Tác Nhân Xã Hội Ảnh Hưởng Đến Nhà Ở Mặt Phố Tại TP.HCM

Tài liệu nghiên cứu Tác nhân xã hội ảnh hưởng đến chủng loại và nội dung nhà ở tại tp hồ chí minh nhà phố với giai tầng, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Kiến Trúc
• Đề tài: Tác Nhân Xã Hội Ảnh Hưởng Đến Nhà Ở Mặt Phố Tại TP.HCM
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2000
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nhà Mặt Phố TP

Bài viết này đi sâu vào nghiên cứu về nhà ở mặt phố TP.HCM, một loại hình kiến trúc đặc trưng gắn liền với sự phát triển đô thị. Từ những ngôi nhà tranh nứa sơ khai ven đường làng, nhà mặt phố thương mại TP.HCM dần hình thành và phát triển, phản ánh những biến đổi sâu sắc về kinh tế, xã hội và văn hóa của thành phố. Nghiên cứu này không chỉ tập trung vào cấu trúc vật lý của nhà mặt phố TP.HCM mà còn xem xét các yếu tố xã hội ảnh hưởng nhà ở đến hình thái, chức năng và giá trị của nó. Bằng cách phân tích các yếu tố như quy hoạch đô thị TP.HCM, kinh tế ảnh hưởng nhà mặt phố, văn hóa ảnh hưởng kiến trúc nhà ở, và tâm lý người mua nhà TP.HCM, bài viết mong muốn cung cấp một cái nhìn toàn diện về vai trò và vị thế của nhà mặt phố trong bối cảnh đô thị hiện đại.

1.1. Lịch Sử Hình Thành Nhà Mặt Phố ở Sài Gòn TP.HCM

Nhà mặt phố không phải là một hiện tượng mới mẻ. Ngay từ những năm 1623, khi chúa Nguyễn đặt trạm thuế ở Sài Gòn - Bến Nghé, hoạt động thương mại đã bắt đầu hình thành và phát triển. Đến năm 1698, Sài Gòn chính thức trở thành đơn vị hành chính, đánh dấu sự ra đời của một trung tâm kinh tế sầm uất. Mạng lưới sông rạch chằng chịt đã tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương, thu hút dân cư từ khắp nơi đến sinh sống và buôn bán, hình thành nên những khu phố đông đúc. Theo tài liệu, 'hình ảnh phố đông đúc, khung cảnh trên bến dưới thuyền' còn lưu lại trong những ảnh xưa chứng minh sự phát triển ban đầu của nhà mặt phố gắn liền với kinh tế ảnh hưởng nhà mặt phố và giao thương đường thủy.

1.2. Đặc Điểm Kiến Trúc Tiêu Biểu của Nhà Mặt Phố Thương Mại TP.HCM

Nhà mặt phố ban đầu có nguồn gốc từ những ngôi nhà nông thôn dân gian, trải qua quá trình chuyển đổi để thích nghi với môi trường đô thị. Những ngôi nhà này thường có mặt tiền hẹp và chiều sâu lớn, tạo thành hình ống đặc trưng. Phần mặt tiền được sử dụng cho mục đích kinh doanh, buôn bán, trong khi phần phía sau là không gian sinh hoạt của gia đình. Cấu trúc này phản ánh sự kết hợp giữa chức năng ở và chức năng kinh doanh, tạo nên một loại hình kiến trúc độc đáo, nhà ở kết hợp kinh doanh TP.HCM. Các nếp nhà thường cách nhau bằng sân trong để lấy ánh sáng và thông gió, tạo sự thông thoáng.

II. Thách Thức Quy Hoạch Đô Thị và Giá Trị Nhà Mặt Phố

Sự phát triển nhanh chóng của nhà mặt phố cũng đặt ra nhiều thách thức cho công tác quy hoạch đô thị TP.HCM. Tình trạng xây dựng tự phát, thiếu quy hoạch đồng bộ dẫn đến nhiều hệ lụy như tắc nghẽn giao thông, ô nhiễm môi trường, thiếu không gian công cộng. Bên cạnh đó, việc khai thác tối đa diện tích kinh doanh cũng ảnh hưởng đến chất lượng sống của cư dân. Mật độ xây dựng cao, thiếu không gian xanh, tiếng ồn và ô nhiễm không khí là những vấn đề thường gặp ở các khu nhà phố thương mại TP.HCM. Việc cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sống cho cư dân là một bài toán khó đối với các nhà quản lý đô thị.

2.1. Tác Động của Giao Thông Ảnh Hưởng Giá Nhà Phố và Tiện Ích Xung Quanh

Vị trí nhà mặt phố đóng vai trò quan trọng trong việc định giá trị của nó. Những căn nhà nằm ở các tuyến đường giao thông chính, gần các trung tâm thương mại, dịch vụ thường có giá trị cao hơn so với những căn nhà nằm trong hẻm sâu, khu vực ít tiện ích. Tuy nhiên, việc tiếp cận giao thông thuận lợi cũng đi kèm với những bất lợi như tiếng ồn, ô nhiễm không khí và nguy cơ tai nạn giao thông. Tiện ích xung quanh nhà mặt phố như trường học, bệnh viện, chợ, siêu thị cũng là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định mua nhà của người dân. Sự phát triển giao thông ảnh hưởng giá nhà phố không chỉ thể hiện ở giá trị bất động sản mà còn ở tiện ích mà nó mang lại cho cư dân.

2.2. An Ninh Khu Vực Nhà Phố và Ảnh Hưởng Đến Tâm Lý Người Mua Nhà

An ninh khu vực nhà phố là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tâm lý người mua nhà TP.HCM. Những khu vực có tình hình an ninh trật tự tốt thường được ưa chuộng hơn. Ngược lại, những khu vực phức tạp về an ninh, thường xuyên xảy ra trộm cắp, tệ nạn xã hội sẽ khiến người mua e ngại. An ninh khu vực nhà phố không chỉ đảm bảo an toàn về tài sản mà còn mang lại sự an tâm, thoải mái cho cư dân. Theo nghiên cứu, người mua nhà ngày càng quan tâm đến vấn đề an ninh, đặc biệt là những gia đình có trẻ nhỏ hoặc người già.

III. Giải Pháp Thiết Kế Nhà Mặt Phố Tối Ưu Không Gian

Để giải quyết những thách thức đặt ra, cần có những giải pháp thiết kế nhà mặt phố sáng tạo và hiệu quả. Thiết kế nhà mặt phố cần đảm bảo sự thông thoáng, ánh sáng tự nhiên, giảm thiểu tiếng ồn và ô nhiễm không khí. Sử dụng các vật liệu thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng cũng là một yếu tố quan trọng. Bên cạnh đó, cần có sự kết hợp hài hòa giữa không gian kinh doanh và không gian sinh hoạt, tạo sự thoải mái và tiện nghi cho cư dân. Việc tích hợp các yếu tố phong thủy nhà mặt phố cũng được nhiều người quan tâm, nhằm mang lại may mắn và tài lộc.

3.1. Tận Dụng Diện Tích Nhà Mặt Phố Bí Quyết Thiết Kế Thông Minh

Với diện tích nhà mặt phố hạn chế, việc tận dụng tối đa không gian là vô cùng quan trọng. Thiết kế gác lửng, sử dụng đồ nội thất đa năng, xây dựng giếng trời, bố trí không gian xanh là những giải pháp hiệu quả giúp tối ưu hóa diện tích sử dụng. Thiết kế nhà mặt phố cần chú trọng đến sự linh hoạt, có thể dễ dàng chuyển đổi không gian theo nhu cầu sử dụng. Theo các chuyên gia, việc sử dụng màu sắc tươi sáng, bố trí ánh sáng hợp lý cũng giúp tạo cảm giác rộng rãi hơn cho căn nhà.

3.2. Môi Trường Sống Nhà Mặt Phố Giải Pháp Xanh và Bền Vững

Cải thiện môi trường sống nhà mặt phố là một yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng sống của cư dân. Trồng cây xanh trên ban công, sân thượng, sử dụng các vật liệu cách âm, cách nhiệt, lắp đặt hệ thống thông gió tự nhiên là những giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp giữa các hộ gia đình trong khu phố để tạo ra một không gian sống xanh, sạch, đẹp. Môi trường sống nhà mặt phố cần được quan tâm, bảo vệ để đảm bảo sức khỏe và tinh thần cho cư dân.

IV. Nghiên Cứu Sự Thay Đổi Xã Hội và Xu Hướng Nhà Ở

Nghiên cứu về nhà mặt phố cần xem xét đến những sự thay đổi xã hội và nhà ở đang diễn ra. Sự phát triển của công nghệ, sự gia tăng của tầng lớp trung lưu, sự thay đổi trong lối sống và nhu cầu của người dân đều tác động đến xu hướng nhà ở TP.HCM. Nhà mặt phố không chỉ là nơi ở mà còn là nơi thể hiện cá tính, phong cách sống của chủ nhân. Việc nghiên cứu sự thay đổi xã hội giúp các nhà thiết kế, nhà quản lý đô thị đưa ra những giải pháp phù hợp với thực tế.

4.1. Ảnh Hưởng Của Mạng Xã Hội Đến Nhà Ở và Lựa Chọn Thiết Kế

Ảnh hưởng của mạng xã hội đến nhà ở ngày càng trở nên rõ rệt. Các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Instagram, Pinterest là nguồn cảm hứng lớn cho người mua nhà trong việc lựa chọn thiết kế, trang trí nội thất. Người mua nhà có thể dễ dàng tìm kiếm thông tin, tham khảo ý kiến của bạn bè, chuyên gia, chia sẻ kinh nghiệm. Ảnh hưởng của mạng xã hội đến nhà ở không chỉ dừng lại ở việc lựa chọn thiết kế mà còn tác động đến quá trình mua bán, cho thuê nhà.

4.2. Cộng Đồng Dân Cư Khu Vực Nhà Phố Vai Trò và Ảnh Hưởng

Cộng đồng dân cư khu vực nhà phố đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên một môi trường sống văn minh, thân thiện. Sự gắn kết, tương trợ giữa các hộ gia đình, sự tham gia vào các hoạt động cộng đồng giúp tăng cường tính thanh khoản nhà mặt phố, cải thiện an ninh khu vực. Cộng đồng dân cư khu vực nhà phố cần được xây dựng, phát triển để tạo nên một không gian sống lý tưởng cho mọi người.

V. Tương Lai Phát Triển Bền Vững Nhà Mặt Phố Tại TP

Tương lai của nhà mặt phố tại TP.HCM phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm quy hoạch đô thị, chính sách quản lý, sự sáng tạo của các nhà thiết kế và ý thức của cộng đồng. Để nhà mặt phố phát triển bền vững, cần có sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường. Việc bảo tồn những giá trị văn hóa, lịch sử, đồng thời ứng dụng những công nghệ mới, vật liệu mới sẽ giúp nhà mặt phố tiếp tục khẳng định vị thế của mình trong bối cảnh đô thị hiện đại. Đảm bảo tính thanh khoản nhà mặt phố cũng là một yếu tố quan trọng để thu hút nhà đầu tư.

5.1. Lịch Sử Khu Vực Ảnh Hưởng Giá Trị Nhà Bảo Tồn và Phát Huy

Lịch sử khu vực ảnh hưởng giá trị nhà một cách sâu sắc. Những khu phố cổ, khu vực có nhiều công trình kiến trúc lịch sử thường có giá trị cao hơn so với những khu vực mới phát triển. Việc bảo tồn và phát huy những giá trị lịch sử, văn hóa là một yếu tố quan trọng để nâng cao giá trị của nhà mặt phố. Bên cạnh đó, cần có sự kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, tạo nên một không gian sống độc đáo, hấp dẫn.

5.2. Nâng Cao Giá Trị Nhà Mặt Phố Đầu Tư và Phong Thủy

Nâng cao giá trị nhà mặt phố là mục tiêu của nhiều chủ sở hữu. Việc đầu tư vào sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, trang trí nội thất là những giải pháp hiệu quả. Bên cạnh đó, việc quan tâm đến phong thủy nhà mặt phố cũng được nhiều người chú trọng, nhằm mang lại may mắn, tài lộc cho gia đình. Tuy nhiên, cần lựa chọn những chuyên gia phong thủy uy tín, tránh những quan niệm sai lệch, mê tín dị đoan.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BlaT 03/04 4/6 SG KHOA HQC CONG NGHE & MOI TRUONG TRUNG TÂM KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN TP.HCM THÀNH PHỔ HỒ CHÍ MÌNH ĐỀ TÀI : “TÁC NHÂN XÃ HỘI ẢNH HƯỜNG ĐẾN CHÙNG LOẠI & NỘI DƯNG NHÀ Ù TẠI TP.HCM” BAO CAO CHUYEN DE NHÀ PHỐ VỚI GIAI TẦNG XÃ HỘI TRUNG LƯU THÁNG 02 / 2000 SỞ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ & MỖI TRƯỜNG TRUNG TAM KHOA HQC XA HOI & NHÂN VĂN TP.HCM THÀNH PHỐ HỒ CHI MINH ĐỂ TÀI : "TÁC NHÂN XÃ HỘI ẲNH HƯỞNG BẾN CHỦNG LOẠI & HỘI DUNG NHÀ Ở TẠI TP.HCM” BAO CAO CHUYEN DE NHÀ PHỐ VỚI GIAI TẦNG XÃ HỘI TRUNG LUU Chủ Nhiệm Để tời :TS. KTS LE QUANG NINH Thực hiện chuyên đề ; KTS. NGUYEN MINH TIEN THANG 02 / 2000 L 7 Dẫnnhập IL Nguyên lý và lịch sử hình thành loại hình nhà ở mặt phế. Sơ nét về các vấn để xã hội học và nhà ở tại TP.

Quá trình đô thị hóa. Cấu trúc gia đình trung lưu - giai tằng xã hội ở chủ yếu của loại hình nhà ở mặt phố. Lối sống đô thị đặc thà tác động đến loại hình nhà ở mặt phố. Nhận đạng nhà ở mặt phố tại Thành phố Hỗ Chí Minh.

Lịch sử phát triển nhà ở mặt phố tại TP._ Phân loại nhà mặt phố. 3 _ Mục tiêu - chính sách phát triển nhà ở - số liệu hiện trạng về nhà ở độ thị TP.HCM và loại hình nhà mặt phố. Hiện trạng xây dựng nhà ở mặt phố tại TP. Hiệu quả xã hội, đô thị và xu hướng của nhà phố trong quá trình phát 43 - 45 1.

Mặt tích cực. Mặt tiêu cực. Xu hướng và triển vọng. Một số kinh nghiệm quốc gia và quốc tế đối với loại hình nhà ở mặt phố 46 - 52 1.

Kinh nghiệm của các đô thị lớn trong nước. Về kinh nghiệm quốc tế. Những để xuất kiến nghị cho loại hình nhà ở mặt phố tại TP.HCM trong tương lai gần. Về chức năng quản lý và kiểm tra của nhà nước.

Về vai trò chuyên môn của các nhà kién trúc. Tí trọng của loại hình nhà mặt phố trong cơ cấu qui hoạch đô thị. Về kiến trúc và cánh quan đô thị. VIL Kết luận.

Dẫn nhập Con người từ thời nguyên thủy đã sống theo định chế xã hội (sống bẩy đàn) với những mối quan hệ xã hội phức tạp. Trong quá trình phát triển con người sử dụng kiến trúc nói chung và kiến trúc nhà ở nói riêng không chỉ để phục vụ cho cuộc sống của mình, mà còn hơn thế là nơi chốn thể hiện những mối quan hệ xã hội qua lại trong cộng đông. Nói không cường điệu, kiến trúc trong đó kiến trúc nhà ở là một tấm gương phần ánh rõ nét nhất sự phát triển xã hội loài người, và ngược lại, chính những tác nhân xã hội qua các giai đoạn phất triển lịch sử lại tác động mạnh mẽ trở lại kiến trúc, nhất là kiến trúc nhà ơ; nơi con người trải qua phần lớn thời gian hoạt động sống của chính mình. Ở lĩnh vực kiến trúc nhà ở tại thành phố Hỗ Chí Minh kể từ khi bắt đầu thời kỳ mở cửa cho đến nay, từ khu trung tâm đô thị cũ đến ngoại vi hay các khu qui hoạch mới đã và đang bùng nổ phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết, với một đại điện gần như thống lĩnh là loại hình nhà ở mặt phố.

Vì sao nhà ở mặt phố vẫn có một sức sống mãnh liệt như vậy ở ngưỡng cửa thế kỷ 21 này khi mà nó đã từ lâu xuất hiện từ thời phong kiến với những phố Hiến, Hội An, Hà Nội 36 phố phường hay cù lao phế (Biên Hòa) ? Tác nhân xã hội nào là chính yếu góp phẩn duy trì và phát triển một loại hình nhà ở mà đã từ lâu trên thế giới đã không còn phổ biến vì những nhược điểm của nó trong một đô thị hiện đại ? Có phải giai tầng xã hội trung lưu với những hệ quả kinh tế xã hội (gia đình, lối sống, phương thức sống) là những nhân tố xã hội tác động chủ yếu đến loại hình nhà ở mặt phố? Lý giải được vấn để nêu trên cũng là mong muốn của chuyên để “Nhà phố với giai tẳng xã hội trung lưu” góp phẩn làm rõ vai trò, vị trí của loại hình kiến trúc này tại đô thị thành phố Hồ Chí Minh cũng như để ra một số kiến nghị và giải pháp phát triển trong tương lai gần của lcại hình nhà ở này. 1L Nguyên lý và lịch sử hình thành loại hình nhà ở mặt phố: Ở nước ta, theo PTS.KTS Nguyễn Bá Đang (Nhà ở dân tự xây - NXBXD 1988) thì loại hình nhà ở mặt phố tại các đô thị có lẽ xuất hiện sớm nhất vào thế kỷ 10, 11. Dựa trên sự ra đời của các thành trì của vua chúa phong kiến trên những vùng đất thuận lợi giao lưu thông thương buôn bán họp chợ. Tại đó, các chỗ hẹp chợ dẫn phát triển thành những phường hội thuộc các nghề khác nhau vừa sản 1 xuất, buôn bán, vừa là nơi ở của cư đân.

Dần dần, nhà cửa mọc lên đọc các trục giao thông đánh đấu sự xuất hiện của thành thị. Song song với quá trình hình thành và phát triển của những phường hội trong thành thị là sự chuyển hóa từ loại hình nhà ở nông thôn thành loại hình nhà mặt phố. Trên cơ sở ban đầu là ngôi nhà dân gian nông thôn bao gồm nhà chính 3 gian, nhà phụ tách khỏi nhà chính, liên hệ với đường làng qua sân, vườn, ao, cổng. Trải qua thời gian phát triển giao lưu buôn bán, đường làng trở thành đường phố rổi nhà chính được đời sát đường, nhà ở trở thành nơi vừa ở vừa sản xuất thủ công hoặc buôn bán, cái hiên nhà trước để nghỉ ngơi sau buổi cày bừa vất vả nay trở thành nơi bày hàng hóa.

Phố xá ngày càng sẩm uất kéo theo cư đân các vùng nông thôn đến lập nghiệp, các ngôi nhà từ chỗ có khoảng cách được xen cấy thêm nhà mới, rồi bản thân các ngôi nhà 3 gian cũng được phân chia. Cứ như vậy, những ngôi nhà mặt phố bắt đầu manh nha hình thành tạo ra những đãy phố phát triển theo tuyến bám vào các trục đường giao thông đông đúc. Do bị chia nhỏ nên chiều rộng nhà (cũng là cạnh rộng lô đất, tiếp giấp con đường) chỈ còn 3 - 5 m nhưng chiêu sâu đến 20 - 30 m, có khi lên đến 50 - 60 m. Trên mỗi lô đất ngôi nhà được xây thành nhiều nếp, cách nhau bằng những sân trong dùng thông thoáng và lấy sáng.

Nếp nhà ngoài cùng giáp với đường phố dùng làm cửa hằng, các nếp nhà phía sau dùng để ở. Lúc mới xuất hiện được xây dựng bằng tranh tre nứa lá, về sau là các loại vật liệu tốt hơn như gạch gỗ ngói. Loại nhà này với bể ngang mặt tiền hẹp, phát triển theo chiều dài nên còn gọi là nhà ống cho đến nay vẫn còn tổn tại (ví dụ : 36 phố phường Hà Nội), Nam Định, Hải Phòng. Phố cổ Hà Nội 1916 (Ảnh của Bảo Tàng Thuộc Địa - Thư viện CEDRASEMI - Pháp) wae tank for filtration, Bruce Kitchen panel Khu vực bap Landscape within courtyard Sân trong dó cây xanh partition "Showcase.

Véehgf Tủ bày hàng 2000 Bố cục mặt bằng điển hình một ngôi nhà ống phố cổ Hà Nội. TỪ NHÀ Ở NÔNG THÔN TRUYỀN THỐNG ĐẾN NHÀ HÌNH ỐNG Ở PHỐ CỔ HÀ NỘI 1a. 1b - Nhà ở nông thôn - 2a, 2b - Nhà ở kết hợp buôn bán hay sản xuất thủ. công trong khu phố cổ - 3a, 3b - Sự hình thành nhà hình ống Ở các quốc gia Chầu Á khác như Trung Quốc, Nhật Bản, Mã Lai.hoặc ở Châu Âu, căn nhà mặt phố cũng xuất hiện với cùng một bối cảnh kinh tế xã hội : quá trình đô thị hóa dẫn đến đất hẹp, giá cao, mật độ dân cư cao.

Tuy vậy, quá trình hình thành phát triển của những đô thị trung cổ châu Âu khởi đầu sớin hơn vào khong thé kj V, và càng về sau càng ít có những mối liên hệ với xã hội nông nghiệp, khác với những đô thị ở phương Đông như Mác nói “là sự thống nhất không chia cắt giữa thành thị và nông thôn.” Nhà cửa hàng người Nhật (Japanese shop house) Nhà mặt phố hai bên dudng Telok Ayer - Singapore. (Nguồn : Sach Chinatown - Historic District tr. 4 Một nhà phố cổ thế kỳ 14 tại Chester (Anh Quốc). tầng một đề lộ thiên làm nơi mua bán, tang trệt (1⁄2 hẳm) là kho, tầng 2 dàng để ở.

Nhà mặt phố thời Phục Hưng được xây dựng 1596 tại thành phố Rothenburg ( Đúc). aE ị Dãy phố cổ ở thành phố Burges, Pháp, xây dựng vào thé ky 13, 14. Nổi tiếng về sẵn xuất hàng đệt thời bấy giờ, nhưng suy tan dan vi con sông nối thành phố với biển bị cạn dòng. Nguận : Tạp chí Nhà Đẹp số 3/2000.

5 Cho dù có những biến thể về vật liệu, phương cách xây dựng, hình thức kiến trúc hay kết cấu qua các thời kỳ lịch sử khác nhau nhưng những căn nhà phố từ Đông sang Tây vẫn gặp nhau ở những điểm chính có thể được xem là nguyên lý của mọi căn nhà ở mặt phố: Thứ nhất, đó là sự kết hợp giữa chức năng kinh tế hàng hóa và chức năng ở cùng một ngôi nhà. Thứ hai, bố cục mặt bằng ngôi nhà phát triển theo chiéu đài (đối nội) và chiều ngang hẹp giáp với trục giao thông (đối ngoại). Thứ ba, mật độ dân cư luôn cao và chủ sở hữu là tầng lớp thi dan chi yếu là giới công thương cũng là “con để” của nên kinh tế hàng hóa trong quá trình đô thị hóa. HT Sơ nét về các vấn để xã hội học và nhà ở tại TP.

Quá trình đô thị hóa Đô thị hóa là một quá trình chuyển biến từ sự hình thành và tách khỏi nông nghiệp của nền kinh tế thủ công nghiệp, kế đến là thương nghiệp lại dần thay thế cho thủ công nghiệp. Quá trình đô thị hóa tại TP. Hồ Chí Minh cũng điễn ra theo những điều kiện nói trên nhưng với một đặc thù được thiên nhiên ưu đãi, có thể nói đã chịu sự tác động mạnh mẽ của yếu tố “hạt nhân kinh tế” nhất là ở thời kỳ đâu. Chúng ta tạm phân làm 3 thời kỳ : hình thành (1623 - 1858), phát triển (1858 - 1954) và bùng nổ (1954 đến nay).1) Thời kỳ hình thành : Từ hơn 300 năm trước đây kể từ cuộc Nam tiến của triểu đình phong kiến nhà Nguyễn.

Ngay từ những năm 1623 chúa Nguyễn đã đặt trạm thu thuế thương chính tại Sài Gòn và rạch Bến Nghé (ngày nay là khu vực Cầu Kho và ngã ba vàm rạch Bến Nghé).