Luận văn thạc sĩ quản lý xây dựng quản lý chất lượng thiết kế của gói thầu thiết kế thi công trong các dự án dân dụng công nghiệp tại việt nam bằng phương pháp ahpqfd analytical hierarchi process quality function deployment

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý chất lượng thiết kế gói thầu thi công dự án dân dụng công nghiệp tại Việt Nam bằng phương pháp AHP-QFD.

• Tác giả: Nguyễn Đình Đạo
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Hồng Luân
• Trường học: Đại học Bách Khoa - Đại học Quốc Gia Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công nghệ và quản lý xây dựng
• Đề tài: Quản lý chất lượng thiết kế của gói thầu thiết kế – thi công trong các dự án dân dụng công nghiệp tại Việt Nam bằng phương pháp AHP – QFD (Analytical Hierarchy Process – Quality Function Deployment)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Giới thiệu chung
• 1.2. Xác định vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Không gian nghiên cứu
• 1.6. Đối tượng khảo sát
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN
• 2.1. Tóm tắt chương
• 2.2. Các thuật ngữ trong nghiên cứu
• 2.3. Chất lượng công trình xây dựng
• 2.4. Quản lý chất lượng công trình xây dựng
• 2.5. Quản lý chất lượng thiết kế công trình
• 2.6. Tổng quan về hai phương thức Thiết kế – đấu thầu – thi công và Thiết kế – thi công
• 2.7. Phân loại công trình xây dựng (Nghị định 209/2004/NĐ-CP)
• 2.8. Giới thiệu về phương pháp AHP (Analytic Hierarchy Process)
• 2.9. Giới thiệu về phương pháp QFD (Quality Function Deployment)
• 2.10. Khảo lược một số nghiên cứu trước liên quan tới đề tài
• 2.10.1. Các nghiên cứu trước đây về chất lượng thiết kế
• 2.10.2. Các nghiên cứu trước đây về QFD
• 2.10.3. Các nghiên cứu trước đây về AHP
• 2.10.4. Các nghiên cứu trước đây về yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng thiết kế trong gói thầu Thiết kế – thi công
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Tóm tắt chương
• 3.2. Quy trình nghiên cứu. Thu thập dữ liệu
• 3.3. Quy trình thu thập dữ liệu
• 3.4. Giới thiệu cách thức lập bảng câu hỏi
• 3.5. Xác định kích thước mẫu
• 3.6. Kiểm định thang đo
• 3.7. Công cụ nghiên cứu. Phương pháp định lượng AHP
• 3.8. Phương pháp QFD
• 4. CHƯƠNG 4: THU THẬP VÀ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 4.1. Xác định các yêu cầu đối với chất lượng thiết kế của gói thầu thiết kế – thi công
• 4.2. Nhận dạng các yêu cầu đối với chất lượng thiết kế của dự án thực hiện theo phương thức thiết kế – thi công
• 4.3. Thiết kế bảng câu hỏi. Kích thước mẫu khảo sát chính thức
• 4.4. Phân tích số liệu khảo sát và kiểm định thang đo
• 4.5. Phân tích kết quả khảo sát
• 4.6. Xây dựng các nhóm giải pháp đảm bảo các yêu cầu về chất lượng thiết kế
• 5. CHƯƠNG 5: ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP AHP VÀ QFD XÂY DỰNG CÁC GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO CÁC YÊU CẦU VỀ CHẤT LƯỢNG THIẾT KẾ TRONG GÓI THẦU THIẾT KẾ – THI CÔNG (DESIGN – BUILD)
• 5.1. Quy trình phân tích dữ liệu
• 5.2. Xác định mức độ ưu tiên bằng phương pháp AHP
• 5.3. Xây dựng cấu trúc thứ bậc
• 5.4. Xây dựng ma trận so sánh cặp về mức độ quan trọng và xác định véc tơ độ ưu tiên (trọng số của các yêu cầu)
• 5.5. Xây dựng mối quan hệ giữa các yêu cầu về chất lượng thiết kế và các giải pháp đảm bảo chất lượng dựa vào ma trận ngôi nhà chất lượng
• 5.6. Kết luận và phân tích các giải pháp đảm bảo yêu cầu chất lượng trong khâu thiết kế
• 5.7. Quy trình quản lý chất lượng thiết kế
• 6. CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN
• 6.1. Hướng phát triển đề tài

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý chất lượng thiết kế trong xây dựng

Quản lý chất lượng thiết kế là một yếu tố quan trọng trong các dự án xây dựng dân dụng công nghiệp tại Việt Nam. Việc áp dụng các phương pháp quản lý chất lượng giúp đảm bảo rằng các yêu cầu về chất lượng được đáp ứng ngay từ giai đoạn thiết kế. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn nâng cao hiệu quả của dự án. Theo nghiên cứu của Nguyễn Đình Đạo (2012), việc quản lý chất lượng thiết kế có thể giảm thiểu các sai sót trong quá trình thi công.

1.1. Khái niệm về quản lý chất lượng thiết kế

Quản lý chất lượng thiết kế bao gồm các quy trình và phương pháp nhằm đảm bảo rằng thiết kế đáp ứng các tiêu chuẩn chất lượng đã đề ra. Điều này bao gồm việc xác định các yêu cầu chất lượng và thực hiện các biện pháp kiểm soát chất lượng trong suốt quá trình thiết kế.

1.2. Tầm quan trọng của quản lý chất lượng trong xây dựng

Quản lý chất lượng thiết kế không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng công trình mà còn tác động đến tiến độ và chi phí của dự án. Việc áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng giúp giảm thiểu rủi ro và tăng cường sự hài lòng của khách hàng.

II. Thách thức trong quản lý chất lượng thiết kế tại Việt Nam

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc quản lý chất lượng thiết kế trong các dự án xây dựng dân dụng công nghiệp tại Việt Nam vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu sự phối hợp giữa các bên liên quan và quy trình phê duyệt phức tạp thường dẫn đến chất lượng thiết kế không đạt yêu cầu.

2.1. Thiếu sự phối hợp giữa các bên liên quan

Trong nhiều dự án, sự thiếu đồng bộ giữa các nhà thầu thiết kế và thi công dẫn đến việc thông tin không được truyền đạt đầy đủ. Điều này có thể gây ra những sai sót trong thiết kế, ảnh hưởng đến chất lượng công trình.

2.2. Quy trình phê duyệt phức tạp

Quy trình phê duyệt hồ sơ thiết kế thường kéo dài và phức tạp, dẫn đến việc chậm trễ trong tiến độ dự án. Điều này không chỉ làm tăng chi phí mà còn ảnh hưởng đến chất lượng cuối cùng của công trình.

III. Phương pháp AHP và QFD trong quản lý chất lượng thiết kế

Phương pháp AHP (Analytic Hierarchy Process) và QFD (Quality Function Deployment) là hai công cụ hữu ích trong việc quản lý chất lượng thiết kế. AHP giúp xác định mức độ ưu tiên của các yêu cầu chất lượng, trong khi QFD giúp xây dựng mối quan hệ giữa các yêu cầu và giải pháp thiết kế.

3.1. Giới thiệu về phương pháp AHP

AHP là một phương pháp phân tích quyết định giúp xác định mức độ ưu tiên của các yếu tố khác nhau trong một hệ thống. Phương pháp này cho phép các nhà quản lý đánh giá và lựa chọn các giải pháp thiết kế phù hợp nhất.

3.2. Ứng dụng phương pháp QFD

QFD là một công cụ giúp chuyển đổi các yêu cầu của khách hàng thành các đặc tính kỹ thuật trong thiết kế. Phương pháp này giúp đảm bảo rằng các yêu cầu chất lượng được tích hợp vào quá trình thiết kế từ giai đoạn đầu.

IV. Kết quả nghiên cứu về quản lý chất lượng thiết kế

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp AHP và QFD có thể cải thiện đáng kể chất lượng thiết kế trong các dự án xây dựng. Các giải pháp kỹ thuật được đề xuất giúp đảm bảo rằng các yêu cầu chất lượng được đáp ứng một cách hiệu quả.

4.1. Các yêu cầu chất lượng trong thiết kế

Nghiên cứu đã xác định 30 yêu cầu chất lượng quan trọng trong thiết kế, từ đó hình thành 23 giải pháp kỹ thuật nhằm đảm bảo các yêu cầu này được thực hiện.

4.2. Phân tích kết quả ứng dụng AHP và QFD

Kết quả phân tích cho thấy rằng việc sử dụng AHP và QFD đã giúp cải thiện đáng kể quy trình quản lý chất lượng thiết kế, từ đó nâng cao chất lượng công trình xây dựng.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Quản lý chất lượng thiết kế trong các dự án xây dựng dân dụng công nghiệp tại Việt Nam cần được chú trọng hơn nữa. Việc áp dụng các phương pháp hiện đại như AHP và QFD sẽ giúp nâng cao chất lượng thiết kế và đáp ứng tốt hơn các yêu cầu của khách hàng.

5.1. Tương lai của quản lý chất lượng thiết kế

Trong tương lai, việc áp dụng công nghệ thông tin và các phần mềm quản lý chất lượng sẽ giúp cải thiện quy trình quản lý chất lượng thiết kế, từ đó nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro.

5.2. Đề xuất các giải pháp cải tiến

Cần có các giải pháp cải tiến quy trình phê duyệt thiết kế và tăng cường sự phối hợp giữa các bên liên quan để đảm bảo chất lượng thiết kế được nâng cao.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp xây dựng Việt Nam trong giai đoạn 2007-2012 đã chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của phương thức thực hiện hợp đồng thiết kế – thi công (Design – Build). Theo báo cáo của ngành, các dự án áp dụng phương thức này có thể rút ngắn thời gian hoàn thành đến 25% và giảm chi phí khoảng 15% so với phương thức truyền thống thiết kế – đấu thầu – thi công. Phương thức thiết kế – thi công tích hợp quá trình thiết kế và thi công trong cùng một hợp đồng, do một nhà thầu duy nhất chịu trách nhiệm, giúp kiểm soát chi phí ngay từ giai đoạn thiết kế và tận dụng các giải pháp dễ thi công (constructability).

Tuy nhiên, quản lý chất lượng thiết kế trong gói thầu thiết kế – thi công vẫn là thách thức lớn, đặc biệt khi nhiều nhà thầu không sở hữu đội ngũ thiết kế riêng mà phải phối hợp với nhà thầu phụ, dẫn đến khó khăn trong trao đổi thông tin và kiểm soát chất lượng. Nghiên cứu nhằm mục tiêu nhận dạng các yêu cầu chất lượng thiết kế trong gói thầu thiết kế – thi công các dự án dân dụng và công nghiệp tại Việt Nam, đồng thời đề xuất các giải pháp kỹ thuật đảm bảo chất lượng dựa trên phương pháp AHP (Analytic Hierarchy Process) và QFD (Quality Function Deployment). Phạm vi khảo sát tập trung vào các dự án thực hiện từ năm 2007 đến 2012, với dữ liệu thu thập từ các chuyên gia, chủ đầu tư và kỹ sư tham gia các dự án thiết kế – thi công.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý chất lượng thiết kế, góp phần giảm thiểu sai sót, tiết kiệm chi phí và thời gian, đồng thời hỗ trợ các nhà quản lý xây dựng trong việc ra quyết định và kiểm soát chất lượng dự án.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai phương pháp chính là AHP và QFD. Phương pháp AHP được phát triển bởi Saaty (1994) nhằm phân tích và ra quyết định trong các vấn đề phức tạp, không có cấu trúc rõ ràng, bằng cách phân chia vấn đề thành các cấp bậc và so sánh từng cặp yếu tố để xác định mức độ ưu tiên. AHP giúp định lượng các yếu tố định tính và đảm bảo tính nhất quán trong đánh giá thông qua hệ số nhất quán (Consistency Ratio).

Phương pháp QFD là kỹ thuật cải tiến chất lượng từ giai đoạn thiết kế, nhằm chuyển tải chính xác yêu cầu của khách hàng thành các đặc tính kỹ thuật và hoạt động sản xuất. QFD sử dụng ma trận "Ngôi nhà chất lượng" để xác định mối quan hệ giữa yêu cầu của chủ đầu tư và các yêu cầu kỹ thuật, từ đó ưu tiên các giải pháp kỹ thuật phù hợp nhằm đảm bảo chất lượng sản phẩm.

Ba khái niệm chính trong nghiên cứu bao gồm:

• Chất lượng thiết kế: Mức độ đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật, mỹ thuật, và quy chuẩn pháp lý trong hồ sơ thiết kế.
• Thiết kế – thi công (Design – Build): Phương thức hợp đồng tích hợp thiết kế và thi công trong một gói thầu duy nhất.
• Constructability (Khả thi công): Khả năng kết hợp giữa phương án thiết kế và biện pháp thi công nhằm tối ưu hóa tiến độ và chi phí.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng kết hợp khảo sát và phân tích dữ liệu. Dữ liệu được thu thập qua bảng câu hỏi khảo sát với thang đo Likert 5 mức độ, gửi đến các chuyên gia, kỹ sư, chủ đầu tư và các bên liên quan trong các dự án thiết kế – thi công dân dụng và công nghiệp tại Việt Nam giai đoạn 2007-2012. Kích thước mẫu chính thức đạt khoảng 200 phiếu, đảm bảo độ tin cậy theo tiêu chuẩn Hoelter (1983).

Quy trình nghiên cứu gồm các bước:

1. Xác định các yêu cầu chất lượng thiết kế dựa trên tổng hợp nghiên cứu trước và ý kiến chuyên gia.
2. Thiết kế và thử nghiệm bảng câu hỏi khảo sát sơ bộ, điều chỉnh hoàn thiện.
3. Thu thập dữ liệu khảo sát chính thức.
4. Phân tích dữ liệu bằng phần mềm SPSS để kiểm định thang đo và độ tin cậy (Cronbach’s Alpha ≥ 0.8).
5. Áp dụng phương pháp AHP để xác định mức độ ưu tiên các yêu cầu chất lượng thiết kế thông qua ma trận so sánh cặp.
6. Sử dụng phương pháp QFD để xây dựng ma trận mối quan hệ giữa các yêu cầu chất lượng và các giải pháp kỹ thuật, từ đó xác định các giải pháp ưu tiên nhằm đảm bảo chất lượng thiết kế.
7. Xây dựng quy trình quản lý chất lượng thiết kế phù hợp với đặc thù gói thầu thiết kế – thi công.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 7 đến tháng 12 năm 2012, bao gồm các giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Xác định 30 yêu cầu ảnh hưởng lớn đến chất lượng thiết kế trong gói thầu thiết kế – thi công, thuộc 4 nhóm chính: kỹ thuật, kiểm soát thiết kế, chi phí và tiến độ. Trong đó, nhóm yêu cầu kỹ thuật chiếm tỷ trọng ưu tiên cao nhất với trọng số tổng hợp khoảng 40%, tiếp theo là nhóm kiểm soát thiết kế (30%), chi phí (20%) và tiến độ (10%).

2. Phân tích AHP cho thấy 10 yêu cầu quan trọng nhất bao gồm: tính khả thi công, sự phù hợp với quy chuẩn pháp lý, kiểm soát thay đổi thiết kế, phối hợp thông tin giữa các bên, năng lực đội ngũ thiết kế, quản lý hồ sơ thiết kế, kiểm soát chi phí thiết kế, thời gian hoàn thành thiết kế, sử dụng vật liệu địa phương và khả năng đáp ứng yêu cầu kỹ thuật chủ đầu tư. Trọng số của yêu cầu hàng đầu (tính khả thi công) đạt 0.15, cao hơn 50% so với yêu cầu đứng thứ 10.

3. Xây dựng 23 giải pháp kỹ thuật đảm bảo các yêu cầu chất lượng dựa trên kết quả phỏng vấn chuyên gia và phân tích QFD. Các giải pháp nổi bật gồm: áp dụng quy trình kiểm soát thiết kế chặt chẽ, tăng cường phối hợp giữa thiết kế và thi công, sử dụng phần mềm quản lý dự án, đào tạo nâng cao năng lực đội ngũ thiết kế, và thiết lập hệ thống phê duyệt hồ sơ nhanh chóng.

4. Ma trận QFD cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa các yêu cầu và giải pháp kỹ thuật, trong đó giải pháp kiểm soát thay đổi thiết kế và phối hợp thông tin có mức độ ảnh hưởng cao nhất, chiếm hơn 35% trọng số tổng hợp các giải pháp.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của việc quản lý chất lượng thiết kế trong gói thầu thiết kế – thi công nhằm phát huy hiệu quả của phương thức này. Việc xác định rõ các yêu cầu chất lượng và ưu tiên các giải pháp kỹ thuật giúp giảm thiểu sai sót thiết kế, tiết kiệm chi phí và rút ngắn thời gian dự án.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, tỷ lệ trọng số ưu tiên cho tính khả thi công và kiểm soát thay đổi thiết kế tương đồng với các báo cáo của Burati (1992) và Ling (2004), cho thấy tính nhất quán trong các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng thiết kế. Việc ứng dụng đồng thời AHP và QFD tạo ra một công cụ quản lý chất lượng thiết kế có tính hệ thống và thực tiễn cao, giúp các nhà quản lý xây dựng có thể ra quyết định dựa trên dữ liệu định lượng và phản hồi thực tế.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện trọng số ưu tiên của các yêu cầu và giải pháp, cũng như bảng ma trận QFD minh họa mối quan hệ tương quan giữa các yếu tố. Điều này hỗ trợ trực quan trong việc lựa chọn và triển khai các giải pháp quản lý chất lượng thiết kế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và áp dụng quy trình quản lý chất lượng thiết kế chuẩn hóa cho các gói thầu thiết kế – thi công, tập trung vào kiểm soát thay đổi thiết kế và phối hợp thông tin. Chủ thể thực hiện: các nhà thầu thiết kế – thi công, thời gian triển khai: 6 tháng đầu năm dự án.

2. Đào tạo nâng cao năng lực đội ngũ thiết kế và thi công về kỹ năng phối hợp, sử dụng công cụ quản lý dự án và hiểu biết về constructability. Chủ thể thực hiện: các công ty xây dựng và tư vấn, thời gian: liên tục trong quá trình dự án.

3. Ứng dụng phần mềm quản lý dự án tích hợp để theo dõi tiến độ, chi phí và chất lượng thiết kế, giúp phát hiện sớm các sai sót và điều chỉnh kịp thời. Chủ thể thực hiện: chủ đầu tư và nhà thầu, thời gian: triển khai ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án.

4. Thiết lập hệ thống phê duyệt hồ sơ thiết kế nhanh chóng, minh bạch nhằm giảm thiểu thủ tục hành chính và rút ngắn thời gian hoàn thành thiết kế. Chủ thể thực hiện: chủ đầu tư phối hợp với các cơ quan quản lý, thời gian: trong vòng 3 tháng đầu dự án.

5. Tăng cường sử dụng vật liệu địa phương và giải pháp thiết kế thân thiện môi trường nhằm giảm chi phí và nâng cao tính bền vững của công trình. Chủ thể thực hiện: nhà thầu thiết kế và thi công, thời gian: xuyên suốt quá trình thiết kế và thi công.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Chủ đầu tư dự án xây dựng: Nắm bắt các yêu cầu và giải pháp quản lý chất lượng thiết kế để giám sát và kiểm soát hiệu quả các gói thầu thiết kế – thi công, đảm bảo dự án hoàn thành đúng tiến độ và chi phí.

2. Nhà thầu thiết kế – thi công: Áp dụng phương pháp AHP – QFD để xác định ưu tiên các yêu cầu chất lượng và triển khai các giải pháp kỹ thuật phù hợp, nâng cao năng lực quản lý và chất lượng sản phẩm.

3. Chuyên gia tư vấn quản lý dự án và thiết kế xây dựng: Sử dụng kết quả nghiên cứu làm cơ sở khoa học để tư vấn, xây dựng quy trình và công cụ quản lý chất lượng thiết kế trong các dự án dân dụng và công nghiệp.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành công nghệ và quản lý xây dựng: Tham khảo phương pháp luận và kết quả nghiên cứu để phát triển các đề tài liên quan đến quản lý chất lượng, ứng dụng AHP và QFD trong xây dựng.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương thức thiết kế – thi công có ưu điểm gì so với phương thức truyền thống?
   Phương thức thiết kế – thi công giúp rút ngắn thời gian dự án khoảng 25%, giảm chi phí khoảng 15%, đơn giản hóa hợp đồng và giảm tranh chấp do nhà thầu chịu trách nhiệm toàn bộ thiết kế và thi công.

2. Tại sao quản lý chất lượng thiết kế lại quan trọng trong gói thầu thiết kế – thi công?
   Chất lượng thiết kế ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí và tiến độ dự án; sai sót thiết kế có thể gây ra chi phí phát sinh lên đến 12.4% tổng chi phí dự án, trong đó 79% phát sinh từ giai đoạn thiết kế.

3. Phương pháp AHP và QFD được áp dụng như thế nào trong nghiên cứu này?
   AHP được dùng để xác định mức độ ưu tiên các yêu cầu chất lượng thiết kế thông qua so sánh cặp, còn QFD xây dựng ma trận mối quan hệ giữa yêu cầu và giải pháp kỹ thuật nhằm chọn lựa các giải pháp phù hợp nhất.

4. Làm thế nào để đảm bảo tính nhất quán trong đánh giá AHP?
   Sử dụng hệ số nhất quán (Consistency Ratio) để kiểm tra sự nhất quán trong ma trận so sánh cặp; nếu CR < 0.1 thì đánh giá được coi là hợp lệ và có tính nhất quán cao.

5. Các giải pháp kỹ thuật nào được ưu tiên để nâng cao chất lượng thiết kế?
   Các giải pháp ưu tiên gồm kiểm soát thay đổi thiết kế, tăng cường phối hợp thông tin giữa các bên, đào tạo nâng cao năng lực đội ngũ thiết kế, áp dụng phần mềm quản lý dự án và thiết lập hệ thống phê duyệt hồ sơ nhanh chóng.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xác định 30 yêu cầu quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng thiết kế trong gói thầu thiết kế – thi công các dự án dân dụng và công nghiệp tại Việt Nam giai đoạn 2007-2012.
• Phương pháp AHP giúp xác định mức độ ưu tiên các yêu cầu, trong khi QFD xây dựng ma trận mối quan hệ giữa yêu cầu và giải pháp kỹ thuật, tạo cơ sở khoa học cho quản lý chất lượng thiết kế.
• 23 giải pháp kỹ thuật được đề xuất nhằm đảm bảo các yêu cầu chất lượng, tập trung vào kiểm soát thay đổi, phối hợp thông tin và nâng cao năng lực đội ngũ.
• Quy trình quản lý chất lượng thiết kế được xây dựng phù hợp với đặc thù gói thầu thiết kế – thi công, góp phần nâng cao hiệu quả dự án.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai áp dụng quy trình và giải pháp trong thực tế, đồng thời mở rộng nghiên cứu cho các loại hình dự án khác nhằm hoàn thiện mô hình quản lý chất lượng thiết kế.

Hành động ngay: Các nhà quản lý dự án và nhà thầu thiết kế – thi công nên áp dụng kết quả nghiên cứu để nâng cao chất lượng thiết kế, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa hiệu quả dự án xây dựng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Giới thiệu chung: Nghành công nghiệp xây dựng Việt Nam trong những năm gần đây đã và đang ghi nhận thêm một phương thức thực hiện hợp đồng mới đó là phương thức thiết kế – thi công (Design – Build). Phương thức này được hiểu là trong cùng một gói thầu, một hợp đồng; nhà thầu được giao thực hiện cả 2 nội dung công việc: thiết kế hồ sơ bản vẽ và thi công xây dựng công trình; khác với phương thức thực hiện truyền thống đó là thiết kế hoàn thành xong mới lựa chọn nhà thầu thi công. Tính chất khả thi công “constructability” trong đó nhấn mạnh sự tích hợp của thiết kế và quá trình thi công để cải thiện cơ hội đạt được dự án có chất lượng tốt hơn, hoàn thành một cách an toàn, đúng tiến độ, và chi phí ít nhất (J.

Theo Peace và Bennett (2005), các dự án thiết kế - thi công được hoàn thành nhanh hơn 25% so với các dự án sử dụng theo phương thức hợp đồng truyền thống. Ngoài ra, các dự án thiết kế – thi công có nhiều khả năng được hoàn thành đúng tiến độ và có báo cáo rẻ hơn 15% so với các dự án tương đương truyền thống (43). Thực tế tại Việt Nam trong thời gian này cho thấy, phương thức thiết kế – thi công đang áp dụng rất có hiệu quả cho các dự án công nghiệp có quy mô lớn, yêu cầu công nghệ đa dạng và phức tạp, hay là các dự án dân dụng đòi hỏi tiến độ hoàn thành gấp.1: Một số dự án thực hiện theo hình thức thiết kế – thi công (Nguồn: Tổng công ty xây dựng số 1 – TNHH MTV) Vốn đầu tư Năm Số tt Tên dự án Quy mô (tỷ VNđ) xây dựng Nhà máy nhiệt điện Nhơn 01 450 Mw 6.400 2007 Trạch 1 Nhà máy nhiệt điện Duyên 02 1245 Mw 26.000 2010 Hải 1 Nhà kho hàng rời cảng 03 5.000m2 61 2010 Hiệp Phước Ký túc xá đại học QG 04 60.300 2010 Thành phố Hồ Chí Minh 05 Ký túc xá đại học Cần Thơ 5.000 chỗ 200 2009 Ký túc xá đại học Lâm 06 8400m2 170 2009 Đồng HVTH: Nguyễn Đình Đạo – Ngành Công nghệ và quản lý xây dựng Luận văn thạc sĩ – Khóa 2011 2 GVHD: PGS. Phạm Hồng Luân Với mục tiêu đưa Việt Nam trở thành một nước công nghiệp hóa, hiện đại hóa vào năm 2020, hàng loạt các cơ sở hạ tầng theo đó là một loạt các dự án có quy mô lớn, công nghệ phức tạp sẽ được triển khai trong thời gian tới như: dự án tàu điện ngầm Metro, dự án đường trên cao, dự án điện hạt nhân, các dự án lọc hóa dầu, và một loạt các dự án siêu cao tầng khác.

Vì vậy sử dụng phương thức thiết kế – thi công đối với các dự án này sẽ trở thành một lựa chọn phù hợp nhằm phối hợp, đáp ứng tốt các yêu cầu về mặt công nghệ, tiết kiệm thời gian hoàn thành dự án và giảm chi phí đầu tư xây dựng. Tuy nhiên quản lý chất lượng của gói thầu thiết kế – thi công nói chung và chất lượng của khâu thiết kế nói riêng đang trở thành một trở ngại lớn khi thực hiện theo phương thức này. Một trong những hạn chế lớn được báo cáo là chất lượng kém của thiết kế (Franks 1990; NJJC 1995), lý do chính cho điều này là các kiến trúc sư dường như có quyền kiểm soát ít hơn trong quá trình thiết kế so với trong phương pháp tiếp cận truyền thống (Haroglu Vcs, 2009). Thực vậy, ở Việt Nam hiện nay, hầu hết khi thực hiện hợp đồng thiết kế – thi công rất ít các nhà thầu sở hữu riêng đội ngũ thiết kế của đơn vị mình, vì vậy các nhà thầu thường phải kết hợp với các nhà thầu phụ thiết kế.

Từ đó dẫn đến sự phối hợp về trao đổi thông tin giữa thiết kế và đơn vị thi công không được thống nhất, một vài chi tiết thiết kế vẫn gây khó khăn trong quá trình thi công, quy trình và thủ tục phê duyệt hồ sơ phức tạp, dẫn đến thời gian và chi phí vẫn chưa tiết kiệm được tối đa, từ đó thấy rằng chất lượng của khâu thiết kế vẫn chưa như mong đợi. Xác định vấn đề nghiên cứu Chất lượng công trình xây dựng bắt nguồn từ chất lượng của khâu thiết kế. Các nghiên cứu trên thế giới về vấn đề chất lượng công trình xây dựng cũng cho thấy rằng sự những sai sót khiếm khuyết hoặc suy giảm chất lượng công trình có tần suất xảy ra ở giai đoạn thiết kế nhiều hơn là trong giai đoạn thi công (Anh, 2011). Burati và cộng sự (1992) thu thập dữ liệu từ 9 dự án công nghiệp.

Mục tiêu của nghiên cứu là xác định nguyên nhân và mức độ của vấn đề chất lượng trong cả hai giai đoạn thiết kế và thi công. Theo Burati (1992) độ lệch chất lượng có thể lên HVTH: Nguyễn Đình Đạo – Ngành Công nghệ và quản lý xây dựng Luận văn thạc sĩ – Khóa 2011 3 GVHD: PGS. Phạm Hồng Luân tới 12.4% chi phí của dự án; trong đó, 79% của độ lệch chi phí được gây ra trong giai đoạn thiết kế, so với 17% trong thi công. Thực hiện dự án theo hình thức thiết kế – thi công giúp cho nhà thầu chủ động được trong khâu thiết kế, các giải pháp thiết kế và công nghệ thi công có sự liền mạch với nhau; nhà thầu phải chịu trách nhiệm trong khâu thiết kế cũng như chất lượng của cả công trình.

Vì vậy, để phát huy vài trò và hiệu quả của hình thức thiết kế – thi công thì vấn đề quản lý chất lượng của khâu thiết kế phải được đặt lên hàng đầu. Quá trình thiết kế phải kết hợp được yêu cầu từ phía chủ đầu tư, yêu cầu về công nghệ và kỹ thuật , hài hòa với biện pháp thi công của nhà thầu, phù hợp với khả năng cung cấp vật liệu tại địa phương, nhằm tiết kiệm chi phí và thời gian thực hiện dự án. Vậy giải pháp hay quy trình nào được áp dụng để quản lý chất lượng của khâu thiết kế trong gói thầu thiết kế – thi công đang là một câu hỏi khó đối với các nhà quản lý! Có nhiều nghiên cứu trên thế giới và ở Việt Nam liên quan đến quản lý chất lượng của gói thầu thiết kế – thi công nhưng các nghiên cứu này mới chỉ dừng lại ở mức phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng mà chưa đi sâu vào các giải pháp để quản lý chất lượng khi thực hiện gói thầu này. Điển hình như: nghiên cứu của Yanez (2011) chỉ ra một số yếu tố ảnh hưởng đến khả năng hoàn thành công tác thiết kế khi so sánh giữa nhóm nhà thầu tư vấn thiết kế và nhà thầu phụ thiết kế của các dự án thiết kế – thi công; Haroglu, Vcs (2009) đã tìm ra các tác động của nhà thầu thi công lên tiến trình thiết kế (chi phí, biện pháp thi công,…) trong các dự án thực hiện theo phương thức thiết kế – thi công; luận văn thạc sỹ của tác giả Châu (2011) đưa ra các yếu tố thành công của dự án thực hiện theo phương thức thiết kế – thi công ở khu vực phía Nam - Việt Nam; Granberg Vcs (2004) tìm hiểu và phân loại các giải pháp hiện tại của chủ đầu tư để đánh giá chất lượng quá trình thực hiện gói thầu thiết kế – thi công;.

Trong điều kiện hiện nay của ngành xây dựng ở Việt Nam, việc đưa ra phương pháp kết hợp các yêu cầu về chất lượng với các giải pháp để quản lý chất lượng của gói thầu thiết kế – thi công là rất cần thiết, đặc biệt là ở lĩnh vực thiết kế ban đầu. Vì các lý do trên tác giả đã hình thành đề tài: “Quản lý chất lượng thiết kế của gói thầu thiết kế – thi HVTH: Nguyễn Đình Đạo – Ngành Công nghệ và quản lý xây dựng Luận văn thạc sĩ – Khóa 2011 4 GVHD: PGS. Phạm Hồng Luân côngtrong các dự án dân dụng công nghiệp tại Việt Nam bằng phương pháp AHP - QFD (Analytical Hierarchy Process – Quality Function Deployment)”. Mục tiêu nghiên cứu - Nhận dạng được các yêu cầu về chất lượng trong giai đoạn thiết kế và các giải pháp kỹ thuật đảm bảo chất lượng thiết kế của gói thầu thiết kế – thi công; - Cung cấp phương pháp có hệ thống dựa trên ma trận QFD – Quality Function Deployment kết hợp lý thuyết AHP – Analytical HierarchyProcess để xây dựng các giải pháp đáp ứng yêu cầu về chất lượng trong khâu thiết kế; - Xây dựng quy trình quản lý chất lượng thiết kế trong gói thầu thiết kế – thi công.

Phạm vi nghiên cứu 1. Góc độ phân tích: Nghiên cứu dựa trên quan điểm đánh giá của chủ đầu tư và các chuyên gia kinh nghiệm nhằm tìm ra phương pháp quản lý tốt chất lượng của khâu thiết kế trong gói thầu thiết kế – thi công. Không gian nghiên cứu: Trong nghiên cứu này, phạm vi khảo sát là các dự án dân dụng công nghiệp thực hiện theo phương thức thiết kế – thi công đã và đang được triển khai tại Việt Nam từ 2007 đến 2012. Đối tượng khảo sát: Dữ liệu nghiên cứu được thu thập thông qua việc khảo sát các chuyên gia có kinh nghiệm và các chủ đầu tư trong các gói thầu thiết kế – thi công.

HVTH: Nguyễn Đình Đạo – Ngành Công nghệ và quản lý xây dựng Luận văn thạc sĩ – Khóa 2011 5 GVHD: PGS. Phạm Hồng Luân CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN 2. Tóm tắt chương Chất lượng công trình xây dựng Quản lý chất lượng công trình xây dựng Quản lý chất lượng thiết kế công trình Định nghĩa một số thuật ngữ Thiết kế – đấu thầu – thi công trong nghiên cứu Thiết kế – thi công CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN Phân loại công trình xây dựng Giới thiệu phương pháp AHP Giới thiệu phương pháp QFD Các nghiên cứu trước đây về chất lượng trong khâu thiết kế Các nghiên cứu trước đây về QFD Tổng quan các nghiên cứu Các nghiên cứu trước đây về trước đây AHP Các nghiên cứu trước đây về các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng thiết kế của gói thầu thiết kế-thi công Sơ đồ 2. 1: Lược đồ cấu trúc chương 2 HVTH: Nguyễn Đình Đạo – Ngành Công nghệ và quản lý xây dựng Luận văn thạc sĩ – Khóa 2011 6 GVHD: PGS.

Phạm Hồng Luân 2. Các thuật ngữ trong nghiên cứu 2.