CHƯƠNG 1: TONG QUAN 1. Tổng quan về lĩnh vực nghiên cứu. LLL Trên thé gi Việc nghiên cửu va áp dụng các công nghệ tưới tiết kiệm nước là xu hướng chung của. quốc tẾ nhằm thay thé cho các phương phip, kỹ thuật tới hông thường.
Công nghệ tưới phun mưa, nhỏ giọt chính là một trong số những lựa chọn hàng đầu trong việc thúc dy phát triển thuỷ lợi của nhiễu nước tiên tiến trên thể giới. Theo tước tỉnh của FAO (2004), hiện nay, hầu như các quốc gi trên thể giới ít nhiều đều áp dụng công nghệ tưới tết kiệm nước [2] Công nghệ, kỹ thuật tưới ết kiệm nước lần đầu tiên được sử dụng trong các nhà kinh ở nước Anh vio cuối năm 1940. Trong những năm ct thập ky 50, nhiều hệ thống tưới tiết kiệm nước đã được áp dụng rộng rãi trên các cánh đồng ở Israel. TiẾp theo, cũng với công cuộc nghiên cứu phát tiễn kỹ thuật tưới nhỏ git ở Mỹ và Iznel trong những năm 60 là một quá tinh phát tiễn ứng dung và thay thé các kỹ thuật truyền thống bằng các kỹ (huật công nghệ tưới hiện dạ, tết kiệm nước.
Việc nghiên cứu ứng dung thành công các đường ống và thiết bị tưới bảng nhựa của Israel đã mở ra một giai đoạn. mới cho công nghệ tưới tết kiệm nước trên toin cầu. Diện tích canh tác được tưới bằng kỹ thuật, công nghệ tưới tiết kiệm nước trên thé giới không ngừng tăng lên|3], Sau năm 1968 đến 2009 đã cỏ nhiỀu nước nghiên cứu ấp dụng tới nhỏ giọt như Israel, Uc, Trung Quốc, Nam Phi, Nga, Hàn Quốc, Anh, Canada và Ukraine, Từ năm 2000 đi năm 2015, đã có 26 quốc giatrên thể giới áp dụng tưới nhỏ giọt trong Tĩnh vực trồng tot [4] Israel là một trong những quốc gia thành công nhất trong nghiên cứu và ứng dụng hệ thống tưới nhỏ giọt. Công nghệ tưới tiết kiệm nước Israel hiện không chỉ tập trung tại những khu vực nguồn nước tự nhiên của các nước phát triển mà đang được mo rng trên phạm vi toàn cầu [4].
Isacl nổi tiếng trong việc nghiên cứu, áp dụng thành và có nhiều đồng góp quan trọng trong việc phát tiễn kỹ thuật tưới nhỏ giọt Mặc dù vẫn đầu tư cho hệ thống tới nhỏ giọt khi cao nhưng sự hiệu quả trong vi tiết kiệm nước và tăng năng suất cây ting đã làm cho công nghệ này khá phổ biến ở Israel.000 ha cây bông tại Israel (chiếm 40% điện tích trồng bông) 43 được tới bằng kỹ thuật tưới nhỏ git [5]. NhiỀu trang trại ở Israel đã sử dụng các thiết bị thí nghiệm tại đồng ruộng để điều hành hệ thống tưới nhỏ giọt rất có hiệu quả Mot trong những thành công của việc sử dụng nước mặn để tưới cho bông, lúa mì, lúa mạch. của Israel đã đi đến thành công. Hiện nay Ital là quốc gia đứng đầu trên thé giới trong việc nghiên cứu chế tạo, áp dụng và xuất khẩu công nghệ tưới tiết kiệm.
nước, đặc biệt là tưới nhỏ giọt Tai châu A, việc áp dụng hệ thống này đang trong giai đoạn phát triển, đặc biệt là ‘Trung Quốc và An Độ. Tại An Độ, trung tâm phát triển nông nghiệp nước này đã khai mạc chương trình tập huắn về tưới nhỏ gigt với mục đích hướng dẫn nông dân bang Gurdaspur áp dụng công nghệ tưới tiêu tiết kiệm sau khi phương pháp này đã đem lại thành công tại nhiều khu vực khác. Hiện Án Độ dang phải dối diện với thực trang nguồn nước ngẫm suy giảm ngày cảng nghiêm trọng [4] Các nước Đức, Anh, Ha Lan, Bi, Pháp, Tây Ban Nha, Nam Phi, Liên Xô (cồ).đễu phát triển nhanh và có nhiều kinh nghiệm, thành tựu trong nghiên cứu ứng dụng và hit in kỹ thuật tưới hiện đại và ất kiệm nước, nhất à kỹ thuật tưới nhỏ gọt 1. Tại Việt Nam Tdi tiết kiệm nude cho các loại cây trồng đã trở nên phổ biến tong điều kiện mới về kinh tế va xã hội ở Việt Nam.
Đối với Việt Nam, công nghệ tưới tiết kiệm nước được bất đầu từ năm 1993 và chủ i thực nghiệm ti các cơ sở sản xuất. Hệ thông tưới ết kiệm nước ở mức thấp, dom giản hơn là tưới trực tiếp vào tin gốc cây trồng (nhờ đường ống dẫn áp lực thấp - vôi nước mềm do công nhân điều khiển), đã được Trường Đại học Thủy lợi thiết kế, xây dung áp dụng thử nghiệm trên quy mô khá rộng (hơn 200 ha) vào các năm 1993 đến năm 1995 tại khu dự án khoa học công nghị "phát triển hệ sinh thái nông, nghiệp, Phủ Quỷ- Nghệ An bi núi canh tác cây ăn quả (cam, quý rất khó khăn về nguồn nước, đắt dai thoái hóa. ứng dung và phát tiển kết quả từ hệ thống tưới gốc dự án Phủ Quy- Nghệ An, một số cơ sở và nghiên cứu khác đã xây dựng. tri loại này để tổi cho các cây an quả, cấy công nghiệp nh Trung tâm nghiền cứu cây ăn quả Phủ Quy ~ Nghệ An, một số nông trại canh tác cả phê ở Dak lik, Lam Đồng, Sơn La,.
và một số tưới cho các vườn ươm cây rùng ở Vĩnh Phú, Lâm. Đồng, Đăk Lak, Gia Lai. hệ thông có hạn chế là độ bền, tuổi thọ chưa cao do thiết bị đường ống không được sản xuất chuyên dùng [3] Trong những năm gin diy, một số dự ân nghiên cứu ứng dụng công nghệ tới nhỏ giot cho các loại cây trồng đã được triển khai ở nước ta như nghiên cửu tưới nhỏ giọt cho 1.5 ha rau quả sạch ở Trưởng cao ding kỹ thuật Hà Tây, 65 ha chè ở thị xã Tuyên Quang, Ia cây ân quả ở Núi Cóc, Bắc Thái, 1 ba rau quả của Viện nghiên cứu cây ăn quá ở Gia Lâm, Hà Nội, 3.8 ha tring cây nho ở Ninh Thuận, 2 ha trồng cây thanh long ở tỉnh Binh Thuận, nghiên cứu tưới nhỏ git tại Trung tâm cây giống Phú Hộ - Phú ‘Tho và 2 ha trồng cây mía ở huyện An Khê tinh Gia Lai [5]. Hiệu quả kinh tế của việc áp dung công nghệ tui tết kiệm nước ở các nghiên cứu cho các loi cây tring ở một số địa phương được trình bầy ở Bang 1.1, Lợi nhuận cao chứng tỏ hiệu quả kính tế của sắc nghiên cứu ứng dung công nghệ tưổi it kiệm nước cho các loại cây trồng cổ giả trị kinh tẾ cao.1 Hiệu quả kinh té của việc ấp dụng công nghệ tưổi tit kiệm nước cho một số loại cây trồng ở Việt Nam on ê ăm á Lợi nhuận.
TT Căng #%EBỆ | Loại mà cây trồng | Địa phương im Ð | cholha tưới dụng ài tông 1 [ruses] caano | TRS Í am.00 3[mamaal com | Th Gata | 20-20 201300 Ngủ. | CwpA [ Tinton tinh [ 2006-2007 | 8090000 2| Fe | CR TTT Tas as nemo mẽ m on "giận: Tạp chỉ Khoa học Ay thuật Thủy lợi và Môi trườngsố 28 Các nghiên cúu, tính toán xác định nhu cầu nước của cây trồng nhằm xây dựng các phương án ấu cho mỗi loại cây rằng, nhằm đem li năng suit, sử đụng nguồn nước hiệu quả tiết kiệm. Một số nghiên cứu, dự án hiện đã triển khai tại Việt Nam như. * Lấp đặt súng tưới Ducar JetS0T tại trại bò Kỳ Sơn, Kỳ Anh, Hà Tĩnh; thiết bị s dụng: Sing tưới cây bán kính lớn Ducar JetSOT ~ Thổ Nhĩ Kỳ: đối tượng cây trồng: Co chăn nuôi bỏ; địa hình: de 30 độ: lưu lượng vòi phun: >45mŸh; Bán kinh phun: 40 (m); máy bơm 30HP, mí in tưới 1 súng: diện tích: 20ha + Tưới béc LF2400 cho cỏ voi chin nu ở Long Am: thiết bị sử dụng: Béc tưới cây LF2400 - Rainbird — USA; đi tượng cây trong: Cỏ chăn nuôi VA06; quy cách lắp.
đặc 12x13 (m); lưu lượng vòi phun: 1.7m; máy bom 30 Hp, sử dụng biến tin chuyển từ 1 pharse lên 3 pharse, Mỗi giờ lần tưới được 100 - 150 bÉc: điện tích: 15 ba « - Tưới phun mưa tự động cho cây raw mẫu xã Nhân Khang, Lý Nhân, Hà Nam; thiết bị sử dụng: Spray Hose Sprinklers; đối tượng cây trồng: Cây rau màu các loại; quy cách lip dat: 4x4 (m); lưu lượng vôi phun: 7.5m h; bán kính phun: 2 - 3m: máy bơm 50 Hp, mỗi lần tưới 2ha; diện tích: 22 ha, Kết quả nghiên cứu và thực té áp dung công nghệ tưổi tit kiệm nước cho một số cây như cà phê, hồ tiêu, thanh long, mia, cổ chan nuối ở Việt Nam đã cho thấy rằng, áp dụng công nghệ này kết hợp với tưới phân có thể gia ting năng suất từ 10% - 40%, giảm chỉ phí công chăm sóc, tăng thu nhập của hộ gia đình từ 20% - 50% và tiết kiệm nước so với tưới truyền thông từ 20% - 40% Mặc dù có nhiều ưu điểm ndi trội so với các kỹ thuật tưới tuyễn thống nhưng công tưới tiết kiệm nước ở nước ta vẫn chưa được áp dụng rộng rai. Theo thống kê sơ bộ, tính đến thời điểm hiện tại, tích iy trồng cạn được áp dụng tưới tiên tiền, tiết kiệm nước khoảng 28.447 ha, trong đó, tưới nhỏ giọt 21.207 ha và tưới phun mưa cue bộ 7.240 ha [6] “Công nghệ tưới tiết kiệm nước chưa được áp dụng rộng rãi ở nước ta, nguyên nhân chủ yếu là do chỉ phí đầu tư lớn, đòi hỏi có một trình độ kiến thức nhất định khi sử dụng, trong khi động lực của người sản xuất chưa đủ lớn, chưa thấy hết được lợi ích, nhất àlợi ich kinh tế của việc áp đụng công nghệ này so với phương pháp tưổi tuyễn thing. Ngoài ra, cơ 0 É, chính sich vợ cho người nông din, tổ chức kinh tế, xã hội để thúc diy ứng dụng công nghệ, kỹ thuật tưới tiết kiệm cho cây trồng chủ lực còn chưa hoàn thiện, đồng bộ, chưa tạo động lực cho việc áp dụng công nghệ tưới tết kiệm nước trong sản xuất nông nghiệp. Hệ thống t inh hoạt Hiện nay, các hệ thống tưới tiết kiệm nước thường được thiết kế theo nhiệm vụ cụ thể đối với cây trồng, thời vụ đã được chỉ r ở hiện tại và tương lai.
Tuy nhiên, cơ cầu ef cây tring, thời vụ trong tương lai có thé có những thay đổi do nhủ cầu thị trường, người dân sẽ chọn những cây trồng mang lại lợi ích kinh tế nhất, Và nếu nhu cầu nước tăng lên thi hệ théng tưới được thiết kế cho nhiệm vụ cũ không đáp ứng được với nhiệm vụ mới. Bên cạnh đó, các hệ thing tưới thông thường được vận hành theo kế hoạch tưới cụ thé đã được chỉ ra từ trước. Như vậy người nông dân phải ấy nước vào thời gian quy định của mình, có th li vào giữa đêm hoặc vio lúc nắng nồng, không phân bit là vào lic đồ cây trồng có thực sự cần nước hay không.