chương 1 Luật Báo chí được Quốc hội khóa 13 thông qua ngày 05 tháng 4 năm 2016: “Báo chí là sản phẩm thông tin về các sự kiện, van đề trong đời sống xã hội thé hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định kỳ và phát hành, truyền dẫn tới đông đảo công chúng thông qua các loại hình báo in, báo nói, báo hình, báo điện tử”. Theo đó các loại hình báo chí được dé cập trong luật này cũng được hiểu lần lượt là: “Bao in là loại hình báo chí sử dung chữ viết, tranh, ảnh, thực hiện bang phuong tién in dé phat hanh dén ban doc, gom bao in, tap chí in; Báo noi là loại hình bao chi sử dung tiéng noi, 4m thanh, duoc truyền dan, phat sóng trên các ha tang kỹ thuật ứng dụng công nghệ khác nhau; Báo hình là loại hình báo chí sử dụng hình ảnh là chủ yếu, kết hợp tiếng nói, âm thanh, chữ viết, được truyền dẫn, phát sóng trên các hạ tầng kỹ thuật ứng dụng công nghệ khác nhau; Báo điện tv là loại hình báo chí sử dụng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được truyền dẫn trên môi trường mạng, gồm báo điện tử và tạp chí điện tử. Khái niệm báo chí theo nghĩa rộng được dùng dé chỉ các sản phẩm phát hành thông qua các loại hình báo in, phát thanh, truyền hình và báo mạng điện tử. [9, tr5] Hiện nay, báo chí vẫn là phương tiện thông tin đại chúng nhanh nhất, hiệu quả nhất và có nhiều công chúng nhất.
Báo chí tác động mạnh mẽ đến mọi mặt của đời sông, trở thành một trong những động lực quan trọng cho sự phát triển của xã hội. Báo chí có những cách thức riêng với mục đích nhằm hướng tới nhiều tầng lớp xã hội với những mối quan tâm, sở thích và nhu cầu không giống nhau. Công chúng báo chí đa dạng và phức tạp. Và không phải thông tin nào cũng được số đông tiếp nhận dễ dàng.
Thông tin báo chí đề cập đến mọi mặt của đời song một cách xác thực, cụ thé, ti mi. Đặc trưng cơ ban của thông tin báo chí được thé hiện ở ba điểm cơ bản nhất, chính là: Tính xác thực, tiêu biểu - Tính thời sự - Tính định hướng trực tiếp. Theo điều 4 quy định chức năng, nhiệm vụ va quyền hạn của báo chí trong Luật Báo chí thì: Báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin thiết yêu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Dang, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, t6 chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tô chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; là diễn đàn của Nhân dân. Như vậy, có khá nhiều cách hiểu (định nghĩa) khác nhau về khái niệm báo chí.
Để phục vụ cho nhiệm vụ khảo sát, nghiên cứu, luận văn chọn theo cách định nghĩa của Luật Báo chí 2016: “Báo chí là sản phẩm thông tin về các sự kiện, van đề trong đời sống xã hội thể hiện bằng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, được sáng tạo, xuất bản định kỳ và phát hành, truyền dẫn tới đông đảo công chúng qua các loại hình báo in, báo nói, báo viết hay báo điện tử”. Khái niệm “Bao chi địa phương” Báo chí địa phương là một bộ phận quan trọng cấu thành nền báo chí cách mạng Việt Nam. Về công tác quản lý đối với hệ thống báo chí địa phương, báo Đảng do Tỉnh ủy/ Thành ủy trực tiếp quản lý; còn Đài Phát thanh -Truyền hình tỉnh thì do UBND tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương trực tiếp quan ly; ngoài ra có sự tham 17 gia thông tin tuyên truyền của các đài truyền thanh huyện, thị xã, thành phố do UBND cùng cấp trực tiếp quản lý. Hệ thống báo chí địa phương ở Việt Nam khá đa dạng.
Hiện nay ở tất cả 63 tinh, thành phố trực thuộc Trung ương trong cả nước đều có ít nhất 1 tờ báo in; một Đài PT- TH cấp tỉnh và các Website của các Báo, Dai (Riêng Thành phố Hồ Chí Minh có Đài phát thanh và Đài truyền hình riêng biệt). Ngoài ra, hầu hết các địa phương còn có Website của Sở Thông tin- Truyền thông và Tạp chí của Hội Nhà báo, Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh. Một số nơi còn có tạp chí hoặc trang thông tin của các sở, ban, ngành tỉnh. Ở các huyện, thị xã, thành phó trực thuộc tỉnh có hệ thong đài truyền thanh cấp huyện, thị xã, thành phố và một hệ thống day đặc gồm hàng chục nghìn các đài truyền thanh cấp xã, phường, thị tran, trạm truyền thanh ấp, khóm, khu, thôn, làng, bản.
Tính đến ngày 31/12/2020, cả nước có 779 cơ quan báo chí, 21. Trong đó, có 142 báo: Trung ương 68, địa phương 74, có 112 báo có hoạt động điện tử; 612 tạp chí và 25 cơ quan báo chí điện tử độc lập; 72 cơ quan có giấy phép hoạt động phát thanh, truyền hình, gồm: 02 đài quốc gia (Đài Truyền hình Việt Nam và Đài tiếng nói Việt Nam), 01 đài Truyền hình Kỹ thuật số VTC; 64 đài địa phương; 05 đơn vị hoạt động truyền hình (Truyền hình Nhân dân, Truyền hình Thông tấn, Truyền hình quốc phòng Việt Nam, Truyền hình Công an nhân dân và Truyền hình Quốc hội); 41.000 người hoạt động trong lĩnh vực báo chí, gồm: 15.768 người thuộc khối phát thanh — truyền hình; 21.132 người được cấp thẻ nha báo. Còn riêng ở tỉnh Vĩnh Long hệ thống báo chí địa phương bao gồm: Báo Vĩnh Long, Đài PT-TH Vĩnh Long, Tạp chí Văn hóa - Văn nghệ, Công thông tin điện tử của các Sở, ban ngành, đoàn thể tỉnh, UBND huyện, Đài truyền thanh 8 huyện, thị xã, thành phố và hệ thống truyền thanh 107 xã, phường, thị tran. Là cơ quan ngôn luận của Đảng bộ, chính quyền và là diễn đàn của nhân dân, báo chí địa phương giữ vai trò quan trọng trong việc giữ vững sự ôn định chính trị, thúc đây công cuộc đổi mới về mọi phương diện, nhất là phát triển kinh tế, góp phần nâng cao dân trí và dân chủ hóa mọi mặt đời sống xã hội ở địa phương.
Báo chí địa phương không chỉ là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân, là cơ quan tuyên truyền, giải thích, vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sách mà còn định 18 hướng chính trị, tư tưởng cho nhân dân trước các sự kiện, vẫn đề trong tỉnh, thành, khu vực, trong nước cũng như quốc tế. Trong sự nghiệp cách mạng của dân tộc, qua nhiều thập kỷ, báo chí địa phương đã có sự phát triển từng bước vững mạnh, trở thành một bộ phận không thể tách rời của nền báo chí cách mạng Việt Nam. So với các dai, Báo Trung ương va của ngành, báo chí địa phương có lợi thế là năm chắc hoàn cảnh cụ thé, phong tục tập quán dia phương, đi sâu vào từng đối tượng riêng biệt, từ đó thông tin gần gũi, góp phần tác động vào tư tưởng, tình cảm của người dân địa phương một cách trực tiếp. Mỗi địa phương đều có những truyền thống, đặc điểm riêng về đời sống kinh tế- xã hội, có sắc thái riêng trong tâm lý của công chúng báo chí.
Công chúng địa phương thích đọc báo, nghe đài địa phương trước hết vì họ luôn luôn muốn biết được những thông tin của địa phương mình, những thông tin đã và đang diễn ra xung quanh mình. Đó là lợi thế của hệ thống báo chí này. Những năm qua, nhìn chung, hệ thống báo chí địa phương nước ta đã không ngừng đổi mới, cải tiến các chuyên trang, chuyên mục, chương trình. phù hợp với nhu cầu của công chúng; góp phan to lớn trong việc động viên tinh than thi đua lao động, làm việc, học tập trong các tầng lớp nhân dân; cổ vũ những nhân tô mới, những điển hình tiên tiến, góp phần tích cực trong việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị ở địa phương; đem đến cho công chúng địa phương những thông tin bổ ích, thiết thực, gắn với cuộc sống hăng ngày của họ.
Báo chí địa phương cũng phát hiện, vạch trần nhiều vụ việc, gióng lên những hồi chuông cảnh tỉnh trước những tiêu cực cản trở sự tiến bộ xã hội; góp phần xóa đói, giảm nghèo, nâng cao dân trí cùng nhau tham gia thực hiện phong trào thi đua yêu nước do Đảng và Nhà nước phát động. Báo chí địa phương trong giai đoạn hiện nay có rất nhiều nhiệm vụ quan trọng nhưng tập trung nhất có thể nói đến 4 nhiệm vụ chủ yếu sau đây: - Báo chí địa phương là tiếng nói của Đảng bộ, chính quyền, các tổ chức chính trị xã hội, đoàn thê ở địa phương, là diễn đàn của các tầng lớp nhân dân. - Báo chí địa phương vừa cung cấp thông tin trên các lĩnh vực của đời sống vừa cô vũ động viên các tầng lớp nhân dân thi đua lao động sản xuất, vừa đáp ứng nhu cầu giải trí, gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống của nhân dân trong tỉnh. 19 - Báo chí địa phương cũng góp phần quảng bá, giới thiệu về vùng đất, con người, tiềm năng, thế mạnh của địa phương mình với các địa phương khác ở trong nước và nước ngoài.
- Báo chí địa phương là phương tiện hữu dụng trong việc đấu tranh chống lại những quan điểm sai trái của các thế lực thù địch. Hiện nay, hệ thống báo chí địa phương đã có những phát triển nhanh chóng cả về số lượng và chất lượng; nội dung thông tin có nhiều đổi mới, tiễn bộ, hình thức ấn phẩm có những thay đổi phong phú, đa dang. Do đó, đã làm tốt chức năng vừa là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, vừa là diễn đàn của nhân dân địa phương và đóng góp tích cực vào sự nghiệp cách mạng Việt Nam. [36, tr 37-39] Kể cả báo chí và báo chí địa phương còn có chức năng rất quan trọng là tương tác báo chí được hiểu là sự tác động qua lại giữa công chúng và tòa soạn báo, bao gồm nhữngý kiến, thái độ thể hiện quan điểm của công chúng về nội dung tác phẩm báo chí.
Tính tương tác có vai trò rất quan trọng trong hoạt động truyền thông nói chung và hoạt động báo chí nói riêng, thúc day sự cập nhật tin tức trên báo chí. Tinh tương tác giúp rút ngắn khoảng cách giữa báo chí và công chúng, khiến những vấn đề xã hội được nhìn nhận một cách khách quan trên nhiều bình diện. Đối với các cơ quan báo chí địa phương, hoạt động tương tác góp phần giúp họ hiểu hơn về thị hiểu, xu hướng tiếp nhận thông tin của công chúng, ý kiến của công chúng đối với các sự kiện đang xảy ra tại địa phương mình.