Chương 1: Cơ sở lý luận về thể chế đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp huyện. Chương 2: Thực trạng đội ngũ công chức và thể chế đào tạo, bồi dưỡng công chức tại huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội. Chương 3: Giải pháp hoàn thiện thể chế đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp huyện từ thực tiễn huyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội. 9 Luan van Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỂ CHẾ ĐÀO TẠO, BỒI DƢỠNG CÔNG CHỨC CẤP HUYỆN 1.
Quan niệm về đào tạo, bồi dƣỡng công chức cấp huyện 1. Khái niệm về công chức và công chức cấp huyện 1. Khái niệm công chức Công chức là một khái niệm mang tính lịch sử và tùy thuộc vào quan điểm của từng quốc gia, từng thời điểm lịch sử nó lại được định nghĩa một cách khác nhau. Có những nơi hiểu công chức theo nghĩa rất rộng như ở Pháp là bao gồm tất cả những nhân viên trong bộ máy hành chính nhà nước, tất cả những người tham gia dịch vụ công.
Hay hẹp hơn, như tại Anh, nói tới công chức người ta hiểu là những người thay mặt nhà nước giải quyết công việc công, nhất là ở tại trung ương, nên phạm vi công chức thu hẹp hơn rất nhiều. Ở Trung Quốc: Công chức không chỉ là những người thực hiện các hoạt động chuyên môn nghiệp vụ trong BMHC của Trung ương mà còn bao gồm cả những người làm công tác chuyên môn nghiệp vụ quản lý trong BMHC thuộc chính quyền ở các địa phương. Ở Nhật Bản: Khái niệm công chức là những người làm công việc nhà nước, chịu trách nhiệm về những công việc chung của Nhà nước; do Nhà nước lựa chọn và bổ nhiệm; được trả lương từ ngân sách của nhà nước. Ở Việt Nam, khái niệm “công chức” gắn với sự hình thành và phát triển của nền hành chính nhà nước.
Qua lịch sử phát triển của đội ngũ công chức Việt Nam có thể đưa ra khái niệm công chức là những người được tuyển dụng, bổ nhiệm giữ một công vụ thường xuyên, làm việc trong một cơ quan nhà nước, được phân loại theo trình độ đào tạo, ngành chuyên môn, được xếp vào một 10 Luan van ngạch hành chính, trong biên chế nhà nước và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Nhưng tựu chung lại công chức của một nước là công dân của nước đó, làm việc trong cơ quan nhà nước, được hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Theo quy định tại khoản 2 Điều 4 của Luật Cán bộ, công chức , Luật số 22/2008/QH12 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2010 thì nước ta quy định: “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật.” Sự ra đời của Luật cán bộ, công chức có thể nói đây là bước phát triển mới trong nhận thức và sự hoàn thiện của hệ thống văn bản pháp luật của nước ta quan niệm về công chức, thể chế hóa quan điểm, đường lối của Đảng về công tác cán bộ, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nhà nước của dân, do dân và vì dân. Để quy định cụ thể về công chức ngày 25 tháng 1 năm 2010, Chính phủ ban hành Nghị định số 06/2010/NĐ-CP, trong đó căn cứ để xác định công chức là “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh, trong biên chế, hưởng lương từ ngân sách nhà 11 Luan van nước hoặc được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật…’’ 1.
Khái niệm về công chức cấp huyện Trong tổ chức bộ máy hành chính của nước ta, thì UBND cấp huyện có vai trò quan trọng trong việc tổ chức thực hiện đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Để các chủ trương, đường lối chính sách đó được thực hiện có hiệu quả trong đời sống nhân và phát triển kinh tế xã hội của địa phương thông qua các cơ quan chuyên môn của UBND huyện và đội ngũ công chức cấp huyện những người thừa hành quyền lực nhà nước để cụ thể hóa các chủ trương, mục tiêu chính sách đó. Từ khái niệm về công chức nói chung, trong phạm vi nghiên cứu của luận văn ta có thể đưa ra khái niệm: Công chức hành chính cấp huyện là công dân Việt Nam được tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn nghiệp vụ, làm việc trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Từ quan niệm công chức cấp huyện là công chức hiện đang làm việc trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện, vì vậy, họ được coi là một bộ phận của đội ngũ cán bộ, công chức (CBCC) nước ta; nên họ có những đặc điểm của đội ngũ CBCC như: Họ là chủ thể của nền công vụ, lao động của họ là một dạng lao động quyền lực, lao động thực thi pháp luật; là lực lượng lao động có tính chuyên môn hóa cao; là công bộc của dân; có đầy đủ phẩm chất đạo đức của một nền công vụ chính quy, hiện đại; phải trung thành với Đảng, Chính phủ, với tổ quốc và nhân dân; là lực lượng nòng cốt và tiên phong trong việc bảo vệ kỷ cương phép nước và các quyền tự do, quyền con người; là lực lượng đi đầu trong đấu tranh chống quan liêu, tham nhũng 12 Luan van và các biểu hiện tiêu cực khác của bộ máy nhà nước; họ phải am hiểu và tôn trọng luật pháp và thông lệ quốc tế.
Ngoài các đặc điểm, yêu cầu chung như trên, công chức chuyên môn thuộc UBND cấp huyện (gọi tắt là công chức cấp huyện) còn có một vài đặc điểm khác như: - Công chức cấp huyện là những người làm việc trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện; được xếp vào một ngạch công chức hành chính theo quy định của Chính phủ; Được tuyển dụng theo Vị trí việc làm trong các cơ quan hành chính cấp huyện. + Cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện là cơ quan có chức năng quản lý nhà nước về các lĩnh vực chính trị, kinh tế - xã hội, giáo dục quốc phòng của địa phương, các cơ quan này thực hiện hoạt động chấp hành và điều hành. Hệ thống các cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện được tổ chức và hoạt động theo quy định của Hiến pháp, Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức Chính quyền địa phương, là hệ thống các cơ quan hành pháp ở nước ta. Hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện được tổ chức, duy trì thông qua đội ngũ công chức đảm nhiệm các hoạt động công vụ để thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, thực hành pháp luật, đưa pháp luật vào đời sống, nhằm đảm bảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội; quản lý và sử dụng có hiệu quả nguồn tài sản chung và ngân sách nhà nước phát triển và ổn định nền kinh tế xã hội; bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
+ Theo quy định của Luật cán bộ, công chức năm 2008 và các Nghị định của Chính phủ, công chức cấp huyện gồm những người đảm nhiệm những công việc thường xuyên, trong biên chế tại các cơ quan hành chính nhà nước cấp huyện. 13 Luan van + Công chức cấp huyện được xếp vào một ngạch trong hệ thống ngạch công chức do Nhà nước ban hành. Mỗi ngạch công chức có nhiều bậc, mỗi ngạch, bậc có những tiêu chuẩn về trình độ, chuyên môn nghiệp vụ, thâm niên công tác khác nhau. Hiện nay ngạch công chức ở nước ta gồm chuyên viên cao cấp, chuyên viên chính, chuyên viên, cán sự.
- Hoạt động của công chức cấp huyện là hoạt động công vụ trong lĩnh vực hành pháp. Hệ thống các cơ quan thực thi quyền hành pháp chiếm tỷ lệ lớn trong hệ thống các cơ quan nhà nước. Hoạt động của các cơ quan thực thi quyền hành pháp là những loại công việc các cơ quan thực thi quyền hành pháp phải tiến hành nhằm tạo ra được các hoạt động hiệu quả nhằm đưa pháp luật vào đời sống; là việc sử dụng quyền lực nhà nước để thực hiện các công việc đó trên cơ sở kết hợp các công vụ quản lý hiện đại để vận hành cơ quan hành chính nhà nước có hiệu lực, hiệu quả; là cung cấp nhiều loại dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu của công dân, tổ chức, nhằm đảm bảo cho đời sống kinh tế xã hội vận hành theo đúng quy định của pháp luật nhà nước. Các cơ quan hành chính nhà nước và hoạt động quản lý hành chính nhà nước chủ yếu được vận hành thông qua nền công vụ và đội ngũ công chức hành chính.
Đội ngũ công chức cấp huyện là những người giữ các vị trí trong bộ máy nhà nước có chức năng thực thi công vụ nhằm mang lại lợi ích cho xã hội. - Đội ngũ công chức cấp huyện phải thường xuyên tiếp xúc với nhân dân nên đòi hỏi những phẩm chất và tinh thần phục vụ cao hơn. Các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp huyện thực hiện nhiệm vụ quản lý, điều hành toàn bộ các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh quốc phòng với các mặt hoạt động hết sức phong phú gồm tài chính, ngân sách nhà nước… tất cả các hoạt động đó đều liên quan và tác động hàng ngày trực tiếp hoặc tác động gián tiếp đến đời sống của mọi công dân, đòi hỏi hệ thống các 14 Luan van cơ quan quản lý hành chính nhà nước và đội ngũ công chức phải có đủ năng lực, thẩm quyền để giải quyết tất cả những vấn đề thuộc phạm vi quản lý, điều hành một cách nhanh chóng, kịp thời, hiệu quả, đáp ứng nhu cầu chính đáng của công dân một cách nhanh chóng và thuận lợi nhất. Đào tạo, bồi dưỡng công chức cấp huyện 1.