Thâm hụt tài khóa và lạm phát: Bằng chứng thực nghiệm tại Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Luận văn thâm hụt tài khóa và lạm phát bằng chứng, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Thái Hoàng Lâm
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Huy Nhựt
• Trường học: Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Thâm Hụt Tài Khóa Và Lạm Phát Tại Việt Nam: Bằng Chứng Thực Nghiệm
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• TÓM TẮT
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• 1. Chương 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa và kỳ vọng đóng góp của nghiên cứu
• 1.7. Cấu trúc của bài nghiên cứu
• 2. Chương 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Định nghĩa về lạm phát
• 2.2. Các nhân tố tác động đến lạm phát
• 2.3. Quan điểm các trường phái kinh tế về nguyên nhân lạm phát
• 2.3.1. Lạm phát là một hiện tượng tiền tệ
• 2.3.2. Lạm phát không phải là một hiện tượng tiền tệ
• 2.3.3. Lạm phát là do kỳ vọng
• 2.4. Diễn biến lạm phát ở Việt Nam trong thời gian qua
• 2.5. Tổng quan các nghiên cứu trước đây
• 3. Chương 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 4. Chương 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả kiểm định tính dừng
• 4.2. Kiểm định đồng liên kết bằng kiểm định F
• 4.3. Các kiểm định tính vững chắc mô hình ARDL
• 4.4. Kết quả ước lượng mô hình dài hạn
• 4.5. Kết quả ước lượng mô hình ngắn hạn
• 5. Chương 5: KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thâm Hụt Tài Khóa và Lạm Phát ở Việt Nam

Lạm phát và thâm hụt ngân sách là hai vấn đề kinh tế vĩ mô quan trọng, ảnh hưởng sâu sắc đến sự ổn định và phát triển của kinh tế Việt Nam. Lạm phát, được định nghĩa là sự tăng lên liên tục của mức giá chung, có thể gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực như giảm sức mua của người dân, bất ổn định thị trường tài chính và ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Thâm hụt tài khóa, tình trạng chi tiêu của chính phủ vượt quá thu ngân sách, cũng có thể tạo áp lực lên lạm phát nếu không được quản lý hiệu quả. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích mối quan hệ giữa hai yếu tố này tại Việt Nam, sử dụng dữ liệu từ năm 1995 đến 2013. Mục tiêu là cung cấp bằng chứng thực nghiệm để hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách trong việc đưa ra các quyết định phù hợp, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Theo Mankiw (2003), lạm phát là sự tăng lên của mức giá chung theo thời gian, không chỉ là sự tăng giá của một vài mặt hàng.

1.1. Tầm quan trọng của ổn định kinh tế vĩ mô

Ổn định kinh tế vĩ mô là nền tảng cho sự phát triển bền vững. Lạm phát cao và thâm hụt ngân sách kéo dài có thể gây ra bất ổn, làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư và ảnh hưởng đến tăng trưởng dài hạn. Việc kiểm soát lạm phát và duy trì kỷ luật tài khóa là những ưu tiên hàng đầu của chính phủ. Các chính sách tiền tệ và tài khóa cần được phối hợp chặt chẽ để đạt được mục tiêu ổn định giá cả và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Nghiên cứu này góp phần làm sáng tỏ mối quan hệ giữa các yếu tố vĩ mô, từ đó giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra các quyết định hiệu quả hơn.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu về lạm phát

Nghiên cứu này tập trung vào việc kiểm định mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn 1995-2013. Đồng thời, nghiên cứu cũng xem xét vai trò của các nhân tố khác như tỷ giá hối đoái, lãi suất, cung tiền và giá dầu thế giới trong việc tác động đến lạm phát. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong giai đoạn này do dữ liệu có sẵn và sự ổn định tương đối của cấu trúc kinh tế Việt Nam trong giai đoạn đó. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp bằng chứng thực nghiệm để đánh giá tác động của các chính sách tài khóa và tiền tệ đối với lạm phát.

II. Thách Thức Tác Động Của Thâm Hụt Ngân Sách Đến Lạm Phát

Thâm hụt ngân sách có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến nền kinh tế, trong đó có lạm phát. Khi chính phủ chi tiêu vượt quá thu ngân sách, họ có thể bù đắp bằng cách phát hành thêm tiền hoặc vay nợ. Việc phát hành thêm tiền có thể làm tăng cung tiền trong nền kinh tế, dẫn đến lạm phát. Vay nợ cũng có thể tạo áp lực lên lãi suất và tỷ giá hối đoái, gián tiếp ảnh hưởng đến lạm phát. Tuy nhiên, tác động thực tế của thâm hụt ngân sách đến lạm phát còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như chính sách tiền tệ, kỳ vọng của thị trường và cấu trúc kinh tế của quốc gia. Theo tài liệu gốc, bội chi ngân sách nhà nước ở mức cao đều có nguy cơ gây ra lạm phát.

2.1. Cơ chế tác động của thâm hụt ngân sách đến lạm phát

Thâm hụt ngân sách có thể tác động đến lạm phát thông qua nhiều kênh khác nhau. Một trong những kênh quan trọng nhất là kênh tiền tệ. Khi chính phủ phát hành thêm tiền để bù đắp thâm hụt, cung tiền trong nền kinh tế tăng lên, dẫn đến lạm phát. Ngoài ra, thâm hụt ngân sách cũng có thể tác động đến lạm phát thông qua kênh kỳ vọng. Nếu thị trường kỳ vọng rằng thâm hụt ngân sách sẽ dẫn đến lạm phát trong tương lai, họ có thể điều chỉnh giá cả và tiền lương, làm tăng lạm phát hiện tại.

2.2. Vai trò của chính sách tiền tệ trong kiểm soát lạm phát

Chính sách tiền tệ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát lạm phát. Ngân hàng trung ương có thể sử dụng các công cụ như lãi suất, tỷ giá hối đoái và dự trữ bắt buộc để điều chỉnh cung tiền và tín dụng trong nền kinh tế, từ đó kiểm soát lạm phát. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách tiền tệ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tính độc lập của ngân hàng trung ương, mức độ phát triển của thị trường tài chính và kỳ vọng của thị trường. Theo lý thuyết số lượng tiền tệ, lượng tiền hiện có trong nền kinh tế quyết định giá trị của tiền và sự gia tăng khối lượng tiền tệ là nguyên nhân chủ yếu gây ra lạm phát.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Mô Hình ARDL và Dữ Liệu Thực Nghiệm

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp phân tích chuỗi thời gian với mô hình tự hồi quy phân phối trễ (ARDL) để kiểm định mối quan hệ giữa thâm hụt tài khóa và lạm phát tại Việt Nam. Mô hình ARDL có ưu điểm là có thể áp dụng cho cả dữ liệu dừng và không dừng, đồng thời cho phép ước lượng cả mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn. Dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu là dữ liệu hàng quý từ năm 1995 đến 2013, được thu thập từ các nguồn chính thức như Tổng cục Thống kê, Bộ Tài chính và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Các biến số chính bao gồm chỉ số giá tiêu dùng (CPI), thâm hụt ngân sách, cung tiền M2, lãi suất, tỷ giá hối đoái và giá dầu thế giới.

3.1. Ưu điểm của mô hình ARDL trong phân tích kinh tế lượng

Mô hình ARDL có nhiều ưu điểm so với các phương pháp phân tích chuỗi thời gian khác. Thứ nhất, ARDL có thể áp dụng cho cả dữ liệu dừng và không dừng, giúp tránh được các vấn đề về hồi quy giả. Thứ hai, ARDL cho phép ước lượng cả mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn, cung cấp cái nhìn toàn diện về tác động của các yếu tố kinh tế. Thứ ba, ARDL có thể xử lý các biến số có độ trễ khác nhau, phản ánh thực tế là các yếu tố kinh tế có thể tác động đến nhau với độ trễ khác nhau.

3.2. Nguồn dữ liệu và biến số sử dụng trong nghiên cứu

Dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu được thu thập từ các nguồn chính thức và đáng tin cậy như Tổng cục Thống kê, Bộ Tài chính và Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Các biến số chính bao gồm chỉ số giá tiêu dùng (CPI) để đo lường lạm phát, thâm hụt ngân sách để đo lường tình trạng tài khóa, cung tiền M2 để đo lường chính sách tiền tệ, lãi suất để đo lường chi phí vốn, tỷ giá hối đoái để đo lường giá trị của đồng tiền và giá dầu thế giới để đo lường tác động của yếu tố bên ngoài. Việc sử dụng dữ liệu chất lượng cao là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của kết quả nghiên cứu.

IV. Kết Quả Bằng Chứng Thực Nghiệm Về Mối Quan Hệ Lạm Phát

Kết quả nghiên cứu cho thấy không có mối quan hệ dài hạn đáng kể giữa thâm hụt ngân sách và lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn 1995-2013. Tuy nhiên, trong ngắn hạn, thâm hụt ngân sách, lãi suất cho vay, độ mở thương mại và cung tiền M2 có tác động đến lạm phát. Cụ thể, thâm hụt ngân sách, lãi suất cho vay và độ mở thương mại có tương quan dương với lạm phát, trong khi cung tiền M2 có tương quan âm. Các biến số như giá dầu, chỉ số giá nhập khẩu và tỷ giá hối đoái danh nghĩa không có mối liên hệ đáng kể với lạm phát trong giai đoạn này. Kết quả này có thể được giải thích bởi sự can thiệp của chính phủ vào thị trường tiền tệ và sự kiểm soát giá cả trong một số lĩnh vực.

4.1. Phân tích tác động ngắn hạn của các yếu tố đến lạm phát

Trong ngắn hạn, thâm hụt ngân sách, lãi suất cho vay, độ mở thương mại và cung tiền M2 có tác động đáng kể đến lạm phát. Thâm hụt ngân sách có thể tạo áp lực lên lạm phát do chính phủ có thể phát hành thêm tiền để bù đắp thâm hụt. Lãi suất cho vay cao có thể làm tăng chi phí sản xuất và giá cả hàng hóa. Độ mở thương mại lớn có thể làm tăng sự phụ thuộc của nền kinh tế vào giá cả thế giới. Cung tiền M2 tăng quá nhanh có thể dẫn đến lạm phát. Tuy nhiên, tác động của các yếu tố này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như chính sách tiền tệ và kỳ vọng của thị trường.

4.2. Giải thích kết quả và so sánh với các nghiên cứu trước đây

Kết quả nghiên cứu này có sự khác biệt so với một số nghiên cứu trước đây về mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và lạm phát. Một số nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ dương giữa hai yếu tố này, trong khi nghiên cứu này không tìm thấy mối quan hệ dài hạn đáng kể. Sự khác biệt này có thể là do sự khác biệt về phương pháp nghiên cứu, dữ liệu sử dụng và đặc điểm kinh tế của các quốc gia khác nhau. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu này cũng phù hợp với một số nghiên cứu khác cho thấy tác động của thâm hụt ngân sách đến lạm phát có thể bị hạn chế bởi chính sách tiền tệ và các yếu tố khác.

V. Hàm Ý Chính Sách Kiểm Soát Thâm Hụt và Ổn Định Lạm Phát

Kết quả nghiên cứu này có một số hàm ý chính sách quan trọng. Thứ nhất, chính phủ cần kiểm soát thâm hụt ngân sách một cách hiệu quả để giảm áp lực lên lạm phát. Thứ hai, chính sách tiền tệ cần được điều hành một cách linh hoạt và chủ động để kiểm soát lạm phát. Thứ ba, cần tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế để tận dụng lợi thế từ thương mại và đầu tư, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào giá cả thế giới. Thứ tư, cần cải thiện hệ thống thống kê và dự báo kinh tế để có thể đưa ra các quyết định chính sách kịp thời và chính xác. Theo tài liệu gốc, việc giảm thâm hụt ngân sách không những giúp giảm áp lực về tài chính, đồng thời còn giúp Chính phủ điều tiết tình hình kinh tế vĩ mô.

5.1. Các biện pháp kiểm soát thâm hụt ngân sách hiệu quả

Có nhiều biện pháp để kiểm soát thâm hụt ngân sách một cách hiệu quả. Một trong những biện pháp quan trọng nhất là tăng cường thu ngân sách thông qua cải cách hệ thống thuế và mở rộng cơ sở thuế. Ngoài ra, chính phủ cũng cần cắt giảm chi tiêu không cần thiết và nâng cao hiệu quả chi tiêu công. Việc quản lý nợ công một cách thận trọng cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo ổn định tài khóa.

5.2. Vai trò của Ngân hàng Nhà nước trong điều hành chính sách tiền tệ

Ngân hàng Nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc điều hành chính sách tiền tệ để kiểm soát lạm phát. Ngân hàng Nhà nước có thể sử dụng các công cụ như lãi suất, tỷ giá hối đoái và dự trữ bắt buộc để điều chỉnh cung tiền và tín dụng trong nền kinh tế. Tuy nhiên, việc điều hành chính sách tiền tệ cần được thực hiện một cách linh hoạt và chủ động, đồng thời cần phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa để đạt được mục tiêu ổn định giá cả và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

VI. Tương Lai Nghiên Cứu Thêm Về Lạm Phát và Thâm Hụt Tài Khóa

Nghiên cứu này đã cung cấp một số bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa thâm hụt tài khóa và lạm phát tại Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu thêm trong tương lai. Chẳng hạn, cần nghiên cứu tác động của các yếu tố khác như cải cách thể chế, mở cửa thị trường và biến đổi khí hậu đến lạm phát. Ngoài ra, cần sử dụng các phương pháp phân tích tiên tiến hơn như mô hình cân bằng tổng thể để đánh giá tác động của các chính sách kinh tế một cách toàn diện hơn. Nghiên cứu sâu hơn về vấn đề này sẽ giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra các quyết định sáng suốt hơn, góp phần vào sự phát triển bền vững của Việt Nam.

6.1. Hướng nghiên cứu tiếp theo về lạm phát và các yếu tố vĩ mô

Các hướng nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích tác động của các yếu tố cấu trúc như cải cách thể chế và mở cửa thị trường đến lạm phát. Ngoài ra, cần nghiên cứu tác động của các yếu tố bên ngoài như biến đổi khí hậu và khủng hoảng kinh tế toàn cầu đến lạm phát. Việc sử dụng các mô hình kinh tế lượng phức tạp hơn như mô hình cân bằng tổng thể cũng là một hướng nghiên cứu tiềm năng.

6.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu trong dự báo và hoạch định chính sách

Kết quả nghiên cứu này có thể được sử dụng để cải thiện khả năng dự báo lạm phát và hoạch định chính sách kinh tế. Các nhà hoạch định chính sách có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để đánh giá tác động của các chính sách tài khóa và tiền tệ đối với lạm phát, từ đó đưa ra các quyết định chính sách phù hợp. Ngoài ra, kết quả nghiên cứu cũng có thể được sử dụng để xây dựng các kịch bản kinh tế khác nhau và đánh giá rủi ro lạm phát.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn 1995 - 2013 ghi nhận nhiều chu kỳ biến động phức tạp, tiêu biểu là sự gia tăng từ mức 3,0% năm 2003 lên 9,5% năm 2004, chạm đỉnh kỷ lục 20,0% vào năm 2008 và duy trì mức cao 18,13% vào năm 2011 trước khi hạ nhiệt về 6,6% vào năm 2013. Thực trạng thâm hụt ngân sách kéo dài cùng tốc độ tăng trưởng cung tiền M2 bình quân vượt 25,0% trong năm 2010 đã đặt ra bài toán cấp thiết về việc xác định căn nguyên cốt lõi của lạm phát. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là làm rõ cơ chế tác động của thâm hụt tài khóa đến chỉ số giá tiêu dùng, xác định xem lạm phát tại Việt Nam chịu sự chi phối chủ yếu từ chính sách tiền tệ, chính sách tài khóa hay sự tương tác của cả hai kênh chính sách vĩ mô.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là kiểm định thực nghiệm mối quan hệ ngắn hạn và dài hạn giữa thâm hụt ngân sách và lạm phát, đồng thời định lượng mức độ ảnh hưởng của các biến số vĩ mô then chốt bao gồm lãi suất cho vay, độ mở thương mại, cung tiền M2, tỷ giá hối đoái danh nghĩa hiệu lực, chỉ số giá nhập khẩu và giá dầu thế giới. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ nền kinh tế Việt Nam với dữ liệu chuỗi thời gian theo quý từ Quý 1 năm 1995 đến Quý 4 năm 2013, tương ứng với 76 quan sát. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp hệ thống bằng chứng thực nghiệm vững chắc, giúp các cơ quan quản lý vĩ mô thiết lập các ngưỡng an toàn về tỷ lệ bội chi ngân sách trên tổng sản phẩm quốc nội, từ đó phối hợp hài hòa giữa chính sách tài khóa và tiền tệ nhằm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng ba trường phái lý thuyết kinh tế vĩ mô kinh điển. Thứ nhất là Thuyết số lượng tiền tệ của Irving Fisher và Milton Friedman, khẳng định lạm phát trong dài hạn thuần túy là hiện tượng tiền tệ xuất phát từ sự gia tăng của khối lượng cung tiền vượt quá mức tăng trưởng sản lượng thực tế. Thứ hai là Lý thuyết kinh tế học trường phái Keynes và Tân Keynes, giải thích rằng thâm hụt ngân sách phát sinh từ việc gia tăng chi tiêu công hoặc cắt giảm thuế sẽ kích thích tổng cầu, đẩy mức giá chung tăng cao khi nền kinh tế tiến sát trạng thái toàn dụng nhân công; đồng thời cơ chế tài trợ thâm hụt bằng phát hành tiền sẽ trực tiếp làm phình to lượng tiền cơ sở. Thứ ba là Thuyết tài chính về mức giá do Leeper và Sims khởi xướng, nhấn mạnh mức giá cân bằng là kết quả của sự phụ thuộc tương hỗ giữa ràng buộc ngân sách chính phủ và chính sách tiền tệ.

Khung mô hình nghiên cứu tích hợp năm khái niệm kinh tế vĩ mô cốt lõi:

• Chỉ số giá tiêu dùng đóng vai trò là biến phụ thuộc đo lường mức giá chung của nền kinh tế.
• Thâm hụt tài khóa được xác định bằng hiệu số giữa thu và chi ngân sách nhà nước quy đổi trên tổng sản phẩm quốc nội.
• Lãi suất cho vay đại diện cho chi phí sử dụng vốn và kênh truyền dẫn tiền tệ từ phía chi phí đẩy.
• Độ mở thương mại đo lường tỷ trọng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trên tổng sản phẩm quốc nội, phản ánh mức độ hội nhập kinh tế quốc tế.
• Cung tiền M2 cùng các biến kiểm soát ngoại sinh như tỷ giá hối đoái danh nghĩa hiệu lực, chỉ số giá hàng hóa nhập khẩu và giá dầu thô thế giới phản ánh các cú sốc từ phía cung.

Phương pháp nghiên cứu

Bộ dữ liệu nghiên cứu thứ cấp được tổng hợp chính thống từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế, Tổng cục Thống kê, Bộ Tài chính và hệ thống dữ liệu tài chính Thomson Reuters / Datastream trong toàn bộ 76 quý liên tục từ Quý 1 năm 1995 đến Quý 4 năm 2013. Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu toàn bộ chuỗi thời gian để bảo đảm tính đại diện tuyệt đối cho cấu trúc kinh tế vĩ mô Việt Nam qua nhiều chu kỳ kinh doanh.

Phương pháp phân tích chủ đạo là mô hình phân phối trễ tự hồi quy và kiểm định biên theo phương pháp của Pesaran và cộng sự. Lý do lựa chọn mô hình này xuất phát từ những ưu thế vượt trội:

• Phù hợp với cỡ mẫu vừa và nhỏ gồm 76 quan sát, hạn chế sai số ước lượng so với các mô hình đồng liên kết truyền thống.
• Cho phép kiểm định đồng liên kết linh hoạt giữa các chuỗi dữ liệu có bậc tích hợp hỗn hợp gồm chuỗi dừng ở bậc gốc và chuỗi dừng ở sai phân bậc nhất mà không yêu cầu tất cả biến số phải dừng ở cùng một bậc.
• Cung cấp các ước lượng dài hạn vững, không chệch ngay cả khi tồn tại hiện tượng nội sinh giữa các biến giải thích.

Quy trình nghiên cứu trải qua các bước kiểm định nghiệm đơn vị bằng phương pháp Augmented Dickey-Fuller và Phillips-Perron để bảo đảm không có biến số nào dừng ở sai phân bậc hai. Tiếp theo, mô hình hiệu chỉnh sai số không giới hạn được ước lượng bằng phương pháp bình phương bé nhất nhằm thực hiện kiểm định F-statistic theo bảng giá trị tới hạn biên. Sau khi xác định quan hệ đồng liên kết, các kiểm định chẩn đoán khuyết tật mô hình được thực hiện nghiêm ngặt, bao gồm kiểm định tương quan chuỗi Lagrange Multiplier, kiểm định phân phối chuẩn phần dư Jarque-Bera, kiểm định phương sai thay đổi Park, kiểm định dạng hàm Ramsey RESET và kiểm định độ ổn định tham số thông qua đồ thị CUSUM và CUSUMSQ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Kết quả kiểm định nghiệm đơn vị cho thấy biến lãi suất cho vay và độ mở thương mại đạt trạng thái dừng ở bậc gốc, trong khi chỉ số giá tiêu dùng, thâm hụt ngân sách, tỷ giá danh nghĩa hiệu lực, giá dầu và cung tiền M2 đạt trạng thái dừng ở sai phân bậc nhất. Toàn bộ các biến số đều thỏa mãn điều kiện dừng ở bậc 0 hoặc bậc 1, tạo nền tảng vững chắc để thực hiện kiểm định biên.

Tại bước kiểm định đồng liên kết, giá trị thống kê F-statistic của phương trình 1 đạt 4,34, vượt qua mức giá trị tới hạn biên trên 4,01 ở mức ý nghĩa 5%. Đối với các phương trình mở rộng từ 2 đến 5 khi bổ sung các biến kiểm soát, giá trị F-statistic lần lượt đạt 4,02; 4,44; 3,57 và 3,57, đều vượt ngưỡng biên trên ở mức ý nghĩa từ 5% đến 10%. Điều này xác nhận sự tồn tại của mối quan hệ đồng liên kết dài hạn ổn định giữa các biến số vĩ mô trong hệ thống.

Về các mối quan hệ tác động cụ thể:

• Trong dài hạn, mô hình ARDL chưa tìm thấy bằng chứng có ý nghĩa thống kê về tác động trực tiếp của thâm hụt ngân sách lên lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu.
• Trong ngắn hạn, thâm hụt tài khóa có tác động cùng chiều và có ý nghĩa thống kê rõ rệt đối với sự gia tăng của chỉ số giá tiêu dùng qua các phương trình ước lượng.
• Lãi suất cho vay và độ mở thương mại thể hiện mối tương quan dương có ý nghĩa thống kê với lạm phát ngắn hạn; sự gia tăng chi phí vốn vay và việc gia tăng quy mô nhập khẩu kích thích áp lực tăng giá trong nước.
• Cung tiền M2 thể hiện tương quan âm tại một số độ trễ ngắn hạn, phản ánh hiệu ứng can thiệp và độ trễ của chính sách tiền tệ khi cơ quan quản lý thực hiện các biện pháp thắt chặt nhằm kiềm chế lạm phát sau các đợt bùng nổ tín dụng.

Thảo luận kết quả

Việc thâm hụt ngân sách tác động cùng chiều đến lạm phát trong ngắn hạn nhưng không duy trì ý nghĩa thống kê rõ nét trong dài hạn phản ánh bản chất điều hành kinh tế tại Việt Nam giai đoạn 1995 - 2013. Trong ngắn hạn, các cú sốc chi tiêu công vượt thu ngân sách tạo áp lực tức thì lên tổng cầu và thị trường tiền tệ, đặc biệt là khi ngân sách được tài trợ thông qua việc tạm ứng từ hệ thống ngân hàng hoặc phát hành trái phiếu chính phủ. Tuy nhiên, trong dài hạn, năng lực hấp thụ vốn của nền kinh tế, các biện pháp điều chỉnh tài khóa định kỳ và chính sách kiểm soát giá đối với các mặt hàng thiết yếu của Nhà nước đã làm phân tán tác động dài hạn của thâm hụt tài khóa.

Kết quả này tương đồng sâu sắc với kết luận của Sử Đình Thành khi nghiên cứu dữ liệu Việt Nam giai đoạn 1985 - 2011 và nghiên cứu của Sahan đối với nhóm các quốc gia đang phát triển. Đồng thời, phát hiện này bác bỏ giả định của Thuyết tài chính về mức giá thuần túy trong trường hợp của Việt Nam, tương tự kết quả nghiên cứu của Nawaz tại khu vực Nam Á. Tác động cùng chiều của lãi suất cho vay (từng tăng vọt lên mức đỉnh 20,2% vào Quý 3 năm 2008 từ mức nền 10,0% giai đoạn 2001 - 2007) minh chứng rằng lạm phát tại Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề bởi kênh chi phí đẩy.

Dữ liệu và tính ổn định của mô hình nghiên cứu được minh họa trực quan thông qua đồ thị kiểm định CUSUM và CUSUMSQ; đường thống kê lũy kế hoàn toàn nằm trọn vẹn bên trong dải giới hạn chuẩn ở mức ý nghĩa 5%, chứng minh các hệ số hồi quy của mô hình hiệu chỉnh sai số không bị gãy cấu trúc qua các cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1997 và 2008. Bảng kết quả ước lượng mô hình hiệu chỉnh sai số không giới hạn với hệ số kiểm định sai số mang dấu âm có ý nghĩa thống kê cũng khẳng định cơ chế tự điều chỉnh của hệ thống về trạng thái cân bằng dài hạn sau các cú sốc vĩ mô ngắn hạn.

Đề xuất và khuyến nghị

• Tái cơ cấu chi tiêu công và thiết lập kỷ luật tài khóa trung hạn: Chính phủ và Bộ Tài chính cần kiểm soát nghiêm ngặt các khoản chi thường xuyên, tập trung vốn cho các công trình hạ tầng trọng điểm có tính lan tỏa cao. Mục tiêu hành động là duy trì tỷ lệ bội chi ngân sách nhà nước dưới ngưỡng 4,5% - 5,0% tổng sản phẩm quốc nội theo lộ trình định kỳ từ 3 đến 5 năm, hạn chế tối đa việc tài trợ thâm hụt qua kênh tiền tệ hóa nợ công.
• Đổi mới khuôn khổ điều hành chính sách tiền tệ: Ngân hàng Nhà nước cần tiếp tục chuyển dịch cơ chế điều hành từ kiểm soát khối lượng cung tiền sang điều hành thông qua lãi suất chính sách gián tiếp. Mục tiêu là kiểm soát tốc độ tăng trưởng cung tiền M2 ổn định quanh mức 12,0% - 15,0%/năm, ngăn chặn hiện tượng cung tiền tăng nóng trên 25,0% như các giai đoạn trước nhằm triệt tiêu mầm mống lạm phát kỳ vọng.
• Ổn định mặt bằng lãi suất cho vay và hỗ trợ thanh khoản doanh nghiệp: Ngân hàng Nhà nước cần phối hợp với các ngân hàng thương mại áp dụng các công cụ thị trường mở linh hoạt để giữ lãi suất cho vay thực tế ở mức hợp lý từ 8,0% - 10,0%/năm trong điều kiện bình thường, giảm thiểu rủi ro lạm phát chi phí đẩy phát sinh từ gánh nặng chi phí tài chính của khu vực doanh nghiệp sản xuất.
• Xây dựng cơ chế phòng ngừa rủi ro giá nhập khẩu và tận dụng độ mở thương mại: Bộ Công Thương và Tổng cục Hải quan cần thiết lập hệ thống cảnh báo sớm đối với các mặt hàng nguyên liệu chiến lược nhập khẩu khi độ mở thương mại của nền kinh tế vượt trên 150% tổng sản phẩm quốc nội, thực hiện đa dạng hóa thị trường đối tác thương mại để giảm thiểu mức độ truyền dẫn từ lạm phát thế giới vào thị trường nội địa trong vòng 12 đến 24 tháng tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô: Chuyên viên và lãnh đạo tại Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Kế hoạch và Đầu tư có thể khai thác các hệ số định lượng của mô hình để xây dựng kịch bản dự báo lạm phát, thiết lập trần thâm hụt tài khóa và điều tiết khối lượng tín dụng hàng quý.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học: Giảng viên và học viên chuyên ngành Kinh tế phát triển, Tài chính - Ngân hàng có thể sử dụng luận văn như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình thực hành kinh tế lượng chuỗi thời gian, đặc biệt là kỹ thuật kiểm định biên ARDL và mô hình hiệu chỉnh sai số không giới hạn.
• Bộ phận phân tích vĩ mô tại các định chế tài chính: Các chuyên viên phân tích tại ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán và quỹ đầu tư có thể áp dụng khung phân tích để đánh giá chu kỳ lãi suất, dự báo áp lực tăng giá tiêu dùng và xây dựng chiến lược phân bổ danh mục đầu tư tài sản an toàn.
• Lãnh đạo và chuyên viên quản trị rủi ro doanh nghiệp: Khối doanh nghiệp sản xuất kinh doanh và xuất nhập khẩu có thể ứng dụng các phát hiện về kênh truyền dẫn chi phí lãi vay và độ mở thương mại để chủ động lập kế hoạch quản trị vốn lưu động, phòng ngừa rủi ro biến động giá nguyên vật liệu.

Câu hỏi thường gặp

• Phương pháp kiểm định biên ARDL mang lại ưu thế gì vượt trội so với các phương pháp kiểm định đồng liên kết truyền thống? Phương pháp ARDL cho phép xử lý hiệu quả bộ dữ liệu chuỗi thời gian có bậc tích hợp hỗn hợp gồm I(0) và I(1), loại bỏ ràng buộc nghiêm ngặt phải cùng bậc dừng như phương pháp Johansen. Đồng thời, mô hình hoạt động tối ưu với cỡ mẫu nhỏ gồm 76 quan sát và cung cấp ước lượng tham số không chệch ngay cả khi có hiện tượng nội sinh.

• Vì sao nghiên cứu ghi nhận thâm hụt tài khóa tác động cùng chiều với lạm phát trong ngắn hạn nhưng không tìm thấy mối quan hệ trong dài hạn? Trong ngắn hạn, thâm hụt ngân sách lập tức gia tăng áp lực tổng cầu và buộc hệ thống tài chính phải mở rộng phương tiện thanh toán để tài trợ. Tuy nhiên, trong dài hạn, sự can thiệp điều hòa chính sách của Chính phủ, hiệu ứng tái phân bổ nguồn lực và khả năng mở rộng năng lực cung ứng của nền kinh tế đã triệt tiêu dần tác động kéo dài của thâm hụt tài khóa.

• Mối quan hệ giữa độ mở thương mại và lạm phát tại Việt Nam được giải thích như thế nào? Mô hình thực nghiệm chỉ ra độ mở thương mại có tương quan dương với lạm phát trong ngắn hạn. Khi nền kinh tế gia tăng mức độ hội nhập với kim ngạch xuất nhập khẩu chiếm tỷ trọng lớn trên tổng sản phẩm quốc nội, giá hàng hóa tiêu dùng trong nước trở nên nhạy cảm hơn trước các cú sốc tăng giá nguyên vật liệu và biến động thị trường toàn cầu.

• Lãi suất cho vay tác động đến chỉ số giá tiêu dùng qua kênh truyền dẫn nào? Lãi suất cho vay tác động cùng chiều với lạm phát phản ánh rõ nét kênh chi phí đẩy tại Việt Nam. Khi lãi suất cho vay trên thị trường gia tăng, chi phí vốn và chi phí sản xuất của các doanh nghiệp tăng cao, buộc các nhà sản xuất phải nâng giá bán thành phẩm đầu ra trên thị trường để bảo đảm tỷ suất sinh lời mục tiêu.

• Việc cung tiền M2 mang dấu âm trong ngắn hạn ở một số độ trễ mang ý nghĩa kinh tế gì? Hiện tượng này phản ánh phản ứng can thiệp ngược chu kỳ của Ngân hàng Nhà nước. Sau các giai đoạn cung tiền M2 tăng trưởng quá mức gây áp lực lạm phát, cơ quan quản lý nhanh chóng thắt chặt tín dụng và hút tiền về qua thị trường mở, tạo ra độ trễ điều chỉnh làm tốc độ tăng giá tiêu dùng giảm tạm thời trong các quý kế tiếp.

Kết luận

• Luận văn đã kiểm định thành công mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và lạm phát tại Việt Nam giai đoạn 1995 - 2013 thông qua phương pháp kiểm định biên ARDL trên bộ dữ liệu 76 quý.
• Kết quả khẳng định thâm hụt ngân sách tác động cùng chiều và có ý nghĩa thống kê tới lạm phát trong ngắn hạn, nhưng chưa tìm thấy mối liên kết bền vững trong dài hạn.
• Lạm phát tại Việt Nam chịu tác động đáng kể từ phía chi phí đẩy thông qua biến số lãi suất cho vay và độ mở thương mại quốc tế.
• Đóng góp khoa học cốt lõi của nghiên cứu là cung cấp khung phân tích lượng hóa chuẩn mực, làm sáng tỏ tính khả thi của Thuyết tài chính về mức giá trong bối cảnh nền kinh tế chuyển đổi tại Việt Nam.
• Các nghiên cứu tiếp theo nên cập nhật chuỗi dữ liệu sau năm 2014, tích hợp thêm các cú sốc gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và cấu trúc thị trường tài chính hiện đại để hoàn thiện hơn nữa các mô hình dự báo kinh tế vĩ mô. Hãy tiếp tục tra cứu trọn vẹn toàn văn công trình để khai thác chi tiết hệ thống bảng biểu và thuật toán hồi quy chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 cung cấp cho người đọc về mục tiêu, đối tượng phạm vi nghiên cứu, và ý nghĩa hay kỳ vọng đóng góp của nghiên cứu này. Chƣơng 2: Cơ sở lý thuyết và tổng quan các nghiên cứu trƣớc đây Chương 2 cung cấp cơ sở lý thuyết nền tảng về lạm phát, đồng thời khái quát lại những nghiên cứu trước đây về các nhân tố tác động như thế nào tới lạm phát đặc biệt là mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và lạm phát. Mỗi bài nghiên cứu sử dụng những loại mô hình khác nhau, từ những mô hình đơn giản như OLS cho đến mô hình dữ liệu bảng, VECM hay mô hình VAR. Chƣơng 3: Phƣơng pháp nghiên cứu Chương 3 cung cấp nền tảng lý thuyết về mô hình nghiên cứu và các bước thực hiện kiểm định.

Bài nghiên cứu sử dụng theo mô hình phân phối trễ tự hồi quy ARDL theo tác giả Abdul Jalil, Rabbia Tariq, Nazia Bibi (2013). Chƣơng 4: Nội dung và các kết quả nghiên cứu Chương 4 đưa ra từng bước thực hiện các mô hình nghiên cứu cũng như kết quả và thảo luận về kết quả nghiên cứu. Chƣơng 5: Kết luận Chương 5 kết luận mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và lạm phát tại Việt Nam. Đồng thời xác định trong ngắn hạn mối quan hệ giữa các nhân tố khác đến lạm phát.

Th vin lun vn, án, tiu lun, lun án, báo cáo, bài tp ln, tài, án, thc tp, tt nghip, thc s, tin s, cao hc. Chia s tài liu, lun vn, án tt nghip, h tr download tài liu lun vn. Lun vn là mt vn bn trình bày công trình nghiên cu v nhng tài mang tính c 13 of 68. 5 Chƣơng 2 – CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY Chương 2 cung cấp lý thuyết nền tảng về lạm phát, tình hình lạm phát trong thời gian qua ở Việt Nam và những nghiên cứu trước đây về các nhân tố tác động như thế nào tới lạm phát cũng như mối quan hệ giữa thâm hụt ngân sách và lạm phát.

Định nghĩa về lạm phát “Lạm phát là sự tăng lên của mức giá chung theo thời gian” (Mankiw, 2003). Định nghĩa này hàm ý rằng lạm phát không phải là hiện tượng tăng giá của một vài hàng hoá, hay một một nhóm hàng hoá nào đó. Và nó cũng không phải là hiện tượng giá cả chung tăng lên một lần duy nhất. Lạm phát hàm ý rằng giá cả phải tăng lên một cách liên tục.

Nếu sự tăng lên một lần của giá cả thì hiện tượng này chỉ dừng lại như là một cú sốc về giá chứ chưa phải lạm phát. Để hạn chế các tranh luận không cần thiết, các nhà kinh tế đưa ra các định nghĩa rõ ràng hơn như lạm phát cơ bản (core inflation) hay lạm phát cơ sở (underlying inflation). Với cách tính các chỉ số lạm phát này, bằng nhiều phương pháp thống kê khác nhau, các nhà thống kê đã loại trừ được các biến động nhất thời như các cú sốc về giá dầu, yếu tố thời tiết… để thấy được xu hướng cơ bản và ổn định của giá. Các nhân tố tác động đến lạm phát  Thâm hụt ngân sách Bội chi ngân sách nhà nước ở mức cao đều có nguy cơ gây ra lạm phát bởi vì bội chi có thể được bù đắp bằng phát hành tiền hoặc vay nợ đều gây nên lạm phát tăng.

Thứ nhất, việc phát hành tiền trực tiếp làm tăng cung tiền tệ trên thị trường gây lạm phát cao, đặc biệt khi việc tài trợ thâm hụt lớn và diễn ra liên tục thì nền kinh tế sẽ trải qua giai đoạn lạm phát cao và kéo dài. Sự gia tăng cung tiền có thể Th vin lun vn, án, tiu lun, lun án, báo cáo, bài tp ln, tài, án, thc tp, tt nghip, thc s, tin s, cao hc. Chia s tài liu, lun vn, án tt nghip, h tr download tài liu lun vn. Lun vn là mt vn bn trình bày công trình nghiên cu v nhng tài mang tính c 14 of 68.

6 không làm gia tăng lạm phát nếu nền kinh tế đang đà tăng trưởng, mức cầu tiền giao dịch tăng lên phù hợp với mức tăng cung tiền. Tuy nhiên, trong trường hợp khu vực tư nhân đã thỏa mãn với lượng tiền họ đang nắm giữ (mức cầu tiền tương đối ổn định) thì sự gia tăng của cung tiền làm cho lãi suất thị trường giảm, nhu cầu tiêu dùng về hàng hóa dịch vụ và nhu cầu đầu tư sẽ tăng lên kéo theo sự gia tăng của tổng cầu nền kinh tế, giá cả sẽ tăng lên gây lạm phát. Người ta gọi trường hợp khi chính phủ tài trợ thâm hụt bằng cách phát hành tiền là hiện tượng chính phủ đang thu thuế lạm phát từ những người đang nắm giữ tiền mặt. Thứ hai, bù đắp thâm hụt bằng nguồn vay nợ trong nước hoặc nước ngoài, việc vay nợ bằng hình thức phát hành trái phiếu ra thị trường vốn.

Nếu việc phát hành diễn ra liên tục sẽ làm tăng lượng cầu quỹ cho vay, do đó làm lãi suất thị trường tăng. Để giảm lãi suất nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, Ngân hàng trung ương phải can thiệp bằng cách mua các trái phiếu đó, làm tăng lượng tiền lưu thông gây nên lạm phát. Hoặc nếu Chính phủ vay nợ từ nước ngoài, phải đổi từ ngoại tệ ra nội tệ thông qua Ngân hàng trung ương, từ đó làm tăng cung tiền gây lạm phát.  Tỷ giá hối đoái Tác động của tỷ giá hối đoái đến lạm phát được khái niệm rộng ra là sự chuyển dịch tỷ giá hối đoái hay truyền dẫn tỷ giá đến lạm phát.

Tác động này được thể hiện thông qua ba kênh truyền dẫn sau: Kênh thứ nhất: Tác động của tỷ giá tới lạm phát qua xuất nhập khẩu ròng. Đó là khi đồng nội tệ giảm giá so với đồng tiền nước ngoài, xuất khẩu ròng tăng lên, cán cân thương mại có thể được cải thiện; do xuất khẩu ròng là một thành phần của tổng cầu nên khi xuất khẩu ròng tăng làm lạm phát gia tăng. Kênh thứ hai: Tác động của tỷ giá tới lạm phát qua cán cân thanh toán. Khi tỷ giá tăng, xuất nhập khẩu ròng sẽ tăng lên, góp phần cải thiện tình trạng cán cân thương mại.

Đồng thời, lãi suất trong nước tăng lên, trong ngắn hạn luồng vốn đổ vào trong nước tăng làm cán cân vốn tăng lên, từ đó cán cân thanh toán tổng thể được cải thiện. Khi cán cân thanh toán tổng thể thặng dư, tức là luồng vốn nước ngoài đổ vào trong nước tăng lên, lúc này sẽ có hai khả năng xảy ra: hoặc Ngân Th vin lun vn, án, tiu lun, lun án, báo cáo, bài tp ln, tài, án, thc tp, tt nghip, thc s, tin s, cao hc. Chia s tài liu, lun vn, án tt nghip, h tr download tài liu lun vn. Lun vn là mt vn bn trình bày công trình nghiên cu v nhng tài mang tính c 15 of 68.

7 hàng trung ương sẽ phải cung ứng thêm tiền để mua ngoại tệ nhằm giữ tỷ giá không bị giảm xuống để khuyến khích xuất khẩu và hạn chế nhập khẩu, mặt khác để tăng cường dự trữ ngoại hối quốc gia. Như vậy, tác động không mong muốn là cung tiền tăng lên, lạm phát sẽ tăng lên. Hoặc nếu ngân hàng trung ương không vì mục tiêu giữ cho đồng nội tệ được định giá thấp để khuyến khích xuất khẩu và giả định rằng dự trữ ngoại hối đã đủ mức cần thiết và không cần tăng thêm, trong trường hợp cán cân tổng thể thặng dư thì vẫn có một lượng ngoại tệ tăng lên trong nền kinh tế. Với những nước có nền kinh tế bị đôla hóa ở mức độ cao, tổng phương tiện thanh toán của nền kinh tế trong trường hợp này vẫn tăng lên.

Kênh thứ ba: Tác động của tỷ giá tới lạm phát qua giá hàng nhập khẩu. Giá hàng nhập khẩu bị tác động bởi hai thành phần là giá nhập khẩu trên thị trường thế giới và tỷ giá danh nghĩa. Khi tỷ giá danh nghĩa tăng làm giá hàng nhập khẩu tăng. Nếu là hàng nhập khẩu phục vụ sản xuất, khi tỷ giá tăng dẫn đến chi phí các yếu tố đầu vào tăng, sản phẩm đầu ra cũng phải tăng giá.

Nếu là hàng nhập khẩu tiêu dùng, khi tỷ giá tăng dẫn đến giá của hàng hóa tính bằng nội tệ tăng nên cũng là một nguyên nhân gây ra lạm phát. Tuy nhiên, ảnh hưởng của giá hàng nhập khẩu đến lạm phát sẽ biểu hiện rõ hơn khi quốc gia có tỷ lệ nhập khẩu/GDP lớn.  Lãi suất Lãi suất là biến số kinh tế nhạy cảm, một sự thay đổi của lãi suất sẽ làm thay đổi hành vi sản xuất, tiêu dùng của xã hội. Lãi suất gia tăng sẽ làm giảm sức hấp dẫn của việc nắm giữ tiền trong hiện tại làm tổng lượng cầu giảm xuống từ đó tác động đến lạm phát.

Ngược lại, một sự sụt giảm trong lãi suất sẽ khuyến khích mọi người tiêu dùng nhiều hơn, làm giá cả hàng hóa gia tăng và tác động đến lạm phát. Vì vậy, ngân hàng trung ương xem lãi suất là một kênh quan trọng của chính sách tiền tệ để điều hành kinh tế vĩ mô, nhằm điều tiết lạm phát theo mục tiêu đề ra.  Cung tiền Lý thuyết số lượng tiền tệ cho rằng lượng tiền hiện có trong nền kinh tế quyết định giá trị của tiền và sự gia tăng khối lượng tiền tệ là nguyên nhân chủ yếu Th vin lun vn, án, tiu lun, lun án, báo cáo, bài tp ln, tài, án, thc tp, tt nghip, thc s, tin s, cao hc. Chia s tài liu, lun vn, án tt nghip, h tr download tài liu lun vn.

Lun vn là mt vn bn trình bày công trình nghiên cu v nhng tài mang tính c 16 of 68. 8 gây ra lạm phát. Việc chính phủ tăng cung tiền sẽ làm gia tăng tổng cầu về hàng hóa và dịch vụ, từ đó làm cho giá cả tăng lên gây nên lạm phát.2 Quan điểm các trƣờng phái kinh tế về nguyên nhân lạm phát Về lý thuyết, giá cả hàng hoá trong nền kinh tế là giá cả cân bằng giữa tổng cung và tổng cầu hàng hoá và dịch vụ. Như vậy, một sự tăng lên liên tục của giá có thể bắt nguồn tổng cung hoặc tổng cầu hoặc cả hai.

Nếu giá cả tăng lên bắt nguồn từ sự tăng lên của phía cầu nhanh hơn phía cung thì gọi là lạm phát do cầu kéo (demandpull inflation); và ngược lại nếu chi phí doanh nghiệp tăng lên do tiền lương, lãi suất, thuế hoặc giá cả đầu vào… Khi đó tổng cung bị sụt giảm, hàng hoá thiếu hụt và làm giá tăng lên thì gọi là lạm phát do chi phí đẩy (cost-push inflation).