Luận văn tác động của vốn xã hội đến sự tham gia vào hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp của các hộ gia đình nông thôn việt nam

Nghiên cứu tác động của vốn xã hội đến sự tham gia kinh doanh phi nông nghiệp của hộ gia đình nông thôn Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc.

• Tác giả: Nguyễn Nhất Khánh Uyên
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Trọng Hoài
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Tác Động Của Vốn Xã Hội Đến Hoạt Động Kinh Doanh Phi Nông Nghiệp Của Hộ Gia Đình Nông Thôn Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tác Động Của Vốn Xã Hội Đến Kinh Doanh Phi Nông Nghiệp

Nghiên cứu này tập trung khám phá vai trò quan trọng của vốn xã hội trong sự phát triển của các hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp tại khu vực nông thôn Việt Nam. Vốn xã hội, bao gồm mạng lưới quan hệ, sự tin tưởng và hợp tác, được xem là một nguồn lực vô hình nhưng có sức ảnh hưởng lớn đến khả năng tiếp cận thông tin, nguồn lực và thị trường của các hộ gia đình nông thôn. Bài viết này sẽ đi sâu phân tích tác động của vốn xã hội đến hiệu quả kinh tế và sinh kế của người dân, từ đó đề xuất các giải pháp chính sách nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững ở khu vực này. Theo thống kê sơ bộ năm 2014 của Tổng cục Thống kê, có khoảng 67% dân số Việt Nam sống ở vùng nông thôn và nông nghiệp là lĩnh vực có nhiều đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế đất nước trong những năm qua.

1.1. Vốn Xã Hội Định Nghĩa và Các Yếu Tố Cấu Thành

Vốn xã hội là khái niệm đa chiều, bao gồm các yếu tố như mạng lưới xã hội, niềm tin, chuẩn mực xã hội và khả năng hợp tác. Nó tạo điều kiện cho các cá nhân và hộ gia đình nông thôn tiếp cận thông tin, nguồn lực và cơ hội kinh doanh một cách hiệu quả hơn. Quan hệ xã hội có thể giúp người dân tìm kiếm việc làm, học hỏi kinh nghiệm và mở rộng thị trường. Ngược lại, sự thiếu hụt vốn xã hội có thể gây ra tình trạng cô lập, thiếu thông tin và khó khăn trong việc phát triển kinh tế. Đã có khá nhiều nghiên cứu trên thế giới nghiên cứu về những yếu tố tác động đến đa dạng hóa nguồn thu nhập hay cụ thể hơn là sự tham gia vào việc làm phi nông nghiệp ở nông thôn như Malek (2009), Babatunde và Qaim (2009)…

1.2. Hoạt Động Kinh Doanh Phi Nông Nghiệp Cơ Hội và Thách Thức

Hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp bao gồm nhiều lĩnh vực khác nhau, từ sản xuất thủ công mỹ nghệ, chế biến nông sản đến cung cấp dịch vụ thương mại và du lịch. Chúng mang lại cơ hội tạo việc làm, tăng thu nhập và đa dạng hóa sinh kế cho hộ gia đình nông thôn. Tuy nhiên, các hộ kinh doanh này cũng đối mặt với nhiều thách thức, như thiếu vốn, kỹ năng quản lý hạn chế, cạnh tranh gay gắt và rủi ro thị trường cao. Tỷ lệ hộ gia đình tham gia vào hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp ở nông thôn Việt Nam tương đối ổn định (tuy có giảm từ 27,74% năm 2008 xuống 24,3% vào năm 2014 (VARHS, 2014)).

II. Phân Tích Tác Động Của Vốn Xã Hội Lên Hiệu Quả Kinh Doanh

Nghiên cứu này sẽ sử dụng phương pháp định lượng để đánh giá tác động của vốn xã hội đến hiệu quả của các hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp của hộ gia đình nông thôn Việt Nam. Các chỉ số về vốn xã hội như số lượng thành viên tham gia các tổ chức xã hội, mức độ tin tưởng vào cộng đồng và tần suất giao tiếp xã hội sẽ được sử dụng để đo lường mức độ ảnh hưởng của nó đến doanh thu, lợi nhuận và khả năng tạo việc làm của các hộ kinh doanh. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp bằng chứng thực nghiệm để chứng minh vai trò quan trọng của vốn xã hội trong phát triển kinh tế nông thôn. Luận văn sử dụng bộ dữ liệu VARHS 2014 để nghiên cứu tác động của vốn xã hội đến sự tham gia vào hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp của các hộ gia đình nông thôn Việt Nam.

2.1. Mối Quan Hệ Giữa Mạng Lưới Xã Hội và Tiếp Cận Thị Trường

Mạng lưới xã hội có thể giúp các hộ kinh doanh tiếp cận thông tin về thị trường, khách hàng và đối tác kinh doanh. Sự tham gia vào các hiệp hội ngành nghề, câu lạc bộ kinh doanh hoặc các nhóm cộng đồng có thể mở rộng phạm vi tiếp cận thị trường và tăng cường khả năng cạnh tranh. Nghiên cứu sẽ xem xét liệu các hộ gia đình có mạng lưới xã hội rộng lớn hơn có khả năng tiếp cận thị trường tốt hơn và đạt được hiệu quả kinh doanh cao hơn hay không.

2.2. Vai Trò Của Tin Tưởng và Hợp Tác Trong Phát Triển Kinh Doanh

Sự tin tưởng và hợp tác là những yếu tố quan trọng để xây dựng mối quan hệ đối tác bền vững và giảm thiểu rủi ro trong kinh doanh. Các hộ gia đình có mức độ tin tưởng cao vào cộng đồng có xu hướng hợp tác với nhau trong sản xuất, kinh doanh và chia sẻ thông tin. Nghiên cứu sẽ kiểm tra xem liệu sự tin tưởng và hợp tác có tác động tích cực đến hiệu quả kinh doanh và khả năng khởi nghiệp của người dân nông thôn hay không.

III. Giải Pháp Cách Tối Ưu Vốn Xã Hội Cho Kinh Doanh Nông Thôn

Nghiên cứu này sẽ đề xuất các giải pháp chính sách và can thiệp thực tế để tối ưu hóa vốn xã hội và hỗ trợ phát triển hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp ở khu vực nông thôn Việt Nam. Các giải pháp này bao gồm việc tăng cường vai trò của các tổ chức xã hội, khuyến khích hợp tác kinh doanh, nâng cao trình độ kỹ năng và năng lực cho người dân, và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi. Các chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) cũng cần được thiết kế để tận dụng tối đa lợi thế của vốn xã hội trong cộng đồng. Người nghèo tìm kiếm cơ hội trong nền kinh tế phi nông nghiệp ở nông thôn, không chỉ để nâng cao mức thu nhập mà còn để ổn định thu nhập hộ gia đình theo thời gian (Haggblade, Hazell và cộng sự, 2010).

3.1. Chính Sách Hỗ Trợ Tạo Điều Kiện Cho Hợp Tác Xã Phát Triển

Nhà nước cần tạo điều kiện pháp lý và tài chính thuận lợi để các hợp tác xã và tổ chức cộng đồng phát triển và hoạt động hiệu quả. Các chính sách khuyến khích hợp tác kinh doanh, chia sẻ thông tin và nguồn lực có thể giúp các hộ kinh doanh tăng cường năng lực cạnh tranh và giảm thiểu rủi ro. Các chương trình đào tạo kỹ năng và hỗ trợ kỹ thuật cũng cần được triển khai để nâng cao năng lực quản lý và kinh doanh cho các thành viên của hợp tác xã.

3.2. Đào Tạo Kỹ Năng Nâng Cao Năng Lực Quản Lý và Kinh Doanh

Các chương trình đào tạo và nâng cao kỹ năng cần được thiết kế để đáp ứng nhu cầu thực tế của các hộ kinh doanh ở khu vực nông thôn. Các khóa học về quản lý tài chính, marketing, bán hàng, và ứng dụng công nghệ thông tin có thể giúp người dân nâng cao năng lực quản lý và mở rộng thị trường. Việc hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp có thể đảm bảo chất lượng và tính thực tiễn của các chương trình đào tạo.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Trường Hợp Về Vốn Xã Hội Tại Việt Nam

Để minh họa cho vai trò của vốn xã hội trong phát triển kinh doanh nông thôn, nghiên cứu này sẽ trình bày một số trường hợp cụ thể về các hộ gia đình và cộng đồng đã thành công trong việc tận dụng vốn xã hội để phát triển hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp. Các trường hợp này sẽ cung cấp những bài học kinh nghiệm quý giá và gợi ý cho các hộ kinh doanh khác trong việc xây dựng và phát triển vốn xã hội của mình. Ngoài ra, cũng có sự khác nhau về sự tham gia vào hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp và tỷ trọng thu nhập phi nông nghiệp giữa các vùng sinh sống của hộ.

4.1. Câu Chuyện Thành Công Tận Dụng Mạng Lưới Phát Triển Du Lịch Cộng Đồng

Một ví dụ điển hình là các cộng đồng du lịch cộng đồng ở vùng núi phía Bắc, nơi người dân đã tận dụng mạng lưới gia đình, bạn bè và người quen để quảng bá sản phẩm du lịch, cung cấp dịch vụ lưu trú và hướng dẫn du lịch. Sự tin tưởng và hợp tác giữa các thành viên trong cộng đồng đã tạo ra một môi trường du lịch thân thiện và hấp dẫn, thu hút du khách và tạo nguồn thu nhập ổn định cho người dân.

4.2. Bài Học Kinh Nghiệm Xây Dựng Quan Hệ Với Đối Tác Kinh Doanh

Một số hộ kinh doanh đã thành công trong việc xây dựng quan hệ đối tác kinh doanh với các doanh nghiệp lớn, các nhà phân phối và các tổ chức tài chính. Bằng cách xây dựng quan hệ tin cậy và hợp tác, các hộ kinh doanh này đã tiếp cận được nguồn vốn, công nghệ và thị trường, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh và mở rộng quy mô sản xuất.

V. Kết Luận Vốn Xã Hội Động Lực Cho Kinh Tế Nông Thôn

Nghiên cứu này khẳng định vai trò quan trọng của vốn xã hội trong sự phát triển của hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp ở khu vực nông thôn Việt Nam. Vốn xã hội không chỉ giúp các hộ kinh doanh tiếp cận thông tin, nguồn lực và thị trường, mà còn tạo ra một môi trường kinh doanh tin cậy và hợp tác. Để phát huy tối đa tiềm năng của vốn xã hội, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc xây dựng chính sách, cung cấp dịch vụ hỗ trợ và khuyến khích hợp tác kinh doanh. Có thể nói, thu nhập từ hoạt động phi nông nghiệp (bao gồm việc làm công 2 ăn lương và hoạt động kinh doanh của hộ) đã đóng góp một phần không nhỏ làm gia tăng tổng nguồn thu nhập của hộ , và việc tham gia vào các hoạt động phi nông nghiệp là một trong những cách làm đa dạng hóa thu nhập cho hộ gia đình, tiếp cận gần hơn đến khung sinh kế bền vững .

5.1. Phát Triển Bền Vững Vốn Xã Hội và Giảm Nghèo Đói

Phát triển vốn xã hội có thể góp phần quan trọng vào việc giảm nghèo đói và thúc đẩy phát triển bền vững ở khu vực nông thôn. Bằng cách tạo ra cơ hội việc làm, tăng thu nhập và nâng cao năng lực cho người dân, vốn xã hội giúp cải thiện sinh kế và giảm thiểu tình trạng bất bình đẳng. Đồng thời, vốn xã hội cũng góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa và tăng cường sự gắn kết cộng đồng.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Vốn Xã Hội Số Trong Kỷ Nguyên 4.0

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, vốn xã hội số, bao gồm mạng lưới trực tuyến, kỹ năng số và sự tin tưởng trực tuyến, ngày càng trở nên quan trọng. Các nghiên cứu trong tương lai cần tập trung vào việc khám phá vai trò của vốn xã hội số trong phát triển kinh doanh nông thôn, cũng như các giải pháp để thu hẹp khoảng cách số và đảm bảo rằng tất cả mọi người đều có thể tiếp cận và tận dụng lợi ích của công nghệ số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Theo thống kê sơ bộ năm 2014 của Tổng cục Thống kê, có khoảng 67% dân số Việt Nam sống ở vùng nông thôn và nông nghiệp là lĩnh vực có nhiều đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế đất nƣớc trong những năm qua. Hiện nay, hầu hết dân nghèo ở nông thôn Việt Nam đều tham gia vào sản xuất nông nghiệp. Tuy đời sống vật chất, tinh thần ngƣời dân ở khu vực nông thôn đã đƣợc nâng lên (logarit thu nhập tích lũy năm 2014 cao hơn năm 2012 theo VARHS, 2014) thế nhƣng các hoạt động sản xuất nông nghiệp ở Việt Nam còn lạc hậu, chủ yếu là lao động giản đơn, sản xuất theo kinh nghiệm truyền từ đời này sang đời khác, ít áp dụng khoa học kỹ thuật và cơ giới hóa trong trồng trọt và chăn nuôi, phụ thuộc gần nhƣ hoàn toàn vào thời tiết đồng thời giá nông sản cũng phụ thuộc vào biến động thị trƣờng, thƣờng rơi vào cảnh “đƣợc mùa mất giá”, sự hỗ trợ của nhà nƣớc đối với ngƣời nông dân còn thấp nên thu nhập của ngƣời nông dân rất bấp bênh. Mặc dù thu nhập từ hoạt động sản xuất nông nghiệp vẫn là chủ yếu, song để ổn định thu nhập, bảo đảm cuộc sống, nhiều hộ gia đình nông thôn buộc phải tìm kiếm phƣơng kế khác để làm tăng thu nhập ngoài thu nhập từ sản xuất nông nghiệp.

Có nhiều loại hình hoạt động tạo thu nhập khác ngoài thu nhập từ nông nghiệp của hộ nhƣ hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp hộ gia đình, việc làm đƣợc trả công ngoài hộ gia đình và khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên chung, nhƣ đánh bắt thủy hải sản hay tại các khu vực sông nƣớc công cộng, hay thu thập tài nguyên từ rừng (VARHS, 2014). Ngƣời nghèo tìm kiếm cơ hội trong nền kinh tế phi nông nghiệp ở nông thôn, không chỉ để nâng cao mức thu nhập mà còn để ổn định thu nhập hộ gia đình theo thời gian (Haggblade, Hazell và cộng sự, 2010). Thu nhập phi nông nghiệp cũng là một nguồn tài trợ quan trọng để mua các đầu vào cần thiết nhằm tăng năng suất nông nghiệp (Oseni, 2009), là nguồn quan trọng của tăng trƣởng kinh tế địa phƣơng và do đó có thể xóa đói giảm nghèo ở khu vực nông thôn (Davis, 2003). Có thể nói, thu nhập từ hoạt động phi nông nghiệp (bao gồm việc làm công 2 ăn lƣơng và hoạt động kinh doanh của hộ) đã đóng góp một phần không nhỏ làm gia tăng tổng nguồn thu nhập của hộ, và việc tham gia vào các hoạt động phi nông nghiệp là một trong những cách làm đa dạng hóa thu nhập cho hộ gia đình, tiếp cận gần hơn đến khung sinh kế bền vững.

Tại Việt Nam, quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế ở hầu hết các địa phƣơng, nhất là khu vực nông thôn ven các đô thị, khu vực phát triển công nghiệp đã dẫn đến tình trạng di cƣ lao động từ khu vực nông nghiệp sang các hoạt động dịch vụ nhƣ xây dựng, kinh doanh nhà trọ, buôn bán nhỏ,… Bên cạnh đó, nội bộ ngành nông nghiệp cũng có sự chuyển đổi mạnh mẽ, chuyển dịch lao động từ nông nghiệp là chính sang các lĩnh vực phi nông nghiệp, kết hợp với nông nghiệp (lúc nông nhàn). Thế nhƣng dữ liệu thực tế cho thấy tỷ lệ hộ tham gia hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp còn khá thấp. Tỷ lệ hộ gia đình tham gia vào hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp ở nông thôn Việt Nam tƣơng đối ổn định (tuy có giảm từ 27,74% năm 2008 xuống 24,3% vào năm 2014 (VARHS, 2014)). Nguyên nhân của sự giảm sút này có thể kể đến đó là lao động nông thôn tham gia vào các công việc đƣợc trả lƣơng hơn là tự sản xuất kinh doanh và môi trƣờng kinh tế vĩ mô không ổn định trong những năm gần đây.

Nhiều nghiên cứu trên thế giới đã chỉ ra các yếu tố tác động đến việc tham gia các hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực phi nông nghiệp trong đó vốn con ngƣời, vốn tài chính và vốn xã hội là các nhân tố quan trọng (Reardon và cộng sự, 2007; Trần Tiến Khai và Nguyễn Ngọc Danh, 2014). Vốn xã hội đƣợc nói đến nhƣ là mạng lƣới quan hệ xã hội, sự tin tƣởng và có qua có lại lẫn nhau trong cộng đồng. Đã có khá nhiều nghiên cứu trên thế giới nghiên cứu về những yếu tố tác động đến đa dạng hóa nguồn thu nhập hay cụ thể hơn là sự tham gia vào việc làm phi nông nghiệp ở nông thôn nhƣ Malek (2009), Babatunde và Qaim (2009)…Tuy nhiên, những nghiên cứu về tác động của một yếu tố cụ thể nhƣ vốn xã hội là không nhiều, điển hình nghiên cứu của Nega và cộng sự (2009) về vấn đề Đa dạng hóa, bất bình đẳng thu nhập và Vốn xã hội ở Ethiopia, tác giả cũng chỉ xem xét đa dạng hóa thu nhập bao gồm nhiều hoạt động khác nhau và không có sự phân loại cụ thể. Chính vì 3 vậy, trong bài nghiên cứu này, tác giả tập trung đi sâu hơn vào hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp, là một mảng nhỏ trong hoạt động kinh tế phi nông nghiệp ở nông thôn, đồng thời xuất phát từ tầm quan trọng của khu vực nông thôn, không chỉ về tỷ lệ cƣ dân sinh sống, mà cả những đóng góp về mặt kinh tế ở nƣớc ta hiện nay, nhu cầu nghiên cứu về vốn xã hội ở khu vực nông thôn là vô cùng cần thiết.

Vì vậy việc nghiên cứu về vốn xã hội ở khu vực nông thôn, nhất là sự tác động đến tìm kiếm việc làm, đa dạng hóa thu nhập nông thôn, có thể giúp nhận ra vai trò tích cực của loại vốn này trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế hiện nay; góp phần giải quyết các vấn đề khó khăn trong sinh kế cũng nhƣ cải thiện đƣợc mức thu nhập hiện có của các hộ gia đình nông thôn. Do đó tác giả chọn nghiên cứu đề tài “Tác động của vốn xã hội đến việc tham gia hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp của các hộ gia đình nông thôn Việt Nam” là nhằm góp phần làm sáng tỏ các vấn đề trên. Mục tiêu nghiên cứu Phân tích tác động của vốn xã hội đến sự tham gia vào hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp của các hộ gia đình nông thôn Việt Nam. Phân tích tác động của vốn xã hội đến mức đóng góp của thu nhập từ hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp vào tổng thu nhập của hộ.

Câu hỏi nghiên cứu Vốn xã hội có tác động đến sự tham gia vào hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp của các hộ gia đình nông thôn Việt Nam hay không? Vốn xã hội tác động đến mức đóng góp của thu nhập từ hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp vào tổng thu nhập của hộ nhƣ thế nào? 1. Phƣơng pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng 2 mô hình để giải quyết 2 câu hỏi nghiên cứu đã đƣợc đặt ra. Mô hình thứ nhất là mô hình hồi quy binary logistic nhằm phân tích tác động của vốn xã hội đến sự tham gia vào hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp với biến phụ thuộc 4 là xác suất để hộ tham gia. Mô hình thứ hai là mô hình hồi quy tobit nhằm phân tích tác động của vốn xã hội đến tỷ trọng phần thu nhập phi nông nghiệp với biến phụ thuộc là tỷ trọng của thu nhập phi nông nghiệp trên tổng thu nhập của hộ.

Trong cả 2 mô hình, các biến độc lập là các nhóm biến vốn xã hội, đặc điểm hộ gia đình và đặc điểm địa phƣơng. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Luận văn nghiên cứu đối tƣợng là các hộ gia đình sống ở vùng nông thôn Việt Nam có và không tham gia kinh tế hộ phi nông nghiệp vào năm nghiên cứu (2014) dựa trên bộ dữ liệu “ĐIỀU TRA HỘ GIA ĐÌNH TIẾP CẬN NGUỒN LỰC VÀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CHƢƠNG TRÌNH HỖ TRỢ NGÀNH NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN” (VARHS) năm 2014. Phạm vi của nghiên cứu là vùng nông thôn của 12 tỉnh thành đại diện cho 6 vùng kinh tế gồm: Hà Tây (cũ) (đồng bằng sông Hồng); Nghệ An (Bắc Trung Bộ); Quảng Nam, Khánh Hòa (Duyên hải miền trung), Lâm Đồng, Đắk Lắk, Đắk Nông (Tây Nguyên); Lào Cai, Điện Biên, Lai Châu, Phú Thọ (Trung du và miền núi phía Bắc); và Long An (Đồng bằng sông Cửu Long). Cấu trúc luận văn Luận văn gồm 5 chƣơng: Chƣơng I.

Giới thiệu Chƣơng II. Lƣợc khảo cơ sở lý thuyết và các nghiên cứu trƣớc liên quan Chƣơng III. Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng IV. Kết quả nghiên cứu Chƣơng V.

Kết luận và hàm ý chính sách 5 CHƢƠNG 2. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC LIÊN QUAN Chƣơng này tác giả trình bày những nội dung cơ bản về lý thuyết sự tham gia vào hoạt động phi nông nghiệp bao gồm khái niệm, mối liên kết giữa hai khu vực nông nghiệp và phi nông nghiệp và lý thuyết sự tham gia; lý thuyết về vốn xã hội bao gồm khái niệm và cách đo lƣờng vốn xã hội với các chỉ số khác nhau từ đó chọn lọc và áp dụng chỉ số thích hợp vào luận văn. Sau cùng tác giả lƣợc khảo các nghiên cứu thực nghiệm tại nhiều quốc gia khác nhau để có cơ sở lựa chọn những biến thích hợp vào luận văn. Lý thuyết về sự tham gia hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp.

Khái niệm hoạt động kinh doanh phi nông nghiệp. Đầu tiên, chúng ta tìm hiểu về hoạt động kinh tế phi nông nghiệp. Theo Lanjouw (2003) hoạt động phi nông nghiệp là những hoạt động tạo thêm thu nhập trong khu vực nông thôn không thuộc hoạt động nông nghiệp. Steve Winggins (2003) thì cho rằng hoạt động kinh tế phi nông nghiệp là những hoạt động không thuộc các dạng hoạt động nông nghiệp có tính chất nguyên thủy nhƣ trồng trọt, chăn nuôi, đánh bắt, săn bắn,.

Nói cách khác, hoạt động kinh tế phi nông nghiệp là các hoạt động tạo ra thu nhập không thuộc vào dạng hoạt động nông nghiệp nguyên thủy. Davis (2003) cũng định nghĩa hoạt động kinh tế phi nông nghiệp bao gồm tất cả những hoạt động liên quan đến việc làm đƣợc trả lƣơng hoặc việc làm tự làm chủ tạo ra thu nhập mà không phải là nông nghiệp. Chúng ta có thể thấy, có nhiều định nghĩa khác nhau về hoạt động kinh tế phi nông nghiệp. Có định nghĩa không chỉ dựa vào hoạt động (làm công hoặc tự làm chủ) mà nó cũng bao gồm thu nhập không do kiếm đƣợc ví dụ nhƣ kiều hối, các khoản thanh toán xã hội (trợ cấp, bảo hiểm xã hội.