CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN TÁC ĐỘNG CỦA TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ ĐẾN PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI. Các nghiên cứu về ảnh hưởng của tăng trưởng kinh tế đến phát triển con người. Các nghiên cứu trong nước TS. Nguyễn Thị Nga (2007), “Mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mới”, Tác giả tập trung phân tích, luận chứng những quan điểm cơ bản của Đảng Cộng sản Việt Nam về mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội ở nước ta hiện nay.
Tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển xã hội; để công bằng xã hội trở thành động lực phát triển, cần gắn quyền lợi với nghĩa vụ, cống hiến và hưởng thụ; thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội trên phạm vi cả nước, trên mọi lĩnh vực, trong từng bước và từng chính sách phát triển; bảo đảm sự thống nhất giữa tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội nhằm phát triển con người, phát huy nhân tố con người, phát huy vai trò của nhà nước và thúc đẩy xã hội hóa các hoạt động xã hội. Trần Đức Hiêp̣ (2009), “Tăng trưởng kinh tế vì phát triển con người ở Viê ̣t Nam”, luâ ̣n án trình bày cơ sở lý luận về mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển con người; làm rõ sự tiến triển và nội hàm quan niệm phát triển con người, chỉ ra một số nhân tố cơ bản có khả năng định hướng tăng trưởng kinh tế vì phát triển con người, định vị các nhân tố có khả năng tăng cường sự chuyển hóa các thành tựu tăng trưởng kinh tế thành các tiến bộ về phát triển con người. Phân tích thực trạng tác động của tăng trưởng kinh tế đến quá trình phát triển con người Việt Nam trên các khía cạnh cấu thành chỉ số phát triển con người, hệ số tăng trưởng kinh tế vì con người. Kết quả nghiên cứu chỉ ra những thành tựu và những vấn đề mà Việt Nam gặp phải trong quá trình tăng trưởng vì mục tiêu phát triển con người thời gian gần đây.
Từ đó đề xuất một số quan điểm định hướng và các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vì mục tiêu phát triển con người Việt Nam trong thời gian tới: ổn định môi trường kinh tế vĩ mô; nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư ở khu vực nhà nước; phát triển kinh tế tư nhân để tạo việc làm; tăng 8 Tieu luan cường bảo vệ tài nguyên và môi trường; nâng cao nhận thức cho người dân về hành vi tiêu dùng vì mục tiêu phát triển con người.TS Ngô Thắng Lợi và PGS.TS Bùi Đức Tuân, Tạp chí Cô ̣ng sản ngày 29/08/2019 đã nhấn mạnh thành quả của tăng trưởng phải có tác động tích cực đến nâng cao năng lực của con người (bao gồm tài lực, trí lực và thể lực) và cơ hội của họ trong việc tham gia việc tạo nên thành quả phát triển. Nhờ viê ̣c đưa ra các cơ sở, tiêu chí và đánh giá bài nghiên cứu đã nêu ra những tác đô ̣ng tích cực của tăng trưởng kinh tế đến phát triển con người những, đồng thời chỉ ra những vấn đề còn tồn tại. Từ đó, xác định nguyên nhân cơ bản của các vấn đề và đề xuất mô ̣t số giải pháp nhằm nâng cao hiệu ứng tác động của tăng trưởng kinh tế đến phát triển con người như cải thiê ̣n các động lực tăng trưởng kinh tế, tăng cường tiếp cận với giáo dục và y tế của nhóm người nghèo,. Ngô Thắng Lợi và các cô ̣ng sự (2019), “Mối quan hê ̣ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển văn hóa, thực hiê ̣n tiến bộ và công bằng xã hội ở Viê ̣t Nam hiê ̣n nay: Thực trạng, vấn đề và định hướng chính sách”, nghiên cứu chỉ ra mối quan hê ̣ giữa tăng trưởng kinh tế với thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội trong đó có khía cạnh phát triển con người.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng Việt Nam vẫn là quốc gia thực hiện sự lan tỏa tốt của tăng trưởng kinh tế đến phát triển con người, luôn tồn tại mối quan hệ đồng thuận giữa tăng trưởng kinh tế với phát triển con người và sự tác động lan tỏa của tăng trưởng kinh tế đến HDI các vùng cũng có sự khác biệt, đồng thời nhấn mạnh tác động của tăng trưởng kinh tế đến phát triển con người của Việt Nam tốt hơn so với các nước trong khu vực. Nghiên cứu chủ yếu phân tích những thành quả mà tăng trưởng kinh tế tác đô ̣ng đến phát triển con người ở Viê ̣t Nam. Các nghiên cứu nước ngoài. Alejandro Ramirez, Gustav Ranis and Frances Stewart (10/1998), Bài báo này khám phá mối liên hệ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển con người, xác định hai chuỗi, một là từ tăng trưởng kinh tế đến phát triển con người, và ngược lại, từ phát triển con người đến tăng trưởng kinh tế.
Các liên kết khác nhau trong mỗi chuỗi được khám phá, cùng với việc xem xét một số tài liệu thống kê xuyên quốc gia trong giai đoạn 1970-92 về tầm quan trọng của chúng. Nó cho thấy rằng tồn tại một mối quan hệ tích cực mạnh mẽ theo cả hai chiều và chi tiêu công cho các dịch vụ xã hội và giáo dục nữ giới là những mắt xích đặc biệt quan trọng quyết định sức mạnh của mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển con người, trong khi tỷ lệ đầu tư và phân phối thu nhập là những liên kết đáng kể xác định sức mạnh của mối quan hệ giữa phát triển con người và tăng trưởng kinh tế. 9 Tieu luan Gustav Ranis, Yale University (5/2004), “Human development and economic growth”, bài nghiên cứu xem xét phát triển con người HD là mục tiêu cuối cùng của quá trình phát triển, còn tăng trưởng kinh tế như một phương tiện để nâng cao phát triển con người. Kết quả nghiên cứu cho thấy trong chừng mực mà sự tự do và năng lực lớn hơn cải thiện hoạt động kinh tế, thì sự phát triển con người sẽ có tác động quan trọng đến tăng trưởng.
Tương tự, ở mức độ thu nhập tăng lên sẽ làm tăng phạm vi lựa chọn và khả năng của các hộ gia đình và chính phủ, tăng trưởng kinh tế sẽ thúc đẩy sự phát triển của con người. Tác động của tăng trưởng kinh tế đối với trình độ phát triển con người của một quốc gia cũng phụ thuộc vào các điều kiện khác của xã hội. Mối quan hệ hai chiều giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển con người cho thấy rằng các quốc gia có thể bước vào một chu kỳ lành mạnh của tăng trưởng cao và thu được nhiều lợi trong phát triển con người, hoặc một vòng luẩn quẩn của tăng trưởng thấp và tỷ lệ cải thiện HD thấp. Các quốc gia cũng có thể rơi vào trạng thái suy thoái, ít nhất là tạm thời, với mức tăng trưởng tương đối tốt và HD tương đối kém, hoặc ngược lại.
Madhusudan Ghosh (2006), “Economic Growth and Human development in Indian States” xuất bản bởi Economic and Political Weekly, Tập 41 số 30, bài báo này đánh giá kết quả tương đối của 15 bang lớn của Ấn Độ về phát triển con người và xem xét mối quan hệ hai chiều giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển con người. Các ước tính của hồi quy tăng trưởng theo phương diện cắt ngang cung cấp bằng chứng mạnh mẽ về sự hội tụ của khu vực trong phát triển con người mặc dù có sự chênh lệch đáng kể về thu nhập bình quân đầu người thực tế, cho thấy rằng các bang nghèo không theo kịp các bang giàu về thu nhập bình quân đầu người đã cố gắng bắt kịp sự phát triển của con người. Việc phân loại các trạng thái dựa trên hiệu suất của chúng trên phương diê ̣n phát triển con người và tăng trưởng kinh tế cho thấy rằng trong khi chỉ có bốn trạng thái nằm trong danh mục chu kỳ đạo đức, thì có tới bảy trạng thái nằm trong vòng luẩn quẩn. Tavneet Suri, Michael A.Boozer, Gustav Ranis, Frances Stewart (2010), “Paths to Success: The Relationship Between Human Development and Economic Growth”, bài báo này nghiên cứu mối quan hệ hai chiều giữa tăng trưởng kinh tế (EG) và phát triển con người (HD).
Dựa trên dữ liệu bảng để ước tính sức mạnh của các mối quan hệ này và nhận thấy rằng HD đóng một vai trò thiết yếu trong việc xác định quỹ đạo tăng trưởng (thước đo của chúng tôi về tăng trưởng bền vững). HD không chỉ là sản phẩm cuối cùng theo nghĩa nó đo lường mức độ phúc lợi cơ bản của con người mà nó còn là đầu vào quan trọng đối với EG. Phát hiện của nghiên cứu minh họa mức độ phù hợp thực nghiệm của mô hình tăng trưởng nội sinh và phù hợp với các mô hình hiệu ứng ngưỡng. Kết quả nghiên cứu ngụ ý 10 Tieu luan rằng chính sách thành công cần tập trung sớm vào HD, không chỉ vì tác động trực tiếp của nó mà còn vì tác động phản hồi của nó đối với việc duy trì EG.
Các nghiên cứu về tiêu chí và phương pháp đánh giá ảnh hưởng của tăng trưởng kinh tế đến phát triển con người. Các nghiên cứu trong nước. Bùi Đại Dũng, ThS. Phạm Thu Phương:” Tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội” .Để góp phần làm rõ khái niệm “công bằng xã hội” trong bối cảnh phát triển bền vững, bài viết cung cấp một số minh chứng định lượng về quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội dựa trên một số tiêu chí và phương pháp nghiên cứu như: Phương pháp phân tích so sánh (thu nhập giữa nhóm giàu và nhóm nghèo), Phương pháp định lượng và dữ liệu nghiên cứu đó là: (i) Công bằng xã hội phải bảo đảm khuyến khích tối đa khả năng đóng góp và hạn chế tối thiểu khả năng gây hại của mỗi cá nhân đối với xã hội.
Cùng với đó, khoảng cách giàu - nghèo được tính bằng số lần của mức thu nhập giữa 10% dân số có thu nhập cao nhất và 10% dân số có thu nhập thấp nhất trong xã hội. Tốc độ tăng trưởng lấy con số trung bình năm của 20 năm.Qua quá trình tính toán cho thấy khoảng cách chênh lệch giàu - nghèo quá nhỏ hoặc quá lớn đều có ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng.