Nhà Đầu Tư Nước Ngoài Có Cải Thiện Hiệu Quả Thông Tin Của Giá Chứng Khoán? Bằng Chứng Từ Việt Nam

Nghiên cứu tác động của nhà đầu tư nước ngoài đến hiệu quả thông tin giá chứng khoán tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về thị trường.

• Tác giả: Đỗ Thị Bích Hào
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Thùy Linh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Nhà Đầu Tư Nước Ngoài Đến Hiệu Quả Thông Tin Giá Chứng Khoán Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tác Động Nhà Đầu Tư Nước Ngoài Đến Chứng Khoán

Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đã có hơn 15 năm hoạt động, nhưng vẫn còn khá non trẻ. Tuy nhiên, TTCK đã có những bước phát triển nhanh chóng, góp phần vào sự phát triển kinh tế của đất nước, là kênh huy động vốn hiệu quả cho các doanh nghiệp. Thị trường giúp đánh giá giá trị doanh nghiệp và tình hình kinh tế, cung cấp môi trường đầu tư cho công chúng và thu hút sự chú ý của nhiều nhà đầu tư. Thông qua thị trường chứng khoán, các doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn và thực hiện các dự án kinh doanh. Việc này giải quyết việc làm cho một lượng lớn nhân công, cải thiện đời sống người tiêu dùng, và giúp nhà nước cải thiện ngân sách, cơ sở hạ tầng. Đặc biệt, với xu hướng tự do hóa kinh tế toàn cầu, các rào cản quốc tế ngày càng thu hẹp. TTCK mới nổi tại Việt Nam như một thỏi nam châm thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài. Sau khi gia nhập WTO năm 2007, TTCK bắt đầu lớn mạnh và trở thành một kênh đầu tư mới, hiệu quả với nhà đầu tư.

1.1. Vai trò của TTCK trong nền kinh tế Việt Nam

TTCK Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc huy động vốn cho doanh nghiệp, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, đây cũng là kênh đầu tư tiềm năng cho công chúng, tạo ra cơ hội gia tăng tài sản và thúc đẩy sự phát triển của thị trường tài chính. Tuy nhiên, thị trường vẫn còn non trẻ và cần tiếp tục hoàn thiện để phát huy tối đa tiềm năng. Theo số liệu từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, quy mô vốn hóa thị trường đã tăng trưởng đáng kể trong những năm gần đây, cho thấy sự quan tâm ngày càng tăng của các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

1.2. Ảnh hưởng của hội nhập kinh tế quốc tế đến TTCK

Hội nhập kinh tế quốc tế, đặc biệt là việc gia nhập WTO và TPP, đã tạo ra những cơ hội lớn cho TTCK Việt Nam. Các cam kết về tự do hóa thương mại và đầu tư giúp thu hút nguồn vốn từ nước ngoài, thúc đẩy sự phát triển của thị trường. Đồng thời, việc mở cửa thị trường cũng đặt ra những thách thức, đòi hỏi các doanh nghiệp và cơ quan quản lý phải nâng cao năng lực cạnh tranh và quản lý rủi ro. Hiệp định TPP, với các cam kết sâu rộng về mở cửa thị trường, dự kiến sẽ tạo ra làn sóng đầu tư mới vào Việt Nam.

II. Thách Thức Hiệu Quả Thông Tin Giá Chứng Khoán Hiện Nay

Bên cạnh những thành tựu đạt được, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn còn nhiều bất cập như tính thanh khoản thấp, việc công bố thông tin chậm chạp, thiếu minh bạch… Nhận thấy tầm quan trọng của nhà đầu tư nước ngoài đối với hiệu quả thông tin của giá chứng khoán, tác giả đã chọn nghiên cứu đề tài : “Nhà đầu tư nước ngoài có cải thiện hiệu quả thông tin của giá chứng khoán? Bằng chứng từ Việt Nam” cho Luận văn Thạc sĩ Kinh tế của mình.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến tính thanh khoản của TTCK

Tính thanh khoản thấp là một trong những vấn đề lớn nhất của TTCK Việt Nam. Điều này có thể do nhiều yếu tố, bao gồm quy mô thị trường còn nhỏ, số lượng nhà đầu tư tham gia còn hạn chế, và các quy định về giao dịch chưa thực sự linh hoạt. Việc cải thiện tính thanh khoản sẽ giúp tăng cường sự hấp dẫn của thị trường đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Theo một báo cáo gần đây của Ngân hàng Thế giới, thanh khoản thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn thấp hơn so với các thị trường mới nổi khác trong khu vực.

2.2. Vấn đề công bố thông tin và tính minh bạch

Việc công bố thông tin chậm chạp và thiếu minh bạch là một rào cản lớn đối với sự phát triển của TTCK. Các nhà đầu tư cần được cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và kịp thời để đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả. Việc cải thiện tính minh bạch sẽ giúp tăng cường niềm tin của nhà đầu tư và thu hút thêm nguồn vốn vào thị trường. Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế về công bố thông tin là cần thiết để nâng cao tính minh bạch của TTCK Việt Nam.

2.3. Vai trò của nhà đầu tư nước ngoài trong việc cải thiện hiệu quả giá

Nghiên cứu tập trung xem xét tác động của nhà đầu tư nước ngoài lên hiệu quả thông tin giá chứng khoán tại thị trường chứng khoán Việt Nam. Qua đó, so sánh kết quả thực nghiệm với các nghiên cứu trước đây và đóng góp vào việc hoàn thiện chính sách phát triển thị trường. Nhà đầu tư nước ngoài có thể mang lại nguồn vốn lớn, kinh nghiệm quản lý và kiến thức chuyên môn, góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp và hiệu quả của thị trường.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Tác Động Nhà Đầu Tư Nước Ngoài

Bài nghiên cứu sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng trên dữ liệu bảng để kiểm tra mối quan hệ giữa nhà đầu tư nước ngoài và hiệu quả thông tin của giá chứng khoán tại thị trường Việt Nam. Lần lượt thực hiện thống kê mô tả để lọc dữ liệu, kiểm định các giả thuyết cổ điển hồi quy bao gồm phương sai thay đổi, tự tương quan và đa cộng tuyến. Phương pháp ước lượng được sử dụng là Pooled OLS, FEM và GMM nhằm khắc phục các khuyến khích định lượng. Bên cạnh đó, tác giả kiểm định quan hệ nhân quả Granger được tiếp cận bởi phương trình VAR để khám phá mối quan hệ nhân quả ngược giữa sở hữu nước ngoài và hiệu quả thông tin của giá chứng khoán . Với sự hỗ trợ của công cụ Microsolf Excel 2007 để tính toán và lọc các dữ liệu cần thiết và phần mềm Stata 12 để phân tích dữ liệu.

3.1. Thu thập và xử lý dữ liệu bảng

Dữ liệu được thu thập từ báo cáo thường niên và các thông tin được công bố của doanh nghiệp niêm yết trên sàn HOSE trong giai đoạn từ năm 2005 đến năm 2014. Việc xử lý dữ liệu bao gồm làm sạch, kiểm tra tính đầy đủ và thống nhất, và tạo ra các biến số cần thiết cho phân tích. Dữ liệu bảng cho phép kiểm soát các yếu tố không quan sát được, giúp tăng cường tính tin cậy của kết quả nghiên cứu. Các biến số được sử dụng trong mô hình bao gồm tỷ lệ sở hữu nước ngoài, các chỉ số hiệu quả thông tin giá, và các biến kiểm soát khác.

3.2. Mô hình hồi quy Pooled OLS FEM và GMM

Các mô hình hồi quy Pooled OLS, FEM (Fixed Effects Model) và GMM (Generalized Method of Moments) được sử dụng để ước lượng tác động của nhà đầu tư nước ngoài đến hiệu quả thông tin giá chứng khoán. Mỗi mô hình có những ưu điểm và hạn chế riêng, và việc sử dụng kết hợp các mô hình giúp kiểm tra tính vững chắc của kết quả. Mô hình GMM được sử dụng để khắc phục vấn đề nội sinh, một vấn đề thường gặp trong các nghiên cứu về tài chính. Việc lựa chọn mô hình phù hợp được thực hiện thông qua các kiểm định thống kê như kiểm định Hausman.

3.3. Kiểm định quan hệ nhân quả Granger

Kiểm định quan hệ nhân quả Granger được sử dụng để kiểm tra xem liệu sự thay đổi trong hoạt động giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài có thể dự đoán sự thay đổi trong hiệu quả thông tin giá chứng khoán hay không. Kết quả kiểm định giúp xác định chiều của mối quan hệ nhân quả giữa hai biến số. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng kiểm định Granger không chứng minh được mối quan hệ nhân quả thực sự, mà chỉ cho thấy mối quan hệ dự báo thống kê. Phương pháp này được tiếp cận bởi phương trình VAR (Vector Autoregression).

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Thực Nghiệm Về Hiệu Quả Giá

Nghiên cứu này tập trung xem xét tác động của nhà đầu tư nước ngoài trong việc cải thiện hiệu quả thông tin của giá chứng khoán. Với mẫu nghiên cứu là 326 công ty trong giai đoạn từ 2005 đến 2014, tác giả sử dụng phương pháp kiểm định Pooled OLS, FEM và GMM để ước lượng mô hình tác động của nhà đầu tư nước ngoài trong việc cải thiện hiệu quả thông tin của giá . Sau đó tác giả thực hiện kiểm định nhân quả Granger để kiểm định mối quan hệ nhân quả giữa sở hữu nước ngoài và hiệu quả giá chứng khoán. Kết quả nghiên cứu cho thấy đối với những chứng khoán có sở hữu nước ngoài cao thì giá sẽ hiệu quả hơn, và cả những chứng khoán có sự thay đổi trong sở hữu bởi nhà đầu tư nước ngoài và nhà đầu tư tổ chức trong nước cao hơn thì giá chứng khoán cũng hiệu quả hơn. Cuối cùng, kiểm định mối quan hệ nhân quả Granger cho kết quả rằng thay đổi trong hoạt động giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài có thể dự đoán thay đổi trong hiệu quả giá chứng khoán, nhưng không có chiều ngược lại.

4.1. Tác động của tỷ lệ sở hữu nước ngoài đến hiệu quả giá

Kết quả nghiên cứu cho thấy, tỷ lệ sở hữu nước ngoài có tác động tích cực đến hiệu quả thông tin giá chứng khoán. Điều này có nghĩa là, các công ty có tỷ lệ sở hữu nước ngoài cao hơn thường có giá chứng khoán phản ánh thông tin tốt hơn. Điều này có thể là do nhà đầu tư nước ngoài thường có kiến thức chuyên môn và khả năng phân tích thông tin tốt hơn, giúp họ đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn. Theo kết quả hồi quy, hệ số của biến sở hữu nước ngoài là dương và có ý nghĩa thống kê, cho thấy tác động tích cực của biến này đến hiệu quả giá.

4.2. Ảnh hưởng của thay đổi sở hữu đến hiệu quả thông tin

Sự thay đổi trong sở hữu bởi nhà đầu tư nước ngoài và nhà đầu tư tổ chức trong nước cũng có tác động tích cực đến hiệu quả thông tin giá chứng khoán. Điều này cho thấy, hoạt động giao dịch của các nhà đầu tư này có thể giúp cải thiện tính thanh khoản và độ sâu của thị trường, từ đó giúp giá chứng khoán phản ánh thông tin tốt hơn. Việc tăng cường sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài và nhà đầu tư tổ chức trong nước có thể là một giải pháp hiệu quả để nâng cao hiệu quả thông tin của TTCK Việt Nam.

4.3. Kết quả kiểm định nhân quả Granger về sở hữu

Kiểm định mối quan hệ nhân quả Granger cho thấy, thay đổi trong hoạt động giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài có thể dự đoán thay đổi trong hiệu quả giá chứng khoán, nhưng không có chiều ngược lại. Điều này có nghĩa là, nhà đầu tư nước ngoài đóng vai trò chủ động trong việc cải thiện hiệu quả thông tin của thị trường. Kết quả này củng cố thêm vai trò quan trọng của nhà đầu tư nước ngoài trong việc phát triển TTCK Việt Nam.

V. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tác Động Tiếp Theo

Tác giả sẽ tổng kết các kết quả mà bài Luận văn nghiên cứu, từ đó rút ra các hạn chế của đề tài và gợi ý hướng nghiên cứu cho những bài nghiên cứu sau này. Đề tài vẫn còn khá mới mẻ tại Việt Nam, với những bất cập về công bố thông tin chậm chạp, không minh bạch cho nhà đầu tư, từ kết quả thực nghiệm về mối quan hệ giữa các biến, tác giả góp phần đóng góp giải pháp cho nhà đầu tư chứng khoán .

5.1. Tóm tắt các kết quả chính của nghiên cứu

Nghiên cứu đã cung cấp bằng chứng thực nghiệm về vai trò của nhà đầu tư nước ngoài đối với hiệu quả thông tin của giá chứng khoán tại thị trường Việt Nam. Kết quả cho thấy tỷ lệ sở hữu nước ngoài và sự thay đổi trong sở hữu bởi nhà đầu tư nước ngoài và nhà đầu tư tổ chức trong nước đều có tác động tích cực đến hiệu quả giá. Ngoài ra, kiểm định nhân quả Granger cho thấy nhà đầu tư nước ngoài đóng vai trò chủ động trong việc cải thiện hiệu quả thông tin của thị trường.

5.2. Hạn chế của luận văn và gợi ý nghiên cứu tiếp theo

Luận văn có một số hạn chế nhất định, bao gồm phạm vi nghiên cứu giới hạn trong giai đoạn từ 2005 đến 2014 và chỉ xem xét các công ty niêm yết trên sàn HOSE. Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các công ty niêm yết trên sàn HNX và xem xét các giai đoạn khác nhau để có cái nhìn toàn diện hơn. Ngoài ra, các nghiên cứu tiếp theo có thể xem xét tác động của các yếu tố khác, như quy định pháp lý và môi trường kinh tế vĩ mô, đến hiệu quả thông tin của TTCK.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ĐỖ THỊ BÍCH HÀO NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI CÓ CẢI THIỆN HIỆU QUẢ THÔNG TIN CỦA GIÁ CHỨNG KHOÁN? BẰNG CHỨNG TỪ VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh - Năm 2016 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ĐỖ THỊ BÍCH HÀO NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI CÓ CẢI THIỆN HIỆU QUẢ THÔNG TIN CỦA GIÁ CHỨNG KHOÁN? BẰNG CHỨNG TỪ VIỆT NAM Chuyên ngành: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TRẦN THỊ THÙY LINH TP. Hồ Chí Minh - Năm 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn Thạc sĩ Kinh tế với đề tài “Nhà đầu tư nước ngoài có cải thiện hiệu quả thông tin của giá chứng khoán? Bằng chứng từ Việt Nam” là công trình nghiên cứu của tôi cùng với sự hướng dẫn của Giảng viên PGS.

Trần Thị Thùy Linh và chưa từng được công bố trước đây. Các số liệu, kết quả trong luận văn là trung thực, tất cả các tài liệu tham khảo được sử dụng trong luận văn này đều được trích dẫn đầy đủ và rõ ràng. Tôi sẽ chịu trách nhiệm về nội dung đã trình bày trong luận văn này. TP Hồ Chí Minh, Ngày 9 tháng 5 năm 2016 Người thực hiện Đỗ Thị Bích Hào MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU TÓM TẮT CHƢƠNG 1.1 Lý do chọn đề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu .1 Mục tiêu nghiên cứu chung .2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể .3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu .4 Phƣơng pháp nghiên cứu .5 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài .6 Kết cấu của luận văn.

CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY .1 Lý thuyết bước đi ngẫu nhiên (The Random Walk Theory ) .2 Lý thuyết thị trường hiệu quả (Efficient Market Hypothesis: EMH) .2 Tổng quan các nghiên cứu trƣớc đây .1 Tác động của nhà đầu tư nước ngoài lên hiệu quả thông tin của giá chứng khoán .2 Mối quan hệ nhân quả ngược giữa sở hữu nước ngoài và hiệu quả thông tin của giá chứng khoán. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Dữ liệu nghiên cứu .2 Giả thuyết nghiên cứu .3 Mô tả biến .1 Biến phụ thuộc.2 Biến độc lập .3 Biến kiểm soát .4 Mô hình nghiên cứu .1 Tác động của sở hữu nước ngoài lên hiệu quả thông tin của giá chứng khoán .2 Xem xét mối quan hệ nhân quả giữa sở hữu nước ngoài và hiệu quả thông tin của giá chứng khoán.5 Phƣơng pháp kiểm định .1 Thống kê mô tả .2 Kiểm định sự tương quan giữa các biến trong mô hình và đa cộng tuyến 33 3.3 Kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi phần dư trên dữ liệu bảng- Greene (2000) .4 Kiểm định hiện tượng tự tương quan phần dư trên dữ liệu bảng- Wooldridge (2002) và Drukker (2003) .5 Phương pháp ước lượng mô hình. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Phân tích thống kê mô tả các biến của mô hình nghiên cứu .2 Kiểm định sự tƣơng quan và đa cộng tuyến của các biến trong mô hình 40 4.3 Phân tích đơn biến mối quan hệ giữa nhà đầu tƣ nƣớc ngoài và hiệu quả giá .4 Kiểm tra tác động nhà đầu tƣ nƣớc ngoài trong việc cải thiện hiệu quả thông tin của giá chứng khoán .1 Phân tích hồi quy bằng phương pháp Pooled OLS, FEM, REM .2 Phân tích hồi quy bằng phương pháp GMM .5 Kiểm tra mối quan hệ nhân quả Granger giữa sở hữu nƣớc ngoài và hiệu quả thông tin của giá chứng khoán .6 Tổng hợp thảo luận kết quả nghiên cứu .2 Những hạn chế của luận văn.3 Những gợi ý và hƣớng nghiên cứu tiếp theo .66 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT EMH: Lý thuyết thị trường hiệu quả (Efficient Market Hypothesis) HOSE: Sở Giao Dịch Chứng Khoán Thành Phố Hồ Chí Minh FEM: Mô hình tác động cố định (Fixed Effects Model) REM: Mô hình tác động ngẫu nhiên (Random Effects Model) GMM: Generalized method of moments TPP: Hiệp Định Đối Tác Xuyên Thái Bình Dương (Trans-Pacific Strategic Economic Partnership Agreement ) TTCK: Thị Trường Chứng Khoán WTO: Tổ Chức Thương Mại Thế Giới (World Trade Organization) DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 - Tổng hợp các nghiên cứu thực nghiệm về tác động của nhà đầu tư nước ngoài đối với hiệu quả thông tin của giá chứng khoán Bảng 3.1 - Tóm tắt các biến sử dụng trong mô hình nghiên cứu Bảng 4.1 - Thống kê mô tả các biến Bảng 4.1 - Kiểm tra hệ số tương quan của các biến trong mô hình Bảng 4.2 - Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến của các biến trong mô hình Bảng 4.3 - Thống kê tóm tắt cho quy mô doanh nghiệp và sở hữu nước ngoài Bảng 4.4 - Mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và hiệu quả giá: Pooled OLS, FEM, REM Bảng 4.5 - Kết quả kiểm định lựa cho mô hình Pooled OLS hay FEM Bảng 4.6 - Kết quả kiểm định lựa chọn mô hình Pooled OLS hay REM Bảng 4.7 - Kết quả kiểm định lựa chọn mô hình FEM hay REM Bảng 4.8 - Kết quả kiểm định phương sai thay đổi Bảng 4.9 – Kết quả kiểm định tự tương quan Bảng 4.10 - Mối quan hệ giữa sở hữu nước ngoài và hiệu quả giá: Hồi quy GMM Bảng 4.11 - Phân tích mối quan hệ Granger cho hai nhân tố INEFFICIENCY và FIOCHG NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI CÓ CẢI THIỆN HIỆU QUẢ THÔNG TIN CỦA GIÁ CHỨNG KHOÁN? BẰNG CHỨNG TỪ VIỆT NAM TÓM TẮT Luận văn này tập trung nghiên cứu tác động của nhà đầu tư nước ngoài trong việc cải thiện hiệu quả thông tin của giá chứng khoán. Với mẫu nghiên cứu là 326 công ty trong giai đoạn từ 2005 đến 2014, tác giả sử dụng phương pháp kiểm định Pooled OLS, FEM và GMM để ước lượng mô hình tác động của nhà đầu tư nước ngoài trong việc cải thiện hiệu quả thông tin của giá.

Sau đó tác giả thực hiện kiểm định nhân quả Granger để kiểm định mối quan hệ nhân quả giữa sở hữu nước ngoài và hiệu quả giá chứng khoán. Kết quả nghiên cứu cho thấy đối với những chứng khoán có sở hữu nước ngoài cao thì giá sẽ hiệu quả hơn, và cả những chứng khoán có sự thay đổi trong sở hữu bởi nhà đầu tư nước ngoài và nhà đầu tư tổ chức trong nước cao hơn thì giá chứng khoán cũng hiệu quả hơn. Cuối cùng, kiểm định mối quan hệ nhân quả Granger cho kết quả rằng thay đổi trong hoạt động giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài có thể dự đoán thay đổi trong hiệu quả giá chứng khoán, nhưng không có chiều ngược lại. Từ khóa: Sở hữu nước ngoài, hiệu quả giá chứng khoán, nhà đầu tư nước ngoài 1 CHƢƠNG 1.1 Lý do chọn đề tài Thị trường chứng khoán (TTCK) của Việt Nam đã hoạt động hơn 15 năm và nhìn chung vẫn còn non trẻ.

Tuy nhiên, TTCK cũng có những bước phát triển nhanh chóng, góp phần vào sự phát triển nền kinh tế của đất nước, là kênh huy động vốn hiệu quả cho các doanh nghiệp giúp đánh giá giá trị doanh nghiệp và tình hình kinh tế, cung cấp môi trường đầu tư cho công chúng và trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý của rất nhiều nhà đầu tư. Và thông qua thị trường chứng khoán, các doanh nghiệp có thể dễ dàng tiếp cận nguồn vốn, thực hiện các dự án kinh doanh của mình. Từ đó lại giải quyết được việc làm cho một lượng lớn nhân công, cải thiện đời sống người tiêu dùng, giúp nhà nước cải thiện được ngân sách, cơ sở hạ tầng… Đặc biệt, với xu hướng tự do hóa kinh tế toàn cầu đang diễn ra mạnh mẽ như hiện nay, các rào cản quốc tế ngày càng thu hẹp. Thị trường chứng khoán mới nổi tại Việt Nam như là một thỏi nam châm thu hút nguồn vốn đầu tư của nước ngoài chảy vào.

Sau khi gia nhập WTO năm 2007, TTCK bắt đầu lớn mạnh và thực sự trở thành một kênh đầu tư mới, hiệu quả với nhà đầu tư. Gần đây nhất, vào ngày 4-2-2016 Việt Nam đã chính thức gia nhập Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), việc ký kết hiệp định quan trọng này đã đánh dấu một bước tiến mới của TTCK của Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế từ sau giai đoạn WTO. Các nước trong TPP cam kết xóa bỏ thuế nhập khẩu dành cho háng hóa của Việt Nam ngay khi hiệp định có hiệu lực 78%-95% số dòng thuế và xóa bỏ hoàn toàn từ 97%-100% dòng thuế. Nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam vào thị trường TPP được hưởng thuế xuất 0% ngay sau khi Hiệp định có hiệu lực hoặc sau 3-5 năm như: nông sản, thủy sản, dệt may, giày dép, đồ gỗ, điện tử….

Ngoài ra, các cam kết thuộc Chương dịch vụ tài chính của Hiệp định TPP như cam kết minh bạch hóa tạo cơ hội tiếp cận thị trường tốt hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài. Do đó, trong thời gian tới TTCK sẽ có một sự tăng 2 trưởng mạnh trong dòng vốn đầu tư nước ngoài. Và đó sẽ là một thị trường vốn hấp dẫn đối với các công ty đang có nhu cầu vốn mạnh mẽ cho các cơ hội phát triển trong tương lai. Nhà đầu tư nước ngoài đã khẳng định vai trò quan trọng của mình đối với những nền kinh tế mở cửa thị trường.

Vì vậy, đã có rất nhiều nghiên cứu trước đây đã tập trung nghiên cứu những lợi ích mang lại từ việc mở cửa thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài. Như nghiên cứu của Henry (2000) tại 12 thị trường mới nổi ở Châu Mỹ và Châu Á cho thấy đối với những quốc gia mở cửa thị trường chứng khoán cho nhà đầu tư nước ngoài thì chi phí vốn sẽ thấp hơn. Tiếp đó, nghiên cứu của Bekaert và cộng sự (2005, 2011) chứng tỏ tăng trưởng kinh tế cao hơn khi các quốc gia mở cửa thị trường (cho phép nhà đầu tư nước ngoài giao dịch chứng khoán địa phương và ngược lại). Bên cạnh đó, hoạt động quản trị doanh nghiệp sẽ tốt hơn và doanh nghiệp được định giá cao hơn khi có nhiều nhà đầu tư tổ chức nước ngoài từ những quốc gia mà quyền lợi cổ đông được bảo vệ mạnh mẽ theo nghiên cứu của Aggarwal và cộng sự (2011).

Và các nghiên cứu gần đây, Bae và cộng sự (2012) thể hiện rằng tại các thị trường mới nổi giá chứng khoán phản ứng một cách kịp thời với thông tin toàn cầu cho các chứng khoán có sự góp mặt của những nhà đầu tư nước ngoài.