận, giúp loại bỏ những nhận định, kết luận chủ quan trong kết quả nghiên cứu. - Tính rủi ro: sự thất bại trong NCKH hoàn toàn có thể gặp phải do quá trình khám phá bản chất sự vật và sáng tạo sự vật mới. Trong NCKH, thất bại cũng đƣợc xem là một kết quả nghiên cứu.
Xét về ý nghĩa kha học, đây là một kết quả quan trọng, giúp những ngƣời nghiên cứu tiếp theo không dẫm chân lên lối mòn, lãng phí các nguồn lực nghiên cứu. - Tính kế thừa: mỗi nghiên cứu hầu hết phải kế thừa các kết quả nghiên cứu trong các lĩnh vực khoa học khác nhau. Tính kế thừa có ý nghĩa quan trọng về mặt phƣơng pháp luận nghiên cứu, hàng loạt phƣơng hƣớng nghiên cứu mới và bộ môn khoa học mới xuất hiện chính là kết quả kế thừa lẫn nhau giữa các bộ môn khoa học.