ĐẶT VẤN ĐỀ: Công nghệ in 3D đang được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực và công nghệ bê tông in 3D là một trong những lĩnh vực đang phát triển nhanh chóng[1], [2], [3]. Bằng cách sử dụng các máy in 3D, nó cho phép các nhà xây dựng tạo ra các bức tường, móng cọc và cấu trúc bê tông khác theo những thiết kế chính xác. Việc sử dụng công nghệ bê tông in 3D đã cho thấy tiềm năng lớn trong việc cải thiện quy trình xây dựng và giảm thiểu tác động của ngành xây dựng đối với môi trường. Để đạt được sự phát triển tiếp theo, các nhà sản xuất sẽ cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển vật liệu mới và nâng cao tính ổn định của máy in để đáp ứng các yêu cầu của thị trường và người sử dụng.
Song song với các vấn đề nghiên cứu công nghệ, cải tiến vật liệu, và phát triển tiền năng ở mọi mặt, cùng với sự phát triển nhanh chống, đã có một số đánh giá trước đây về hệ thống in 3D cho xây dựng đã đề cập đến việc xem xét công nghệ chung, tiềm năng và phát triển vật liệu[4], [5], [6], vật liệu mà công nghệ in 3D có thể dùng vô cùng đa dạng như các loại nhựa dẻo, nhựa tái chế, nhựa gốm, nhựa pha bột gỗ, bột kim loại (thép, titan, nhôm, chrome,…). Trong xây dựng, vật liệu không chỉ giới hạn bởi chất kết dính là xi măng, mà có thể dùng chất sét, và các loại chất kết dính tổng hợp khác. Ngoài tiềm năng về vật liệu ra, thì tiềm năng về sự biến đổi trong xây dựng vô cùng lớn với các dự án có kết cấu khổng lồ khó liên kết và vận chuyển, hay các công trình có môi trường vô cùng khắc nghiệt như dưới biển sâu và ngoài không gian vũ trụ[7]. Ngoài ra, tiềm năng tạo nên cách mạng công nghiệp xây dựng khi kết hợp công nghệ in 3D và công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI)[8].
Tuy nhiên, cũng rất quan trọng để đánh giá tính bền vững của công nghệ, mức độ tác động môi trường và xác định các cơ hội tiềm năng để giảm thiểu các thách thức trong tương lai. Vì thế, mục đích chính của nghiên cứu này phân tích những thách thức và rào cản của sự phát triển các dự án xây dựng bằng công nghệ in 3d tại Việt Nam. HVTH: BÙI XUÂN VINH-1970736 2 1. XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.
Lý do chọn đề tài Công nghệ in 3D đã và đang thể hiện được tiềm năng to lớn, và khả năng đa nhiệm trong các lĩnh vực khác nhau. Trong lĩnh vực xây dựng, công nghệ in 3D đã phát triển nhanh chống từ các sản phẩm cấu kiện, chi tiết dành cho trang trí, cho đến thực hiện các tấm vách ngăn hay sản xuất khuôn mẫu cho các cấu kiện đúc sẵn và thực hiện các cấu trúc cấu tạo riêng biệt và độc đáo, hình thành phương thức xây các công trình dựng mang đặc tính, kết cấu và kiến trúc riêng biệt so với xây dựng truyền thống.[9] Nhiều công trình đã và đang được xây dựng bằng công nghệ in 3D trên thế giới. Tuy nhiên Việc ứng dụng công nghệ in 3D cho các công trình xây dựng tại Việt Nam còn khá hạn chế và chỉ ở quy mô thử nghiệm vì gặp phải những rào cản và thách thức từ nhiều yếu tố khác nhau. Những rào cản và thách thức này hình thành từ các nhân tố ảnh hưởng liên quan đến quá trình tình hiểu và nắm rõ về công nghệ in 3D trong lĩnh vực xây đựng, quản lý vận hành dự án ứng dụng công nghệ in 3D, cấu trúc và thiết kế dự án, chi phí về đầu tư và vận hành công nghệ in 3D, phương thức thi công công trình và tác động đến con người – môi trường- xã hội.
Các nhân tố này tạo ra những sự thay đổi hình thành rào cản trong quá trình thi công và vận hành, ngoài ra còn tạo ra và đem đến nhiều sự đổi mới hình thành những thách thức trong tư duy phát triển và toàn bộ quá trình triển khai dự án. Vì thế, việc phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến sự ứng dụng công nghệ in 3D cho các dự án xây dựng để làm rõ những thách thức và rào cản của các dự án xây dựng ứng dụng công nghệ này, đồng thời khắc phục những yếu tố này và nâng cao hiệu quả trong việc phát triển các dự án xây dựng, học viên đề xuất thực hiện đề tài: “Phân tích những thách thức và rào cản của sự phát triển các dự án xây dựng bằng công nghệ in 3D tại Việt Nam” 1. Mục tiêu nghiên cứu: - Xác định các nhân tố rào cản đến sự phát triển các dự án xây dựng bằng công nghệ in 3d tại Việt Nam HVTH: BÙI XUÂN VINH-1970736 3 - Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố rào cản đến sự phát triển của công nghệ in 3D trong xây dựng. - Đề xuất các giải pháp hạn chế, khắc phục và loại bỏ các thách thức, rào cản phát triển của công nghệ in 3D trong xây dựng.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu: các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển các dự án xây dựng bằng công nghệ in 3d tại Việt Nam Đối tượng khảo sát: những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế, thi công, ban quản lý dự án, chủ đầu tư, tư vấn thiết kế, tư vấn giám sát, nhà thầu chính, nhà thầu phụ và đơn vị cung cấp. Phạm vi nghiên cứu: Các dự án, sản phẩm bằng công nghệ in 3d tại Việt Nam. HVTH: BÙI XUÂN VINH-1970736 4 CHƯƠNG 2 : TỔNG QUAN 2. CÁC ĐỊNH NGHĨA, KHÁI NIỆM: 2.
Công nghệ in 3D cho kết cấu bê tông Công nghệ in 3D bê tông là một phương pháp sản xuất cấu trúc bê tông bằng cách sử dụng máy in 3D để tạo ra các lớp bê tông chồng lên nhau theo một thiết kế chính xác. Các máy in 3D được lập trình để phun ra các lớp bê tông đến vị trí cần thiết, tạo thành các khối cốt liệu và hình dạng cần thiết cho công trình. Quá trình in cấu trúc bê tông 3D yêu cầu sự kết hợp giữa các thuật toán điều khiển máy in và phân tích thiết kế kỹ thuật số. Các kỹ sư và nhà thiết kế có thể sử dụng phần mềm CAD (Computer-Aided Design) để tạo ra mô hình thiết kế 3D của công trình, sau đó đưa vào phần mềm in 3D để sản phẩm được cắt từng lớp có độ cao khác nhau, đường dẫn in cho các lớp được chuyển đổi thành tệp mã G.
Máy in được sử dụng trong công nghệ in 3D bê tông là thiết bị trên giàn hoặc dựa trên robot. Trong một hệ thống dựa trên robot, đầu máy in được kết nối với robot và hai máy bơm. Bơm đầu tiên được sử dụng để cung cấp vật liệu bê tông và bơm thứ hai để cung cấp máy gia tốc. Cả ba thành phần, đầu máy in và hai máy bơm, đều được điều khiển bằng bộ điều khiển vi mô.
Trong máy in dựa trên giàn, một ống từ máy trộn được kết nối với đầu máy in. Một hệ thống bốn bậc tự do được sử dụng để quản lý đầu máy in được kết nối với cánh tay dọc. Một đầu phun, thường được làm bằng thép, được gắn vào đầu máy in. Kích thước và hình dạng của vòi phun khác nhau tùy thuộc vào phương pháp đã chọn.
Máy xoa nền đã được thêm vào trong quá trình tạo đường viền để đạt được độ nhẵn cao cấp[10]. MỘT SỐ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN: Tổng quan quá trình phát triển công nghệ in 3D trên thế giới và Việt Nam Trên thế giới, Charles Hull, người đầu tiên phát minh ra Stereolithography, một phương pháp đột phá tạo ra một đối tượng 3d hữu tình từ những dữ liệu kỹ thuật số. Công nghệ này được sử dụng để chế tạo ra các vật phẩm 3d chỉ từ những hình ảnh HVTH: BÙI XUÂN VINH-1970736 5 trên máy tính và công nghệ này cho phép người dụng kiểm tra các mẫu thiết kế một cách nhanh chóng, chính xác trước khi quyết định đầu tư sản xuất hàng loạt. 2008 – Objet Geometries Ltd.
đã tạo ra cuộc cách mạng trong ngành tạo mẫu nhanh khi giới thiệu Connex500™. Đây là chiếc máy đầu tiên trên thế giới có thể tạo ra sản phẩm 3d với nhiều loại vật liệu khác nhau trong cùng 1 thời điểm. 11/2010 – Urbee chiếc xe nguyên mẫu đầu tiên được giới thiệu. Đây là chiếc xe đầu tiên trên thế giới mà toàn bộ phần vỏ body được in ra từ máy in 3d.
Tất cả các bộ phận bên ngoài, kể cả kính chắn gió đều được tạo ra từ máy in 3d Fortus khổ lớn của Stratasys[11]. 8/2011 – Chiếc máy bay được in 3d đầu tiên bởi các kỹ sư thuộc trường ĐH Southampton[12]. 5/2016 – Công trình hoàn thiện đầu tiên bằng công nghệ in 3D tại Dubai mở cửa hoạt động[13] 5/2021 – Tecla tòa nhà xây dựng bằng công nghệ in 3d hoàn thành với vậy liệu là đất sét tại Massa Lombarda, Italy.[13] 9/2023 - Dự án Wolf Ranch tại Austin, Texas, Mỹ với 100 ngôi nhà in 3D, được xây dựng bởi công ty Lennar và Icon, hợp tác với công ty kiến trúc nổi tiếng Bjarke Ingels Group (BIG) là khu nhà in 3D có quy mô lớn nhất thế giới đưa vào hoạt động Nhìn chung, các nghiên cứu trong nước chưa có nhiều về ứng công nghệ in 3D trong xây dựng. Tuy nhiên, các nghiên cứu vẫn chưa đưa ra các lợi ích, tính bền vững và tiềm năng lớn và thách thức của công nghệ in 3D trong xây dựng.
Nghiên cứu trong nước Một trong những vấn đề được quan tâm nhiều nhất trong công nghệ in 3D bê tông, đó là tính chất vật liệu in và sự liên kết của nó. Trần Văn Miền cùng các cộng sự đã thực nghiệm để phân tích ảnh hưởng của độ dẻo hỗn hợp bê tông đến khả năng in 3D, cho thấy rào cản trong vật liệu so với xây dựng thuần tuý[14], ngoài ra còn nghiên cứu Cải thiện bám dính giữa các lớp in 3D bê tông bằng hồ xi măng biến tính thông HVTH: BÙI XUÂN VINH-1970736 6 qua việc quét lớp hồ xi măng lên bề mặt lớp bê tông đã in để tăng cường khả năng liên kết giữa 2 lớp bê tông khi in 3D và giảm thiểu bọt khí, thể hiện tính thử thách lớn trong quá trình cải thiện độ hoàn thiện cửa kỹ thuật in 3D bê tông[15].