Chương 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về tái cơ cấu tổ chức quản lý của doanh nghiệp. Phương pháp nghiên cứu 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương 3. Thực trạng quá trình tái cơ cấu tổ chức quản lý củaCông ty cổ phần cơ khí xây dựng số 10.
Một số giải pháp hoàn thiện quá trình tái cơ cấu tổ chức quản lý củaCông ty cổ phần cơ khí xây dựng số 10. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÁI CƠ CẤU TỔ CHỨC QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Đã có nhiều công trình khoa học nghiên cứu về đề tài hoàn thiện tái cơ cấu tổ chức quản lý hoặc hoàn thiện cơ cấu quản lý của doanh nghiệp. Mỗi đề tài nghiên cứu về một đối tƣợng, phạm vi khác nhau tại thời điểm, không gian, thời gian khác nhau.Xu hƣớng nghiên cứu trên thế giới tập trung vào cách thức và phƣơng pháp để tiến hành tái cấu trúc tổ chức của doanh nghiệp có hiệu quả và từ đó tiến tới tái lập doanh nghiệp.
Allen trong cuốn Tái lập ngân hàng, tái cơ cấu doanh nghiệp có thể nhìn nhận nhƣ một biểu hiện của tái lập doanh nghiệp nhƣng chƣa đủ để hình thành một cuộc cách mạng nhƣ tái lập. Hai nhà kinh tế Mỹ nổi tiếng M. Champy cho rằng “Tái lập là sự suy nghĩ lại một cách căn bản, và thiết kế lại tận gốc quy trình hoạt động kinh doanh, để đạt đƣợc sự cải thiện vƣợt bậc đối với các chỉ tiêu cốt yếu và có tính nhất thời nhƣ giá cả, chất lƣợng, sự phục vụ và nhanh chóng”[11, trang 55, dòng 6-9]. Có thể nói Mỹ là nƣớc khơi nguồn ý tƣởng này.
Tái cơ cấu doanh nghiệp nói chung và tái cơ cấu tổ chức gắn với một khái niệm, đó là tái cơ cấu quá trình kinh doanh. Tái cơ cấu quá trình kinh doanh (Business process reengineering) đồng nghĩa với việc xới tung quan niệm kinh doanh truyền thống, thổi những luồng gió mới về nguyên tắc quản lý, cung ứng, dịch vụ [20]. Trƣớc đây, các Công ty vẫn thành lập và xây dựng dựa trên phát minh tuyệt vời của Adam Smith về phân chia công việc thành các công đoạn đơn giản và cơ bản nhất. Nhƣng xu thế ngày nay, các Công ty lại đƣợc thành lập và xây dựng trên tƣ tƣởng thống nhất những công đoạn đó vào một quy trình kinh doanh liền mạch.
Tác giả Michael Hammer và James Champy của cuốn “Tái lập Công ty” đã đề cập đến hoạt động tái lập Công tyđƣa ra một quan điểm về thiết kế lại quá trình. Có nghĩa là khi thay đổi quá trình quản trị truyền thống bằng cách tiếp cận quản trị 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com theo quá trình, thay đổi quá trình kinh doanh thì một cơ cấu tổ chức mới ra đời. Cơ cấu tổ chức doanh nghiệp không phải là cái gì bất biến. Ngƣợc lại, nó là một hiện tƣợng phức tạp.Lorsch là giáo sƣ về khoa học quan hệ nhân quần, là tiến sĩ về quản lý công thƣơng nghiệp của Trƣờng đại học Harvard, một nhân vật nổi tiếng của lý luận quản lý hiện đại thuộc trƣờng phái lý luận quyền biến.
Cống hiến của ông tập trung trong lĩnh vực nghiên cứu và thiết kế cơ cấu tổ chức doanh nghiệp. Ông đã viết hơn 10 cuốn sách chuyên đề và rất nhiều luận văn, trong đó nổi tiếng nhất là cuốn “Thiết kế cơ cấu tổ chức” ông viết cùng đồng sự (1970) và cuốn “Tổ chức và hoàn cảnh (1976). Ông đề cập đến lý luận quản lý cổ điển và hiện đại về cơ cấu tổ chức. Theo quan điểm hiện đại, họ cho rằng cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp là vấn đề quan trọng có liên quan đến thành công của doanh nghiệp.
Họ đã trình bày những yếu tố chủ yếu cấu thành cơ cấu tổ chức của những doanh nghiệp thành công, nhƣng lại chƣa đề ra đƣợc một đƣờng lối hữu hiệu, hoàn chỉnh để giải quyết vấn đề cơ cấu tổ chức doanh nghiệp một cách có hệ thống. Nhƣ vậy, có thể thấy rằng tái cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp không chỉ gắn với việc thiết kế lại tổ chức, đƣa ra một cơ cấu tổ chức mới mà còn phải gắn với yếu tố quản lý các bộ phận trong nội bộ doanh nghiệp. Tái cơ cấu tổ chức là một bƣớc để tiến tới tái lập doanh nghiệp. Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng với nhiều cách thức khác nhau để thay đổi cho phù hợp với hoàn cảnh mới.
Tuy nhiên kết quả cho thấy nhiều doanh nghiệp thành công và cũng nhiều doanh nghiệp thất bại. Sự thất bại cho thấy các doanh nghiệp mới chỉ nhìn nhận tái cơ cấu tổ chức nhƣ kiểu thay đổi nhỏ, mang tính chất điều chỉnh cơ cấu tổ chức chứ không phải một sự đổi mới mang tƣ duy mới trong hoạt động quản lý. Ở Việt Nam, việc tái cơ cấu doanh nghiệp đã đƣợc bàn đến với những đề án đƣợc Chính phủ phê duyệt. Từ năm 2001, Chính phủ đã cho phép Ban chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp tiếp nhận dự án “Thí điểm tái cơ cấu 3 Tổng Công ty: Dệt may, Cà phê và Thuỷ sản” do Bộ Phát triển và hợp tác quốc tế Vƣơng quốc Anh (DFID) tài trợ thông qua Ngân hàng thế giới (WB) quản lý.
Đây là một dự án với qui mô lớn, đa dạng và cũng khá phức tạp. Theo ông Phạm Viết Muôn nguyên 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phó trƣởng ban Ban chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp, dự án bao gồm các phần chính sau: Thực hiện một tiểu dự án tái cơ cấu nhằm mở rộng chiến lƣợc kinh doanh tổng thể của Tổng Công ty, tối ƣu hoá cơ cấu quản trị Công ty, nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm quản lý, hợp lý hoá cơ cấu tổ chức; hỗ trợ cho chuẩn bị cổ phần hoá, đa dạng hoá hình thức sở hữu bao gồm cả bán, giao doanh nghiệp và giải thể nhằm thực hiện việc chuyển quyền sở hữu với sự tham gia của các nhà đầu tƣ trong nƣớc và nƣớc ngoài; tái cơ cấu các doanh nghiệp nhà nƣớc đang tập trung xử lý các vấn đề về nợ, tài sản tồn đọng, lao động dôi dƣ; hỗ trợ kỹ thuật phát triển cho các doanh nghiệp nhà nƣớc nhằm nâng cao năng suất, hiệu quả sản xuất; đào tạo cán bộ về kỹ năng quản lý, các thông lệ quản lý tốt nhất cũng nhƣ về lập kế hoạch doanh nghiệp, chiến lƣợc kinh doanh và vấn đề cổ phần hoá; đánh giá và đề xuất về việc chuyển giao các nghĩa vụ và dịch vụ xã hội hiện do các doanh nghiệp nhà nƣớc cung cấp cho các thực thể khác; hỗ trợ phát triển và đào tạo nguồn nhân lực cũng nhƣ các vấn đề liên quan đến bảo vệ môi trƣờng. Các Tổng Công ty, các doanh nghiệp ở Việt Nam đã tiến hành những thay đổi nhỏ, những điều chỉnh nhằm thay đổi cách thức hoạt động của doanh nghiệp mình. Một trong những hoạt động đó là tái cơ cấu tổ chức doanh nghiệp, tái cơ cấu vồn, tái cơ cấu nguồn tài chính,.
Tuy nhiên, khi tiến hành tái cơ cấu tổ chức, vấn đề đặt ra đối với các doanh nghiệp Việt Nam mới chỉ đƣợc quan tâm ở việc xây dựng bộ máy tổ chức mới, nhƣng đổi mới cách thức quản lý và điều hành thì chƣa đƣợc quan tâm đúng mức. đánh giá cụ thể hơn là mới chỉ nhìn nhận tái cơ cấu tổ chức ở khía cạnh thay đổi bộ máy chứ chƣa quan tâm đến khía cạnh cách thức quản lý. Vì vậy, vấn đề tái cơ cấu tổ chức cần đƣợc nghiên cứu và ứng dụng một cách triệt để hơn, cụ thể hơn về mô hình, cách thức tiếp cận và sự đổi mới toàn diện trong quản lý và điều hành doanh nghiệp. Một thực trạng hiện nay ở Việt Nam khi tiến hành tái cơ cấu doanh nghiệp nói chung và tái cơ cấu tổ chức nói riêng là vấn đề rào cản từ phía lao động.
Tái cơ cấu tổ chức gắn với thay đổi phƣơng thức quản trị mới, điều đó đòi hỏi những con 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ngƣời có trình độ và tƣ duy theo cách tiếp cận mới, đồng thời kéo theo sự thay đổi vị trí hiện tại của những lao động đang làm việc. - Luận văn thạc sĩ: “Hoàn thiện tái cơ cấu tổ chức quản lý của Công ty cổ phần Xây lắp dầu khí Nghệ An “ của tác giả Nguyễn Thị Minh Ngọc, Đại học Kinh tế quốc dân năm 2016. Trong luận văn tác giảđã đề cập tới cơ cấu tổ chức quản lý củaCông ty đã đƣợc tái cơ cấu từ mô hình trực tuyến sang mô hình trực tuyến chức năng nhƣng chƣa đƣợc hoàn thiện và tác giảđãđƣa ra những giải pháp để hoàn thiện mô hình sai tái cơ cấu nhƣng những giải pháp tác giảđƣa ra còn chung chung và phạm vi áp dụng rộng, nên tính thực tiễn không cao. - Luận văn thạc sĩ: “Hoàn thiện tái cơ cấu tổ chức quản lý của Công ty Cổ phần Xây dựng đường bộ số 1 Hà Tĩnh” của tác giả Hoàng Việt Hùng, Đại học kinh tế quốc dân, năm 2015.
Trong đề tài nghiên cứu tác giả trình bày hoàn thiện tái cơ cấu tổ chức củaCông ty nhƣng phần hạn chế và nguyên nhân của hạn chế chƣa sát với thực tế nên phần giải pháp của tác giả nêu ra chƣa đúng với thực tế nên ý nghĩa của các giải pháp không có. - Luận văn thạc sĩ: “Hoàn thiện tái cơ cấu tổ chức quản lý của Ngân hàng Thương mại cổ phần Kỹ Thương Việt Nam (TECHCOMBANK)” của tác giả Nguyễn Ngọc Chức, Đại học kinh tế quốc dân, năm 2015. Luận văn này tập trung nghiên cứu hoàn thiện tái cơ cấu tổ chức quản lý của Ngân hàng Techcombank, nên phạm vi áp dụng chủ yếu ở các khối ngành ngân hàng và hơn nữa luận văn chỉ đề cập tới nhữngƣu điểm của mô hình sau tái cơ cấu mà không nêu rõ đƣợc những nhƣợcđiểm của mô hình mức nên dƣờng nhƣ tác giả chƣa có đƣợc giải pháp tốiƣu để hoàn thiện tái có cấu tổ chức quản lý củaCông ty. - Luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện tái cơ cấu tổ chức quản lý doanh nghiệp thương mại cổ phần hàng hải Việt Nam” của tác giả Phạm Thống Nhất, chuyên ngành kinh tế lao động, năm 2014.
Trong luận văn này, tác giả đề cập tới mô hình cũ và mô hình sau khí tái cơ cấu, nhƣng tác giả không so sánhƣu và nhƣợc điểm của mô hình mới so với mô hình cũ nên không có giải pháp hoàn thiện hiệu quả cho Công ty. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.