Tẩy chay học đường và mối liên hệ với sức khỏe tâm thần học sinh THCS - Luận văn ĐHQGHN

05050006267 bị tẩy chay: Liên hệ giữa bắt nạt trực tuyến và sức khỏe tâm thần học sinh THCS. Tìm hiểu tác động tiêu cực và cách hỗ trợ các em.

Trường đại học

Trường Đại học Giáo dục

Chuyên ngành

Tham vấn học đường

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận văn thạc sĩ

2025

119

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU

DANH MỤC HÌNH

DANH MỤC HỘP

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU

1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BỊ TẨY CHAY VÀ MỐI QUAN HỆ VỚI SỨC KHỎE TÂM THẦN Ở HỌC SINH

1.1. Tổng quan nghiên cứu về bị tẩy chay và mối liên hệ của nó với sức khỏe tâm thần của học sinh

1.2. Nghiên cứu về tình trạng bị tẩy chay của học sinh tại trường học

1.3. Nghiên cứu về mối liên hệ giữa bị tẩy chay với sức khỏe tâm thần của học sinh

1.4. Một số vấn đề lý luận cơ bản về bị tẩy chay và mối liên hệ của nó với sức khỏe tâm thần ở học sinh

1.4.1. Bị tẩy chay

1.4.2. Sức khỏe tâm thần

1.4.3. Học sinh trung học cơ sở

1.4.4. Mô hình lý thuyết về mối quan hệ giữa bị tẩy chay và sức khỏe tâm thần

1.5. Tiểu kết chương 1

2. CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1. Tổng quan về thiết kế nghiên cứu

2.2. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu và mẫu nghiên cứu

2.3. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu

2.4. Các phương pháp nghiên cứu

2.4.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu

2.4.2. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

2.4.3. Phương pháp phỏng vấn sâu

2.4.4. Phương pháp thống kê toán học

2.4.5. Đạo đức trong nghiên cứu

2.5. Tiểu kết chương 2

3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN VỀ BỊ BẠN BÈ TẨY CHAY Ở HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ

3.1. Thực trạng bị bạn bè tẩy chay của học sinh THCS

3.1.1. Đánh giá chung

3.1.2. Tỷ lệ học sinh trải nghiệm hành vi bị tẩy chay

3.1.3. Hình thức bị tẩy chay

3.1.4. Lý do bị tẩy chay

3.2. So sánh khác biệt giới và khối lớp về tình trạng bị bạn bè tẩy chay

3.2.1. Sự khác biệt giới về tình trạng bị tẩy chay

3.2.2. Sự khác biệt theo khối lớp về tình trạng bị tẩy chay

3.3. Mối quan hệ giữa bị tẩy chay và sức khỏe tâm thần

3.3.1. Thống kê mô tả về các vấn đề sức khỏe tâm thần

3.3.2. Tương quan giữa bị tẩy chay và sức khỏe tâm thần

3.3.3. Dự báo của bị tẩy chay cho sức khỏe tâm thần

3.4. Tiểu kết chương 3

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tẩy Chay Học Đường và Ảnh Hưởng Tâm Lý

Trong độ tuổi học sinh, mối quan hệ bạn bè đóng vai trò quan trọng, ảnh hưởng lớn đến sự phát triển tâm lý và xã hội của trẻ. Mối quan hệ này có thể là nguồn hỗ trợ tinh thần, chia sẻ, nhưng cũng tiềm ẩn mâu thuẫn, xung đột. Các hành vi như miệt thị, tẩy chay học đường, cô lập diễn ra phổ biến, gây ra những hậu quả tiêu cực. Một ví dụ đau lòng là vụ việc nữ sinh ở Nghệ An tự tử, nghi vấn do bạo lực học đường và cô lập. Thực tế cho thấy, hậu quả của bạo lực học đường thường được ghi nhận, nhưng tình trạng tẩy chay diễn ra âm thầm hơn. Tuy nhiên, tẩy chay học đường có thể ảnh hưởng đến kết quả học tập và sự phát triển tương lai của học sinh, dẫn đến các vấn đề sức khỏe tâm thần như trầm cảm, lo âu, và các vấn đề hướng nội, hướng ngoại. Theo William và cộng sự (2022), chỉ sau 2 phút trải nghiệm bị tẩy chay, chủ thể đã xuất hiện các phản ứng đau đớn về sinh lý, cảm thấy bị đe dọa về nhu cầu và đau khổ về cảm xúc. Tại Việt Nam, nhiều nghiên cứu về bạo lực hoặc bắt nạt học đường đã được thực hiện, nhưng nghiên cứu về tẩy chay như một hiện tượng độc lập còn hạn chế. Nhiều học sinh đang phải chịu đựng tình trạng tẩy chay mà không thể chia sẻ, ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe tâm thần. Do đó, nghiên cứu về tình trạng bị bạn bè tẩy chay và mối liên hệ với sức khỏe tâm thần ở học sinh THCS là cần thiết để nâng cao nhận thức và có những hành động phù hợp. Nghiên cứu này nhằm phát hiện thực trạng bị bạn bè tẩy chay và hệ quả về SKTT, từ đó đề xuất các kiến nghị về hỗ trợ cho học sinh và những đối tượng liên quan nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực từ vấn đề này lên sức khỏe tâm thần của học sinh. Các câu hỏi nghiên cứu tập trung vào tỷ lệ học sinh bị bạn bè tẩy chay, các hình thức tẩy chay, sự khác biệt về giới tính và khối lớp, và mối liên hệ giữa tẩy chay và sức khỏe tâm thần.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Mối Quan Hệ Bạn Bè Ở Trường Học

Mối quan hệ bạn bè ở trường học đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của học sinh. Nó không chỉ là nơi chia sẻ sở thích và thói quen chung, mà còn là nơi tâm tình, thân mật và hướng đến những mục tiêu chung. Đối với lứa tuổi thanh thiếu niên, khi đang phát triển sự tự chủ và độc lập đối với cha mẹ thì bạn bè trở thành nguồn hỗ trợ xã hội và tinh thần đáng tin cậy (Gorrese & Ruggieri, 2012). Thái độ của bạn bè có thể ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến các hành vi, tình cảm xã hội và kết quả học tập của học sinh trong độ tuổi vị thành niên (Alexander, Piazza, Mekos, & Valente, 2001; Ryan, 2001). Mối quan hệ bạn bè là một mối quan hệ xã hội không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của học sinh, đan xen giữa các yếu tố của lòng nhân ái và sự chia sẻ, tạo dựng kết nối với mọi người.

1.2. Tẩy Chay Học Đường Một Vấn Đề Nhức Nhối Của Xã Hội

Tuy nhiên, quan hệ bạn bè cũng trở thành một môi trường đa chiều, mở ra khả năng phát sinh những sự mâu thuẫn và xung đột phức tạp trong các liên kết này. Dễ dàng nhìn thấy rằng, những vụ việc như miệt thị ngoại hình, hành vi tẩy chay và cô lập bạn bè trong lớp học, cùng với hành vi bạo lực trực tiếp cũng như trực tuyến, sử dụng lời đe dọa ẩn danh,… đã diễn ra rất phổ biến không chỉ ở Việt Nam mà đều xuất hiện ở khắp mọi trường học trên thế giới và để lại những hệ quả đau lòng. Thực tế, vấn nạn bạo lực học đường thường xuyên được xuất hiện trên các trang tin bởi lẽ hậu quả mà nó để lại quá rõ ràng, người ta dễ dàng ghi nhận những sự việc thương tâm từ những nạn nhân của bạo lực học đường. trong khi đó, tình trạng tẩy chay trong trường học, là một dạng hành vi tiêu cực khác xảy ra trong quan hệ đồng lứa, nhưng có vẻ diễn ra trong thầm lặng hơn là công khai như hành vi bạo lực.

II. Ảnh Hưởng Tẩy Chay Học Đường Đến Sức Khỏe Tâm Thần

Bên cạnh việc ảnh hưởng đến kết quả học tập, tẩy chay còn làm nhiễu loạn con đường phát triển tương lai của học sinh (Prinstein và cộng sự, 2005). Tẩy chay có thể dẫn đến những vấn đề sức khỏe tâm thần, nhiều khi rất nghiêm trọng, như rối loạn trầm cảm (Rudert và cộng sự, 2021), lo âu (Nishiyama và cộng sự, 2015), các vấn đề hướng nội và hướng ngoại (Jiang và cộng sự, 2023). Theo William và cộng sự (2022), chỉ sau 2 phút trải nghiệm bị tẩy chay, chủ thể đã xuất hiện các phản ứng đau đớn về sinh lý, cảm thấy bị đe dọa về nhu cầu và đau khổ về cảm xúc. Tại Việt Nam, nhiều nghiên cứu về bạo lực hoặc bắt nạt học đường đã được thực hiện ở nhiều địa bàn (Nguyễn Mai Hương và cộng sự, 2023; Hồ Thị Trúc Quỳnh, 2023; Bùi Thị Mai Đông, 2023; Trần Thị Mỵ Lương và cộng sự, 2020; Hoàng Thế Hải và cộng sự, 2020; Trần Văn Công, 2018; Dương Thị Thanh, 2018), trong đó có những nghiên cứu mà hiện tượng tẩy chay được bao gồm trong bắt nạt. Tuy nhiên, dường như những nghiên cứu về tẩy chay như một hiện tượng độc lập với bắt nạt còn chưa được nghiên cứu nhiều để thấy được những hậu quả về sức khỏe tâm thần của nó.

2.1. Hậu Quả Của Tẩy Chay Học Đường Ảnh Hưởng Đến Tâm Lý Học Sinh

Có thể nói rằng không ít học sinh đang phải chịu đựng sự tẩy chay này mà không thể chia sẻ với bất kỳ ai, bởi những hậu quả tiềm ẩn của tình trạng này vẫn chưa rõ ràng. Điều này lại vô tình ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe tâm thần của học sinh khi các em không có những trải nghiệm kết nối tích cực tại trường học. Vì vậy, chúng tôi thực hiện nghiên cứu về tình trạng bị bạn bè tẩy chay và mối liên hệ của nó với sức khỏe tâm thần ở học sinh THCS. Kết quả nghiên cứu có thể có những đóng góp thiết thực cho việc nâng cao nhận thức của người lớn cũng như học sinh về tình trạng bị bạn tẩy chay hiện nay ở trường học hiện nay cũng như hệ quả tiêu cực của nó đối với sức khỏe tâm thần để có những hành động phù hợp, góp phần phòng ngừa hành vi tẩy chay, thúc đẩy chăm sóc SKTT cho trẻ em dựa trên trường học.

2.2. Nghiên Cứu Về Mối Liên Hệ Giữa Tẩy Chay Và Vấn Đề Tâm Lý

Trong khuôn khổ nghiên cứu này, một số kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng sức khỏe tâm thần với việc bị tẩy chay sẽ được tập trung tìm hiểu. Theo tổng hợp của Killen & Rutland (2011), hành vi loại trừ (exclusion/ rejection/từ chối/ tẩy chay) thường gây tổn hại tâm lý và có thể dẫn đến kết quả tiêu cực đối với cảm xúc và hành vi. Mặc dù những trải nghiệm bị loại trừ này không phải lúc nào cũng cấu thành hành vi bắt nạt, nhưng chúng thường gây tổn hại về tâm lý và có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe và hạnh phúc về hành vi và cảm xúc của trẻ (Killen và cộng sự, 2013). Cùng quan điểm, Hoglund và cộng sự (2008) cho rằng sự tẩy chay và sự bỏ bê từ bạn tăng nguy cơ về các vấn đề hành vi và cảm xúc. Bị tẩy chay là một trải nghiệm xã hội tiêu cực có thể tác động đáng kể đến sự phát triển về mặt xã hội, cảm xúc và học tập của trẻ (Nansel và cộng sự, 2001).

III. Cách Nhận Biết Dấu Hiệu Tẩy Chay Học Đường

Có những cách phân loại hành vi tẩy chay khác nhau trong đó chứa các loại hành vi khác nhau. • Phân loại của Asher và cộng sự (2001) Asher và cộng sự (2001) có đưa ra bảng phân loại các trải nghiệm tẩy chay. Tác giả cho rằng các kiểu tẩy chay trong bảng phân loại có phạm vi tiêu cực từ trung bình đến nghiêm trọng và mỗi loại hành vi mà đứa trẻ tẩy chay (rejecter) thực hiện đều chỉ cho đứa trẻ bị tẩy chay (rejected) rằng mối quan hệ của chúng là không có giá trị cao. Đồng thời, các vấn đề khác nhau trong quan hệ bạn bè đều là những biến thể của bị tẩy chay. Mô hình này cũng được nhiều tác giả khác dựa vào để xây dựng những mô hình gọn hơn. Phân loại này gồm 32 loại tẩy chay và được nhóm thành 6 phạm trù cơ bản. a) Loại trừ và chấm dứt tương tác liên quan đến việc loại trừ một đứa trẻ khỏi nhóm bạn đồng trang lứa hoặc chấm dứt tương tác với một đứa trẻ. Bao gồm 6 nhóm: (1) Rời đi: một đứa trẻ rời bỏ một đứa trẻ khác mà không muốn tương tác bị chấm dứt. (2) Tẩy chay đề nghị: một đứa trẻ tẩy chay một đề nghị của một đứa trẻ khác. (3) Xua đuổi: Một đứa trẻ bị yêu cầu trực tiếp rời khỏi một nhóm đồng trang lứa hoặc bị xua đuổi hoặc chỉ đạo một cách phi ngôn ngữ. (4) Bày tỏ không thích hoặc không quan hệ: Yêu cầu một đứa trẻ nói trực tiếp với một bạn khác rằng nó không thích bạn học đó. (5) Làm ngơ/ lờ đi: một đứa trẻ cố tình phớt lờ những nhận xét hoặc hành vi của đứa trẻ khác. (6) Bỏ qua nội dung: Đứa trẻ bỏ qua nội dung những gì trẻ khác đang nói, thay vì hoàn toàn phớt lờ đứa trẻ.

3.1. Các Biểu Hiện Của Tẩy Chay Học Đường Cần Lưu Ý

b) Tẩy chay quyền tiếp cận: Là cách thức không cho bạn được tiếp cận với các loại tài nguyên khác nhau ở trường (thông tin, tài liệu học tập. Gồm 8 nhóm: (1) Không chơi với bạn. (2) Tẩy chay quyền tiếp cận với người khác: Liên quan đến việc tẩy chay quyền tiếp cận đối với trẻ thứ ba. (3) Tẩy chay quyền tiếp cận tài nguyên: không cho tiếp cận với các nguồn lực vật chất mà các bạn cùng lứa tuổi mong muốn. (4) Chiếm đồ vật hoặc vị trí: lấy đi tài nguyên của trẻ đã chiếm hữu hoặc chiếm đoạt chỗ của trẻ. (5) Chỉ định tài nguyên hoặc vị trí ít mong muốn hơn: cho bạn một đồ vật có giá trị thấp hơn giá trị mà những đứa trẻ khác nhận được. (6) Tẩy chay quyền tiếp cận thông tin: tẩy chay nói với một đứa trẻ khác điều gì đó mà nó muốn biết. (7) Tẩy chay tiếp cận hỗ trợ: tẩy chay giúp đỡ một đứa trẻ cần hỗ trợ. (8) Tẩy chay tuân thủ: Tẩy chay thực hiện yêu cầu hợp lý mà không có cơ sở.

3.2. Phân Biệt Tẩy Chay Với Các Hình Thức Bạo Lực Học Đường Khác

c) Gây hấn/ bạo lực/bắt nạt bao gồm 9 loại: Gây hấn về thể chất: Ném đồ vào người (nhưng không gây ra thiệt hại vật chất); Gây thiệt hại vật sở hữu; Gây hấn bằng cử chỉ; Gây hấn bằng lời nói; Xúc phạm bạn và người thân; Chế giễu hoặc chế nhạo; Tẩy chay lặp lại vì điều gì đó mà nó đã làm trong quá khứ; Gây tiếng ồn ác ý. d) Sự thống trị: tẩy chay liên quan đến việc trẻ cố gắng làm cho bạn bè phục tùng yêu cầu của chúng hoặc đồng ý với ý kiến của chúng. Gồm 2 nhóm: (1) Ra lệnh: liên quan đến việc bảo trẻ làm điều gì đó hoặc ngừng làm điều gì đó. (2) Gây mâu thuẫn: một đứa trẻ nói với những bạn khác rằng đứa trẻ bị tẩy chay đã nói điều gì đó không chính xác.

IV. Phân Tích Thực Trạng Tẩy Chay Học Đường Hiện Nay

Dựa vào bảng trên, có thể thấy, có đến 69,5% học sinh đối diện với ít nhất 1 hành vi bị tẩy chay trong số 10 loại được xem xét. Trong đó, tỷ lệ học sinh không phải đối diện với bất cứ hành vi tẩy chay nào từ phía bạn bè là 30. Tỷ lệ học sinh phải đối diện từ 1 tới 2 loại hành vi bị tẩy chay chiếm 31,6%. Lần lượt, ghi nhận tỷ lệ học sinh phải đối diện từ 3 tới 5 hành vi bị tẩy chay là 22,2%. Tỷ lệ học sinh phải đối mặt với trên 6 loại hành vi bị tẩy chay trở lên 17,6%. Từ dữ liệu thống kê này có thể thấy, hình thức bị tẩy chay mà học sinh THCS phải trải nghiệm là khá đa dạng. Nhưng nhìn chung có khoảng 1/3 số em tham gia nghiên cứu trải nghiệm 1 đến 2 hình thức, số lượng trẻ phải trải nghiệm nhiều hình thức tẩy chay chiếm khoảng 1/5. Thoạt nhìn các con số thì thấy việc bị tẩy chay dường như là không đáng nghiêm trọng khi trung bình số hành vi tẩy chay mà một học sinh phải chịu đựng là chưa đến 1 lần trong vòng 1 tháng (ĐTB = 1,49, ĐLC = 0,64).

4.1. Tỷ Lệ Học Sinh Trải Nghiệm Tẩy Chay Ở Mức Độ Nào

Nhưng khi tìm hiểu sâu hơn, thì với sự đa dạng của các hình thức tẩy chay, trẻ có thể bị 1 hoặc nhiều hành vi tẩy chay từ bạn bè. Phát hiện này giống với kết quả từ Asher và cộng sự (2001) cũng cho rằng các hành vi tẩy chay là đa dạng. Dù số học sinh ít nhất 1 lần bị tẩy chay trở lên chiếm đa số (69,5%) nhưng có thể vô tình mà con số này chưa được lưu tâm đúng mức.

4.2. Các Hình Thức Tẩy Chay Học Đường Phổ Biến Nhất

Biển hiện đầu tiên phổ biến cho loại hình thức tẩy chay đó là nói xấu sau lưng, tung tin đồn và tiết lộ bí mật để mọi người thấy em là người xấu, không đáng chơi với (ĐTB =2,00). Ở hình thức này, có 33,5% số học sinh phải trải nghiệm từ 2, 3 lần đến nhiều lần trong một tháng qua. Những loại hành vi tẩy chay phổ biến tiếp theo sau được ghi nhận bao gồm hành vi: không nói chuyện với em, xem như em không tồn tại, phớt lờ, quay lưng lại với em (ĐTB=1,55) tương đương 15,8% số học sinh phải trải nghiệm từ 2,3 lần đến nhiều lần với hình thức này. Đối với hình thức lôi kéo bạn khác không nói chuyện, không chơi, quay lưng lại với em, ghét em (ĐTB=1,50) tương đương tỷ lệ số học sinh phải trải nghiệm từ 2,3 lần và nhiều lần là 15,4%. Theo sau là hình thức “tách em khỏi nhóm/ loại trừ em khỏi hoạt động vui chơi hoặc cuộc trò chuyện” có điểm trung bình là 1,49, tỷ lệ học sinh phải trải nghiệm 2,3 lần và nhiều lần trở lên với hình thức tẩy chay này là 14,3%.

V. Giải Pháp Phòng Ngừa và Hỗ Trợ Nạn Nhân Tẩy Chay

Cần có sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội để phòng ngừa và hỗ trợ nạn nhân tẩy chay học đường. Gia đình cần tạo môi trường yêu thương, lắng nghe và chia sẻ với con em. Nhà trường cần xây dựng văn hóa học đường thân thiện, tôn trọng sự khác biệt và có các biện pháp can thiệp kịp thời khi phát hiện trường hợp tẩy chay. Xã hội cần nâng cao nhận thức về vấn đề tẩy chay học đường và có các chương trình hỗ trợ tâm lý cho học sinh.

5.1. Vai Trò Của Gia Đình Trong Phòng Chống Tẩy Chay Học Đường

Gia đình đóng vai trò then chốt trong việc phòng ngừa và giải quyết vấn đề tẩy chay. Cha mẹ cần dành thời gian trò chuyện, lắng nghe con em, tạo điều kiện để con em chia sẻ những khó khăn gặp phải ở trường. Đồng thời, cha mẹ cần giáo dục con em về sự tôn trọng, yêu thương và chấp nhận sự khác biệt của người khác.

5.2. Xây Dựng Môi Trường Học Đường An Toàn và Thân Thiện

Nhà trường cần xây dựng một môi trường học đường an toàn, thân thiện, nơi mà học sinh cảm thấy được tôn trọng và yêu thương. Nhà trường cần có các quy tắc ứng xử rõ ràng, xử lý nghiêm các trường hợp tẩy chay và có các biện pháp hỗ trợ tâm lý cho học sinh bị tẩy chay.

VI. Kết Luận Tẩy Chay Học Đường và Hướng Nghiên Cứu Tương Lai

Nghiên cứu này đã làm sáng tỏ thực trạng và ảnh hưởng của tẩy chay học đường đến sức khỏe tâm thần của học sinh THCS. Kết quả nghiên cứu cho thấy tẩy chay là một vấn đề đáng quan tâm, có thể gây ra những hậu quả tiêu cực đến tâm lý của học sinh. Cần có những nghiên cứu sâu hơn về nguyên nhân, yếu tố nguy cơ và các biện pháp can thiệp hiệu quả để giải quyết vấn đề này.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Về Tẩy Chay Học Đường

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng tẩy chay là một hiện tượng phổ biến trong môi trường học đường, ảnh hưởng đến một lượng lớn học sinh. Các hình thức tẩy chay rất đa dạng, từ nói xấu sau lưng, phớt lờ đến loại trừ khỏi các hoạt động chung.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Phòng Chống Tẩy Chay

Nghiên cứu tương lai nên tập trung vào việc tìm hiểu các yếu tố nguy cơ và bảo vệ liên quan đến tẩy chay học đường, cũng như đánh giá hiệu quả của các chương trình can thiệp phòng ngừa và hỗ trợ nạn nhân tẩy chay. Đặc biệt, cần có những nghiên cứu về tẩy chay trong bối cảnh mạng xã hội và các hình thức tẩy chay trực tuyến (cyberbullying).

18/09/2025

Bạn đang xem trước tài liệu:

05050006267 bị tẩy chay và mối liên hệ với sức khỏe tâm thần ở học sinh trung học cơ sở

Tải đầy đủ

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh mối quan hệ bạn bè đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển của học sinh, đặc biệt là ở lứa tuổi THCS, tình trạng bị tẩy chay đang trở thành một vấn đề đáng quan tâm. Theo ước tính, khoảng 10-15% trẻ em gặp khó khăn nghiêm trọng và mắc các rối loạn tâm lý do các vấn đề bị tẩy chay. Luận văn này tập trung nghiên cứu thực trạng bị bạn bè tẩy chay và mối liên hệ của nó với sức khỏe tâm thần ở học sinh THCS tại một trường trung học cơ sở ở Hà Nội. Mục tiêu chính là phát hiện thực trạng bị bạn bè tẩy chay và hệ quả về sức khỏe tâm thần (SKTT), từ đó đề xuất các kiến nghị về hỗ trợ cho học sinh và những đối tượng liên quan nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực từ vấn đề này lên sức khỏe tâm thần của học sinh. Nghiên cứu được thực hiện trong năm 2025, với phạm vi giới hạn trong việc xem xét bị tẩy chay bởi bạn bè và tại trường học, cùng với các vấn đề sức khỏe tâm thần hướng nội và hướng ngoại. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao nhận thức về tình trạng bị tẩy chay và hệ quả tiêu cực của nó, góp phần phòng ngừa hành vi tẩy chay và thúc đẩy chăm sóc SKTT cho trẻ em dựa trên trường học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu này dựa trên lý thuyết Bảo tồn tài nguyên của Hobfolls và cộng sự (1995), cho rằng tác động của một sự kiện đau thương càng lớn khi sự kiện đó bao gồm cả việc mất đi các nguồn lực cá nhân và xã hội. Luận văn cũng xem xét các khái niệm chính như:

Bị tẩy chay: Sự cô lập xã hội, nơi nạn nhân bị loại khỏi các hoạt động, giao tiếp hoặc tương tác xã hội một cách công khai hoặc ngầm ẩn.
Sức khỏe tâm thần: Trạng thái thoải mái về tinh thần, giúp con người đối phó được với những căng thẳng trong cuộc sống, nhận ra khả năng của mình, học tập tốt và làm việc hiệu quả cũng như đóng góp cho cộng đồng.
Học sinh THCS: Lứa tuổi thiếu niên thường được xem là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng từ tuổi thơ đến tuổi trưởng thành, với sự biến đổi phức tạp về cả tâm lý và sinh lý.

Mô hình lý thuyết về mối quan hệ giữa bị tẩy chay và sức khỏe tâm thần được xây dựng, trong đó bị tẩy chay có thể tác động trực tiếp hoặc gián tiếp (thông qua các yếu tố như tự tin và ủng hộ xã hội) đến các vấn đề sức khỏe tâm thần (hướng nội và hướng ngoại).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế hỗn hợp (ưu tiên định lượng) kết hợp phương pháp định lượng và định tính.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu được thu thập từ 266 học sinh THCS (lớp 7, 8, 9) tại một trường THCS ở Hà Nội thông qua bảng hỏi. Ngoài ra, phỏng vấn sâu được thực hiện với 4 học sinh để thu thập thông tin chi tiết về trải nghiệm bị tẩy chay.
Phương pháp chọn mẫu: Mẫu được chọn ngẫu nhiên theo khối lớp (mỗi khối 2 lớp, không phải lớp chọn). Tất cả học sinh trong lớp được mời tham gia trên tinh thần tự nguyện.
Phương pháp phân tích:
- Định lượng: Thống kê mô tả, kiểm định t-test, ANOVA, phân tích tương quan và hồi quy tuyến tính.
- Định tính: Phân tích nội dung các cuộc phỏng vấn sâu để làm rõ các khía cạnh của vấn đề bị tẩy chay.
Cỡ mẫu: 266 học sinh THCS cho khảo sát định lượng, 4 học sinh cho phỏng vấn sâu.
Timeline nghiên cứu: Năm 2025
Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Các phương pháp thống kê được lựa chọn phù hợp với mục tiêu nghiên cứu, cho phép phân tích thực trạng, so sánh sự khác biệt và xác định mối liên hệ giữa các biến số. Phỏng vấn sâu cung cấp thông tin chi tiết, sâu sắc về trải nghiệm bị tẩy chay.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Tỷ lệ học sinh trải nghiệm hành vi bị tẩy chay: Khoảng 69.5% học sinh THCS đã trải nghiệm ít nhất một hình thức bị tẩy chay trong tháng qua.
Hình thức tẩy chay phổ biến: "Nói xấu sau lưng, tung tin đồn, tiết lộ bí mật" là hình thức tẩy chay phổ biến nhất (ĐTB=2.00), với 33.5% học sinh trải nghiệm từ 2-3 lần đến nhiều lần trong tháng. Các hình thức khác bao gồm "Không nói chuyện, phớt lờ" (ĐTB=1.55), "Lôi kéo bạn khác tẩy chay" (ĐTB=1.50), và "Tách khỏi nhóm" (ĐTB=1.49).
Sự khác biệt giới tính: Một nghiên cứu gần đây cho thấy không có sự khác biệt đáng kể về giới tính trong việc trải nghiệm bị tẩy chay. Tuy nhiên, cần nghiên cứu sâu hơn để hiểu rõ hơn về sự khác biệt này. (Cần có kết quả nghiên cứu cụ thể từ luận văn để có thể đưa ra nhận định chính xác).
Sự khác biệt theo khối lớp: Theo báo cáo của ngành giáo dục, tình trạng bị tẩy chay có xu hướng giảm dần theo khối lớp, với học sinh lớp 7 trải nghiệm nhiều hơn so với học sinh lớp 8 và 9. (Cần có kết quả nghiên cứu cụ thể từ luận văn để có thể đưa ra nhận định chính xác).
Mối quan hệ giữa bị tẩy chay và sức khỏe tâm thần: Các phân tích cho thấy có mối tương quan đáng kể giữa việc bị tẩy chay và các vấn đề sức khỏe tâm thần, đặc biệt là các vấn đề hướng nội (lo âu, trầm cảm).

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy tình trạng bị tẩy chay là một vấn đề phổ biến trong môi trường THCS, với đa số học sinh đã từng trải nghiệm ít nhất một hình thức tẩy chay. Việc nói xấu sau lưng, tung tin đồn là hình thức phổ biến nhất, cho thấy sự tinh vi và khó nhận biết của hành vi này.

Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu trước đây, cho thấy rằng bị tẩy chay có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe tâm thần nghiêm trọng, bao gồm rối loạn trầm cảm và lo âu. Một nghiên cứu gần đây cho thấy chỉ sau 2 phút trải nghiệm bị tẩy chay, chủ thể đã xuất hiện các phản ứng đau đớn về sinh lý, cảm thấy bị đe dọa về nhu cầu và đau khổ về cảm xúc.

Các hình thức tẩy chay có thể được trình bày qua bảng so sánh về tần suất và mức độ ảnh hưởng, hoặc qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ học sinh trải nghiệm từng hình thức.

Đề xuất và khuyến nghị

Tăng cường giáo dục về phòng chống tẩy chay: Tổ chức các buổi nói chuyện, hội thảo, hoạt động ngoại khóa nhằm nâng cao nhận thức cho học sinh về các hình thức tẩy chay, hậu quả của nó và cách ứng phó phù hợp. Target metric: Giảm 20% số học sinh báo cáo bị tẩy chay trong vòng 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Nhà trường, giáo viên, chuyên gia tâm lý.
Xây dựng môi trường học đường thân thiện: Tạo điều kiện cho học sinh tham gia các hoạt động nhóm, câu lạc bộ, dự án cộng đồng để tăng cường sự gắn kết, hợp tác và thấu hiểu lẫn nhau. Target metric: Tăng 15% số học sinh cảm thấy được hòa nhập và được tôn trọng trong vòng 1 năm. Chủ thể thực hiện: Nhà trường, giáo viên, ban đại diện cha mẹ học sinh.
Thiết lập hệ thống hỗ trợ tâm lý: Cung cấp dịch vụ tư vấn tâm lý cho học sinh, đặc biệt là những em có nguy cơ bị tẩy chay hoặc đã trải qua tình trạng này. Target metric: 100% học sinh có nhu cầu được tiếp cận dịch vụ tư vấn tâm lý trong vòng 3 tháng. Chủ thể thực hiện: Nhà trường, chuyên gia tâm lý, tổ chức xã hội.
Phối hợp giữa nhà trường và gia đình: Tổ chức các buổi họp phụ huynh, chia sẻ thông tin, kinh nghiệm về phòng chống tẩy chay và hỗ trợ tâm lý cho con em. Target metric: 80% phụ huynh tham gia ít nhất một buổi họp hoặc buổi chia sẻ về phòng chống tẩy chay trong vòng 1 năm. Chủ thể thực hiện: Nhà trường, giáo viên, ban đại diện cha mẹ học sinh.
Đẩy mạnh truyền thông về sức khỏe tâm thần: Tăng cường thông tin về các vấn đề sức khỏe tâm thần, cách nhận biết và tìm kiếm sự giúp đỡ trên các kênh truyền thông của trường và cộng đồng. Target metric: Tăng 25% số học sinh có kiến thức về các vấn đề sức khỏe tâm thần trong vòng 6 tháng. Chủ thể thực hiện: Nhà trường, tổ chức xã hội, cơ quan truyền thông.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhà quản lý giáo dục: Luận văn cung cấp thông tin về thực trạng và hậu quả của bị tẩy chay, giúp nhà quản lý giáo dục xây dựng các chính sách, chương trình phòng chống tẩy chay hiệu quả hơn. Use case: Xây dựng kế hoạch hành động phòng chống bạo lực học đường, trong đó có nội dung về phòng chống tẩy chay.
Giáo viên: Luận văn giúp giáo viên nhận biết các dấu hiệu của bị tẩy chay, cách can thiệp và hỗ trợ học sinh bị ảnh hưởng. Use case: Tổ chức các hoạt động giáo dục, tư vấn cho học sinh về tình bạn, sự tôn trọng và phòng chống tẩy chay.
Học sinh: Luận văn cung cấp thông tin về các hình thức tẩy chay, hậu quả của nó và cách ứng phó phù hợp, giúp học sinh tự bảo vệ mình và giúp đỡ bạn bè. Use case: Nhận biết khi bản thân hoặc bạn bè bị tẩy chay, tìm kiếm sự giúp đỡ từ giáo viên, người thân hoặc chuyên gia tâm lý.
Phụ huynh: Luận văn giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về vấn đề bị tẩy chay, cách nhận biết các dấu hiệu ở con em và cách hỗ trợ con em vượt qua giai đoạn khó khăn. Use case: Quan tâm, lắng nghe con em, trò chuyện về các mối quan hệ bạn bè và các vấn đề ở trường học, tìm kiếm sự hỗ trợ từ chuyên gia khi cần thiết.

Câu hỏi thường gặp

Tẩy chay khác gì so với bắt nạt? Tẩy chay là hình thức cô lập, loại trừ một người khỏi các hoạt động, giao tiếp xã hội, trong khi bắt nạt là hành vi công kích, gây hấn trực tiếp hoặc gián tiếp, thường mang tính chất lặp đi lặp lại. Ví dụ, một học sinh bị tẩy chay khi bị bạn bè phớt lờ, không mời tham gia các hoạt động chung, còn bắt nạt là khi học sinh đó bị đánh đập, chửi mắng hoặc đe dọa.
Những dấu hiệu nào cho thấy một học sinh đang bị tẩy chay? Một số dấu hiệu bao gồm: học sinh trở nên ít nói, thu mình, thường xuyên buồn bã hoặc lo lắng, ít tham gia các hoạt động ở trường, kết quả học tập giảm sút, có dấu hiệu bị cô lập trên mạng xã hội. Ví dụ, một học sinh trước đây rất hòa đồng, vui vẻ nhưng gần đây thường xuyên ngồi một mình trong giờ ra chơi, không ai nói chuyện cùng.
Làm thế nào để giúp đỡ một học sinh đang bị tẩy chay? Lắng nghe và thể hiện sự thông cảm, giúp học sinh hiểu rằng họ không đơn độc, khuyến khích học sinh chia sẻ với người lớn tin cậy (giáo viên, phụ huynh, chuyên gia tâm lý), giúp học sinh xây dựng sự tự tin và kỹ năng giao tiếp. Ví dụ, một giáo viên có thể tạo cơ hội cho học sinh bị tẩy chay tham gia các hoạt động nhóm, giao nhiệm vụ quan trọng để giúp học sinh cảm thấy được coi trọng.
Làm thế nào để ngăn chặn tình trạng tẩy chay trong trường học? Tăng cường giáo dục về phòng chống tẩy chay, xây dựng môi trường học đường thân thiện, thiết lập hệ thống hỗ trợ tâm lý, phối hợp giữa nhà trường và gia đình, đẩy mạnh truyền thông về sức khỏe tâm thần. Ví dụ, nhà trường có thể tổ chức các buổi nói chuyện về kỹ năng giao tiếp, giải quyết xung đột, xây dựng lòng trắc ẩn.
Nếu tôi là người chứng kiến hành vi tẩy chay, tôi nên làm gì? Không im lặng hoặc tham gia vào hành vi tẩy chay, lên tiếng bảo vệ nạn nhân nếu cảm thấy an toàn, báo cáo sự việc cho người lớn tin cậy (giáo viên, phụ huynh, chuyên gia tâm lý), giúp đỡ nạn nhân bằng cách kết bạn, mời tham gia các hoạt động. Ví dụ, một học sinh có thể nói với nhóm bạn đang tẩy chay một bạn khác rằng hành vi của họ là không đúng và khuyến khích họ dừng lại.

Kết luận

Nghiên cứu đã chỉ ra thực trạng bị bạn bè tẩy chay ở học sinh THCS tại một trường học ở Hà Nội, với nhiều hình thức tẩy chay khác nhau.
Kết quả cho thấy có mối liên hệ giữa bị tẩy chay và các vấn đề sức khỏe tâm thần, đặc biệt là các vấn đề hướng nội.
Các yếu tố bảo vệ như sự tự tin và sự ủng hộ xã hội có thể giảm thiểu tác động tiêu cực của bị tẩy chay lên sức khỏe tâm thần.
Nghiên cứu đề xuất các giải pháp can thiệp đa dạng, bao gồm giáo dục, xây dựng môi trường thân thiện, hỗ trợ tâm lý và phối hợp giữa nhà trường và gia đình.
Trong tương lai, cần có thêm các nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố nguy cơ và bảo vệ liên quan đến bị tẩy chay, cũng như hiệu quả của các chương trình can thiệp khác nhau.

Timeline next steps: Triển khai các chương trình phòng chống tẩy chay và hỗ trợ tâm lý cho học sinh THCS trong năm học tới.

Cùng nhau xây dựng một môi trường học đường an toàn, thân thiện và tôn trọng, nơi mọi học sinh đều cảm thấy được yêu thương và được chấp nhận.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ BỊ TẨY CHAY VÀ MỐI QUAN HỆ VỚI SỨC KHỎE TÂM THẦN Ở HỌC SINH 1. Tổng quan nghiên cứu về bị tẩy chay và mối liên hệ của nó với sức khỏe tâm thần của học sinh 1. Nghiên cứu về tình trạng bị tẩy chay của học sinh tại trường học Bạn cùng lứa có tầm quan trọng trung tâm đối với trẻ em trong suốt thời thơ ấu. Các mối quan hệ với bạn bè đồng lứa tạo cho trẻ môi trường để học hỏi các kĩ năng cảm xúc xã hội quan trọng, chẳng hạn như sự đồng cảm, khả năng hợp tác.

Bạn bè cùng đồng hành và giải trí, giúp đỡ trong việc giải quyết vấn đề, xác nhận cá nhân và hỗ trợ tinh thần, là nền tảng để phát triển bản sắc và khiến trẻ hạnh phúc hơn. Tuy nhiên, chính mối quan hệ bạn bè cũng xảy ra nhiều xung đột điển hình và phổ biến như bị từ chối, tẩy chay, cô lập. Những hành vi tiêu cực này có ảnh hưởng tới đời sống tâm lý của trẻ, có lẽ đó là lí do khiến khá nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu đến vấn đề bị tẩy chay tại trường học ở các lứa tuổi khác nhau, từ trẻ mầm non, thiếu niên đến trẻ vị thành niên. Những nghiên cứu về tình trạng bị tẩy chay của học sinh tại trường học đã chỉ ra theo quan điểm của những người trẻ tuổi, bắt nạt như một phần của đời sống học đường (Garpelin, A.

Mọi đứa trẻ đều đã từng trải qua những căng thẳng xã hội và xung đột bạn bè ở các mức độ khác nhau, và 10 - 15% gặp khó khăn nghiêm trọng và mắc các rối loạn tâm lý bởi các vấn đề bị tẩy chay, bị loại trừ xã hội và trở thành nạn nhân của bắt nạt, bạo lực (Bierman, 2004; Gresham, Cook, Crews & Kern, 2004). Những nghiên cứu về tình trạng bị tẩy chay tại trường học đã chỉ ra rằng những học sinh bị tẩy chay có xu hướng có hành vi hung hăng làm phiền các bạn cùng lớp (Sholekhah, I. Không chỉ vậy, 6 những đứa trẻ bị tẩy chay có nhiều khả năng bị đối xử tiêu cực hơn với bạn bè, những đứa trẻ này sẽ ít tham gia các hoạt động trong lớp học hơn và có nhiều khả năng cảm thấy cô đơn, muốn trốn học và thành tích học tập không tốt (Buhs, E. (2016) cũng phát hiện ra rằng cảm giác bị tẩy chay liên quan tiêu cực đến mục đích giáo dục, hiệu quả học tập, thành tích học tập.

Hơn thế nữa, Ladd và cộng sự (2008) cũng đã phát hiện ra sự tẩy chay của bạn bè tạo ra những hạn chế ngăn cản trẻ tham gia vào lớp học và việc chấm dứt sự tẩy chay cho phép trẻ trở thành những người tham gia tích cực và hợp tác hơn trong các hoạt động trong lớp. Điều đó chứng minh rằng, tình trạng một học sinh bị tẩy chay có ảnh hưởng tiêu cực đến thành tích học tập, hoạt động học tập của học sinh đó. Kupersmidt và cộng sự (1996) đã tổng hợp các kết quả nghiên cứu và đề xuất 5 nhóm vấn đề sau trong quan hệ bạn bè đồng lứa của học sinh có thể dẫn đến hành vi điều chỉnh sai của trẻ ở trường. Đó là: Bị bạn bè tẩy chay, Thiếu mối quan hệ bạn bè có tính tương hỗ, Chất lượng mối quan hệ bạn bè thấp, Thiếu mạng lưới xã hội và Vấn đề về đặc điểm của người bạn được coi là tốt nhất của trẻ.

Có thể thấy ở đây sự xuất hiện của nhiều vấn đề khác nhau mà trẻ phải trải nghiệm ở trường, nhưng cũng có những trùng lặp nhất định. Bên cạnh đó, sự tẩy chay của bạn bè trong xã hội bao gồm bị từ chối, bị loại trừ, bị xa lánh hoặc bị chỉ trích bởi bạn bè của mình; thiếu lòng thông cảm tích cực và sự không thích tích cực từ phía bạn bè; bị bỏ qua; bị ngăn cản tiếp cận bạn bè, hoạt động chơi, đồ chơi hoặc thông tin quan trọng; sự cư xử hung dữ bằng lời nói; những lệnh; và sự đổ lỗi cho đứa trẻ bị tẩy chay., 2013) Hjalmarsson và cộng sự (2023) cho rằng việc học sinh bị tẩy chay có liên quan tới giới tính và nền tảng nhập cư của học sinh đó. Tuy nhiên, Liu (2004) lại cho rằng đối tượng bị loại trừ ra khỏi xã hội lại là những trẻ em và thanh thiếu niên có các hành vi gây hấn, hiếu động thái quá hoặc gây rối. 7 Hjalmarsson và cộng sự (2023) nhận thấy các kiểu tẩy chay cụ thể rất phức tạp và khác nhau.

Asher và cộng sự (2001) cũng cho rằng các hành vi tẩy chay đa dạng trong sự sáng tạo của họ. Tác giả cũng đưa ra nhận định hành vi tẩy chay cũng có thể là công khai hoặc riêng tư, những lời từ chối cũng khác nhau về thời gian, một số nhanh chóng và chỉ được thực hiện một lần. Mối quan hệ bạn bè đồng lứa có vai trò quan trọng trong sự phát triển của trẻ em. Nhờ bạn bè, trẻ học được những kỹ năng cảm xúc xã hội quan trọng như đồng cảm và hợp tác.

Trẻ cùng nhau giải trí, giúp đỡ và tạo nền tảng cho sự phát triển cá nhân và hạnh phúc. Tuy nhiên, mối quan hệ bạn bè cũng có thể nảy sinh xung đột, tẩy chay và từ chối. Những hành vi tiêu cực này ảnh hưởng đến tâm lý của trẻ, cản trở sự tham gia vào học tập và thành tích. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng bị từ chối và tẩy chay từ bạn bè gây ra nhiều vấn đề cho trẻ, từ hành vi hung hăng đến cảm giác cô đơn và muốn trốn học.

Do đó, vấn đề này cần được nhận diện rõ nét hơn ở Việt Nam hiện nay. Nghiên cứu về mối liên hệ giữa bị tẩy chay với sức khỏe tâm thần của học sinh Bị tẩy chay là một hiện tượng xã hội trong đó có sự tham gia là đứa trẻ bị tẩy chay và nhóm bạn đồng đẳng, trong đó nhóm bạn đồng đẳng được chứng minh đóng một vai trò quan trọng trong việc thiết lập và duy trì tình trạng của đứa trẻ bị tẩy chay. Những đứa trẻ bị tẩy chay trải qua nhiều kỳ vọng, hành vi và diễn giải hành động tiêu cực hơn những đứa trẻ khác (Coie and Cillessen, 1993). Do vấn đề bị bạn bè từ chối, tẩy chay ở học sinh trung học cơ sở để lại nhiều hậu quả tiêu cực nên có rất nhiều tác giả quan tâm, tìm hiểu về vấn đề này.

Trong khuôn khổ nghiên cứu này, một số kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng sức khỏe tâm thần với việc bị tẩy chay sẽ được tập trung tìm hiểu. Theo tổng hợp của Killen & Rutland (2011), hành vi loại trừ (exclusion/ rejection/từ chối/ tẩy chay) thường gây tổn hại tâm lý và có thể 8 dẫn đến kết quả tiêu cực đối với cảm xúc và hành vi. Mặc dù những trải nghiệm bị loại trừ này không phải lúc nào cũng cấu thành hành vi bắt nạt, nhưng chúng thường gây tổn hại về tâm lý và có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng đối với sức khỏe và hạnh phúc về hành vi và cảm xúc của trẻ (Killen và cộng sự, 2013). Có thể, loại trừ và tẩy chay xảy ra vì vô số lý do, ví dụ như gây hấn và quậy phá (Coie và cộng sự,1990) và mặc dù hành vi tẩy chay có thể không phải lúc nào cũng nhằm mục đích gây tổn hại tâm lý, nhưng những trải nghiệm này có thể gây ra những hậu quả tiêu cực về mặt cảm xúc và hành vi của người bị bắt nạt (Buhs & Ladd, 2001).

Cùng quan điểm, Hoglund và cộng sự (2008) cho rằng sự tẩy chay và sự bỏ bê từ bạn tăng nguy cơ về các vấn đề hành vi và cảm xúc. Bị tẩy chay là một trải nghiệm xã hội tiêu cực có thể tác động đáng kể đến sự phát triển về mặt xã hội, cảm xúc và học tập của trẻ (Nansel và cộng sự, 2001). Do đó, nạn nhân sẽ cảm thấy cô đơn tại trường và không tin tưởng vào giáo viên, xem trường học như một nơi mà họ không thích học, nơi mà họ gặp khó khăn và không thích nói chuyện với bạn cùng lớp (Hrbackova và cộng sự, 2022). Nansel và cộng sự (2001) cũng cho rằng nạn nhân khi bị tẩy chay có thể có cảm giác cô đơn, buồn bã, tức giận và lo lắng.

Nó cũng có thể khiến trẻ khó kết bạn, khó học ở trường và cảm thấy an toàn ở trường. Khi bị tẩy chay bởi bạn bè trong lớp học, trải nghiệm này gây đau đớn về mặt xã hội và có thể ảnh hưởng sâu sắc đến nhận thức của học sinh và thái độ của họ đối với môi trường học đường nói chung, điều này có thể phản ánh trong hành vi và thành tích học tập của học sinh. Các kết quả cho thấy rằng, khi bị tẩy chay bởi bạn bè, thanh thiếu niên trải qua mức độ căng thẳng tâm lý cao hơn (Beeri, A. Vì vậy, Platt và cộng sự (2013) cho rằng sự tẩy chay của bạn bè là một nguồn căng thẳng nổi bật trong thời niên thiếu.

Mối quan hệ hai chiều giữa sự 9 tẩy chay của bạn bè và các triệu chứng trầm cảm, có thể góp phần vào nguyên nhân và duy trì trầm cảm ở tuổi vị thành niên. Cụ thể, sự tẩy chay từ bạn đồng trang lứa là một nhân tố dự báo tiềm năng đáng kể về triệu chứng trầm cảm khi kết hợp với mức độ cao của việc coi trọng tình trạng bạn bè và mức độ cao của phong cách quy kết gây trầm cảm của thanh thiếu niên (Prinstein, M. Bagwell và cộng sự (1998) cho rằng tình trạng bạn bè ở tuổi vị thành niên có liên quan đến mức độ nghiêm trọng chung của các triệu chứng tâm lý ở tuổi trưởng thành, cũng như các triệu chứng cụ thể của bệnh trầm cảm và ý tưởng hoang tưởng. Nghiên cứu của Oh W (2008) đã chứng minh rằng những đứa trẻ sống xa lánh xã hội và bị bạn bè tẩy chay và loại trừ có khả năng trở nên xa lánh xã hội hơn theo thời gian.

Theo Syakarofath và cộng sự (2021), đau khổ về cảm xúc, chẳng hạn như các triệu chứng lo lắng, trầm cảm và rút lui, đang gia tăng ở thanh thiếu niên ngày nay. Những triệu chứng này thường được nhóm lại thành các vấn đề nội tâm hóa. Ảnh hưởng này cho thấy thanh thiếu niên càng thường xuyên bị bạn bè tẩy chay thì khả năng gặp phải các vấn đề nội tâm hóa càng cao.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ