ỦY BẠN NHẪN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH SỞ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO + SỞ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ —————*>——————— TÀI LIỆU HỖ TRỢ HỌC TẬP TIN HOC TAP2 Thang 10 - 2004 W5 |923 ỨNG DỤNG Sau khi hoàn thành khối kiến thức này, học sinh sẽ: biết sử dụng một số chương trình ứng dụng của Windows. 8N > biết bảo quản các thiết bị - dữ liệu của máy tính. biết sử dựng máy tính khai thác tính năng multimedia. biết cách nhập và lưu trữ tài liệu văn bản đơn giản vào máy tính.
Môi trường hoạt động máy tỉnh 90 BÀI @® VIRUS MÁY TÍNH KIÊN THỨC GÀN CÓ a _ Biết khởi động máy tỉnh bằng các đĩa mềm, CD. u Biết các thuộc tính của tập tin (độ lớn của tập tin, loai tap tin,. KIỆN THỨC ĐẠT ĐƯỢC a_ Biết virus máy tính là một chương trình máy tính, do người tạo ra nhằm mục đích điều khiển máy tính hoạt động không theo ý muốn của người sử dụng. ¡a_ Biết cách bảo vệ dữ liệu, phòng chống và tiêu diệt Virus máy tính.
GIỚI THIỆU @ @*% & 2277 Hết virus rồi tới sâu máy tinh | Không biết những con sâu máy tính này (worm) sé lam hu hong máy tính như thế nào? Có phải giỗng như câu chuyện những chiến binh trong ngựa gỗ thành Troie (Trojan horse), các con sâu máy tính ấn mình trong các tập tin sẽ chui ra dé lau xóa sạch các dữ liệu trên máy tính !H Cách nào đây để ngăn ngửa và phát hiện ? 1. VIRUS MÁY TÍNH LÀ GÌ ? Virus may tinh la một chương trình máy tính do một người nào đó tạo ra, có các đặc tính sau: ¥ ty động sao chép chương trình này có từ các nguồn: đĩa, internet vào đĩa cứng máy tính và ẩn dầu trên đó (ngược lại, chương trình này sẽ tự sao chép chỉnh nó cho các nguồn đĩa tiếp xúc với máy tính và ẫn dấu trên đó - tính lây nhiễm). ¥ ty déng phá rối hoạt động máy tính (làm máy tỉnh tê liệt, phá hủy dữ liệu, làm hỏng thiết bị,.1 Phân loại Virus máy tính Theo cách tồn tại và lây nhiễm, Virus máy tính chia làm 4 loại Môi trường hoạt động máy tính 91 * Boot Virus (B-Virus): loại virus máy tính ẫn dấu ở vùng khởi động của đĩa. Virus loại này sẽ nhiễm vào máy tính khi máy tính đọc đĩa bị nhiễm B-virus và sẽ phát tác sau khi lây nhiễm.
Các tập tin khí nhiễm virus, có kích thước tập tin tăng lên so với lúc đầu. Virus sé phat tac phá hoại khi ta nạp các tập tin lệnh đã bị nhiễm virus. Vidu: — Die Hard , White rose ,. * Macro Virus (M-Virus): loại virus máy tính kết hợp vào các tập tin dữ liệu trong môi trường hoạt động windows (tap tin văn bản, tập tin bang tinh trong windows) Virus sẽ gây tác hại khi tập tin dữ liệu này được đọc bởi các chương trình ms word, ms excel, ms powerpoint và nhiễm sang các tap tin dữ liệu khác được đọc ngay sau đó.
Ví dụ: Macro Concept, Tristate,. * Worm (Trojan Horse - sâu máy tính): là loại virus máy tính lan truyền qua internet (Web page, Email), nó có khả năng tự nhân bản để lan truyền sang các máy tính khác đang kết nối mạng với máy tính đã bị nhiễm. Worm co thé gây các tác hại: tự kết nối máy tính vào Internet, đánh cắp thông tin trên máy tính (lấy dữ liệu, password của account, địa chỉ Email, .), xóa dữ liệu, làm tê liệt hoạt động máy tính (tạo một tình hình hoạt động quá tải: bom thư). Ví du: Melissa, Klez, .2 Cách phòng Virus cho máy tính.
“ Không khởi động máy tính bằng các đĩa mềm, cD ROM không rỏ nguồn góc (phỏng ngừa B-virus). Nên tạo riêng một đĩa mềm, cD ROM dùng để khởi động máy tính khi cần, " Không sử dụng các đĩa lạ, chứa chương trình máy tính - dữ liệu, không rỏ nguồn gốc (sao chép lại) và nêu muốn sử dụng các tập fin này, nên dùng các chương trình tim-diệt virus để kiểm tra sự có mặt virus trong các tập tin này (phòng ngừa F-virus, M-virus). Cần thận với việc downnap các chương trình máy tính trên Internet, tập tin đính kèm trong Email. Nếu tháy số tập tin trong thư mục My Document tăng đột biến hoặc tên người gửi Email là người lạ thì cần hủy bỏ các tập tin, các bức thư đó, ».
Định kỷ sử dụng chương trinh tim và diệt virus để kiểm tra tat cả các đĩa thường dùng. Ứng dụng Windows 92 " Thường xuyên lưu trữ các dữ liệu lên đĩa mềm, CD ROM, Flash memory.3 Cách xử lý máy tính bị nhiễm virus a) _ Cách xử lý máy tính bị nhiễm virus. Máy tính bị nhiễm virus có nghĩa đĩa cứng trên máy tính đã nhiễm virus. Khi biết máy tính bị nhiễm virus, cần thực hiện theo các bước sau; B1: Khởi động máy tính bằng một đĩa khởi động sạch (không cỏ virus — đĩa này thường được tạo sẵn trước khi máy tính bị nhiễm) 82: Nạp chương trình tìm và diệt virus có trên đĩa mềm để quét virus đã nhiễm trên đĩa cứng.
B3: Khởi động lại máy tính sau khi quét virus. b) Cách xử lý tập tin bị nhiễm virus. Tập tin bị nhiễm virus đồng nghĩa với đĩa chứa tập tin này bị nhiễm virus, Việc diệt virus nhiễm vào các tập tin này thực hiện như sau: Bt: Nạp chương trình diệt virus. B2: Trong chương trình diệt virus đang hoạt động, chọn lệnh kiểm tra và diệt virus trên ỗ đĩa có chứa tập tin đã phát hiện hoặc nghỉ tigờ cỏ virus.
c) _ Cách tạo đĩa mềm khởi động máy tính Có đôi khi Virus lam chương trình Windows bị ngưng hoạt động (treo may, half), khi đó rất cần một đĩa mềm khởi động sạch (không có virus) để khởi động lại máy tính và hủy diệt virus có trên đĩa cứng của máy tính bằng các chương trình tìm và diệt virus. Cách thực hiện như sau: B1: Tạo đĩa khởi động máy tính bằng Windows. Start}S [Settings|S [Control Panel]S Add'BemoeỀ B2: Cửa số Add\Remove Programs Properties xuất Rf@m chọn bảng Startup disk @® [HH B3: Đặt đĩa êm vào ỗ đĩa ‘ Windows sẽ tạo một đĩa khôi động _. B4: Sao chép các chương trình tìm và diệt virus vào đĩa khởi động: sử dụng windows explorer chép : các file quét virus: D2, BKAV435,.~ Ứng dụng Windows 93 2.
SỬ DỤNG MỘT SÓ CHƯƠNG TRÌNH TIÊU DIỆT VIRUS MÁY TÍNH 2-1 Chương trình của Việt Nam: Hiệu quả nhất với một số virus được tạo ra tại Việt Nam (thường phat tan tại VN). Các chương trình của Việt nam thường có 2 dạng: một loại chạy trong môi trường DOS, một loại chạy trong môi trường Windows, Ví dụ: BKAV; D2 ; D32 Lưu ý: chương trình chạy trong môi trưởng Dos cũng chạy được trên windows, ngược lại chương trình chạy trên windows không thể họat động trong Dos.2 Chương trình của nước ngoài: Hiệu quả với các virus có nguồn gốc từ nước ngoài. Các chương trình này thường phải cài đặt và hoạt động trong môi trường Windows. Chương trình cũng cho phép tạo ra các đĩa khởi động để quét các B-virus, Ví dụ: Norton Antivirus 2002 ; McAfee VirusScan 6.02 Ứng dụng Windows 94 TOM TAT Q Virus may tinh ;a chương trình máy tỉnh được tự động sao chép từ đĩa vào máy tính và ngược lại.
U Virus - Worm thường ấn dấu trên đĩa, và gây ra những tác hại khôn lường (hủy dữ liệu, phá hồng thiết bị) 4 Để ngăn ngừa sự phát tán Virus, cần cần thận trong việc sử dụng các đĩa không rỏ nguồn gốc, các tập tin chương trình lạ. f1 Thường xuyên sao lựu dữ liệu ra đĩa mềm, cb write, Pocket Drive va dinh ky kiểm tra virus các đĩa thường dùng. Ứng dụng Windows 95 TY KIEM TRA V Khi đặt một đĩa mêm vào é dia A và đọc một tập tin văn bản có trên đĩa mém bang chương, trình Word. Loại virus nào sau đây sẽ xâm nhập vào máy tỉnh của bạn nếu trên đĩa mêm đã ẩn dấu loại virus đó.
(b) Loai Macro Virus. 2⁄ Loại virus nào sau đây, tự gây tác hại theo thời gian định sẵn. 3⁄ Có thể nhận biết máy tinh dé nhiễm virus khi (a) có sự bất thường trong hoạt động của máy tính (tập tin tăng lớn, máy chạy chậm, .) (b) sử dụng chương trình tìm kiếm virus. (c) Câu a, b đều đúng.
(d) Không thé nhận biết cho đến khí Virus phat tác phá hoại dữ liệu. 4 Việc sao lưu dữ liệu thường xuyên có tác dụng (a) ngăn ngừa virus hủy hoại dữ liệu. (b)_ ngăn ngừa virus lây nhiễm vào dữ liệu. (c) bảo mật dữ liệu.
(d) Câu a,b,c đều đúng. Ứng dụng Windows 96 BAi TAP f) Tạo một đĩa mêm khởi động máy: HD: DOS: sử dụng lệnh FORMAT A: /S WIN. Start / Settings / Control Panel / Add-Remove Programs / Starup Disk / Create disk 2) Copy vao dia mém mét sé chuong trình diệt virus đang thông dụng, sử dụng trong DOS. HD: Chương trình Đ2.
Chương trình BKAV. Chương trình McAfee 3) Sử dụng các chương trình diệt vừus ở câu 2 đề ldễm tra các đĩa đang sử dụng. 4) Cải đặt một số chương trình diệt virus trong WIN. HD: Chương trình D32.
Chương trình Norton Antivirus. 5) Sử dụng các chương trình diệt virus ở câu 4 (môi trường Win) đề kiểm tra các đĩa đang sử dụng. Ung dụng Windows. 97 QUAN LY DIA VA O DIA KIÊN THỨC CÀN CÓ a_ Nhận biết tổ chức thư mục trên các đĩa.
¡_ Biết cách sử dụng chương trình có trong windows. KIÊN THỨC ĐẠT ĐƯỢC a Biết phân biệt các loại đĩa sử dụng trên máy tính: đĩa cứng, đĩa mém,CD ROM. e Biết cách bảo quan và phục hồi sử dụng các đĩa dữ liệu. CÁC LOẠI ĐĨA @ R 8© 1 Bạn có một vài bức ảnh đẹp, bạn đã quét ảnh này thành tập tin lưu trên đĩa.
Cách nào để lưu giữ đĩa được bên lâu ! 1. NGUYÊN LÝ GHI DỮ LIỆU CỦA CÁC LOẠI ĐĨA. Đĩa là một dụng cụ dùng để lưu trữ thông tin được xử lý bằng máy tính. Dựa vào nguyên tắc ghi thông tin trên đĩa, đía được chia làm 2 loại: ©_ Đĩa từ: thông tin được lưu giữ trên đĩa dựa trên sự nhiễm từ của các hạt kim loại tử tính phủ trên bề mặt đĩa.
Loại đĩa này gồm có: đĩa mềm (floppy disk -FD), đĩa cứng (hard disk - HD). © Đĩa quang: thông tin được ghỉ trên đĩa bằng cách tạo ra các điểm phản chiều tia sáng laser hoặc không trên bề mặt đĩa. Loại đĩa này gồm có: CD-ROM, DVD. Ngoài các loại đĩa ghi dữ liệu thông dụng kể trên, người ta còn sử dụng các thiết bị nhớ dựa trên cầu trúc các chất bán dẫn: Pocket Drive, Compact Flash, Smart media, Memory Stick, Multi Media Card,.