Chương 1: Những vấn đề lý luận về cấp, tống đạt và thông báo VBTTDS. 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chương 2: Thực trạng các quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về cấp, tống đạt và thông báo VBTTDS. Chương 3: Thực tiễn thực hiện các quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về cấp, tống đạt và thông báo VBTTDS và kiến nghị. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CẤP, TỐNG ĐẠT VÀ THÔNG BÁO VĂN BẢN TỐ TỤNG DÂN SỰ 1.
KHÁI NIỆM VÀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC CẤP, TỐNG ĐẠT VÀ THÔNG BÁO VĂN BẢN TỐ TỤNG DÂN SỰ 1. Khái niệm cấp, tống đạt và thông báo văn bản tố tụng dân sự Cấp, tống đạt và thông báo VBTTDS là những thuật ngữ pháp lý có nội dung khác nhau nhưng có mối liên quan với nhau. Khi nghiên cứu khái niệm về cấp, tống đạt và thông báo VBTTDS trước tiên chúng ta cần phải nghiên cứu khái niệm của từng thuật ngữ cụ thể. Thứ nhất, văn bản tố tụng dân sự.
Hiện nay, chưa có văn bản pháp luật nào quy định cụ thể thế nào là VBTTDS. Tuy nhiên, về bản chất thì “khái niệm chính là hình thức của tư duy trừu tượng, là kết quả của quá trình khái quát hóa và tách biệt (trong tư tưởng) các đối tượng thuộc về một lớp nào đó theo một số dấu hiệu đặc trưng nhất định của các đối tượng này” [9]. Do vậy, để đưa ra được khái niệm chính xác về VBTTDS, chúng ta có thể tiến hành nghiên cứu từ các dấu hiệu đặc trưng của nó đối với các loại văn bản khác, rồi khái quát thành khái niệm cụ thể. Trên cơ sở nghiên cứu, thì VBTTDS có các đặc điểm như sau: - VBTTDS là văn bản áp dụng pháp luật, áp dụng trong quá trình giải quyết vụ, việc dân sự, THADS đối với từng trường hợp nhất định.
Nó chứa đựng các quy định xử sự đối với từng chủ thể liên quan. Ví dụ: Trong trường hợp cần báo nguyên đơn hoặc bị đơn lên Tòa án để tham gia phiên hòa giải thì Tòa án phát hành thông báo về phiên hòa giải. Trong thông báo hòa giải phải đảm bảo được các nội dung như họ tên của người cần thông báo, nội dung thông báo đến tòa làm gì, ngày giờ, địa điểm tiến hành phiên hòa giải. - VBTTDS được ban thành và sử dụng trong hoạt động tố tụng, THADS.
Các văn bản không được ban hành và sử dụng trong quá trình hoạt động tố tụng dân sự, hoạt động THADS thì không phải là VBTTDS. Ví dụ: Các bài văn, bài thơ cũng 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com là văn bản nhưng đó không phải là VBTTDS, vì nó không được ban hành và sử dụng trong quá trình hoạt động tố tụng và thi hành án dân sự. - VBTTDS phải do cơ quan tiến hành tố tụng dân sự, cơ quan THADS hoặc người tiến hành tố tụng dân sự, người có thẩm quyền của cơ quan THADS ban hành. Trong quá trình thực hiện các hoạt động tố tụng, THADS thì các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, cơ quan thi hành án, người có thẩm quyền của cơ quan THADS ban hành ra các VBTTDS nhằm phục vụ việc giải quyết vụ, việc nhất định.
Các văn bản này có thể là bản án, quyết định, giấy triệu tập, giấy báo, thông báo… Nhưng tất cả chúng đều phải do các chủ thể trên ban hành ra. Những văn bản không phải do cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, cơ quan thi hành án, người có thẩm quyền của cơ quan THADS ban hành ra thì không được coi là VBTTDS. Như đơn đề nghị của đương sự, hay giấy xác nhận của UBND (UBND)… thì không được coi là VBTTDS. - VBTTDS phải được ban hành theo một trình tự, thủ tục mà pháp luật quy định.
Trong quá trình giải quyết vụ việc, cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, cơ quan THADS người có thẩm quyền của cơ quan THADS cần phải ban hành các VBTTDS theo đúng trình tự, thủ tục mà pháp luật tố tụng dân sự quy định. Các chủ thể này không được phép tùy tiện ban hành các VBTTDS không đúng trình tự, thủ tục mà pháp luật quy định. Ví dụ: Chưa hòa giải thành nhưng đã ban hành quyết định công nhận thuận tình ly hôn; chưa xét xử nhưng đã ban hành bản án. Tất cả các VBTTDS ban hành trái trình tự, thủ tục pháp luật đều bị coi là trái pháp luật, không có giá trị pháp lý và bị hủy.
Như vậy, trên cơ sở phân tích các đặc điểm trên, chúng ta có thể đưa ra khái niệm VBTTDS như sau: “VBTTDS là văn bản do cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, cơ quan thi hành án, người có thẩm quyền của cơ quan THADS ban hành theo thủ tục, trình tự pháp luật tố tụng dân sự quy định và áp dụng trong quá trình giải quyết VVDS, THADS, trong đó chứa đựng các quy tắc xử sự của các chủ thể có quyền và nghĩa vụ liên quan”. Ví dụ: Bản án, quyết định, giấy báo, giấy mời, giấy triệu tập, thông báo. 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Các VBTTDS có thể được phân thành nhiều loại, theo những tiêu chí khác nhau. Nếu căn cứ vào cơ quan ban hành: thì có thể phân loại thành VBTTDS của Viện kiểm sát, VBTTDS của Tòa án, VBTTDS của cơ quan Thi hành án.
Nếu phân loại theo các giai đoạn tố tụng, thì có thể phân loại thành VBTTDS được ban hành trong giai đoạn thụ lý vụ án, thu thập xác minh chứng cứ, hoà giải và chuẩn bị xét xử, xét xử tại phiên toà, sau phiên toà, thi hành án. Nếu phân loại theo theo tính chất của hoạt động tố tụng, VBTTDS bao gồm: Văn bản về nội dung và văn bản về thủ tục: - Các văn bản về thủ tục tố tụng (trong thực tiễn tố tụng được gọi là “văn bản về hình thức”) bao gồm Quyết định phân công Thẩm phán giải quyết vụ án, Quyết định chuyển vụ án, Quyết định rút vụ án, Quyết định đưa vụ án ra xét xử; Giấy triệu tập, Giấy mời, Thông báo. - Văn bản về nội dung vụ án bao gồm: Các loại biên bản (Biên bản lấy lời khai, Biên bản hoà giải, Biên bản đối chất, Biên bản xác minh, Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ, Biên bản định giá, Biên bản phiên toà.), Bản án, Quyết định của Toà án. Nếu phân loại theo nội dung văn bản thì VBTTDS bao gồm: VBTTDS quy định quyền và nghĩa vụ và VBTTDS phản ánh sự việc: - VBTTDS quy định quyền và nghĩa vụ có nội dung chứa đựng các quy định.
Trong đó, nó thể hiện một cá nhân hay cơ quan nào đó có những quyền gì, hay có nghĩa vụ gì. Ví dụ: giấy triệu tập đương sự thường quy định ngày giờ, địa điểm yêu cầu đương sự phải có nghĩa vụ chấp hành; hay quyết định đình chỉ vụ án thì có nội dung đình chỉ giải quyết vụ án, bên cạnh đó cũng thể hiện quyền của nguyên đơn có quyền khởi kiện lại hay không, hoặc có quyền kháng cáo… - VBTTDS phản ánh sự việc được sử dụng trong quá trình giải quyết vụ việc với mục đích phản ánh các nội dung sự việc. Trên cơ sở đó để có căn cứ giải quyết vụ việc đúng đắn. Các loại văn bản này được thể hiện bởi các dạng: Các biên bản xác minh, biên bản ghi lời khai, biên bản phiên tòa, biên bản xem xét thẩm định tại chỗ, biên bản định giá… 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Sự phân loại các VBTTDS như chỉ mang tính tương đối, vì có nhiều văn bản vừa thể hiện nội dung quyền và nghĩa vụ của của chủ thể, nhưng cũng chứa đựng cả việc phản ánh sự việc.
Ví dụ: Bản án vừa có phần phản án sự việc, nhưng có phần quyền quyết định thể hiện quyền và nghĩa vụ của chủ thể… Thứ hai, cấp văn bản tố tụng dân sự. Theo từ điển tiếng Việt: “cấp” được hiểu là giao cho hưởng, giao cho toàn quyền sử dụng [7, tr. Đây là cách hiểu chung nhất, khái quát nhất về thuật ngữ “cấp”. VBTTDS do cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng, cơ quan thi hành án, người có thẩm quyền của cơ quan THADS ban hành.
Do vậy, về nguyên tắc việc cấp VBTTDS trước tiên là do các những cá nhân, cơ quan này trực tiếp thực hiện. Ngoài ra, các cơ quan này cũng có thể giao cho các cơ quan, cá nhân khác thực hiện việc cấp VBTTDS theo quy định pháp luật. Trên cơ sở định nghĩa từ “cấp” và mục đích của việc cấp VBTTDS đã phân tích ở trên có thể đưa kết luận định nghĩa về cấp VBTTDS như sau: “Cấp VBTTDS là hoạt động của cá nhân, cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật giao cho cá nhân, cơ quan, tổ chức liên quan đến vụ việc dân sự, thi hành án dân sự VBTTDS để họ có toàn quyền sử dụng nhằm phục vụ các quyền, lợi ích của họ”. Thứ ba, tống đạt văn bản tố tụng dân sự.
Theo từ điển tiếng việt, từ “tống” có nghĩa là đưa đến, gửi đến mà bất chấp có đồng ý nhận hay không [7, tr.1302] và từ “đạt” có ý nghĩa là đến được mục đích, thực hiện được mục tiêu đã đề ra; đúng với yêu cầu ở mức tương đối [28, tr. Hoạt động tống đạt VBTTDS trước tiên cũng do cơ quan ban hành văn bản trực tiếp thực hiện. Ngoài ra, các cơ quan này cũng có thể giao cho các cơ quan, cá nhân khác thực hiện việc tống đạt các VBTTDS thay mình theo quy định pháp luật. Hoạt động này nhằm để giao VBTTDS đến các cá nhân, cơ quan, tổ chức liên quan đến vụ việc mà các cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan THADS đang giải quyết.
Từ những vấn đề nêu trên, có thể đưa ra định nghĩa về tống đạt VBTTDS như sau: “Tống đạt VBTTDS là hoạt động của cá nhân, cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật đưa đến, gửi đến cho cá nhân, cơ quan, tổ chức liên 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com quan đến vụ việc dân sự, thi hành án dân sự VBTTDS thông qua các hình thức mà pháp luật quy định bất chấp là cá nhân, cơ quan, tổ chức liên quan có đồng ý nhận hay không nhưng phải đảm bảo là đã thực hiện được việc giao được văn bản đó trên cơ sở pháp luật.