Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản xuất sản phẩm. - Chương 2: Thực trạng kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành tại Công ty TNHH Phú Mỹ Hòa. - Chương 3: Một số ý kiến đóng góp nhằm hoàn thiện kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH Phú Mỹ Hòa. SVTH: Trần Thị Thanh Trà Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Khánh Thu Hằng CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 1.
Cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm 1. Khái quát chung về chi phí sản xuất 1. Khái niệm: “Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ những hao phí về lao động sống và lao động vật hóa cần thiết để sản xuất sản phẩm mà doanh nghiệp đã chi ra trong một kỳ nhất định (tháng, quý, năm).” (Kế toán tài chính 2 – Th.S Hồ Thị Phi Yến) 1. Phân loại chi phí sản xuất: a.
Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung, tính chất kinh tế: - Chi phí nguyên vật liệu: Nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu tham gia vào quá trình sản xuất sản phẩm. - Chi phí nhân công: Tiền lương, tiền công, các khoản trích theo lương phải trả cho người lao động. - Chi phí khấu hao TSCĐ: Tổng số tiền trích khấu hao trong kỳ của tất cả TSCĐ sử dụng cho sản xuất kinh doanh trong kỳ. - Chi phí dịch vụ mua ngoài: Tổng số tiền doanh nghiệp đã chi trả về các loại dịch vụ mua từ bên ngoài như: tiền điện, tiền nước, điện thoại, bưu phí,… - Chi phí bằng tiền khác: Tổng các chi phí khác dùng cho hoạt động sản xuất như: chi phí giao dịch, tiếp khách,… b.
Phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục chi phí: - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu tham gia trực tiếp vào việc cấu thành thực thể của sản phẩm. - Chi phí nhân công trực tiếp: Tổng những chi phí về tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp có tình chất lương và các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm. - Chi phí sản cuất chung: Tổng chi phí phát sinh tại phân xưởng sản xuất nhằm phục vụ cho phân xưởng sản xuất. SVTH: Trần Thị Thanh Trà Trang 0 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Khánh Thu Hằng c.
Phân loại chi phí sản xuất theo cách quy nạp chi phí vào đối tượng: - Chi phí trực tiếp: Là những chi phí sản xuất quan hệ trực tiếp với việc sản xuất một khối lượng sản phẩm nhất định. Căn cứ vào số liệu từ chứng từ kế toán để ghi trực tiếp cho tường đối tượng chịu chi phí. - Chi phí gián tiếp: Là những chi phí sản xuất có liên quan đến việc sản xuất nhiều sản phẩm, những chi phí này phải thông qua phân bổ cho các đối tượng chịu chi phí có liên quan theo một tiêu thức thích hợp. Khái quát chung về tính giá thành sản xuất sản phẩm 1.
Khái niệm: “Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống và lao động vật hóa có liên quan đến sản phẩm đã hoàn thành.” (Kế toán tài chính 2 – Th.S Hồ Thị Phi Yến) 1. Các chỉ tiêu tính giá thành sản phẩm: a. Theo phạm vi tính giá thành: - Giá thành sản xuất: là tất cả những chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất sản phẩm, chế tạo sản phẩm trong phạm vi phân xưởng sản xuất. - Giá thành toàn bộ: là toàn bộ các khoản chi phí phát sinh liên quan đến việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm Giá thành toàn bộ = Giá thành sản xuất + CPBH + CPQLDN b.
Theo thời điểm tính và nguồn số liệu tính giá thành: - Giá thành kế hoạch: là giá thành được tính toán xác định trước khi tiến hành sản xuất. - Giá thành định mức: là giá thành được xác định trên cơ sở các định mức chi phí hiện hành. - Giá thành thực tế: là chỉ tiêu phản ánh toàn bộ các chỉ tiêu thực tế để hoàn thành khối lượng sản phẩm mà doanh nghiệp đã sản xuất. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm đều là các hao phí về lao động và lao động vật hóa, chúng là hai mặt khác nhau của quá trình sản xuất.
SVTH: Trần Thị Thanh Trà Trang 1 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Khánh Thu Hằng Chi phí sản xuất Giá thành sản phẩm - Luôn gắn liền với kỳ hoạt động sản - Luôn gắn liền với khối lượng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. phẩm, dịch vụ đã hoàn thành. Gồm: Gồm: - Chi phí sản xuất sản phẩm hoàn thành. - Chi phí sản xuất dở dang kỳ trước - Chi phí để sản xuất sản phẩm dở dang.
- Chi phí sản xuất phát sinh trong kỳ Trừ đi: - Chi phí sản xuất dở dang Công thức tính tổng giá thành sản phẩm: CPSX CPSX kỳ Các khoản Tổng giá CPSX chi chuyển = trước + - - giảm chi thành SP ra trong kỳ sang kỳ chuyển sang phí sau 1. Nhiệm vụ kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm - Xác định đúng đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá thành. - Lựa chọn phương pháp hạch toán chi phí sản xuất và phương pháp tính giá thành thích hợp. - Xây dựng trình tự hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành hợp lý.
- Tập hợp đầy đủ và chính xác chi phí sản xuất theo đúng đối tượng của nó. - Xác định chính xác giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ. - Kiểm tra chặt chẽ tình hình thực hiện các định mức. - Lập báo cáo về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.
- Tham gia phân tích tình hình thực hiện kế hoạch giá thành và đề xuất biện pháp tiết kiệm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất 1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là các chi phí được tập hợp trong một thời gian giới hạn nhất định nhằm kiểm tra, phân tích, quản lý chi phí và tính giá thành sản phẩm. Tùy thuộc và từng doanh nghiệp mà đối tượng tập hợp chi phí sản xuất SVTH: Trần Thị Thanh Trà Trang 2 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Khánh Thu Hằng có thể là: loại sản phẩm, nhóm sản phẩm, chi tiết sản phẩm, phân xưởng sản xuất, đơn đặt hàng, ….
Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất Là một phương pháp hay hệ thống các phương pháp được sử dụng để tập hợp và phân loại các chi phí sản xuất theo đối tượng hạch toán chi phí. Phương pháp trực tiếp: - Điều kiện áp dụng: áp dụng đối với chi phí sản xuất có liên quan trực tiếp đến từng đối tượng tập hợp chi phí sản xuất riêng biệt. - Nội dung phương pháp: tổ chức công tác ghi chép ban đầu theo đúng đối tượng, qua tập hợp số liệu trên các chứng từ kế toán và tiến hành ghi trực tiếp vào các tài khoản có liên quan, chi tiết theo từng đối tượng. Phương pháp gián tiếp: - Điều kiện áp dụng: áp dụng đối với chi phí sản xuất có liên quan đến nhiều đối tượng tập hợp chi phí sản xuất từng đối tượng có liên quan, kế toán phải tiến hành các bước sau: + Tổ chức ghi chép ban đầu các chi phí sản xuất có liên quan đến nhiều đối tượng, theo từng địa điểm phát sinh chi phí, từ đó tổng hợp số liệu trên chứng từ kế toán theo địa điểm phát sinh chi phí.
+ Chọn tiêu chuẩn phân bổ phù hợp với từng loại chi phí để tính toán phân bổ chi phí sản xuất đã tổng hợp cho các đối tượng có liên quan. + Tính chi phí sản xuất cho từng đối tượng có liên quan theo công thức sau: Mức phân bổ Tổng CPSX cần phân bổ Tổng tiêu thức CPSX cho từng = Tổng tiêu thức phân bổ cho tất cả x phân bổ của từng đối tượng các đối tượng đối tượng 1. Đối tượng và phương pháp tính giá thành 1. Đối tượng tính giá thành Đối tượng tính giá thành là sản phẩm, bán thành phẩm, công việc hoàn thành qua quá trình sản xuất cần phải tính giá thành và giá thành đơn vị.
Phương pháp tính giá thành 1. Phương pháp giản đơn (trực tiếp): Phương pháp tính giá thành giản đơn còn được gọi là phương pháp trực tiếp. SVTH: Trần Thị Thanh Trà Trang 3 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Khánh Thu Hằng Phương pháp này áp dụng thích hợp với những sản phẩm có quy trình công nghệ sản xuất giản đơn. Trên cơ sở số liệu chi phí sản xuất đã tập hợp được trong kỳ và giá trị của khối ượng sản phẩm dở dang đã xác định, giá thành sản phẩm được xác định theo công thức sau: Tổng giá thành Giá trị SPDD Chi phí sản Giá trị SPDD = + - sản phẩm đầu kỳ xuất PSTK cuối kỳ 1.
Phương pháp tổng cộng chi phí: Phương pháp này được áp dụng trong các doanh nghiệp mà quá trình sản xuất sản phẩm được thực hiện ở nhiều bộ phận sản xuất, nhiều giai đoạn công nghệ. Mỗi bộ phận, giai đoạn thực hiện việc sản xuất hoàn chỉnh một chi tiết, bộ phận sản phẩm. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất là bộ phận, giai đoạn công nghệ còn đối tượng tính giá thành là từng sản phẩm. Giá thành sản phẩm được xác định theo công thức sau: Tổng giá thành sản phẩm = Z1 + Z2 + … + Zn 1.
Phương pháp hệ số: Phương pháp này được áp dụng trong những doanh nghiệp mà trong cùng một quy trình sản xuất cho ra nhiều loại sản phẩm khác nhau hoặc một loại sản phẩm với nhiều phẩm cấp khác nhau và chi phí sản xuất không tập hợp chung cho cả quá trình sản xuất.