Đẩy mạnh hoạt động của quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại thành phố Hồ Chí Minh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh đẩy mạnh hoạt động của quỹ bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố hồ chí, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Phaïm Minh Thuaän
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Ngọc Hường
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tăng Cường Hoạt Động Quỹ Bảo Lãnh Tín Dụng Cho Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: TP.HCM

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUỸ BẢO LÃNH TÍN DỤNG VÀ CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2. Khái niệm Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.3. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa trong sự phát triển
• 1.4. Quỹ bảo lãnh tín dụng
• 1.4.1. Khái niệm Quỹ bảo lãnh tín dụng
• 1.4.2. Lịch sử hình thành các QBLTD
• 1.4.3. Phân loại Quỹ bảo lãnh tín dụng
• 1.4.4. Sự cần thiết của Quỹ Bảo lãnh tín dụng trong việc hỗ trợ sự phát triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.5. Kinh nghiệm hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng ở một số nước trên thế giới
• 1.5.1. Quỹ Bảo lãnh tín dụng Nhật Bản
• 1.5.2. Quỹ Bảo lãnh tín dụng Hàn Quốc
• 1.5.3. Những bài học kinh nghiệm được rút ra từ hoạt động của các Quỹ Bảo lãnh tín dụng Nhật Bản, Hàn Quốc trong việc hỗ trợ sự phát triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.6. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ BẢO LÃNH TÍN DỤNG CHO CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Khái quát sự ra đời và hoạt động của các Quỹ bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Việt Nam
• 2.2. Sự ra đời của Quỹ bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.3. Cơ cấu tổ chức của QBLTD Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.4. Thực trạng hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian vừa qua
• 2.4.1. Về vốn điều lệ
• 2.4.2. Điều kiện cấp bảo lãnh tín dụng của QBLTD thành phố HCM
• 2.4.3. Quy trình bảo lãnh tín dụng của QBLTD thành phố HCM
• 2.4.4. Kết quả hoạt động của QBLTD Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.4.5. Đánh giá chung về những thuận lợi, kết quả đạt được và những khó khăn trong hoạt động của Quỹ bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.4.5.1. Thuận lợi và kết quả đạt được
• 2.5. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH HOẠT ĐỘNG CỦA QUỸ BẢO LÃNH TÍN DỤNG CHO CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 3.1. Các giải pháp đẩy mạnh hoạt động của QBLTD ở vai trò quản lý nhà nước
• 3.2. Một số kiến nghị đối với chính phủ Việt Nam
• 3.3. Các giải pháp liên quan đến UBND Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.4. Các giải pháp đối với Quỹ bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hồ Chí Minh
• 3.4.1. Về hoạt động của QBLTD TP.Hồ Chí Minh
• 3.4.2. Về bộ máy quản lý
• 3.5. Kết luận chương 3
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1: Tổng hợp phân loại các Doanh nghiệp vi mô, nhỏ và vừa, Marta Kozak, International Finance Corporation, Washington
• Phụ lục 2: Tổng giá trị GDP hàng năm của các DNNVV
• Phụ lục 3: Số lượng các DNNVV đăng ký kinh doanh ở Tp HCM từ năm 1991 – 2004
• Phụ lục 4: Tổng hợp tình hình đăng ký kinh doanh các DNNVV ở Tp HCM qua các năm
• Phụ lục 5: Số lượng DNNVV hoạt động ở Tp HCM theo quận huyện tính đến 31/12/2004
• Phụ lục 6: Tổng hợp vốn đăng ký kinh doanh của DNNVV ở Tp HCM 1991 – 2004
• Phụ lục 7: Vốn đầu tư của khu vực DNNVV tại Tp HCM từ 1991-2001
• Phụ lục 8: Quy trình bảo lãnh tín dụng và hệ thống hỗ trợ tín dụng Nhật Bản
• Phụ lục 9: Thống kê tình hình bảo lãnh tín dụng của QBLTD Nhật Bản
• Phụ lục 10: Quy trình bảo lãnh và hệ thống bảo lãnh tín dụng Hàn Quốc
• Phụ lục 11: Kết quả hoạt động bảo lãnh tín dụng của QBLTD Hàn Quốc
• DANH MỤC CÁC HÌNH VÀ SỐ ĐOẠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Quỹ bảo lãnh tín dụng (QBLTD) đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại TP.HCM. Các doanh nghiệp này thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn từ ngân hàng do thiếu tài sản đảm bảo. QBLTD giúp giảm thiểu rủi ro cho các ngân hàng khi cho vay, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV phát triển.

1.1. Khái niệm và vai trò của quỹ bảo lãnh tín dụng

Quỹ bảo lãnh tín dụng là tổ chức tài chính cung cấp bảo lãnh cho các khoản vay của DNNVV. Vai trò của QBLTD không chỉ là hỗ trợ tài chính mà còn giúp nâng cao khả năng cạnh tranh cho các doanh nghiệp này.

1.2. Tình hình hoạt động của quỹ bảo lãnh tín dụng tại TP.HCM

Tại TP.HCM, QBLTD đã hoạt động từ nhiều năm qua, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc mở rộng quy mô và hiệu quả hoạt động. Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa biết đến các dịch vụ mà quỹ cung cấp.

II. Vấn đề và thách thức trong hoạt động quỹ bảo lãnh tín dụng

Mặc dù QBLTD có vai trò quan trọng, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin và quy trình vay vốn phức tạp. Điều này dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp không thể tận dụng được các nguồn hỗ trợ tài chính.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp cận thông tin

Nhiều DNNVV không nắm rõ thông tin về các chương trình bảo lãnh tín dụng, dẫn đến việc không thể tiếp cận nguồn vốn cần thiết cho hoạt động kinh doanh.

2.2. Quy trình vay vốn phức tạp

Quy trình vay vốn từ QBLTD thường phức tạp và mất thời gian, khiến nhiều doanh nghiệp ngần ngại khi muốn tiếp cận nguồn vốn này.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả hoạt động quỹ bảo lãnh tín dụng

Để nâng cao hiệu quả hoạt động của QBLTD, cần có những phương pháp cụ thể nhằm cải thiện quy trình và tăng cường sự tiếp cận của DNNVV. Việc đơn giản hóa quy trình vay vốn và tăng cường truyền thông sẽ giúp nhiều doanh nghiệp biết đến và sử dụng dịch vụ này.

3.1. Đơn giản hóa quy trình vay vốn

Cần thiết lập quy trình vay vốn đơn giản hơn, giúp DNNVV dễ dàng tiếp cận và thực hiện các thủ tục cần thiết.

3.2. Tăng cường truyền thông và hỗ trợ

Tăng cường các hoạt động truyền thông để DNNVV hiểu rõ hơn về các chương trình bảo lãnh tín dụng, từ đó nâng cao tỷ lệ tiếp cận.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quỹ bảo lãnh tín dụng

Nghiên cứu cho thấy, các DNNVV đã có những bước tiến đáng kể khi tiếp cận được nguồn vốn từ QBLTD. Nhiều doanh nghiệp đã mở rộng quy mô sản xuất và tạo ra việc làm cho người lao động, góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

4.1. Kết quả từ các doanh nghiệp đã tiếp cận quỹ

Nhiều doanh nghiệp đã sử dụng nguồn vốn từ QBLTD để đầu tư vào công nghệ mới, nâng cao năng suất lao động và cải thiện chất lượng sản phẩm.

4.2. Tác động đến phát triển kinh tế địa phương

Sự phát triển của DNNVV không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế TP.HCM.

V. Kết luận và tương lai của quỹ bảo lãnh tín dụng tại TP

Quỹ bảo lãnh tín dụng có tiềm năng lớn trong việc hỗ trợ DNNVV tại TP.HCM. Tuy nhiên, để phát huy hiệu quả, cần có những cải cách mạnh mẽ trong quy trình hoạt động và chính sách hỗ trợ. Tương lai của QBLTD sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và đổi mới để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ linh hoạt hơn để phù hợp với nhu cầu của DNNVV, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của QBLTD.

5.2. Vai trò của chính sách hỗ trợ doanh nghiệp

Chính sách hỗ trợ từ nhà nước sẽ là yếu tố quyết định giúp QBLTD phát triển bền vững và hiệu quả hơn trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) giữ vai trò là xương sống của nền kinh tế Việt Nam khi chiếm khoảng 95% trong tổng số gần 350.000 doanh nghiệp cả nước, đóng góp hơn 40% GDP và thu hút 50,13% tổng lực lượng lao động xã hội. Mặc dù sở hữu mức tăng trưởng sản xuất công nghiệp đạt 22,8% và thương mại dịch vụ đạt 26%, các DNNVV vẫn đối mặt với điểm nghẽn tài chính nghiêm trọng khi trên 90% doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn nhưng chỉ có khoảng 10% được ngân hàng đáp ứng đủ 100% hạn mức mong muốn. Rào cản cốt lõi bắt nguồn từ sự thiếu hụt tài sản thế chấp và mức độ bất cân xứng thông tin cao giữa tổ chức tín dụng và doanh nghiệp. Nhằm tháo gỡ nút thắt này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 90/2001/NĐ-CP và Quyết định 193/2001/QĐ-TTg để hình thành mạng lưới Quỹ Bảo lãnh tín dụng (QBLTD). Tuy nhiên, đến năm 2008, toàn quốc mới chỉ có 11 quỹ được thành lập với tổng dư nợ bảo lãnh khiêm tốn đạt 91,4 tỷ đồng.

Tại trung tâm kinh tế đầu tàu, Quỹ Bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa Thành phố Hồ Chí Minh (HCGF) được thành lập theo Quyết định 36/2006/QĐ-UBND nhằm tạo đòn bẩy khơi thông dòng vốn tín dụng thương mại trị giá 299.472 tỷ đồng đang lưu thông trên địa bàn. Dù vậy, hoạt động của HCGF nhanh chóng rơi vào tình trạng đình trệ, bộ máy phân tán và chưa phát huy vai trò hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp. Nghiên cứu này tập trung phân tích thực trạng hoạt động của HCGF giai đoạn 2006–2008, đối chiếu kinh nghiệm vận hành thành công từ định chế KODIT của Hàn Quốc với quy mô bảo lãnh 29.501 tỷ KRW và 52 quỹ bảo lãnh của Nhật Bản, từ đó thiết lập hệ thống giải pháp tái cấu trúc đồng bộ nhằm gia tăng khả năng tiếp cận vốn cho DNNVV TP.HCM.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng của hai lý thuyết kinh tế tài chính kinh điển:

• Lý thuyết thông tin bất cân xứng (Asymmetric Information Theory): Khẳng định rằng khoảng cách thông tin giữa ngân hàng và bên đi vay là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hiện tượng lựa chọn đối nghịch (adverse selection) và rủi ro đạo đức (moral hazard). Do không thể đánh giá chính xác mức độ rủi ro của DNNVV, ngân hàng thương mại buộc phải áp dụng điều kiện ngặt nghèo về tài sản thế chấp.
• Lý thuyết vòng đời tài chính doanh nghiệp (Financial Growth Life Cycle Theory): Chỉ ra rằng ở giai đoạn khởi nghiệp và tăng trưởng mở rộng, nhu cầu vốn đầu tư của DNNVV vượt xa nguồn vốn tự có và tích lũy nội bộ, trong khi kênh huy động qua thị trường chứng khoán chưa khả thi, biến tín dụng ngân hàng có bảo lãnh trở thành phương thức tài trợ sống còn.

Khung nghiên cứu tích hợp 4 khái niệm trụ cột: Doanh nghiệp nhỏ và vừa (căn cứ Nghị định 90/2001/NĐ-CP với tiêu chí vốn đăng ký dưới 10 tỷ đồng hoặc dưới 300 lao động), Nghiệp vụ bảo lãnh tín dụng (cam kết tài chính thực hiện nghĩa vụ thay cho bên đi vay), Cơ chế bảo lãnh từng phần (chia sẻ rủi ro giữa quỹ và ngân hàng), và Đòn bẩy tài chính bảo lãnh (tỷ lệ tổng dư nợ bảo lãnh trên vốn điều lệ thực có). Mô hình phân tích tổng thể phản ánh mối quan hệ tác động qua lại giữa ba chủ thể: Nhà nước cấp vốn ban đầu - Quỹ bảo lãnh thẩm định độc lập - Ngân hàng thương mại giải ngân.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp xác thực từ các báo cáo chính thống của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Tờ trình số 11775/BTC-TCNH của Bộ Tài chính, Báo cáo thường niên 2007 của Quỹ Bảo lãnh KODIT Hàn Quốc và Liên đoàn Bảo lãnh tín dụng Quốc gia Nhật Bản (NFCGC).

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu khảo sát toàn bộ tổng thể gồm 11 Quỹ Bảo lãnh tín dụng tại Việt Nam hoạt động tính đến năm 2008, đồng thời chọn mẫu điển cứu chuyên sâu (case study) là Quỹ Bảo lãnh tín dụng TP.HCM (HCGF) cùng 2 mô hình đối sánh quốc tế tiêu biểu gồm KODIT (mạng lưới 86 chi nhánh tại Hàn Quốc) và hệ thống 52 quỹ chuyên biệt tại Nhật Bản.
• Phương pháp phân tích và lý do lựa chọn: Kết hợp phương pháp thống kê mô tả, phân tích - tổng hợp, lịch sử kinh tế và so sánh đối chiếu định tính. Việc lựa chọn phương pháp này xuất phát từ bản chất nghiên cứu chính sách tài chính công: các rào cản pháp lý, xung đột cơ chế quản trị và điểm nghẽn vận hành ủy thác không thể đo lường đơn thuần bằng mô hình kinh tế lượng mà đòi hỏi sự mổ xẻ cấu trúc thể chế và quy trình thực tiễn.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý chuỗi dữ liệu kinh tế vĩ mô và vi mô từ năm 1991 đến năm 2008, tập trung đánh giá giai đoạn bản lề 2001–2008.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tồn tại sự chênh lệch to lớn giữa nhu cầu vốn của nền kinh tế và quy mô bảo lãnh thực tế. Đến tháng 7/2008, tổng dư nợ cho vay DNNVV của toàn hệ thống ngân hàng đạt 299.472 tỷ đồng, chiếm 27,3% tổng dư nợ toàn nền kinh tế (tăng 16,65% so với năm 2007). Tuy nhiên, tổng mức bảo lãnh của 11 quỹ trên toàn quốc chỉ đạt vỏn vẹn 91,4 tỷ đồng, trong đó các quỹ địa phương chiếm tỷ trọng nhỏ như Vĩnh Phúc 39,5 tỷ đồng, Yên Bái 29,7 tỷ đồng và Trà Vinh 22,2 tỷ đồng. Doanh số bảo lãnh này chỉ đáp ứng dưới 0,04% tổng dư nợ của phân khúc DNNVV.

Thứ hai, mô hình tổ chức của Quỹ Bảo lãnh tín dụng TP.HCM (HCGF) bộc lộ sự bất cập sâu sắc về quyền tự chủ và năng lực thẩm định. Theo Quyết định 4223/QĐ-UBND và 4224/QĐ-UBND, bộ máy của HCGF gồm Hội đồng quản lý 7 thành viên và Ban điều hành đều hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, đồng thời ủy thác toàn bộ tác nghiệp cho Quỹ Đầu tư Phát triển Đô thị TP.HCM. Cơ chế này làm phát sinh quy trình thẩm định kép: doanh nghiệp vừa phải chịu sự thẩm định của ngân hàng, vừa phải qua quy trình xét duyệt của Quỹ mà không có hệ thống chấm điểm rủi ro chuyên biệt.

Thứ ba, sự thiếu vắng cơ chế chia sẻ rủi ro và khung pháp lý đồng bộ khiến quỹ rơi vào thế tê liệt. Trong khi các quỹ quốc tế áp dụng bảo lãnh từng phần linh hoạt, các ngân hàng thương mại tại Việt Nam vẫn e ngại rủi ro và đòi hỏi bảo lãnh 100% hoặc yêu cầu tài sản bảo đảm ngược lại từ phía Quỹ, làm triệt tiêu hoàn toàn ý nghĩa hỗ trợ vốn ban đầu cho doanh nghiệp thiếu tài sản thế chấp.

Thảo luận kết quả

Sự trì trệ của hệ thống bảo lãnh tín dụng bắt nguồn từ việc thiếu vắng một hệ thống thông tin tín dụng tập trung và công cụ đo lường rủi ro chuẩn hóa. Tại Hàn Quốc, KODIT đã vận hành thành công Hệ thống Xếp hạng Tín dụng Doanh nghiệp (CCRS), giúp tổ chức này quản lý an toàn quy mô vốn 3.607 tỷ KRW, mở rộng bảo lãnh cho 31.592 doanh nghiệp mới (tăng trưởng 22,4%) và duy trì đòn bẩy tài chính ở mức 8 lần. Tương tự, Nhật Bản xây dựng Hệ thống Dữ liệu Rủi ro Tín dụng (CRD) giúp 52 quỹ địa phương phê duyệt hơn 1,18 triệu hồ sơ với giá trị lên đến 13.700 tỷ Yên vào năm 2006.

Ngược lại, Việt Nam thiếu cơ sở dữ liệu tín dụng vi mô, khiến các cán bộ tín dụng có tâm lý né tránh trách nhiệm pháp lý khi bảo lãnh doanh nghiệp không có tài sản đảm bảo. Các dữ liệu so sánh có thể được trình bày rõ qua bảng ma trận đối chiếu thể chế giữa Việt Nam - Hàn Quốc - Nhật Bản và biểu đồ cột phản ánh hệ số đòn bẩy tài chính, qua đó làm nổi bật sự vượt trội của mô hình bảo lãnh bán phần có tái bảo lãnh từ ngân sách nhà nước.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm đẩy mạnh hoạt động của Quỹ Bảo lãnh tín dụng TP.HCM và tạo hành lang thông thoáng cho hệ thống tài chính vi mô, 4 nhóm giải pháp trọng tâm cần được thực hiện:

• Hoàn thiện khung pháp lý và thể chế hóa cơ chế chia sẻ rủi ro: Chính phủ và Bộ Tài chính cần khẩn trương sửa đổi Quyết định 193/2001/QĐ-TTg và Quyết định 115/2004/QĐ-TTg theo hướng bãi bỏ yêu cầu tài sản thế chấp bắt buộc đối với các khoản vay được bảo lãnh. Quy định rõ cơ chế bảo lãnh từng phần với tỷ lệ chia sẻ rủi ro chuẩn: Quỹ chịu trách nhiệm tối đa 70% - 80% và Ngân hàng thương mại chia sẻ 20% - 30% giá trị tổn thất. Lộ trình thực hiện hoàn thành trong giai đoạn 2009–2010.
• Nâng cao năng lực tài chính và thiết lập nguồn thu bền vững: Ủy ban nhân dân TP.HCM cần cấp bổ sung vốn điều lệ thực có cho HCGF lên mức tối thiểu 500 tỷ đồng. Đồng thời, kiến nghị Ngân hàng Nhà nước áp dụng cơ chế trích nộp bắt buộc từ các ngân hàng thương mại hoạt động trên địa bàn với tỷ lệ 0,1% - 0,2% trên tổng dư nợ cho vay mở rộng hàng năm, tương tự bài học thành công từ KODIT. Thời gian triển khai từ quý II/2009.
• Tái cơ cấu bộ máy quản trị và hiện đại hóa công nghệ thẩm định: Chuyển đổi HCGF từ mô hình kiêm nhiệm ủy thác sang một pháp nhân độc lập với đội ngũ chuyên gia phân tích tài chính chuyên trách. Xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ dựa trên các chỉ số phi tài chính (năng lực quản trị, thị trường đầu ra, tính khả thi của phương án kinh doanh). Mục tiêu giảm thời gian thẩm định hồ sơ từ 30 ngày xuống dưới 10 ngày làm việc và khống chế tỷ lệ nợ xấu dưới 3% vào năm 2011.
• Đa dạng hóa danh mục sản phẩm và mở rộng mạng lưới liên kết: HCGF chủ động phối hợp với các Hiệp hội Doanh nghiệp thành phố để triển khai bảo lãnh theo hạn mức danh mục, bảo hiểm hối phiếu và bảo lãnh dự thầu. Phấn đấu nâng hệ số đòn bẩy bảo lãnh đạt từ 3 đến 5 lần vốn chủ sở hữu trong giai đoạn 2010–2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng:

• Các cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách (Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước, UBND các tỉnh và thành phố): Cung cấp luận cứ khoa học để rà soát, sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật, thiết lập cơ chế cấp bù vốn và xây dựng mạng lưới tái bảo lãnh quốc gia an toàn.
• Ban điều hành Quỹ Bảo lãnh tín dụng tại TP.HCM và các địa phương: Tham khảo trực tiếp phương án tái cấu trúc bộ máy điều hành, xây dựng quy chế tác nghiệp độc lập và ứng dụng mô hình thẩm định rủi ro từng phần để tháo gỡ điểm nghẽn giải ngân.
• Lãnh đạo các Ngân hàng thương mại và Tổ chức tín dụng: Nắm vững nguyên tắc phân bổ tỷ lệ chia sẻ rủi ro (70/30 hoặc 80/20) để tự tin ký kết hợp đồng hợp tác liên kết với quỹ, giải phóng nguồn vốn ứ đọng và mở rộng tệp khách hàng DNNVV tiềm năng.
• Các nhà nghiên cứu, giảng viên và học viên cao học ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo giá trị về mô hình can thiệp tài chính công, kinh nghiệm quốc tế tại Nhật Bản, Hàn Quốc và bài toán xử lý thông tin bất cân xứng trong tín dụng doanh nghiệp nhỏ.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao DNNVV tại Việt Nam gặp nhiều khó khăn khi tiếp cận nguồn vốn ngân hàng thương mại?

Khó khăn bắt nguồn từ việc hơn 90% DNNVV có quy mô vốn mỏng, hệ thống sổ sách kế toán chưa minh bạch và thiếu tài sản thế chấp đạt chuẩn theo yêu cầu tín dụng khắt khe. Do áp lực kiểm soát rủi ro và tối ưu hóa chi phí thẩm định, các ngân hàng thường ưu tiên doanh nghiệp lớn, khiến chỉ khoảng 50% doanh nghiệp ngoài quốc doanh tiếp cận được vốn vay chính thức.

Mô hình Quỹ Bảo lãnh tín dụng Hàn Quốc (KODIT) có điểm gì nổi trội để Việt Nam học tập?

KODIT là định chế tài chính công vững mạnh với vốn quỹ đạt 3.607 tỷ KRW, duy trì hệ số đòn bẩy tài chính 8 lần nhờ cơ chế ngân hàng thương mại đóng góp bắt buộc từ 0,1% đến 0,2% doanh số cho vay. KODIT đã ứng dụng công nghệ xếp hạng tín dụng CCRS và triển khai 11 dòng sản phẩm bảo lãnh đa dạng, hỗ trợ 31.592 doanh nghiệp phát triển bền vững.

Nguyên nhân then chốt khiến Quỹ Bảo lãnh tín dụng TP.HCM (HCGF) hoạt động kém hiệu quả giai đoạn đầu là gì?

Nguyên nhân cốt lõi là bộ máy tổ chức gồm 7 thành viên đều hoạt động kiêm nhiệm và ủy thác toàn bộ tác nghiệp cho Quỹ Đầu tư Phát triển Đô thị. Điều này dẫn đến sự chậm trễ trong quy trình thẩm định hai lần, quy mô vốn thực góp chưa đủ lớn và thiếu cơ chế pháp lý rõ ràng để phân định trách nhiệm bồi hoàn rủi ro với các ngân hàng.

Cơ chế bảo lãnh từng phần mang lại ưu thế gì so với cơ chế bảo lãnh toàn phần 100%?

Bảo lãnh từng phần phân bổ trách nhiệm rõ ràng khi quỹ bảo lãnh cam kết thanh toán 70% - 80% tổn thất và ngân hàng chịu 20% - 30% rủi ro còn lại. Cơ chế này buộc ngân hàng thương mại phải nâng cao trách nhiệm thẩm định và giám sát dòng tiền trả nợ, hạn chế triệt để rủi ro đạo đức phát sinh từ phía bên vay và tổ chức cho vay.

Vai trò của hệ thống cơ sở dữ liệu rủi ro tín dụng (như CRD của Nhật Bản hay CCRS của Hàn Quốc) là gì?

Hệ thống này tập hợp toàn diện lịch sử giao dịch, hiệu quả vận hành và các tiêu chí phi tài chính của hàng triệu doanh nghiệp vi mô. Việc tiêu chuẩn hóa dữ liệu giúp hạ thấp chi phí thẩm định, rút ngắn thời gian phê duyệt hồ sơ bảo lãnh và cho phép áp dụng mức phí bảo lãnh linh hoạt tương ứng với mức độ rủi ro thực tế của từng hồ sơ.

Kết luận

• Khu vực DNNVV đóng góp trên 40% GDP và thu hút 50,13% lực lượng lao động nhưng chỉ có 10% doanh nghiệp tiếp cận được đầy đủ vốn vay ngân hàng, khẳng định sự cấp thiết phải có sự trợ lực từ Quỹ Bảo lãnh tín dụng.
• Đến năm 2008, toàn quốc mới thành lập 11 quỹ với tổng dư nợ bảo lãnh 91,4 tỷ đồng; Quỹ Bảo lãnh tín dụng TP.HCM rơi vào tình trạng trì trệ do bộ máy quản trị kiêm nhiệm và cơ chế thẩm định kép bất cập.
• Bài học thành công từ Nhật Bản (13.700 tỷ Yên bảo lãnh) và Hàn Quốc (đòn bẩy tài chính 8 lần) chỉ ra rằng quỹ bảo lãnh phải hoạt động độc lập, có quy mô vốn lớn, ứng dụng hệ thống chấm điểm tín dụng hiện đại và vận hành cơ chế bảo lãnh từng phần.
• Luận văn đề xuất lộ trình hành động giai đoạn 2009–2015: tăng vốn điều lệ HCGF lên 500 tỷ đồng, áp dụng tỷ lệ chia sẻ rủi ro 70/30, hiện đại hóa công nghệ thẩm định và mở rộng hệ số đòn bẩy bảo lãnh lên mức 3 đến 5 lần.
• Đổi mới toàn diện hoạt động của Quỹ Bảo lãnh tín dụng TP.HCM chính là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn thanh khoản, khơi thông nguồn vốn tín dụng ngân hàng và tạo động lực đột phá cho sự phát triển vững mạnh của cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ TP.HOÀ CHÍ MINH ------o0o------ Phaïm Minh Thuaän ÑAÅY MAÏNH HOAÏT ÑOÄNG CUÛA QUYÕ BAÛO LAÕNH TÍN DUÏNG CHO CAÙC DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH Chuyeân ngaønh : Kinh Teá Taøi Chính – Ngaân Haøng Maõ soá : 60.12 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC : PGS.TS NGUYEÃN NGOÏC HUØNG Tp. Hoà Chí Minh – Naêm 2008 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] i Lôøi caùm ôn Tröôùc tieân, cho toâi caùm ôn Phoù giaùo sö Tieán só Nguyeãn Ngoïc Huøng, ngöôøi ñaõ taän taâm höôùng daãn toâi trong suoát quaù trình laøm luaän vaên toát nghieäp. Keá ñeán, cho toâi xin caùm ôn Thaïc só kinh teá Traàn Böûu Long, Phoù giaùm ñoác Quyõ Baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa Thaønh phoá Hoà Chí Minh, ngöôøi thöôøng xuyeân cuøng toâi trao ñoåi, ñaùnh giaù veà tình hình hieän nay cuûa caùc Quyõ Baûo laõnh tín duïng Vieät Nam. Cuoái cuøng, toâi raát caùm ôn oâng Chanki Park, Tröôûng phoøng quan heä quoác teá Quyõ Baûo laõnh tín duïng Haøn Quoác, ngöôøi ñaõ nhieät tình cung caáp caùc soá lieäu quyù giaù lieân quan ñeán hoaït ñoäng cuûa Quyõ Baûo laõnh tín duïng Haøn Quoác töø khi thaønh laäp cho ñeán nay vaø caùc moâ hình Quyõ Baûo laõnh tín duïng trong khu vöïc.

Hoà Chí Minh, Thaùng 11 Naêm 2008 Phaïm Minh Thuaän LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ii Lôøi môû ñaàu 1. Söï caàn thieát cuûa ñeà taøi: Chuùng ta, ai cuõng ñeàu nhaän thaáy raèng caùc coâng ty thaønh ñaït vaø thònh vöôïng hieän nay treân theá giôùi cuõng nhö ôû Vieät Nam ñeàu baét ñaàu töø nhöõng yù töôûng kinh doanh ñoät phaù, taùo baïo; moät Microsoft vôùi taàm nhìn chieán löôïc veà söï phaùt trieån buøng noå maùy vi tính caù nhaân cuûa Bill Gates - moät trong nhöõng ngöôøi giaøu nhaát theá giôùi vôùi toång taøi saûn hieän nay treân 60 tyû USD; moät coâng ty caø pheâ Trung Nguyeân, hieän nay thöông hieäu Trung Nguyeân, G7 ñaõ ñi khaép nôi treân theá giôùi, ñöôïc gaày döïng töø hai baøn tay traéng cuûa Ñaëng Leâ Nguyeân Vuõ –Chuû tòch taäp ñoaøn caø pheâ Trung Nguyeân - vôùi noãi nieàm traên trôû: “ soáng ôû vöông quoác caø pheâ maø sao vaãn ngheøo”… vaø nhieàu coâng ty khaùc nöõa nhö Gaïch Ñoàng Taâm, Coâng ty Maùy tiùnh Phong Vuõ, sieâu thò ñieän maùy Nguyeãn Kim. Söï thaønh ñaït cuûa hoï ñaõ ñoùng goùp khoâng nhoû cho söï taêng tröôûng cuûa ñaát nöôùc. Nhaän thöùc ñöôïc taàm quan troïng cuûa caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa, töø naêm 2001 Chính phuû Vieät Nam ñaõ thöïc hieän chính saùch hoã trôï caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa theo Nghò ñònh soá 90/2001/NÑ-CP ngaøy 23/11/2001.

Tieáp ñeán, Chính phuû xaây döïng keá hoaïch 5 naêm (töø naêm 2006-2010), chieán löôïc phaùt trieån caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa theo Quyeát ñònh soá 236/2006 QÑ-TTg ngaøy 23/10/2006 vaø moät trong nhöõng bieän phaùp ñoù laø hình thaønh quyõ baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa nhaèm hoã trôï cho caùc doanh nghieäp tieáp caän ñöôïc voán vay cuûa ngaân haøng. Tuy nhieân, töø khi ra quyeát ñònh hoã trôï ñeán nay, caû nöôùc chæ coù moät vaøi quyõ baûo laõnh tín duïng ñöôïc hình thaønh moät caùch rôøi raïc, hoaït ñoäng caàm chöøng, mang tính chaát ñoái phoù – trong ñoù coù quyõ baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa thaønh phoá Hoà Chí Minh – ñöôïc thaønh laäp vôùi keát quaû LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iii hoaït ñoäng khoâng nhö mong muoán nhö chuû tröông chính saùch nhaø nöôùc ñeà ra, chöa thöïc söï laø nguoàn hoã trôï cho söï phaùt trieån cuûa caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa. Vaäy, nguyeân nhaân töø ñaâu daãn ñeán söï trì treä naøy? Vieäc ñeà ra caùc giaûi phaùp ñeå giaûi quyeát söï trì treä trong giai ñoaïn naøy laø raát caáp thieát. Vì vaäy, toâi ñaõ choïn ñeà taøi “Ñaåy maïnh hoaït ñoäng cuûa Quyõ baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa Thaønh phoá Hoà Chí Minh” laøm ñeà taøi nghieân cöùu nhaèm muoán ñoùng goùp thieát thöïc trong chöông trình hoã trôï caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa noùi chung vaø cho chính Quyõ Baûo laõnh tín duïng Thaønh phoá Hoà Chí Minh nôi toâi hieän ñang coâng taùc.

Muïc tieâu nghieân cöùu: - Laøm roõ moät soá vaán ñeà lyù luaän cô baûn veà Quyõ baûo laõnh tín duïng, caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa. - Neâu leân kinh nghieäm về hoaït ñoäng bảo laõnh tín dụng cuûa moät soá nöôùc treân theá giôùi: Nhaät Baûn, Haøn Quoác ñeå ruùt ra nhöõng baøi hoïc kinh nghieäm coù theå öùng duïng vaøo ñieàu kieän Vieät Nam noùi chung vaø Thaønh phoá Hoà Chí Minh noùi rieâng. - Ñaùnh giaù thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa Quyõ baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa Thaønh phoá Hoà Chí Minh, töø ñoù ruùt ra nhöõng thaønh töïu caàn phaùt huy vaø toàn taïi caàn hoaøn thieän. - Ñeà xuaát nhöõng giaûi phaùp chuû yeáu nhaèm ñaåy maïnh hoaït ñoäng cuûa Quyõ Baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa Thaønh phoá Hoà Chí Minh trong thôøi gian tôùi.

Ñoái töôïng nghieân cöùu: Ñoái töôïng nghieân cöùu cuûa ñeà taøi laø hoaït ñoäng cuûa Quyõ baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa treân goùc ñoä lyù luaän vaø thöïc tieån. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phaïm vi nghieân cöùu: Do nguoàn taøi lieäu lieân quan ñeán Quyõ baûo laõnh tín duïng coøn haïn heïp neân chæ taäp trung nghieân cöùu ñeán kinh nghieäm hoaït ñoäng baûo laõnh tín duïng ôû moät soá nöôùc noåi troäi taïi khu vöïc Chaâu AÙ maø cuï theå nhö: Nhaät Baûn, Haøn Quoác vaø thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa Quyõ baûo laõnh tín duïng Thaønh phoá Hoà Chí Minh. Phöông phaùp nghieân cöùu: Ñeå coù theå thaáy roõ thöïc traïng hoaït ñoäng hieän nay cuûa Quyõ Baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa Thaønh phoá Hoà Chí Minh vaø töø ñoù ñöa ra caùc giaûi phaùp chuû yeáu nhằm thuùc ñaåy Quyõ Baûo laõnh tín duïng phaùt trieån với muïc ñích hoã trôï moät caùch thieát thực hôn cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa, ñeà taøi söû duïng keát hôïp caùc phöông phaùp nghieân cöùu nhö phöông phaùp lòch söû, thoáng keâ, phaân tích – toång hôïp, so saùnh – ñoái chieáu vaø phöông phaùp quan saùt töø thöïc tieãn ñeå khaùi quaùt baûn chaát cuûa caùc vaán ñeà caàn nghieân cöùu.

Ñoàng thôøi, ñeà taøi coù tham khaûo theâm caùc taøi lieäu cuûa caùc chuyeân gia treân laõnh vöïc coù lieân quan taäp hôïp töø baùo chí vaø caùc thoâng tin treân maïng internet. Keát caáu cuûa luaän vaên Ngoaøi phaàn môû ñaàu vaø keát luaän luaän vaên ñöôïc keát caáu thaønh 3 chöông :  Chöông 1: Toång quan veà Quyõ baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa.  Chöông 2: Thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa Quyõ baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa Thaønh phoá Hoà Chí Minh.  Chöông 3: Giaûi phaùp ñaåy maïnh hoaït ñoäng cuûa Quyõ baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa Thaønh phoá Hoà Chí Minh.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] v Muïc luïc Lôøi caùm ôn .i Lôøi môû ñaàu. ii Muïc luïc.v DANH MUÏC CAÙC HÌNH VAØ SÔ ÑOÀ. viii DANH MUÏC CAÙC BAÛNG. ix DANH MUÏC CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT .x CHÖÔNG 1 : TOÅNG QUAN VEÀ QUYÕ BAÛO LAÕNH TÍN DUÏNG VAØ CAÙC DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA .1 Doanh nghieäp nhoû vaø vöøa.1 Khaùi nieäm Doanh nghieäp nhoû vaø vöøa.2 Vai troø cuûa doanh nghieäp nhoû vaø vöøa trong söï phaùt trieån cuûa neàn kinh teá.2 Quyõ baûo laõnh tín duïng.1 Khaùi nieäm Quyõ baûo laõnh tín duïng.2 Lòch söû hình thaønh caùc QBLTD.3 Phaân loaïi Quyõ baûo laõnh tín duïng.4 Söï caàn thieát cuûa Quyõ Baûo laõnh tín duïng trong vieäc hoã trôï söï phaùt trieån cuûa caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa.3 Kinh nghieäm hoaït ñoäng cuûa Quyõ baûo laõnh tín duïng ôû moät soá nöôùc treân theá giôùi…………………….1 Quyõ Baûo laõnh tín duïng Nhaät Baûn.2 Quyõ Baûo laõnh tín duïng Haøn quoác.3 Nhöõng baøi hoïc kinh nghieäm ñöôïc ruùt ra töø hoaït ñoäng cuûa caùc Quyõ Baûo laõnh tín duïng Nhaät Baûn, Haøn Quoác trong vieäc hoã trôï söï phaùt trieån cuûa caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa.30 Keát luaän Chöông 1.33 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vi CHÖÔNG 2: THÖÏC TRAÏNG HOAÏT ÑOÄNG CUÛA QUYÕ BAÛO LAÕNH TÍN DUÏNG CHO CAÙC DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH.1 Khaùi quaùt söï ra ñôøi vaø hoaït ñoäng cuûa caùc Quyõ baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa taïi Vieät Nam.2 Söï ra ñôøi cuûa Quyõ baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa Thaønh phoá Hoà Chí Minh.3 Cô caáu toå chöùc cuûa QBLTD Thaønh phoá Hoà Chí Minh.4 Thöïc traïng hoaït ñoäng cuûa Quyõ baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa Thaønh phoá Hoà Chí Minh trong thôøi gian vöøa qua.1 Veà voán ñieàu leä.2 Ñieàu kieän caáp baûo laõnh tín duïng cuûa QBLTD thaønh phoá HCM.3 Quy trình baûo laõnh tín duïng cuûa QBLTD thaønh phoá HCM.4 Keát quaû hoaït ñoäng cuûa QBLTD Thaønh phoá Hoà Chí Minh.5 Ñaùnh giaù chung veà nhöõng thuaän lôïi, keát quaû ñaït ñöôïc vaø nhöõng khoù khaên trong hoaït ñoäng cuûa Quyõ baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa Thaønh phoá Hoà Chí Minh.1 Thuaän lôïi vaø keát quaû ñaït ñöôïc.50 Keát luaän Chöông 2.56 CHÖÔNG 3: GIAÛI PHAÙP ÑAÅY MAÏNH HOAÏT ÑOÄNG CUÛA QUYÕ BAÛO LAÕNH TÍN DUÏNG CHO CAÙC DOANH NGHIEÄP NHOÛ VAØ VÖØA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH .1 Caùc giaûi phaùp ñaåy maïnh hoaït ñoäng cuûa QBLTD ôû vai troø quaûn lyù nhaø nöôùc………….1 Moät soá kieán nghò ñoái vôùi chính phuû Vieät Nam.2 Caùc giaûi phaùp lieân quan ñeán UBND Thaønh phoá Hoà Chí Minh.2 Caùc giaûi phaùp ñoái vôùi Quyõ baûo laõnh tín duïng cho caùc doanh nghieäp nhoû vaø vöøa Thaønh phoá Hoà Chí Minh.1 Veà hoaït ñoäng cuûa QBLTD TP.Hoà Chí Minh:.2 Veà boä maùy quaûn lyù: .74 Keát luaän chöông 3: .80 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vii KEÁT LUAÄN .82 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO .87 Phuï luïc 1: Toång hôïp phaân loaïi caùc Doanh nghieäp vi moâ, nhoû vaø vöøa, Marta Kozak, International Finance Corporation,Washington.87 Phuï luïc 2: Toång giaù trò GDP haøng naêm cuûa caùc DNNVV.92 Phuï luïc 3 : Soá löôïng caùc DNNVV ñaêng kyù kinh doanh ôû Tp HCM töø naêm 1991 –2004.92 Phuï luïc 4 : Toång hôïp tình hình ñaêng kyù kinh doanh caùc DNNVV ôû Tp HCM qua caùc naêm….92 Phuï luïc 5: Soá löôïng DNNVV hoaït ñoäng ôû Tp HCM theo quaän huyeän tính ñeán 31/12/2004…….93 Phuï luïc 6 : Toång hôïp voán ñaêng kyù kinh doanh cuûa DNNVV ôû Tp HCM 1991 – 2004….94 Phuïï luïïc 7: Voán ñaàu tö cuûa khu vöïc DNNVV taïi Tp HCM töø 1991-2001.94 Phuï luïc 8:Quy trình baûo laõnh tín duïng vaø heä thoáng hoã trôï tín duïng Nhaät Baûn.

95 Phuï luïc 9: Thoáng keâ tình hình baûo laõnh tín duïng cuûa QBLTD Nhaät Baûn .101 Phuï luïc 10:Quy trình baûo laõnh vaø heä thoáng baûo laõnh tín duïng Haøn Quoác.