Thủ Tục Xét Xử Sơ Thẩm Vụ Án Hình Sự Từ Thực Tiễn Tòa Án Nhân Dân Quận 10, Thành Phố Hồ Chí Minh

Luận văn thạc sĩ phân tích thủ tục xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự từ thực tiễn tòa án nhân dân quận 10 thành phố hồ chí minh, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Vũ Minh Nguyệt
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Minh Tuyên
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật Hình sự và Tố tụng Hình sự
• Đề tài: Thủ Tục Xét Xử Sơ Thẩm Vụ Án Hình Sự Từ Thực Tiễn Tòa Án Nhân Dân Quận 10, Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thủ Tục Xét Xử Sơ Thẩm Vụ Án Hình Sự 55 ký tự

Ngay từ thời Hy Lạp, La Mã cổ đại, người ta đã khẳng định: ở đâu có pháp luật thì ở đó phải có hệ thống bảo đảm cho pháp luật được thi hành một cách nghiêm minh. Sự bảo đảm đó, trước hết phải bằng hoạt động của cơ quan nhà nước có chức năng xử lý các hành vi vi phạm các quy định pháp luật mà nhà nước ban hành. Hoạt động xét xử là nhiệm vụ chủ yếu và quan trọng của Tòa án. Vì thế việc xét xử phải xác định làm sáng tỏ sự thật khách quan của vụ án. Trên cơ sở của sự thật khách quan, Tòa án nhân danh Nhà nước, đưa ra phán quyết cuối cùng liên quan đến bản án. Với nhiệm vụ và chức năng là cơ quan xét xử của nước ta, hệ thống Tòa án nhân dân cùng với các cơ quan tư pháp như cơ quan thi hành án, cơ quan tổ chức bổ trợ tư pháp, cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát, thì mọi hoạt động phải bảo đảm pháp luật được thi hành nghiêm minh.

1.1. Khái Niệm Xét Xử Sơ Thẩm Theo Khoa Học Pháp Lý

Xét theo khoa học pháp lý thì việc lần đầu tiên đưa vụ án ra xét xử ở Tòa án có thẩm quyền đó là xét xử sơ thẩm. Tòa án đưa ra quyết định về bản án có thể bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm. Hay nói cách khác, xét xử sơ thẩm chính là giai đoạn thứ tư của hoạt động tố tụng. Bản án của Tòa án, nếu có hiệu lực pháp luật thì đó là quyết định kết thúc cả bốn giai đoạn hoạt động tố tụng là khởi tố; điều tra; truy tố; xét xử. Xét xử sơ thẩm là giai đoạn tố tụng độc lập trong đó Tòa án có thẩm quyền thực hiện chức năng của mình để xem xét, giải quyết vụ án, ra quyết định đối với bản án theo quy định của pháp luật.

1.2. Bản Chất Pháp Lý Của Thủ Tục Tố Tụng Hình Sự Sơ Thẩm

Việc giải quyết vụ án hình sự sẽ trải qua các giai đoạn khác nhau. Tại phiên tòa, hội đồng xét xử trên cơ sở đánh giá công khai những chứng cứ đã được kiểm tra, sẽ ra bản án xác định có tội hay không có tội. Bên cạnh việc ra bản án, Tòa án còn có thể ra các quyết định khác để giải quyết vụ án. Cũng có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm xét xử sơ thẩm vụ án hình sự, song đa phần các nhà khoa học đều cho rằng: Xét xử sơ thẩm vụ án hình sự là việc xét xử lần thứ nhất ở cấp thứ nhất, do Tòa án thực hiện theo thẩm quyền mà pháp luật đã quy định.

II. Đặc Điểm Của Xét Xử Sơ Thẩm Vụ Án Hình Sự Tại Tòa Án 59 ký tự

Pháp luật hiện hành đã quy định, Cơ quan thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp là Viện kiểm sát; cơ quan xét xử chính là Tòa án, thực hiện quyền tư pháp. Như vậy, chức năng thực hiện quyền tư pháp là thuộc Tòa án nhân dân, thông qua quyền hạn, nhiệm vụ thì cơ chế kiểm tra, giám sát thực hiện chủ yếu bằng chức năng xét xử, giải thích pháp luật. Hiến pháp năm 2013 tại Điều 102 đã quy định cơ quan xét xử của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam là Tòa án nhân dân, có nhiệm vụ thực hiện quyền tư pháp.

2.1. Tính Độc Lập Của Thẩm Phán Và Hội Thẩm Trong Xét Xử

Độc lập là biểu hiện của việc chỉ tuân theo pháp luật. Do vậy, khi xét xử, Thẩm phán và Hội thẩm được pháp luật quy định hoạt động theo nguyên tắc độc lập. Đó là nguyên tắc được ghi nhận trong Hiến pháp cho tới các luật chuyên ngành. Nếu Thẩm phán và Hội thẩm xét xử độc lập, không chịu bất kỳ sự tác động nào thì phán quyết của Hội đồng xét xử mới có tính khách quan, vô tư, quyết định của Hội đồng xét xử mới đảm bảo đúng pháp luật.

2.2. Mối Quan Hệ Giữa Tính Độc Lập Và Tuân Thủ Pháp Luật

Điều kiện cần thiết để Thẩm phán và Hội thẩm tuân theo pháp luật là thực hiện nguyên tắc độc lập. Tuân theo pháp luật là cơ sở để thể hiện tính độc lập trong xét xử. Xét ở khía cạnh chung của tính độc lập, để có thể tự mình đưa ra phán quyết, Thẩm phán và Hội thẩm phải có kiến thức pháp luật và phải chấp hành quy định của pháp luật. Khi nắm rõ kiến thức pháp luật, Thẩm phán và Hội thẩm sẽ có điều kiện để thể hiện sự độc lập trong phán quyết của mình.

2.3. Nguyên Tắc Xét Xử Phải Tuân Thủ Pháp Luật

Có một nguyên tắc mà khi xét xử Hội thẩm và Thẩm phán phải tuân theo đó là phán quyết độc lập, chỉ tuân theo pháp luật: “Độc lập” và “chỉ tuân theo pháp luật” có mối quan hệ qua lại, khăng khít với lẫn nhau. Độc lập chính là điều kiện cần thiết để Thẩm phán,Hội thẩm nhân dân chỉ tuân theo pháp luật khi xét xử . Như vậy tuân theo pháp luật chính là cơ sở cần thiết để hội thẩm, thẩm phán độc lập khi xét xử. Cả haimối quan hệ này ràng buộc nhau.

III. Quy Trình Xét Xử Sơ Thẩm Vụ Án Hình Sự Tại Quận 10 58 ký tự

Tại Tòa án nhân dân Quận 10, hàng năm, Tòa án phải thụ lý giải quyết khoảng 200 vụ án hình sự, trong đó các vụ án được xét xử sơ thẩm chiếm 80%. Nếu việc xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự không tuân thủ các quy định của thủ tục tố tụng hình sự, thì sẽ dẫn đến việc xét xử của Tòa án bị sai sót, dẫn đến những hậu quả xấu cho xã hội, làm giảm đi niềm tin của người dân đối với pháp luật Việt Nam.

3.1. Thụ Lý Và Phân Công Giải Quyết Vụ Án Hình Sự

Sau khi nhận được hồ sơ vụ án từ Cơ quan điều tra hoặc Viện kiểm sát, Tòa án tiến hành thụ lý vụ án. Thẩm phán được phân công nghiên cứu hồ sơ, xác định tính hợp lệ của các chứng cứ, tài liệu và quyết định đưa vụ án ra xét xử. Quá trình này đảm bảo mọi thủ tục tố tụng được tuân thủ, bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan.

3.2. Chuẩn Bị Cho Phiên Tòa Xét Xử Sơ Thẩm

Thẩm phán có trách nhiệm triệu tập các bên liên quan (bị cáo, bị hại, người làm chứng, luật sư), chuẩn bị các tài liệu cần thiết và đảm bảo các điều kiện vật chất cho phiên tòa. Việc chuẩn bị kỹ lưỡng giúp phiên tòa diễn ra suôn sẻ, công khai và minh bạch.

3.3. Diễn Biến Phiên Tòa Hình Sự Sơ Thẩm

Phiên tòa bắt đầu với phần thủ tục khai mạc, sau đó Hội đồng xét xử tiến hành xét hỏi, tranh luận và nghị án. Các bên có quyền trình bày ý kiến, đưa ra chứng cứ và tranh luận để bảo vệ quyền lợi của mình. Hội đồng xét xử dựa trên các chứng cứ và quy định của pháp luật để đưa ra phán quyết cuối cùng.

IV. Thực Tiễn Xét Xử Sơ Thẩm Tại Tòa Án Quận 10 TP

Theo thực tiễn thì trong tổng số các vụ án hình sự mà hệ thống Tòa án đã giải quyết thì tỷ lệ lớn thuộc về án sơ thẩm. Tại Tòa án nhân dân Quận 10, hàng năm, Tòa án phải thụ lý giải quyết khoảng 200 vụ án hình sự, trong đó các vụ án được xét xử sơ thẩm chiếm 80%. Nếu việc xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự không tuân thủ các quy định của thủ tục tố tụng hình sự, thì sẽ dẫn 1 đến việc xét xử của Tòa án bị sai sót, dẫn đến những hậu quả xấu cho xã hội, làm giảm đi niềm tin của người dân đối với pháp luật Việt Nam.

4.1. Số Lượng Vụ Án Hình Sự Được Thụ Lý Hàng Năm

Tòa án nhân dân Quận 10 thụ lý trung bình khoảng 200 vụ án hình sự mỗi năm, trong đó phần lớn là các vụ án xét xử sơ thẩm. Số liệu này cho thấy khối lượng công việc lớn mà Tòa án phải giải quyết, đòi hỏi sự nỗ lực và chuyên nghiệp của đội ngũ cán bộ.

4.2. Các Loại Tội Phạm Phổ Biến Được Xét Xử

Các loại tội phạm phổ biến được xét xử tại Tòa án Quận 10 bao gồm: trộm cắp tài sản, cố ý gây thương tích, mua bán trái phép chất ma túy, vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ. Việc nắm bắt thông tin về các loại tội phạm phổ biến giúp Tòa án có sự chuẩn bị tốt hơn trong công tác xét xử.

4.3. Tỷ Lệ Bản Án Bị Kháng Cáo Kháng Nghị

Tỷ lệ bản án bị kháng cáo, kháng nghị là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng xét xử của Tòa án. Tỷ lệ này càng thấp chứng tỏ chất lượng xét xử càng cao, đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan và củng cố niềm tin của người dân vào hệ thống pháp luật.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Xét Xử Sơ Thẩm 52 ký tự

Xuất phát từ yêu cầu bảo về quyền lợi Nhà nước, tổ chức xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, luật tố tụng hình sự quy định trình tự xét xử vụ án hình sự phải bảo đảm đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Vì vậy, việc xét xử vụ án hình sự có thể phải trải qua nhiều giai đoạn khác nhau từ xét xử sơ thẩm, đến xét xử phúc thẩm khi có những điều kiện nhất định.

5.1. Nâng Cao Năng Lực Của Thẩm Phán Và Hội Thẩm

Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ thường xuyên cho Thẩm phán và Hội thẩm để nâng cao kiến thức pháp luật, kỹ năng xét xử và đạo đức nghề nghiệp. Việc nâng cao năng lực giúp Thẩm phán và Hội thẩm đưa ra các phán quyết chính xác, công bằng và khách quan.

5.2. Tăng Cường Cơ Sở Vật Chất Cho Tòa Án

Đầu tư trang thiết bị hiện đại, nâng cấp cơ sở vật chất cho Tòa án để đáp ứng yêu cầu công tác xét xử. Cơ sở vật chất tốt giúp phiên tòa diễn ra thuận lợi, đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan và nâng cao hiệu quả công tác xét xử.

5.3. Hoàn Thiện Quy Định Pháp Luật Về Tố Tụng Hình Sự

Rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về tố tụng hình sự để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hiệu quả. Việc hoàn thiện pháp luật giúp Tòa án có cơ sở pháp lý vững chắc để giải quyết các vụ án một cách chính xác và đúng pháp luật.

VI. Kết Luận Về Thủ Tục Xét Xử Sơ Thẩm Hiện Nay 54 ký tự

Việc nghiên cứu đề tài: “Thủ tục xét xử sơ thẩm các vụ án hình sự từ thực tiễn Tòa án nhân dân Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh” mang tính cấp thiết, không những về mặt lý luận mà còn đòi hỏi thực tiễn, nhằm nâng cao hiệu quả cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm tại Quận 10 nói riêng và địa bàn thành phố Hồ Chí Minh nói chung.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Xét Xử Sơ Thẩm Trong Hệ Thống Tư Pháp

Xét xử sơ thẩm là giai đoạn quan trọng nhất trong quá trình giải quyết vụ án hình sự. Kết quả của giai đoạn này có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các bên liên quan và trật tự an toàn xã hội. Do đó, việc đảm bảo chất lượng xét xử sơ thẩm là vô cùng quan trọng.

6.2. Hướng Phát Triển Của Thủ Tục Tố Tụng Hình Sự Trong Tương Lai

Trong tương lai, thủ tục tố tụng hình sự cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tăng cường tính minh bạch, công bằng và hiệu quả. Đồng thời, cần chú trọng đến việc bảo vệ quyền con người, quyền công dân và đảm bảo sự tham gia của các bên liên quan vào quá trình tố tụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỦ TỤC XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ CỦA TÒA ÁN 1. Khái niệm xét xử sơ thẩm vụ án hình sự của Tòa án Ngay từ thời Hy Lạp, La Mã cổ đại, người ta đã khẳng định: ở đâu có pháp luật thì ở đó phải có hệ thống bảo đảm cho pháp luật được thi hành một cách nghiêm minh. Sự bảo đảm đó, trước hết phải bằng hoạt động của cơ quan nhà nước có chức năng xử lý các hành vi vi phạm các quy định pháp luật mà nhà nước ban hành. Nói cách khác, sự bảo đảm đó chính là hoạt động xét xử của cơ quan chức năng trong hệ thống cơ quan quyền lực nhà nước thực hiện.

Hiến pháp và Luật Tổ chức Tòa án nhân dân của Việt Nam quy định “Cơ quan xét xử của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam làTòa án”; hoạt động xét xử là nhiệm vụ chủ yếu vàquan trọng của Tòa án. Vì thế việc xét xử phải xác định làm sáng tỏ sự thật khách quan của vụ án. Trên cơ sở của sự thật khách quan, Tòa án nhân danh Nhà nước, đưa ra phán quyết cuối cùng liên quan đến bản án. Với nhiệm vụ và chức năng là cơ quan xét xử của nước ta, hệ thống Tòa án nhân dân cùng với các cơ quan tư pháp như cơ quan thi hành án, cơ quan tổ chức bổ trợ tư pháp, cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát, thì mọi hoạt động phải bảo đảm pháp luật được thi hành nghiêm minh.

Tại Tòa án, các kết quả hoạt động điều tra, truy tố, bào chữa, giám định được đưa ra xét xử và sử dụng một cách công khai thông qua các thủ tục tố tụng, để từ đó đưa ra những phán xét cuối cùng. Tòa án là nơi thể hiện công lý, sự đối xử công bằng,bình đẳng trong tất cả các mối quan hệ; Tòa án cũng là nơi thể hiện chất lượng, trình độ hoạt động và uy tín của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống tư pháp của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. 7 Xét theo khoa học pháp lý thì việc lần đầu tiên đưa vụ án ra xét xử ở Tòa án có thẩm quyền đó là xét xử sơ thẩm. Tòa án đưa ra quyết định về bản án có thể bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm.

Hay nói cách khác, xét xử sơ thẩm chính là giai đoạn thứ tư của hoạt động tố tụng. Bản án của Tòa án, nếu có hiệu lực pháp luật thì đó là quyết định kết thúc cả bốn giai đoạn hoạt động tố tụng là khởi tố; điều tra; truy tố; xét xử. Xét xử sơ thẩm là giai đoạn tố tụng độc lập trong đó Tòa án có thẩm quyền thực hiện chức năng của mình để xem xét, giải quyết vụ án, ra quyết định đối với bản án theo quy định của pháp luật. Việc giải quyết vụ án hình sự sẽ trải qua các giai đoạn khác nhau.Tại phiên tòa, hội đồng xét xử trên cơ sở đánh giá công khai những chứng cứ đã được kiểm tra, sẽ ra bản án xác định có tội hay không có tội.

Bên cạnh việc ra bản án, Tòa án còn có thể ra các quyết định khác để giải quyết vụ án. Cũng có nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm xét xử sơ thẩm vụ án hình sự, song đa phần các nhà khoa học đều cho rằng: Xét xử sơ thẩm vụ án hình sự là việc xét xử lần thứ nhất ở cấp thứ nhất, do Tòa án thực hiện theo thẩm quyền mà pháp luật đã quy định. Bản thân tác giả cũng hoàn toàn đồng ý với quan điểm này. Đặc điểm xét xử sơ thẩm vụ án hình sự của Tòa án 1.Hoạt động xét xử do Tòa án nhân danh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thực hiện bằng quyền lực nhà nước Pháp luật hiện hành đã quy định, Cơ quan thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp là Viện kiểm sát; cơ quan xét xử chính là Tòa án, thực hiện quyền tư pháp.

Như vậy, chức năng thực hiện quyền tư pháp là thuộc Tòa án nhân dân, thông qua quyền hạn, nhiệm vụ thì cơ chế kiểm tra, giám sát thực hiện chủ yếu bằng chức năng xét xử, giải thích pháp luật. Hiến pháp năm 2013 tại Điều 102 đã quy định cơ quan xét xử của nước 8 Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam là Tòa án nhân dân, có nhiệm vụ thực hiện quyền tư pháp. Đây là quy định trong toàn hệ thống chính trị, Tòa án là cơ quan duy nhất có chức năng xét xử và thực hiện quyền tư pháp, tức là có chức năng xét xử các vụ án, giải quyết các vụ việc có tranh chấp theo thẩm quyền quy định. Hiến pháp 2013 quy định cơ chế kiểm soát quyền tư pháp từ phía cơ quan lập pháp, thể hiện qua việc Quốc hội có quyền bầu, bãi nhiệm, miễn nhiệm đối với các chức danh Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, lấy phiếu tín nhiệm, miễn nhiệm đối với các chức danh do mình bầu, như Chánh án Toàn án nhân dân tối cao, Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.

Dù vậy, việc kiểm soát quyền lực này gần như mang tính một chiều chưa mang tính ngược lại. Là cơ quan có vai trò thực hiện quyền tư pháp, Tòa án sẽ thực hiện chức năng kiểm soát việc thực hiện các quyền hành pháp, lập pháp, theo quyền hạn, nhiệm vụ được giao. Theo đó, Tòa án nhân dân thực hiện quyền lập pháp; kiến nghị sửa đổi, bổ sung luật nếu thông qua hoạt động xét xử thấy văn bản luật trái Hiến pháp, mâu thuẫn với luật khác hoặc không phù hợp với thực tiễn. Bên cạnh đó, Tòa án còn có thẩm quyền xét xử các vụ án hành chínhcủa các cơ quan hành chính nhà nước đối với các hành vi hành chính, quyết định hành chính; cũng như các phán quyết về vi phạm quyền con người… Ở nước ta, quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp đều bắt nguồn từ nhân dân.

Cả ba quyền này tuy có chức năng, nhiệm vụ khác nhau nhưng đều là những yếu tố tạo nên sự thống nhất của quyền lực nhà nước. Hiến pháp năm 2013 ra đời là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện bộ máy nhà nước, tạo dựng cơ chế phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực, bảo đảm cho bộ máy nhà nước hoạt động hiệu quả. Hoạt động xét xử của Tòa án được tiến hành theo nguyên tắc độc lập và chỉ tuân theo pháp luật và chỉ do Thẩm phán và Hội thẩm Tòa án nhân dân tiến hành Độc lập là biểu hiện của việc chỉ tuân theo pháp luật. Do vậy,khi xét xử, Thẩm phán và Hội thẩm được pháp luật quy định hoạt động theo nguyên tắc độc lập.

Đó là nguyên tắc được ghi nhận trong Hiến pháp cho tới các luật chuyên ngành. Nếu Thẩm phán và Hội thẩm xét xử độc lập, không chịu bất kỳ sự tác động nào thì phán quyết của Hội đồng xét xử mới có tính khách quan, vô tư, quyết định của Hội đồng xét xử mới đảm bảo đúng pháp luật. Điều kiện cần thiết để Thẩm phán và Hội thẩm tuân theo pháp luật là thực hiện nguyên tắc độc lập. Tuân theo pháp luật là cơ sở để thể hiện tính độc lập trong xét xử.

Xét ở khía cạnh chung của tính độc lập, để có thể tự mình đưa ra phán quyết, Thẩm phán và Hội thẩm phải có kiến thức pháp luật và phải chấp hành quy định của pháp luật. Khi nắm rõ kiến thức pháp luật, Thẩm phán và Hội thẩm sẽ có điều kiện để thể hiện sự độc lập trong phán quyết của mình. Xét ở khía cạnh khác thì tuân theo pháp luật là sẽ loại trừ các tác động khác đến hoạt động xét xử của Thẩm phán và Hội thẩm, từ đó họ mới có được sự độc lập. Có một nguyên tắc mà khi xét xử Hội thẩm và Thẩm phán phải tuân theo đó là phán quyết độc lập, chỉ tuân theo pháp luật: “Độc lập” và “chỉ tuân theo pháp luật” có mối quan hệ qua lại, khăng khít với lẫn nhau.

Độc lập chính là điều kiện cần thiết để Thẩm phán,Hội thẩm nhân dân chỉ tuân theo pháp luật khi xét xử. Như vậy tuân theo pháp luật chính là cơ sở cần thiết để hội thẩm, thẩm phán độc lập khi xét xử. Cả haimối quan hệ này ràng buộc nhau. Như vậy, trường hợp chỉ độc lập mà không tuân theo quy định của pháp luật thì sẽ dẫn đến tình trạng thiếu khách quan trong xét xử, 10 ngoài ra còn phải tùy thuộc vào ý chí chủ quan của thẩm phán mà dẫn đến việc không công bằng.

Các quy định trong bốn bản Hiến pháp của nước ta đối với nguyên tắc này tại điều 69 Hiến pháp 1946, điều 100 Hiến pháp 1959, điều 131 Hiến pháp 1980, điều 130 Hiến pháp 1992. Và tại sắc lệnh số 13 ngày 24 tháng 01 năm 1946 và các luật tổ chức Tòa án nhân dân năm 1960, 1981, 1992 cũng đều ghi nhận nguyên tắc này. Nguyên tắc này xuất phát từ nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa, qua đó bảo đảm cho Tòa án xét xử khách quan, đúng pháp luật. Khi thực hiện chức năng xét xử Tòa án đặc biệt lưu ýcác nội dung chính của nguyên tắc này như sau: Một là: Khi xét xử, Hội đồng xét xử không chi phối bởi bản luận tội của Viện kiểm sát; và cũng không bị ảnh hưởng các ý kiến của thành viên trong hội đồng xét xử.

Thẩm phán, Hội thẩm phải chịu trách nhiệm về ý kiến của mình trong từng vấn đề của vụ án hình sự. Hai là:Tất cả thành viên của Hội đồng xét xử cũng phải giữ vững nguyên tắc độc lập khi xét xử trong việc xác định chứng cứ, căn cứcác quy phạm pháp luật áp dụng nhằm đảm bảo định tội và lượng hình chính xác đối với các vụ án hình sự và quyết định quyền cũng như nghĩa vụ của các đương sự trong vụ án hình sự. Ba là: theo các thủ tục sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm hoặc tái thẩm thì bản án chưa có hiệu lực pháp luật sẽ phải tiếp tục được đưa ra xét xử ở cấp cấp cao hơn. Hay các bản án xét xử sơ thẩm nếu không thật sự cần thiết thì không phải xin ý kiến của Tòa án cấp trên chỉ đạo.

Cũng như vậy khi xét xử phúc thẩm, giám đốc thẩm hoặc tái thẩm Tòa sẽ không bị ảnh hưởng bởi kết quả của phiên xét xử sơ thẩm. Độc lập khi xét xử của Hội thẩm và Thẩm phán là phải căn cứ vào các quy định của pháp luật từ đó đưa ra các quyết định đúng đắn của mình.