Tác Động Của Vốn Xã Hội Đến Đa Dạng Hóa Thu Nhập Phi Nông Nghiệp Ở Nông Thôn Việt Nam

Nghiên cứu tác động của vốn xã hội đến đa dạng hóa thu nhập phi nông nghiệp ở nông thôn Việt Nam, góp phần phát triển kinh tế bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Hiền
• Người hướng dẫn: PGS. Đinh Phi Hổ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Tác Động Của Vốn Xã Hội Đến Đa Dạng Hóa Thu Nhập Phi Nông Nghiệp Ở Nông Thôn Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tác Động Vốn Xã Hội Đến Thu Nhập Nông Thôn

Nghiên cứu này tập trung phân tích tác động của vốn xã hội đến quá trình đa dạng hóa thu nhập phi nông nghiệp ở khu vực nông thôn Việt Nam. Dựa trên lý thuyết khung sinh kế bền vững, bài viết sử dụng dữ liệu VARHS năm 2012 để làm rõ mối quan hệ này. Kết quả cho thấy vốn xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng cơ hội sinh kế và cải thiện thu nhập cho người dân nông thôn, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi cơ cấu kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế. Nghiên cứu nhằm mục đích cung cấp bằng chứng thực nghiệm để hỗ trợ các chính sách phát triển nông thôn hiệu quả hơn, góp phần giảm nghèo và tăng trưởng kinh tế bền vững. Tác động của các hoạt động phi nông nghiệp là rất quan trọng ở Việt Nam với tỷ lệ 43,61% trên tổng thu nhập hộ gia đình và tạo ra nhiều việc làm cho người lao động mặc dù nông nghiệp vẫn là hoạt động chính của hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam.

1.1. Vai trò của Đa dạng hóa Thu nhập Phi Nông nghiệp

Đa dạng hóa thu nhập, đặc biệt là từ các hoạt động phi nông nghiệp, được xem là một chiến lược quan trọng để giảm nghèo đói và tăng cường khả năng chống chịu cho các hộ gia đình nông thôn. Theo Haggblade và cộng sự (2005), thu nhập từ việc làm phi nông nghiệp chiếm tỷ trọng đáng kể (30-40%) trong tổng thu nhập của hộ gia đình ở các nước đang phát triển. Nghiên cứu này đi sâu vào phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình này, tập trung vào vai trò của vốn xã hội.

1.2. Khung Sinh Kế Bền Vững và Vốn Xã Hội

Khung sinh kế bền vững cung cấp một nền tảng lý thuyết hữu ích để hiểu rõ hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến thu nhập và đời sống của người dân nông thôn. Trong đó, vốn xã hội được xem là một trong năm loại vốn quan trọng (bên cạnh vốn tự nhiên, vốn vật chất, vốn tài chính và vốn con người). Vốn xã hội bao gồm các mạng lưới xã hội, quan hệ tin cậy và các chuẩn mực hợp tác, có thể giúp các hộ gia đình tiếp cận thông tin, nguồn lực và cơ hội việc làm. Nghiên cứu sử dụng khung này để phân tích tác động của các yếu tố vốn xã hội.

II. Thách Thức Thiếu Vốn Xã Hội và Bất Bình Đẳng Thu Nhập

Mặc dù có tiềm năng lớn, quá trình đa dạng hóa thu nhập phi nông nghiệp ở nông thôn Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những rào cản lớn nhất là sự thiếu hụt vốn xã hội, đặc biệt là ở các vùng sâu vùng xa. Sự hạn chế về mạng lưới xã hội, thông tin thị trường và khả năng tiếp cận tín dụng gây khó khăn cho các hộ gia đình trong việc tìm kiếm cơ hội việc làm và khởi nghiệp phi nông nghiệp. Ngoài ra, bất bình đẳng thu nhập cũng là một vấn đề đáng lo ngại, cản trở sự phát triển kinh tế nông thôn bền vững. Theo kết quả điều tra hộ gia đình nông thôn Việt Nam (VARHS) năm 2012, các hoạt động phi nông nghiệp là rất quan trọng ở Việt Nam với tỷ lệ 43,61% trên tổng thu nhập hộ gia đình.

2.1. Rào cản từ Mạng Lưới Xã Hội Yếu Kém

Các mạng lưới xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin, hỗ trợ và chia sẻ rủi ro. Tuy nhiên, ở nhiều vùng nông thôn Việt Nam, các mạng lưới này còn yếu kém, đặc biệt là giữa các hộ gia đình nghèo và các nhóm dễ bị tổn thương. Điều này hạn chế khả năng tiếp cận thông tin thị trường, kỹ năng nghề và các nguồn lực khác cần thiết cho việc làm phi nông nghiệp.

2.2. Bất Bình Đẳng trong Tiếp Cận Cơ Hội

Sự bất bình đẳng trong tiếp cận cơ hội việc làm, tín dụng và các dịch vụ hỗ trợ khác là một thách thức lớn đối với quá trình đa dạng hóa thu nhập. Các hộ gia đình có vốn xã hội mạnh mẽ thường có lợi thế hơn trong việc tiếp cận các nguồn lực này, tạo ra sự phân hóa thu nhập và cơ hội trong cộng đồng. Các chính sách phát triển cần chú trọng đến việc giảm thiểu bất bình đẳng và tạo điều kiện cho mọi người dân đều có thể tham gia vào quá trình phát triển kinh tế nông thôn.

III. Phương Pháp Phân Tích Tác Động Vốn Xã Hội Bằng Tobit

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy Tobit để phân tích tác động của vốn xã hội đến đa dạng hóa thu nhập phi nông nghiệp. Mô hình này phù hợp để xử lý dữ liệu có giới hạn (censored data), trong đó biến phụ thuộc (tỷ trọng thu nhập phi nông nghiệp) có thể bằng 0 đối với một số hộ gia đình. Các biến độc lập bao gồm các chỉ số đo lường vốn xã hội (số lượng tổ chức xã hội tham gia, số lượng quan hệ xã hội), đặc điểm hộ gia đình (tuổi, giới tính, trình độ học vấn) và các yếu tố khác như vốn vật chất, tiếp cận tín dụng. Kết quả phân tích sẽ giúp xác định mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến quá trình đa dạng hóa thu nhập.

3.1. Đo lường Vốn Xã Hội Các Chỉ Số và Biến

Vốn xã hội được đo lường thông qua nhiều chỉ số khác nhau, phản ánh các khía cạnh khác nhau của mạng lưới xã hội và quan hệ xã hội. Các chỉ số này bao gồm số lượng tổ chức xã hội mà hộ gia đình tham gia, số lượng quan hệ xã hội với người ngoài hộ gia đình, mức độ tin cậy vào cộng đồng và khả năng tiếp cận thông tin và hỗ trợ từ mạng lưới xã hội. Các chỉ số này được sử dụng làm biến độc lập trong mô hình hồi quy.

3.2. Mô Hình Hồi Quy Tobit và Kiểm Soát Biến

Mô hình hồi quy Tobit được sử dụng để ước lượng tác động của vốn xã hội đến đa dạng hóa thu nhập. Mô hình này cho phép kiểm soát các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến thu nhập, như đặc điểm hộ gia đình (tuổi, giới tính, trình độ học vấn), vốn vật chất, vốn tài chính và vị trí địa lý. Việc kiểm soát các biến này giúp đảm bảo rằng kết quả phân tích phản ánh chính xác tác động của vốn xã hội.

IV. Nghiên Cứu Vốn Xã Hội và Tăng Thu Nhập Phi Nông Nghiệp

Kết quả nghiên cứu cho thấy vốn xã hội có tác động tích cực đến đa dạng hóa thu nhập phi nông nghiệp ở nông thôn Việt Nam. Các hộ gia đình có mạng lưới xã hội rộng lớn và quan hệ xã hội tốt hơn thường có khả năng tiếp cận cơ hội việc làm và thông tin thị trường tốt hơn, từ đó tăng cường khả năng tham gia vào các hoạt động phi nông nghiệp. Tuy nhiên, tác động của vốn xã hội có thể khác nhau tùy thuộc vào loại hình vốn xã hội và đặc điểm của từng vùng nông thôn.

4.1. Liên Kết Xã Hội và Tiếp Cận Việc Làm

Các liên kết xã hội mạnh mẽ, đặc biệt là với các thành viên cộng đồng có kinh nghiệm trong các hoạt động phi nông nghiệp, có thể giúp các hộ gia đình tiếp cận cơ hội việc làm và kỹ năng nghề cần thiết. Mạng lưới xã hội cũng có thể cung cấp thông tin về các chương trình hỗ trợ của chính phủ và các tổ chức phi chính phủ, giúp các hộ gia đình tận dụng tối đa các nguồn lực sẵn có.

4.2. Tin Cậy và Hợp Tác Chìa Khóa Thành Công

Sự tin cậy và hợp tác trong cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy các hoạt động phi nông nghiệp. Khi các hộ gia đình tin tưởng lẫn nhau, họ có thể dễ dàng hợp tác trong các dự án kinh doanh nhỏ, chia sẻ thông tin và nguồn lực, và giảm thiểu rủi ro. Các tổ chức xã hội như hợp tác xã và hiệp hội ngành nghề có thể giúp củng cố sự tin cậy và hợp tác trong cộng đồng.

V. Ứng Dụng Chính Sách Phát Triển Vốn Xã Hội Nông Thôn

Nghiên cứu này cung cấp những gợi ý chính sách quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn thông qua việc tăng cường vốn xã hội. Các chính sách cần tập trung vào việc xây dựng và củng cố mạng lưới xã hội, tăng cường sự tin cậy và hợp tác trong cộng đồng, và tạo điều kiện cho mọi người dân đều có thể tiếp cận cơ hội việc làm và các dịch vụ hỗ trợ. Đặc biệt, cần chú trọng đến việc hỗ trợ các hộ gia đình nghèo và các nhóm dễ bị tổn thương để thu hẹp khoảng cách bất bình đẳng thu nhập.

5.1. Đầu Tư Vào Tổ Chức Xã Hội và Hợp Tác

Các tổ chức xã hội như hợp tác xã, hiệp hội ngành nghề và các nhóm sản xuất có vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin, kỹ năng nghề và hỗ trợ tài chính cho các hộ gia đình. Chính phủ cần đầu tư vào việc phát triển các tổ chức này và khuyến khích sự tham gia của người dân vào các hoạt động hợp tác.

5.2. Nâng Cao Năng Lực và Kỹ Năng Cho Người Dân

Việc nâng cao năng lực và kỹ năng nghề cho người dân nông thôn, đặc biệt là trong các lĩnh vực phi nông nghiệp, là rất quan trọng để giúp họ tận dụng tối đa các cơ hội việc làm và khởi nghiệp. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động và đáp ứng yêu cầu của các doanh nghiệp.

VI. Kết Luận Vai Trò Quan Trọng Vốn Xã Hội Nông Thôn Bền Vững

Tóm lại, vốn xã hội đóng vai trò quan trọng trong quá trình đa dạng hóa thu nhập phi nông nghiệp ở nông thôn Việt Nam. Việc tăng cường vốn xã hội thông qua các chính sách phù hợp có thể giúp cải thiện đời sống của người dân, giảm nghèo và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn bền vững. Nghiên cứu này cung cấp những bằng chứng thực nghiệm và gợi ý chính sách hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách và các tổ chức phát triển.

6.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo và Mở Rộng Phạm Vi

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc phân tích sâu hơn về các loại hình vốn xã hội khác nhau và tác động của chúng đến các nhóm dân cư khác nhau. Ngoài ra, cần mở rộng phạm vi nghiên cứu để bao gồm các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến đa dạng hóa thu nhập, như vốn nhân lực, cơ sở hạ tầng và chính sách phát triển.

6.2. Tầm Quan Trọng Của Phát Triển Bền Vững Nông Thôn

Phát triển nông thôn bền vững là một mục tiêu quan trọng của Việt Nam. Đa dạng hóa thu nhập phi nông nghiệp là một trong những công cụ quan trọng để đạt được mục tiêu này. Các chính sách cần được thiết kế để đảm bảo rằng quá trình phát triển là bao trùm, công bằng và bền vững về mặt môi trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu sẽ trình bày khái quát lý do chọn đề tài nghiên cứu, từ đó đưa ra các mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu, phương pháp và phạm vi nghiên cứu đồng thời cũng đưa ra ý nghĩa nghiên cứu của đề tài. Giới thiệu Ở các nước đang phát triển, phần lớn dân số sống tại nông thôn và có việc làm, thu nhập dựa vào nông nghiệp. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng nhiều hộ gia đình có thu nhập từ phi nông nghiệp đồng thời đây cũng là nguồn việc làm quan trọng ở nông thôn. Theo Haggblade và cộng sự (2005), hoạt động phi nông nghiệp ở nông thôn chiếm một tỷ lệ việc làm đáng kể và thu nhập từ nguồn này chiếm từ 30 – 40% trong tổng thu nhập của hộ gia đình ở các nước đang phát triển trên thế giới.

Nghiên cứu của Reardon và cộng sự (1998) được điều tra từ giữa thập niên 1970 đến cuối 1990 cho thấy rằng thu nhập từ phi nông nghiệp chiếm trung bình khoảng 42% tổng thu nhập của hộ gia đình ở các nước Châu Phi, 32% ở các nước Châu Á, 40% ở các nước Châu Mỹ La Tinh. Hoạt động phi nông nghiệp còn tạo ra công ăn việc làm cho 44% dân số của hộ gia đình ở Châu Á, 25% ở Châu Mỹ La Tinh. Thị phần của thu nhập phi nông nghiệp đang gia tăng theo thời gian (Winters và cộng sự, 2006). Từ kết quả điều tra hộ gia đình nông thôn Việt Nam (VARHS) năm 2012 cho thấy rằng các hoạt động phi nông nghiệp là rất quan trọng ở Việt Nam với tỷ trọng là 43,61% trên tổng thu nhập hộ gia đình và tạo ra nhiều việc làm cho người lao động mặc dù nông nghiệp vẫn là hoạt động chính của hộ gia đình ở nông thôn Việt 2 Nam.

Phần lớn dân số ở nông thôn nước ta đều tham gia vào hoạt động sản xuất nông nghiệp, nhưng hoạt động sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam còn lạc hậu và gần như phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết, lượng mưa thay đổi thường xuyên, chịu nhiều thiệt hại từ thiên tai đặc biệt là ảnh hưởng của biến đổi khí hậu toàn cầu mà Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng lớn nhất và đặc biệt là đối với các tỉnh thành thuộc khu vực Miền trung của Việt Nam, ảnh hưởng còn bởi tính mùa vụ nông nghiệp, hệ thống thủy lợi kém phát triển và gần như sự vắng mặt của thị trường bảo hiểm, tín dụng tại khu vực nông thôn, ngoài ra còn tồn tại nhiều rủi ro từ giá cả thị trường đặc biệt nước ta đang trong thời kỳ hội nhập vào nền kinh tế thế giới nên còn gặp nhiều khó khăn khi cạnh tranh với các cường quốc khác. Vì vậy, để ổn định nguồn thu nhập, hạn chế rủi ro từ hoạt động sản xuất nông nghiệp, nhiều hộ gia đình đã đa dạng hóa nguồn thu nhập hộ gia đình như tham gia vào các hoạt động phi nông nghiệp. Để phát triển đất nước theo hướng công nghiệp hiện đại, các nước đang phát triển cần thiết phải giảm tỷ trọng trong nông nghiệp và tăng tỷ trọng đối với các ngành công nghiệp, dịch vụ. Theo lộ trình này, chúng ta cần phải có kế hoạch cắt giảm chuyển dịch cơ cấu nền nông nghiệp của đất nước, như vậy các hoạt động phi nông nghiệp là một điều kiện cần và đủ để phục vụ cho lộ trình này.

Có thể thấy rằng, đa dạng hóa thu nhập phi nông nghiệp có vai trò quan trọng đối với sinh kế hộ gia đình đặc biệt ở khu vực nông thôn, nó giúp xóa đói giảm nghèo, giảm thiểu rủi ro và giúp phát triển nông thôn bền vững. Đã có nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước chứng minh rằng đa dạng hóa thu nhập có tác động tích cực đến thu nhập của hộ gia đình. Khu vực nông thôn Việt Nam có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế của quốc gia, để ổn định đời sống cũng như phát triển kinh tế khu vực này, cần thiết phải giải quyết các vấn đề đang đặt ra hiện nay ở tại khu vực nông thôn. Đề tài tiến hành nghiên cứu: “Tác động của vốn xã hội đến đa dạng hóa thu nhập phi nông nghiệp ở nông thôn Việt Nam” để tìm hiểu những nhân tố tác động đến đa dạng 3 hóa thu nhập phi nông nghiệp ở khu vực này, từ đó tìm ra các giải pháp tốt nhất giúp cải thiện thu nhập của người dân ở khu vực nông thôn Việt Nam và đặc biệt tìm hiểu rõ hơn về vai trò của vốn xã hội cũng như phát huy những đặc tính của vốn xã hội, đề tài nghiên cứu đi sâu vào phân tích tác động của vốn xã hội đến đa dạng hóa thu nhập phi nông nghiệp của khu vực nông thôn nước ta.

Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu của bài viết là phân tích tác động của vốn xã hội đến đa dạng hóa thu nhập phi nông nghiệp của các hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam. Câu hỏi nghiên cứu - Vốn xã hội có ảnh hưởng đến đa dạng hóa thu nhập phi nông nghiệp của hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam không? 1. Phương pháp nghiên cứu Đầu tiên, đề tài nghiên cứu đã kế thừa, chọn lọc từ những tài liệu nghiên cứu trước đó để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến đa dạng hóa thu nhập, từ đó phân tích tác động của vốn xã hội đến đa dạng hóa thu nhập phi nông nghiệp của hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam, bài viết sử dụng mô hình hồi quy tobit để tìm ra mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tác động đến đa dạng hóa thu nhập và đặc biệt là biến vốn xã hội, với biến phụ thuộc là mức độ đa dạng hóa thu nhập của hộ gia đình ở nông thôn Việt Nam, biến độc lập là nhóm biến về vốn xã hội và biến kiểm soát là nhóm biến về đặc điểm hộ gia đình như tuổi của chủ hộ, giới tính của chủ hộ, trình độ học vấn của chủ hộ, trình độ học vấn trung bình của hộ, số lượng lao động là nam trên 15 tuổi, số lượng lao động nữ trên 15 tuổi, diện tích đất đai, sở hữu vật nuôi, kiều hối, tiếp cận tín dụng của hộ gia đình. Phạm vi nghiên cứu Bài nghiên cứu này được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 04/2015 đến 10/2015.

Phạm vi nghiên cứu dựa trên bộ dữ liệu từ cuộc điều tra tiếp cận nguồn lực hộ gia đình nông thôn Việt Nam (VARHS) năm 2012 do Viện Nghiên cứu quản lý Trung ương, Viện Chính sách chiến lược nông nghiệp và phát triển nông thôn, Viện 4 Khoa học lao động và Nhóm nghiên cứu phát triển thuộc Trường Đại học tổng hợp Copenhagen (Đan Mạch) thực hiện. Cuộc điều tra được thực hiện đối với 3.704 hộ gia đình nông thôn trên địa bàn 12 tỉnh, thành phố tại Việt Nam bao gồm Hà Tây, Lào Cai, Phú Thọ, Lai Châu, Điện Biên, Nghệ An, Quảng Nam, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng và Long An. Kết cấu luận văn Kết cấu luận văn này bao gồm năm chương: Chương một giới thiệu chung về đề tài nghiên cứu bao gồm lý do nghiên cứu, mục tiêu nghiên cứu, câu hỏi nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của đề tài. Chương hai trình bày cơ sở lý thuyết của vốn xã hội cũng như cách đo lường của nó, khung phân tích về đa dạng hóa sinh kế và các nghiên cứu thực nghiệm về đa dạng hóa thu nhập tại Việt Nam cũng như các nước trên thế giới.

Chương ba giới thiệu về dữ liệu mà bài nghiên cứu sử dụng, khung phân tích đa dạng hóa thu nhập phi nông nghiệp với biến phụ thuộc là tỷ trọng từ các nguồn thu nhập phi nông nghiệp trên tổng thu nhập, mô hình hồi quy và phương pháp nghiên cứu. Chương thứ tư của đề tài này sẽ trình bày về kết quả và thảo luận của nghiên cứu, những phát hiện mà nghiên cứu tìm ra. Và chương cuối cùng là chương năm, chương này là phần kết luận của đề tài nghiên cứu từ đó đưa ra các gợi ý chính sách về vấn đề nghiên cứu và hạn chế của đề tài. 5 Chương 2 - CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN Chương hai trình bày nội dung cơ bản của lý thuyết về khung sinh kế bền vững, đa dạng hóa thu nhập cũng như cách đo lường đa dạng hóa thu nhập phi nông nghiệp Chương này còn trình bày lý thuyết nền về vốn xã hội từ đó đưa ra cách đo lường về vốn xã hội thông các chỉ số khác nhau từ đó áp dụng vào đề tài nghiên cứu của tác giả, phần cuối cùng của chương hai là lược khảo các nghiên cứu thực nghiệm về đa dạng hóa thu nhập được thực hiện ở nhiều quốc gia.

Sinh kế bền vững Ý tưởng về sinh kế bền vững lần đầu tiên được đề cập bởi Ủy ban Môi trường và Phát triển Brundland với mục đích nhằm liên kết giữa kinh tế xã hội và sinh thái môi trường. Hội nghị Quốc tế về Môi trường và Phát triển (UNCED) đã mở rộng khái niệm này và đặc biệt ủng hộ việc đạt được sinh kế bền vững với mục tiêu là xóa đói giảm nghèo. Họ cho rằng: “Sinh kế bền vững có thể phục vụ như là một yếu tố tích hợp cho phép các chính sách giải quyết các vấn đề về phát triển, quản lý tài nguyên bền vững và đồng thời xóa đói giảm nghèo”. Hầu hết các cuộc thảo luận về sinh kế bền vững cho đến nay đều tập trung vào các khu vực nông thôn, Robert Chambers và Gordon Conway (1992) định nghĩa sinh kế bền vững: “Sinh kế bao gồm các khả năng, tài sản (cửa hàng, các nguồn lực, khiếu nại và tiếp cận) và các hoạt động cần thiết cho cuộc sống, sinh kế bền vững là có thể đối phó và phục hồi từ những áp lực và cú sốc, duy trì hoặc tăng cường năng lực, tài sản của mình, cung cấp các cơ hội sinh kế bền vững cho các thế hệ tiếp theo và góp phần vì lợi ích cho các sinh kế khác ở địa phương và toàn cầu trong ngắn hạn và dài hạn”.

Nghiên cứu của Chambers và Conway đã góp phần lớn làm rõ khái niệm về sinh kế bền vững và các bộ phận cấu thành của nó, trên nền tảng này có thêm nhiều nghiên cứu nổ lực điều chỉnh và làm rõ ý tưởng sinh kế bền vững hơn nữa, như nghiên cứu của Viện nghiên cứu Phát triển thuộc trường đại học Sussex (IDS) đề xuất và sửa đổi sinh kế bền vững như sau: “Một sinh kế bao gồm các khả năng, tài sản (bao gồm nguồn lực 6 vật chất và nguồn lực xã hội) và các hoạt động cần thiết cho đời sống.