CHƯƠNG 1: MỘT SÓ VAN DE LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH CUA BỘ LUAT TÓ TUNG HÌNH SỰ NĂM 2015 VE THU TỤC PHIEN TOA XÉT XU PHÚC THAM VỤ ÁN HÌNH SU 11. Một số van đề lý hận về thủ tục phiên tòa xét xử phúc thâm vụán hình sự 1. Khái niệm thi tuc phiên tòa xét xửphúc thâm vụ én hành sự a) Khái niệm Nghiên cứu đưới góc độ khoa học pháp lý hiện nay, khái niệm về phiên toa còn tôn tại nhiều quan điểm khác nhau. Có tác giả cho rằng “phién tod” với “phiên hop” là một và “phién toà có thé hiểu la phiên họp của Toà đm?'.
Tác giả khác lại đưa ra quan điểm “phiên toa” va “phiên hop” là hai khái niêm không đồng nhất, dựa theo quy định của pháp luật tô tụng thì phiên tòa xét xử được diễn ra bởi một Hội đồng xét xử gôm có thâm phan và hôi thâm, trừ trường hợp xét xử theo thủ tục rút gon (chỉ có 01 thẩm phán) còn thành phân các phiên hop thi thường sé do một thâm phan chủ trì phiên hop, thư ký tòa ghi biên bản va những người tham gia tổ tụng được triệu tập”. Theo Từ điển luật học thì khái tiệm phiên toà được hiểu là “hinh thức hoạt động xét xử của Toà đi”. Tôi đồng tỉnh với quan điểm này và cho rằng phiên toà chính là hình thức xét xử của Toa án. Theo quy định của pháp luật Tó tụng hình sự Việt Nam, phiên toa phải được diễn ra công bằng, công khai, trực tiếp, liên tục bằng lời nói giữa các chủ thể tiên hành tô tụng và người tham gia tô tụng”, trừ những vụ án thuộc trường hợp Toa án được tổ chức phiên toa trực tuyến.
Trong đó, chủ thé chủ yêu điêu hanh hoạt động xét xử 1a Hội đông xét xử. Do vậy, phiên toa có nội dung, chủ ` Đố Vin Thinh (2006), Tat nr xét hỏi tại phiên toa lành su so thêu, Tuân văn Thạc sĩ luật học, Dai học Luật Thành phd Hồ Chi Minh, te 7. ` Pham Vin Tuân (2023), Oro dinth về tốt gấp rốt trật ne phiên tòa. phiên hop - Bất cập và kiến nghỉ.
Tạp chí TAND. # Từ điền Luật học (2006), Nxb. Từ điễn bách khoa, Ha Nội,tr 620 + Điều 25 Bộ Mật Tổ tng Hình sự năm 2015 * Khoăn 1 Đầu 1 Ngư quyết 33/2021/QH15. 9 thể, hình thức đặc thù được pháp luật TTHS quy định chặt chế nhằm bảo vệ lợi ích Nha nước, quyển va lợi ích hop pháp của công dân Dưa theo hai cấp xét xử có thé chia thành phiên toà sơ thâm và phiên toa phúc thấm.
Xét ở phương diện chung nhất, thủ tục là cách thức, phương pháp, quy trình, quy tắc thực hiện một công việc. Ở phương diện tổ tung hình sự, thủ tục TTHS là quá trình, cách thức di chứng minh sựthật của vụ án (toàn bô sư kiên phạm tội xảy ra trong quá khứ) lam cơ sở để áp dung pháp luật nôi dung (Luật Hinh sự). Rõ ràng, thủ tục không đơn giản chỉ là hình thức ma còn có quyết định đến nội dung. Bởi nêu ví luật nôi dung như chiếc xe thì luật thủ tục giông như con đường.
Chi chú ý đến luật nội dung ma không chú ý đến luật thủ tục thì không khác gì mua xe nhưng không lam đường. Nói như Mác trong cuốn Luật hái trộm củi rừng: “Các guy phạm nội dung không có các guy phạm thi tục số chết cứng” Phiên toa xét xử sơ thấm 1a hình thức hoạt động của Toa án cap sơ thấm khi xét xử sơ thâm VAHS. Hay nói cách khác, đây la phiên toa của cap xét xử lần đâu của VAHS, Toa án cap sơ thấm phải xem xét và giải quyết VAHS theo quy định của pháp luật. Thủ tục phiên toa sơ thâm VAHS gôm thủ tục bắt dau phiên toà, thủ tục tranh tụng tại phiên toà, thủ tục nghị án và tuyên án.
Phiên toà xét xử phúc thẩm là hình thức hoạt động của Toà án cấp phúc thâm khi xét xử phúc thầm VAHS. Theo quy định của pháp luật tô tung hình sự, phiên toà phúc thấm VAHS được tiền hành tương tư như phiên toà sơ thâm. Phiên toà diễn ra công khai, xét xử trực tiếp bằng lời nói, liên tục. Thủ tục phiên toa phúc thầm VAHS gồm thủ tục bat đầu phiên toa, thủ tục tranh tụng tại phiên toa, thủ tục nghị an và tuyên án.
Để các phiên toà phiên toa nói chung và phiên toa phúc thấm VAHS nói riêng thực su khách quan, dân chủ, công bang thì yêu câu dat ra đôi với phiên toa phải dam bảo tiên hành theo một trình tự nhất định. ` TS Dinh Thé Hung, “Ve 16 nog công bằng trong tổ ting hành sự Việt Nam”, Tap chí Toà Ân nhân din điện. tik, tray cập ngày 04/02/2024. 10 Thủ tục phiên toà xét xử phúc thâm VAHS là một loại thủ tục pháp ly được pháp luật TTHS quy định.
Tuy nhiên, xuất phát từ sự khác nhau về nhiệm vụ, tính chat, phạm vi xét xử nên thủ tục phiên toà xét xử phúc tham có một sô điểm khác bit với thủ tục phiên toà xét xử sơ thâm VAHS. Tại phiên toa xét xử phúc thâm VAHS, về thủ tục bat đâu phiên toa, chủ toa sé tuyên bồ lý do, khai mạc phiên toà mà không đọc Quyết định đưa vụ án ra xét xử như phiên toa sơ thâm. Trước khi xét hỏi, một thành viên của Héi đông xét xử trình bảy tom tắt nội dung vu án, quyết định của ban án sơ thấm, nội dung kháng cáo, kháng nghị. Trong quá trình xét hỏi, HDXX tập trung vào lam sáng tö các tình tiết của vụ án có liên quan đến kháng cáo, kháng nghị.
Trong trường hợp cân thiết mới xem xét đến nôi dung khác không liên quan đến kháng cáo, kháng nghị. Tại phiên toa, chủ toa phiên tòa hỏi người khang cáo có thay đôi, bé sung, rút kháng cáo hay không. nêu có thì chủ toa phiên tòa yêu câu Kiểm sát viên trình bảy ý kiến về việc thay đôi, bô sung, rút kháng cáo. Đông thời, chủ toa phiên tòa cũng sẽ héi Kiểm sát viên có thay đổi, bô sung, rút kháng nghị hay không, nêu có thì chủ toa phiên tòa yêu cau bi cao và những người liên quan đến kháng nghị trình bay ý kiến về việc thay đôi, bé sung, rút kháng nghị.
Xét dưới góc độ nội dung, thủ tục phiên toa xét xử phúc thâm VAHS là một chế định của pháp luật TTHS Việt Nam tông hợp các quy phạm pháp luật TTHS điều chỉnh các quan hệ pháp luật TTHS pháp sinh giữa các chủ thể trong quá trình xét xử lại vu án ở Toa án cap phúc thẩm đối với ban án, quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực pháp luật bi kháng cao, kháng nghị hop lê. Xét dưới góc độ hình thức, thủ tục phiên toà xét xử phúc thấm VAHS là hoạt động của HDXX phúc thấm, KSV và những người tham gia tổ tung khác trong quá trình giải quyết vu án như bị cáo, bị hại, người có quyên lợi, nghĩa vụ liên quan. gọi chung là chủ thể quyền kháng cáo. Như vậy, có thể đưa ra khái niệm phiên toa xét xử phúc thâm vụ án hình su (VAHS) như sau: " Thủ tục phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ đa hình sự là thủ tuc ảo BLTTHS quy dink Đó là cách thức trình tự tiến hành phiên tod được thực hiện bởi những người tiễn hành tố tung và người tham gia tô tung nhằm xét xứ lại vu an mà bản an, quyết đình sơ thẩm bị khang cáo, khẳng nghi trong thời han luật định, nhằm kiểm tra tính hợp pháp và tinh có căn cứcủa bản Gn, quyết ainh sơ thẩm đề phát hiên, sửa chia kip thời những sai sót trong việc xét xử của Tòa án cấp sơ thâm.
b) Đặc điểm Từ khái mệm của thủ tục phiên toa phúc thâm vụ án hình sự đã phân tích, có thể rút ra một sô đặc điểm cơ bản như sau: Thứ nhất, thù tục phiên toà xét xử phúc tham VAHS lả một loại thủ tục pháp lý do BLTTHS năm 2015 hiện hành quy định. Theo đó, thủ tục phiên tea xét xử phúc thâm được tiền hành tương tự như phiên toà sơ thâm. Vi thé, các nguyên tắc xét xử công khai, xét xử trực tiếp, bằng lời nói va liên tục cũng được ap dung với phiên toà xét xử phúc thấm Điêu nảy doi hoi HDXX, KSV, luật su, những người có yêu cau kháng cáo khi tham gia phiên toà phúc thấm phải nắm ré và tuân thủ các quy định pháp luật TTHS vê thủ tục phiên toà xét xử sơ thâm VAHS, đồng thời đặc biệt chú ý những quy định đặc thù của phiên toa xét xử phúc thâm VAHS trong qua trình giải quyết vu án. Tint hai, cơ sở phát sinh thủ tục phiên toa phúc thâm vụ án hình su: Có kháng nghị hoặc kháng cáo hop pháp.
Khang cáo của người có quyên kháng cáo và kháng nghị của Viện kiểm sát có quyên kháng nghị đôi với ban án, quyết định sơ thâm chưa có hiệu lực pháp luật. Điêu kiện “chuea có hiệu lực pháp luật” của ban án, quyết định sơ thâm cho phép phân biệt đôi tượng của kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thâm với đôi tượng của kháng nghi theo thủ tục giám đóc thâm, tái thẩm Bản án quyết định sơ tham chưa có hiệu lực pháp luật là đôi tương của khang cáo, kháng nghi theo thủ tục phúc thm, còn bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật thi có thé là đôi tượng của kháng nghị theo thủ tục 12 giám doc thâm hoặc tái tham. Do đó, thủ tục phiên toa phúc thâm không phải là thủ tục bat buộc ma chỉ được thực hiện khi có kháng cáo, kháng nghỉ đối với bản án, quyết định sơ thẫm theo quy định của pháp luật Dưới góc độ giai đoạn tô tụng, cho dù không tiên hành xét xử phúc thấm vụ án hình sự thì giai đoạn phúc thâm vấn tôn tại và được bắt đầu ngay sau khi tuyên bản án sơ thâm và kết thúc khi hết thời hạn khang cáo, kháng nghị theo quy đính pháp luật. Đối với trường hợp kháng cáo qua hạn, HDXX phải đưa ra xét kháng cáo quá han® Nêu chap nhận kháng cáo quá hạn, thì vụ án được đưa ra xét xử phúc thâm vả thủ tục phiên toà xét xử phúc thầm được áp dụng để xét xử vụ án.
Như vậy, chỉ khi có kháng cao, kháng nghị hợp pháp thi mới lam phát sinh xét xử phúc thâm và thủ tục phiên toa xét xử phúc thâm VAHS. Thứ ba, phạm vi giải quyết của thủ tục phiên toa phúc thâm vụ án hình sư. Có thé nói, phiên toà phúc tham vụ an hình sự là thủ tục đặc trưng va chủ yếu của giai đoạn xét xử phúc thâm vụ án hình su.